2.3. Xudolik mezoni
2.3. The Criterion for Godhood
Yuqorida keltirilgan ilohlikning barcha turli tushunchalari o‘rtasida mantiqiy bog‘liqlik mavjud. Kimki biror boshqa shaxsni yoki mavjudotni g‘ayritabiiy ma’noda o‘zining yordamchisi yoki homiysi deb hisoblasa, yoki uning muammolarini hal qila oladigan, ehtiyojlarini qondira oladigan, duolarini eshitib ijobat qila oladigan, unga zarar yoki foyda yetkaza oladigan deb bilsa, bunday qiladi, faqat o‘sha “shaxs” yoki “mavjudot” koinotni boshqarishda qandaydir darajadagi hokimiyatga ega, deb ishongani uchun.
There is a clear logical inter-connection between all the different concepts of ilaah set out above. Whosoever regards any other person or being to be his helper or patron in the supernatural sense, or capable of solving his problems or fulfilling his needs, of hearing and granting his prayers, or of doing him harm or good, does so only because he believes that ‘person’ or ‘being’ to enjoy some measure of authority in the management of the universe.
Xuddi shunday, agar odamning ayrim ishlardan tiyilishi yoki boshqalarini bajarishi boshqa biror shaxs yoki zotning roziligini yoki noroziligini orttirish umidi yoki qo'rquvi bilan belgilansa, bu, shubhasiz, o'sha shaxs yoki zotda odamlar ishlarini boshqarishda qandaydir g'ayritabiiy hokimiyat bor deb ishonganidan kelib chiqadi. Allohga ishongan holda ehtiyojlarini qondirish uchun boshqalarga murojaat qiluvchi kishi esa, faqat ularning Xudo hokimiyatidan qandaydir ulushi borligiga ishonganida shunday qila oladi.