مقایسه‌ای کوتاه میان وضعیت مساجد امروز و وضعیت آن در زمان سلف صالح نشان می‌دهد که در گذشته آنان بر جوهر و حقیقت تمرکز می‌کردند، نه بر ظاهر، در حالی که امروز ما تمایل داریم بر ظواهر متمرکز شویم و نقش اساسی مسجد را نادیده بگیریم.

A brief comparison between the state of our mosques nowadays and that of the righteous ancestors reveals that in the past they used to concentrate on the essence and not the appearance, whereas nowadays we tend to concentrate on the appearances and disregard the essential role of the mosque.

برعکس این‌ها، نقش مسجد به برپایی نمازهای پنجگانه‌ی واجب محدود شد و سپس درهایش بسته می‌شد. در نتیجه، مسجد زیر پرچم جدایی دین از زندگی دنیوی، از زندگی جدا افتاد. حکومت‌ها، واعظان و مشاوران در مرکز توجه قرار گرفتند و شروع کردند به عمل کردن بر اساس دستورالعمل‌هایی که از سوی حاکمان صادر می‌شد تا شعار خود، یعنی «سیاست در دین نه»، را تکرار کنند، و ادعا کردند که آن‌ها روحانیونی هستند که هیچ ربطی به سیاست ندارند، با این که اسلام دین است و نظام‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و قضایی جزء جدایی‌ناپذیر اسلام به شمار می‌روند.

Everything seems to be the opposite, the role of the mosque became restricted to the establishing of the five prescribed prayers, and then it would shut its doors. Consequently, the mosque has become isolated from life, under the banner of separating the deen from temporal life. Governments preachers and councillors took centre stage and began acting according to guidelines issued by the rulers to reiterate their slogan of ‘no politics in religion’, claiming that they are the clergymen who have nothing to do with politics, even though Islam is a deen and the political, economic, social and judicial systems are an integral part of Islam.

در نهایت، مسجد جایی است که پیام اسلام از آن آغاز شد و رهبران مسلمان از آنجا سفر پرشکوه خود را آغاز کردند، در حالی که پیام الله (سبحانه و تعالی) را به تمام جهان می‌بردند. این مسجدی ساده بود؛ فرشش ریگ‌ها بود، شب‌ها روشن می‌شد، و سقفش از شاخه‌های درخت خرما ساخته شده بود. بنابراین، نباید خود را با زیباسازی مسجد مشغول کنیم، به قیمت از دست رفتن نقش واقعی آن، و تبدیل آن به مکانی برای کشمکش، اختلاف و نژادپرستی. ما به سطحی فرو افتاده‌ایم که امروزه شاهد آنیم که مساجدمان با تقسیم ما به ملیت‌ها، به دست کافران بازی می‌دهند.

Finally, the mosque is the place from which the Message of Islam was launched, and the place from which the Muslim leaders began their glorious journey, carrying the Message of Allah (swt) to the whole world. It was a modest mosque, its carpet was pebbles, lit at night, and its roof was made of the branches of palm-trees. Therefore, we should not occupy ourselves with the decorating of the mosque at the expense of stalling its real role, and turning it into a place of strife, disputes and racism. We have sunk to the level where we are nowadays witnessing our mosques playing into the hands of the disbelievers by dividing us into nationalities.

ما امروزه مسجد پاکستانی، مسجد سوری، مسجد فارسی، مسجد کردی، مسجد ترکی و غیره داریم. همچنین مساجدی داریم که متعلق به گروه‌ها، احزاب و مکاتب فکری گوناگون اسلامی‌اند، و هر یک، با بهانه‌هایی، دیگری را از رساندن پیام باز می‌دارد، در حالی که دلیل واقعی را پنهان می‌کند، که همان اشتیاق به قدرت، رهبری و اقتدار، و ارضای غریزه بقا است. همه این‌ها امروز در مساجد ما جریان دارد، با وجود این‌که مساجد برای الله (سبحانه و تعالی) است، نه برای این گروه یا آن حزب، یا آن ملیت، یا آن نژاد خاص. الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید: «و این‌که مساجد از آنِ الله است، پس با الله هیچ‌کس را نخوانید.» [TMQ 72:18] بنابراین باید تأکید شود، به‌ویژه به گروه‌ها و احزاب اسلامی و امامان، که در مساجد الله از الله بترسند، و درهای مساجد را به روی مسلمانان مخلص، دانشمندان فرهیخته، سجده‌کنندگان، کسانی که دین را پند می‌دهند و کسانی که در بازبرپایی شیوه زندگی اسلامی می‌کوشند، بگشایند. تنها در آن صورت است که نام الله (سبحانه و تعالی) در مساجد برتری یابد، و مردم به نیکی فرمان دهند و از بدی بازدارند، و به امور امت بپردازند. آنگاه می‌توانیم با اطمینان بگوییم که مساجد نقش شایسته خود را از سر گرفته‌اند، جایی که دین و نام الله (سبحانه و تعالی) بار دیگر والاترین است.

We have nowadays a Pakistani mosque, a Syrian mosque, a Persian mosque, a Kurdish mosque, a Turkish mosque and so on. We have also mosques belonging to various Islamic group, parties and Schools of Thought, and each one prevents the other from carrying the Message with excuses, while concealing the real reason which is the yearning for power, leadership, and authority, and the satisfying of the instinct of survival. All this is taking place today in our mosques despite the fact that the mosques are for Allah (swt) and not for this group or that party or that nationality or that particular race. Allah (swt) says, “And that the mosques are for Allah so do not associate with Allah anyone.” [TMQ 72:18] Therefore, it must be stressed, especially to the Islamic groups and parties and the Imams, that they should fear Allah in His mosques, and to open the doors of the mosques to the sincere Muslims, to the learned scholars, to those who prostrate, to those who advise on the deen and those who are engaged in re-establishing the Islamic way of life. Only then will the name of Allah (swt) reign supreme in the mosques, and people will enjoin what is good and forbid what is evil, and take concern themselves with the Ummah’s affairs. Then we can safely say that the mosques have resumed their rightful role, where the deen and the name of Allah (swt) are once again the highest.

الله (سبحانه وتعالى) می‌فرماید: «در خانه‌هایی که خدا اجازه داده است که نامش در آن‌ها برده شود و برافراشته گردد». [TMQ : ] و می‌فرماید: «و در هر مسجدی روی خود را به سوی او کنید و او را با اخلاص در دین بخوانید». [TMQ : ]

Allah (swt) says, “In houses Allah permitted that His name is mentioned and upheld.” [TMQ : ] And He (swt) says, “And turn your faces at every Masjid and supplicate Him with sincerity to His deen.” [TMQ : ]