İbn Rahvey'in, Buhari'nin hocası olduğu, hafızasının armağanıyla ilgili hikâye, adıyla anılmaya devam eden bir hikâyedir. İbn Rahvey'in hafızasına dair bu anlatı, ilim çevrelerinde geniş ölçüde nakledilmektedir. Bir gün o, bir başka âlimle, Abdullah İbn Tahir'in özel odasında bazı fıkhî meseleleri tartışıyordu. Belirli bir kitabın metni konusunda görüş ayrılığına düştüler. İbn Rahvey, Abdullah İbn Tahir'den bu kitabın kütüphanesinden getirtilmesini istedi. Kitap iki âlimin önüne getirildi. İbn Asakir, Dimaşk Tarihi adlı eserinde, bu ihtilafın ardından İbn Rahvey'in Abdullah İbn Tahir'e şöyle dediğini yazar: "Kitabın on birinci sayfasını aç; yedinci satırda söylediğim şeyi bulacaksın." Abdullah İbn Tahir on birinci sayfayı açtı ve İbn Rahvey'in aktardığı gibi tam olarak orada buldu. Bunun üzerine Abdullah İbn Tahir, İbn Rahvey'e dönüp şöyle dedi: "Birçok şer'î hükmü ezberlediğini biliyordum, ama keskin hafızanın bu emsalsiz tecellisi gerçekten beni hayrette bıraktı."10

The story of Ibn Rahwai, the teacher of Imam Bukhari, and his gift of memory is a story that has stuck to his name. The story about the memory of Ibn Rahwai is widely narrated in scholarly circles. Once he was discussing some juridical issues with another scholar in the private chambers of ‘Abd Allah ibn Tahir. They disagreed on the text of a certain book. Ibn Rahwai asked ‘Abd Allah ibn Tahir to have the book checked out from his library. The book was brought before the two scholars. Ibn Asakir writes in The History of Damascus that after this disagreement, Ibn Rahwai said to ‘Abd Allah ibn Tahir, “Open to the eleventh page of the book, on the seventh line you will find what I have been saying.” ‘Abd Allah ibnTahir flipped to the eleventh page and found it exactly as Ibn Rahwai had quoted. At this point, ‘Abd Allah ibn Tahir rose to the occasion and said to Ibn Rahwai, “I knew you had a lot of Shari‘a rulings put to memory, but this unprecedented revelation of your sharp memory has indeed left me wonderstruck.”10

Bu olay İbn Rahveyh'in hafızasının keskinliğinde şüphe bırakmıyor. Ancak her bölgede, her şehirde ve her köyde Kur'an'ın ayetlerini okuyup bunların Kur'an'daki yerini anında bulabilen hafızlara rastlamıyor muyuz? Gerçek şu ki, Peygamber ﷺ'in hadislerini ezberleyen âlimler arasında İbn Rahveyh tek örnek değildir.

This incident leaves no doubt about the sharpness of Ibn Rahwai’s memory, but is it not true that we find huffaz in almost every area, city and village who recite ayas of the Qur’an and can instantly locate its place in the Qur’an? The reality is that Ibn Rahwai is not the only example amongst the scholars who memorized ahadith of the Blessed Prophet صلى الله عليه وسلم.