برخی افراد امروزه این تصور را دارند که مسجد تنها برای اقامه نماز وجود دارد و نه اینکه باید به فعالیت‌های دیگر در مسجد اجازه داده شود. هر کسی که دربارهٔ مسائل معاصر در مساجد سخن بگوید، مانند فساد سیاسی حاکمان مسلمان، یا مسائلی که به اقتصاد یا نظام اجتماعی اسلام مربوط می‌شود، مورد تحقیر قرار گرفته و از سخن گفتن بازداشته می‌شود. در بسیاری از مساجد، تابلوهای اعلانی نصب شده که گردهمایی‌هایی را که به بحث دربارهٔ امور مسلمانان می‌پردازند ممنوع اعلام می‌کنند.

Some people carry the notions nowadays that the mosque only exists for the performance of salah, and no that other activities must be permitted in the mosque. Anyone talking about the contemporary issues in the mosques, such as the political corruption of the Muslim rulers, or issues related to economics or social system of Islam, are looked down upon and stopped. Notice boards prohibiting gatherings which discuss the affairs of the Muslims are placed in many mosques.

علاوه بر این، برخی مسلمانان حتی تا آنجا پیش رفته‌اند که اساس‌نامه‌هایی نوشته‌اند، نه تنها برای منع بحث و گفتگو در مساجد، بلکه همچنین برای دور نگه داشتن مسلمانانِ برخی ملیت‌ها از هیئت‌های مدیریت مساجد. این امر به‌ویژه در جهان غرب صادق است، جایی که مساجد معمولاً توسط گروهی از افراد اداره می‌شوند.

Furthermore, some Muslims have even gone as far as writing constitutions not only to prohibit discussions in the mosques, but also to keep Muslims of certain nationalities out of the mosque committees. This especially applies in the Western world where mosques are usually run by a group of individuals.

تمام این اعمال در اسلام حرام هستند. ماهیت مسجد خود ایجاب می‌کند که در امور مسلمانان نقشی محوری داشته باشد. افزون بر این، شریعت اسلامی مقرر کرده است که مسجد در جامعهٔ مسلمانان باید نقش‌های مهمی ایفا کند، و عالمان کلاسیک در کتاب‌های فقه اسلامی بخش‌های قابل توجهی را به برشمردن این نقش‌ها اختصاص داده‌اند؛ و این امر هنگامی روشن‌تر خواهد شد که وظایفی را که مسجد باید در آن‌ها محوری باشد، در ادامه به تفصیل بررسی کنیم.

All these practices are forbidden in Islam. The very nature of the mosque dictates that it is central to the affairs of the Muslims. Furthermore, the Islamic Shari‘ah has determined that the mosque is expected to play important roles in the Muslim community, and the classical learned scholars have devoted considerable sections in the books of Islamic fiqh (jurisprudence) highlighting these roles, which will become clearer when the tasks which the mosque is expected to be central to, are examined below in detail.

مسجد، مقرِّ رهبریِ عالیِ دولتِ اسلامی است. همچنین مرکزی است که امورِ دولت در آن اداره می‌شد، زیرا پیامبر خدا ﷺ با فرستادگان دیدار می‌کرد، پیمان‌ها را امضا می‌کرد، میان طرف‌های دعوا داوری می‌نمود و مانند آن. خلیفه، یعنی رئیسِ دولتِ اسلامی، سیاست‌ها و روش‌های خود را در مسجد بیان می‌کرد و بی‌هیچ ترسی مستقیماً با رعیت خود سخن می‌گفت و با ایشان بحث می‌کرد. سخنرانیِ خلیفه ابوبکر در مسجدِ پیامبر خدا ﷺ، پس از آنکه بیعت شد، شاید در تاریخ به‌عنوان کوتاه‌ترین سخنرانیِ سیاسیِ یک حاکم ثبت شده باشد. ابوبکر گفت: «ای مردم! من بر شما ولایت یافته‌ام، اما بهترین شما نیستم. اگر نیکی کردم مرا یاری کنید و اگر بدی کردم مرا راست کنید. راستی، وفاداری است و دروغ، خیانت. ناتوانِ شما در نزد من نیرومند است تا حقِ او را، اگر خدا بخواهد، به او بازگردانم؛ و نیرومندِ شما در نزد من ناتوان است تا حق را از او بستانم. هرگاه قومی از جهاد در راه خدا دست بکشند، خداوند ایشان را به خواری دچار می‌سازد. فساد در هیچ قومی گسترده نمی‌شود، مگر آنکه خداوند بلا را بر همه‌شان فرو می‌فرستد. تا وقتی که من از خدا و پیامبرش فرمان می‌برم، از من فرمان ببرید، و اگر از ایشان نافرمانی کردم، بر شما فرمان‌برداری از من لازم نیست. خداوند مرا و شما را بیامرزد.»

The mosque is the headquarters of the Islamic State’s supreme leadership. It is also a centre where the State’s affairs are run, since the Messenger of Allah (saw) used to meet the envoys, sign agreements, judge between disputing parties and so on. The Khaleefah, i.e. the head of the Islamic State, would outline his policies and methods, address and debate with his subjects directly without any fear in the mosque. The speech of Khaleefah Abu Bakr delivered in the mosque of the Messenger of Allah (saw), once he had been given the bay‘ah, has perhaps gone down in history as being the shortest political speech delivered by a ruler. Abu Bakr said, “O you people! I have been given authority over you but I am not the best of you. If I do well, help me, and if I do wrong, then put me right. Truth consists in loyalty and falsehood in treachery. The weak among you shall be strong in my eyes until I secure his right if Allah wills; and the strong among you should be weak in my eyes until I wrest the right from him. If a people refrain from the fighting in the way of Allah, Allah will smite them with disgrace. Wickedness is never widespread in a people but Allah brings calamity upon them all. Obey me as long as I obey Allah and His Messenger, and if I disobey them you owe me no obedience. May Allah forgive me and forgive you.”

مسجد به عنوان یکی از مراکز مهم اطلاع‌رسانی اسلامی شناخته می‌شود، زیرا صحنه‌ی زندگی سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و عبادی است. تمام اخبار مهم مرتبط با مسائل حیاتی در مسجد اعلام می‌شود و نیز تماس مستقیم میان حامل پیام و دریافت‌کننده‌ی آن را تضمین می‌کند. مسجد یکی از مؤثرترین و موفق‌ترین ابزارهای دعوت و اطلاع‌رسانی به شمار می‌آید. برای نمونه، اذان اطلاعی درباره‌ی وقت نماز است و در همان حال وسیله‌ای برای تبلیغ اسلام و گسترش آن. منبر نیز جایگاهی برای اطلاع‌رسانی درباره‌ی دعوت است؛ بر آن منبر اصول دعوت تبیین و قوانین آن اعلام می‌شود. نماز نیز روش ملموس دیگری برای اطلاع‌رسانی است، به‌ویژه نماز جماعت. حلقه‌های مطالعه‌ی قرآن و فقه، نشست‌ها و کنفرانس‌ها نیز از روش‌های موفق انتقال اطلاعات دربارۀ اسلام به شمار می‌روند.

The mosque is regarded as an important Islamic information centre, since it the scene of the political, social, cultural and ritual life. All the important news related to vital issues are announced in the mosque and it also ensures a direct contact between the carrier and the receptor of the Message. It is considered to be one of the most effective and successful means of da‘wah and information. The adhaan, for instance, is an information about the time of prayer and at the same time it is a means of campaigning for Islam and its spreading. The pulpit is also a place for information about the campaign and on it the principles of the campaign are explained and its rules are announced. Prayer is also another tangible method of information especially the group prayer, study circles of Qur’an, fiqh, meetings and conferences are considered to be successful methods of departing information about Islam.

پیامبر خدا ﷺ از مسجد به عنوان مکانی برای عبادت، مرکزی برای اطلاع‌رسانی، نقطه دیدار مسلمانان که در آن نمازهای خود را برپا می‌کردند، برای آموزش و تحصیل، برای مشورت و برای تربیت مجاهدان استفاده می‌کرد. آماده‌سازی تجهیزات و طرح‌ها برای جهاد، و همچنین راهبردهای لشکرکشی‌ها نیز در مسجد انجام می‌گرفت.

The Messenger of Allah (saw) used the mosque as a place of worship, as an information centre, as a meeting point for the Muslims where they would hold their prayers, for studies, for consultations and for training the mujahideen. Preparation of equipment and plans for Jihad, as well as strategies for the campaigns would also take place in the mosque.

مسجد در گذشته مکانی بود که قضات در آن گرد می‌آمدند تا اختلافات را فیصله دهند و به شکایات رسیدگی کنند. دلایل فراوانی بر این امر گواهی می‌دهند و در میان مذاهب فقهی مختلف دربارهٔ آن هیچ اختلاف نظری وجود ندارد.

The mosque used to be a place where judges would convene to settle disputes and look into complaints. There are many evidences backing this and there are no differences of opinion among the various Schools of Thought concerning this.

مسجد اصول عقیده، عبادات و احکام شریعت را در تمام انواع آن، از جمله سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، قضایی و دیگر امور، آموزش می‌دهد. سیاست آن بر پایه کتاب و سنت استوار است و هدفش ساختن و تربیت شخصیت‌های اسلامی از طریق حلقه‌های مطالعه، مناظره‌ها و کنفرانس‌ها است. چنین نشست‌هایی غرق در رحمت می‌شوند، رحمت خداوند (سبحانه و تعالی) بر آنان نازل می‌گردد و فرشتگان آنان را در بر می‌گیرند. مسجد دانشگاهی است که به روی همه باز است، شب و روز، تابستان و زمستان، بدون نیاز به فرم درخواست یا اجازه‌نامه، و هیچ‌کس را، چه جوان باشد چه پیر، مرد باشد یا زن، مسلمان باشد یا غیرمسلمان، سیاهپوست باشد یا سفیدپوست، عرب باشد یا غیرعرب، رد نمی‌کند.

The mosque teaches the basics of the ‘aqeedah, the acts of worship and the Shari‘ah rules in all their types, political, economic, social, judiciary and others. Its policy is based on the Book and the Sunnah with the aim of building and educating the Islamic personalities by way of study circles, debates, and conferences. Such meetings would be engulfed by compassion, the mercy of Allah (swt) descends on them, and they would be surrounded by the angels. The mosque is a university that welcomes everyone, day or night, summer or winter, not requiring any application form or a permission, and it does not turn anyone away be they young or old, male or female, Muslim or non- Muslim, black or white and Arab or non-Arab.

ورود به مسجد نیازی به هیچ پرداخت، بیمه یا اجازه‌ای ندارد. هیچ مانع و رادعی وجود ندارد، و مسجد میان شخص عادی و عالم، و میان حاکم و رعیت فرق نمی‌گذارد.

Entry into the mosque does not require any fee, insurance nor any permission. There are no hinderences, no obstacles, nor does the mosque differentiate between a normal person and a scholar, nor between a ruler and a subject.

مدیریت مساجد بر عهدهٔ مدیر اداره‌ی اطلاعات و فرهنگ خواهد بود که پس از آنکه آنچه امروزه در کشورهای مسلمان «وزارت آموزش و پرورش و هنر» یا «وزارت اطلاعات و هنر» نامیده می‌شود منحل گردد، از سوی خلیفه منصوب می‌شود، زیرا این وزارت‌خانه‌ها جز دیدگاه‌های سکولار دربارهٔ زندگی چیزی ارائه نمی‌دهند. این فرد منصوب، علاوه بر وظایف خود به‌عنوان مدیر اطلاعات و فرهنگ، مسئول تأمین کتابخانه‌های عمومی در مساجد، دانشکده‌ها و بازارها نیز خواهد بود.

The management of the mosques would be undertaken by the Director of the Department of Information and Culture, who would be appointed by the Khaleefah once what is known nowadays as the ‘Ministry of Education and Arts’ or the ‘Ministry of Information and Arts’ in the Muslim countries have been dissolved, since they depart nothing but secular viewpoints of life. In addition to his duties as a Director of Information and Culture, he appointed person would be responsible for providing public libraries in the mosques, colleges and markets.

این اداره مسئول مساجد خواهد بود، نه مانند ادارات اوقاف که امروزه در کشورهای مسلمان وجود دارند. اداره اطلاعات و فرهنگ در پی بازگرداندن نقش مسجد به عنوان مرکزی خواهد بود که در آن اصول فقه، سیرهٔ نبویﷺ و سایر علوم شریعت آموزش داده می‌شود، و به مساجد کوچک و همچنین به جامع، یعنی مساجد مرکزی، پشتیبانی ارائه خواهد شد.

الترمذی و الحاکم حدیثی را از عایشه روایت کرده‌اند که گفت: «رسول خدا ﷺ برای حسان منبری در مسجد قرار می‌داد که از روی آن کافران را هجو می‌کرد.» از حسان بن ثابت انصاری روایت شده که گفت: «از ابوهریره پرسیدم: به خدا سوگند! حقیقت را به من بگو، آیا شنیدی که پیامبر ﷺ می‌فرمود: "ای حسان! از جانب رسول خدا ﷺ پاسخ ده. خدایا! او را با روح القدس یاری کن"؟ ابوهریره گفت: "آری."» امام احمد از جابر بن سمره روایت کرده که گفت: «بیش از یک بار رسول خدا ﷺ را دیدم که در مسجد نشسته بود، در حالی که اصحابش اشعار و سرگذشت‌های دوران جاهلیت را به یاد می‌آوردند؛ گاهی ایشان ﷺ با آنان تبسم می‌کرد.» ترمذی نیز از جابر بن سمره روایت کرده که گفت: «بیش از یک بار با رسول خدا ﷺ نشستم. اصحاب ایشان شعر می‌خواندند و از امور دوران جاهلیت یاد می‌کردند، و ایشان ﷺ سکوت می‌کرد و گاهی با آنان تبسم می‌فرمود.»

Al-Tirmidhi and al-Hakim extracted a hadith on the authority of ‘A’isha, who said, “The Messenger of Allah (saw) used to provide Hassan with a pulpit in the mosque from which he would lampoon the disbelievers.” Narrated Hassan ibn Thabit al-Ansari, “I asked Abu Hurayrah: By Allah! Tell me the truth whether you heard the Prophet (saw) saying, ‘O Hassan! Reply on behalf of the Messenger of Allah (saw). O Allah! Help him with al-Quds’. Abu Hurayrah said, ‘Yes’.” Imam Ahmad reported on the authority of Jabir ibn Samra, who said, “I witnessed the Messenger of Allah (saw) more than once sitting in the mosque while his Sahabah would recollect poetry and things from the times of jahiliyyah, he (saw) would sometimes share a smile with them.” Al- Tirmidhi also reported on the authority of Jabir ibn Samra, who said, “I sat with the Messenger of Allah (saw) more than once, his Sahabah would recite poetry and recollect things from the times of jahiliyyah, he (saw) would keep silent, and sometimes he would share a smile with them.”

ابوهریره روایت کرده است که بخاری گفت: «پیامبر ﷺ چند سوارکار را به سوی نجد فرستاد و آنان مردی به نام ثمامة بن اُثال را از بنی حنیفه (به عنوان اسیر جنگی) آوردند. او را به یکی از ستون های مسجد بستند. پیامبر ﷺ آمد و به آنان دستور داد که او را آزاد کنند.

Bukhari reported that Abu Hurayrah said, “The Prophet (saw) sent some horsemen to Najd and they brought a man called Thumama ibn Uthal from Banu Hanifah (as a prisoner of war). They fastened him to one of the pillars of the mosque. The Prophet (saw) came and ordered them to release him.

او (ثمامہ) مسجد کے نزدیک کھجوروں کے ایک باغ میں گیا، غسل کیا، پھر مسجد میں دوبارہ داخل ہوا اور کہا: «میں گواہی دیتا ہوں کہ اللہ کے سوا کوئی معبودِ برحق نہیں، اور محمد ﷺ اللہ کے رسول ہیں» (یعنی اس نے اسلام قبول کر لیا)۔

He (Thamama) went to a (garden of) date-palms near the mosque, took a bath and entered the mosque again and said, ‘I bear witness that there is no one worthy of worship except Allah and Muhammad is the Messenger of Allah (i.e. he embraced Islam)’.”

در صحیح البخاری تأیید شده است که پیامبر خدا ﷺ اموالی را که از بحرین آمده بود، در مسجد پخش و تقسیم کرد.

It has been confirmed in Sahih Bukhari that the Messenger of Allah (saw) spread out and divided in the mosque monies which came from Bahrain.

بخاری از عایشه نقل می‌کند که گفت: «سعد بن معاذ در جنگ خندق زخمی شد؛ مردی از قریش به نام حبان بن عَرِقَه او را در رگ بازوی میانی‌اش زد. رسول خدا ﷺ برای معاذ در مسجد خیمه‌ای برپا کرد تا او نزدیک باشد و از او عیادت کند. زخمش به شدت خون می‌ریخت، و سپس پس از گذراندن یک ماه در آن خیمه درگذشت.» در این حدیث دلیلی است بر اینکه خوابیدن در مسجد جایز است، و اینکه بیمار حتی اگر زخمش شدید باشد، در آن‌جا پرستاری شود.

Bukhari reported on the authority of ‘A’isha that she said, “Sa‘d ibn Mu‘adh was injured in the battle of the Trench, being hit in the medial arm vein by a man from Quraysh called Habban ibn Arqa, and the Messenger of Allah (saw) pitched a tent in the mosque for Mu‘adh so he could be near him and visit him. His wound was bleeding profusely, he then died after spending a month in the tent.” In this hadith, there is an indication that it is permitted to sleep in the mosque and for the sick to be nursed in there even if the sick was badly wounded.

بخاری روایت کرده است که پیامبر خدا ﷺ گوشه‌ای از مسجد را به عنوان سرپناهی برای بینوایانی که به «اهل صُفّه» معروف بودند، اختصاص داد. بخاری روایت کرده است که عبدالله بن عمر در کودکی‌اش در مسجد پیامبر خدا ﷺ می‌خوابید.

Bukhari reported that the Messenger of Allah (saw) reserved a corner of the mosque as a shelter for the poor who were known as the people of al-Suffah. Bukhari reported that ‘Abdullah ibn ‘Umar used to sleep in the mosque of the Messenger of Allah (saw) when he was still young.

از عُبَاد بن تَمِیم، از عمویش روایت است که او رسول‌الله ﷺ را دید

Ubad ibn Tamim reported on the authority of his uncle that he saw the Messenger of Allah (saw)

دراز کشیدن در مسجد (متفق علیه)۔ احمد و النسائی و ابوداوود از عبدالله بن عمر روایت کرده‌اند که گفت: «در زمان حیات رسول الله ﷺ»

lying down in the mosque. (agreed upon). Ahmad and al-Nisa‘i and Abu Dawud reported on the authority of ‘Abdullah ibn ‘Umar that he said, “During the lifetime of the Messenger of Allah (saw)

ما در کودکی‌مان در مسجد می‌خوابیدیم و قیلوله می‌کردیم.» بخاری همچنین حدیثی را روایت کرده که در آن آمده است: رسول خدا ﷺ به مسجد آمد، در حالی که علی در آنجا خوابیده بود و ردایش از یک پهلویش افتاده و به خاک آلوده شده بود؛ رسول خدا ﷺ خاک را از او پاک کرد و به علی فرمود: «برخیز ای ابوتراب (پدر خاک)!» از این متون چنین برمی‌آید که رسول خدا ﷺ و صحابه در مسجد استراحت می‌کردند و می‌خوابیدند.

we used to sleep in the mosque and have siestas when we were young.” Bukhari also extracted a hadith stating that the Messenger of Allah (saw) came to the mosque while ‘Ali was asleep in there and his garment fell off his side and got covered in dust; the Messenger of Allah (saw) wiped the dust off and said to ‘Ali, “Get up Abu Turab (father of dust).” We gather from these texts that the Messenger of Allah (saw) and the Sahabah used to rest and sleep in the mosque.

روایت کرده‌اند بخاری، احمد و مسلم از ابوهریره که رسول خدا ﷺ فرمود: «هر که بسیار به مسجد رود، خداوند برای او هر بار که می‌آید و می‌رود، جایگاهی در بهشت آماده می‌کند.» احمد، ترمذی و ابن ماجه از ابن سعید روایت کرده‌اند که رسول خدا ﷺ فرمود: «اگر دیدی مردی بسیار به مساجد می‌رود، گواهی ده که او مؤمن است.» مسلم از ابوهریره روایت کرده که رسول خدا ﷺ فرمود: «هر که در خانه‌اش خود را پاکیزه کند، سپس به یکی از خانه‌های خداوند رود تا یکی از فرمان‌های خداوند را انجام دهد، هر گامش گناهی را محو می‌کند و گام دیگرش پاداشش را افزون می‌سازد.»

Bukhari, Ahmad and Muslim reported on the authority of Abu Hurayrah that the Messenger of Allah (saw) said, “He who frequently goes to the mosque, Allah would prepare a quarter for him in Heaven each time he came and went.” Ahmad, al-Tirmidhi and Ibn Maja reported on the authority of Ibn Sa‘id that the Messenger of Allah (saw) said, “If you saw a man going frequently to the mosques, do bear witness that he is a believer.” Muslim reported on the authority of Abu Hurayrah that the Messenger of Allah (saw) said, “He who purified himself at home then walked to one of Allah’s houses to perform one of Allah’s commands, each one of his steps would wipe out a sin and the other would increase his rewards.”

ابن ماجہ نے روایت کیا کہ عبداللہ بن الحارث نے کہا: «ہم رسول اللہ ﷺ کے زمانے میں مسجد میں روٹی اور گوشت کھایا کرتے تھے۔» اور بخاری نے اپنی صحیح میں بھی روایت کیا کہ اہلِ صفّہ مسجد میں رہتے تھے، اس لیے ان کے لیے ضروری تھا کہ وہ وہیں کھانا بھی کھائیں۔

Ibn Majah reported that ‘‘Abdullah ibn al-Harith said, “We used to eat bread and meat in the mosque during the lifetime of the Messenger of Allah (saw).” Bukhari also reported in his Sahih that if the people of al-Suffah lived in the mosque, they therefore had to eat in there as well.

بخاری و مسلم روایت کرده‌اند که عایشه گفت: «رسول خدا ﷺ در حالی که من تماشا می‌کردم حبشی‌ها با نیزه بازی می‌کردند، مرا با ردای خود پوشانده بود.» عایشه همچنین گزارش داده است: «دختری سیاه‌پوست که در اتاقکی کوچک در مسجد زندگی می‌کرد، نزد من می‌آمد و با من گفتگو می‌کرد، و هر بار که می‌نشست، بیتی از شعر می‌خواند.» این حدیث دلالت دارد که خوابیدن و استراحت کردن در مسجد جایز است. مسلم از جابر بن سمره روایت کرده که گفت: «رسول خدا ﷺ از جایی که نماز صبح را خوانده بود، تا طلوع آفتاب برنمی‌خاست، و هنگامی که آفتاب طلوع می‌کرد، برمی‌خاست.» او همچنین گفت: «آنان سخن می‌گفتند و از دوران جاهلیت یاد می‌کردند، می‌خندیدند و او ﷺ تبسم می‌کرد.»

Bukhari and Muslim narrated that ‘A’isha said, “The Messenger of Allah (saw) was once covering me while I was watching the Abyssinians playing with the spears in the mosque.” ‘A’isha also reported, “A black girl who lived in a small room in the mosque used to come to talk to me, and every time she sat she recited verse of poetry.” The hadith carries an indication that it is permitted to sleep and rest in the mosque. Muslim reported that Jabir ibn Samra said, “The Messenger of Allah (saw) would not rise from the spot where he prayed the dawn prayer until the sun rise, when it did, he (saw) would rise.” He also said, “They used to talk and mention the time of jahiliyyah, they would laugh and he (saw) would smile.”

مسلم و النسائی از حدیث ابو حازم سلمان الاشجعی روایت کرده‌اند که رسول خدا ﷺ به فرد نیازمند اجازه داده است که در مسجد درخواست کمک کند. ابو داود نیز در کتاب خود بابی ویژه با عنوان «باب المسألة في المسجد» (باب درخواست در مسجد) آورده است. عبدالرحمن بن ابی بکر روایت کرده که رسول خدا ﷺ فرمود: «آیا امروز کسی از شما به یک فرد نیازمند غذا داده است؟» ابوبکر گفت: «من وارد مسجد شدم و مردی را دیدم که در آنجا گدایی می‌کرد، و عبدالرحمن یک قرص نان در دستش داشت، پس آن را گرفتم و به او دادم.»

Muslim and al-Nisa‘i extracted from the hadith of Abu Hazim Salman al-Ashja‘i that the Messenger of Allah (saw) has permitted the needy person to seek help in the mosque. Abu Dawud has also included in his works a special chapter entitled ‘The chapter of Mas‘ala (request) in the mosque’. ‘Abd al-Rahman ibn Abu Bakr reported that the Messenger of Allah (saw) said, “Has any of you fed a needy person today?” Abu Bakr said, “I entered the mosque and I saw a man in there begging, ‘Abd al-Rahman had a loaf of bread in his hand so I took it and gave it to him.”

بخاری و مسلم و دیگران روایت کرده‌اند که رسول الله ﷺ درباره‌ی ماجرای إفک در مسجد با مردم مشورت کرد.

Bukhari and Muslim, among others, reported that the Messenger of Allah (saw) consulted people in the mosque about the Ifk event.

نمازهای فرض در مسجد برگزار می‌شود و دعوت به سوی الله از آنجا آغاز می‌گردد. مسجد مرکز فرهنگی بزرگی است که در آن دانشمندان عالم حلقه‌های درس، مناظره‌ها و سخنرانی‌هایی درباره علوم قرآن، حدیث، فقه و زبان عربی برگزار می‌کنند. مسجد نه یک شرکت با مسئولیت محدود یا سهامی است، نه انجمن است و نه سازمان خیریه، و نه سرزمینی که عبادت‌ها در آن انحصاری شده باشد؛ زیرا تمام زمین مسجد است. از این رو، باید بر این اساس کار کنیم تا دین الله (سبحانه و تعالی) تمام زمین را فرا گیرد، جایی که نام او (سبحانه و تعالی) همواره یاد شود و دین او (سبحانه و تعالی) برترین باشد.

The prescribed prayers are held in the mosque, and from it the call for Allah is initiated. It is a major cultural centre where the learned scholars hold study circles, debates and talks on the sciences of Qur’an, hadith, fiqh and the Arabic language. The mosque is not a limited company or a public limited company, nor is it an association or a charity organisation, nor is it a land where the rituals are monopolised, for the whole earth is a mosque. Therefore, we ought to work on this basis so that the deen of Allah (swt) engulfs the whole earth, where His (swt) name is ever remembered, and His (swt) deen stands highest.

مسجد یک جامع است که نماز جمعه در آن برگزار می‌شود، و همچنین یک مجلس عمومی است که در آن هر روز کنفرانس‌ها برگزار می‌شود. در واقع این‌ها نمازهای پنج‌گانه‌ای هستند که مقرر شده و به جماعت برگزار می‌شوند، و این عمل مطلوبی است، و مردم در آن گرد هم می‌آیند و با محبت الله (سبحانه و تعالی) و اطاعت از او (سبحانه و تعالی) متحد می‌شوند. الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید: «توبه‌کنندگان، عبادت‌کنندگان، ستایش‌کنندگان، سیاحت‌کنندگان در راه خدا، رکوع‌کنندگان و سجده‌کنندگان، امربه‌معروف‌کنندگان و نهی‌کنندگان از منکر، و نگهبانان حدود الهی (و مؤمنان را بشارت ده).» [سوره التوبه: ۱۱۲] همچنین یک نشست هفتگی وجود دارد که واجب است و برای بررسی امور مسلمانان و ادای فریضه نماز جمعه برگزار می‌شود. بنابراین مسجد محل تجمع و مجلسی است که هرگز تعطیل نمی‌شود، نه در تعطیلات رسمی و نه در هیچ روز دیگر. مسجد مردمی از همه طبقات و اقشار جامعه را گرد هم جمع می‌کند.

The mosque is a jami‘a holding the Jum‘ah prayer, and also a popular council conferences are held daily in the mosque. These are in fact the five prescribed prayers, which are held in congregation and this is a desirable action, and people meet in there united by the love of Allah (swt) and His (swt) obedience. Allah (swt) says, “Those that turn (to Allah) in repentence, those that serve Him, and prase Him, those that wander in devotion to the Cause of Allah, those that bow down and prostrate themselves in prayer, those that enjoin good and forbid the evil, and observe the limits set by Allah (these do rejoice).” [TMQ 9:112] There is also a weekly meeting which is compulsory and designed to study the affairs of the Muslims and perform the obligation of Friday prayer. The mosque is therefore a meeting place and a council which never closes, either on a public holiday or on any other day. The mosque holds people of all walks of life together.

مسجد بهترین مکان برای بودن و بهترین جا برای اعتکاف است. دلیل این که کسانی که زیاد به مسجد می‌روند از بهترین مردم‌اند، از حدیث پیامبر خدا ﷺ استنباط می‌شود، آنجا که ما را به گواهی دادن به ایمان کسی که زیاد به مساجد می‌رود ترغیب می‌کند. پیامبر خدا ﷺ فرمود: «اگر دیدید مردی زیاد به مسجد رفت و آمد می‌کند، پس گواهی دهید که او مؤمن است.» پیامبر ﷺ اعتکاف در مساجد را برای ما مستحب قرار داد، و این در تمام کتاب‌های حدیث آمده و در این مورد هیچ اختلافی وجود ندارد.

The mosque is the best place to be and the best place for i‘tikaf. Evidence about the fact that those who frequently go to the mosque are among the best people is extracted from the hadith of the Messenger of Allah (saw) where he (saw) exhorts us to testify the belief of he who frequently goes to the mosques. The Messenger of Allah (saw) said, “If you see a man going frequently to the mosque, do bear witness that he is a believer.” He (saw) made it mandub for us to perform i‘tikaf in the mosques, and this has been mentioned in all the books of hadith and there is no difference about this.

پیشوایان برجستهٔ حدیث بر آنچه از سهل بن سعد روایت شده اتفاق نظر دارند که او شاهد بود رسول خدا ﷺ حکم «ملاعنه» یا «لعان» (سوگند لعن، یعنی سوگند تهمت زنا که هم شوهر و هم زن می‌توانند آن را ادا کنند) را در مسجد میان هلال بن اُمیّه، که همسرش را بدون داشتن هیچ دلیلی به زنا متهم کرده بود، اجرا فرمود. لعان جزو احکام کیفری است، با این حال مذهب حنفی اجرای احکام کیفری را در مساجد ممنوع دانسته است.

The leading Imams of hadith have consented about what has been reported on the authority of Sahl ibn Sa‘d that he witnessed the Messenger of Allah (saw) carrying out the penalty of mula’ana or li‘an (the oath of condemnation or the sworn allegation of adultery committed by either a husband or a wife), in the mosque between Hilal ibn Umayyah who accused his wife of adultery without having any proof. The li‘an is part of the penal code, however, the Hanafi School have forbidden for the penal codes to be executed in the mosques.

الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید: «نخستین خانه‌ای که برای مردم بنا شد، همان است که در بکّه (مکه) است.» [سوره آل عمران، آیه ۹۶] و می‌فرماید: «آیا ندیدند که ما حرمی امن قرار دادیم، در حالی که مردم اطراف آنان ربوده می‌شوند؟» [سوره عنکبوت، آیه ۶۷] و نیز می‌فرماید: «و جای آن خانه را برای ابراهیم آماده کردیم، [و گفتیم]: چیزی را با من شریک مگردان، و خانه‌ام را برای طواف‌کنندگان و قیام‌کنندگان و رکوع‌کنندگان و سجده‌کنندگان پاک نگه دار.» [سوره حج، آیه ۲۶] [TMQ 22:26]

Allah (swt) says, “The first House (for worship) appointed for mankind was that at Bakkah (Makkah).” [TMQ 3:96] And He (swt) says, “Do they not see that We made a sanctuary secure, and that mankind is being snatched away from all around them?” [TMQ 29:67] He (swt) also says, “And We gave the site to Ibraheem of the (Sacred) House, saying: Associate not anything (in worship) with Me, and sanctify My House for those who compass it round, or stand up, or bow, or prostrate themselves (in prayer).” [TMQ 22:26]