د نوي ملحدانو دلایل د دین په وړاندې - د نوي ملحدانو د ساینسي دوکې | Quran Course

د نوي ملحدانو دلایل د دین په وړاندې - د نوي ملحدانو د ساینسي دوکې | Quran Course

0% read · 3 min left

د نوي ملحدانو د ساینسي دوکې Bookmark

This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original

Show original

د نوي ملحدانو دلایل د دین په وړاندې

New Atheist’s Arguments Against Religion

by Mohammad Hijab3 min readViewed 83 times

د نوي الحاد پالونکو لخوا پیش شوو دلیلونو تر منځ دوه ډوله توپیر باید وشي. موږ په دې بحث کړی چې نوي الحاد پالونکي "د خدای فرضیه" داسې ګڼي لکه چې نوي ډارویني توضیحاتو له امله ابطال او ناقابله ده. په مقابل کې موږ داسې فلسفي ردونه هم لیدلي چې د دې فرضیې په وړاندې د هغو کسانو لخوا کیږي چې په سمه توګه د ارتقا د میکانیزم او هغه چا د فرضي واک ترمنځ توپیر کوي چې دغه ارتقا لارښوونه کوي.

Perhaps distinction should be drawn between two kinds of arguments presented by New Atheists. We have discussed the New Atheist treatment of the ‘God hypothesis’ as disproved and ‘untenable’ in the face of new Darwinian explanations. Contrastingly, we have also witnessed philosophical rejection of this postulation by those who rightly differentiate between the evolution mechanism and the supposed agency of a deity who is guiding it.

مزید برآں، ہم نے منہجی فطریت پسندی اور مابعد الطبیعیاتی فطریت پسندی کے درمیان باریک مگر اہم فرق کو بھی نوٹ کیا۔ مجموعی طور پر یہ سوال پیدا ہوتا ہے: کیا ان نتائج کو عمومی طور پر مذہب پر لاگو کیا جا سکتا ہے، یا اس نئے سائنسی شواہد کی روشنی میں خود مذہب ہی غلط ثابت ہو گیا ہے؟

په دې ټکي کې ډاکنز ادعا کوي چې «د یوه ساینس پوه په توګه زه بنسټ پالې مذهب ته مخالف یم، ځکه چې دا په فعاله توګه د ساینسي کار فساد کوي» (ډاکنز، ۲۰۰۶، ص ۲۸۴). ګرایلینګ دا خبره له «بنسټ پالې» مذهب څخه ټول مذهبونو ته پراخوي او وايي: «…ډارونیزم له مذهب سره سازګار نه دی؛ د بیولوژۍ شواهد د کائنات د ماورای الطبیعي عامل د شتون پر ضد شواهد دي» (ګرایلینګ، ۲۰۱۴، ص ۱۱۳). ګرایلینګ همدارنګه وايي چې «د هوښیار ډیزاین نظریه» په پټه بڼه «تخلیقیت» دی (ګرایلینګ، ۲۰۱۴، ص ۱۰۹). څرګنده ده چې دلته دوه جلا استدلالونه بیان شوي دي. لومړی، د «خدای فرضیې» پر ضد یو استدلال، لکه څنګه چې پخوا بحث شو. دویم استدلال مذهب ته اړوند دی. خو تر کومه حده مذهبي او علمي خبرې یو له بله سره تړل شوي دي، د هغو کسانو په نظر چې دا خبرې په جدي توګه اخلي؟ دا البته یوه لویه پوښتنه ده چې یو ساده ځواب نه لري. په لاندې برخه کې به هغه اصلي طریقې بیان کړم چې مسلمان او عیسوي عالمانو د دې پوښتنو په ځواب کې غوره کړي دي.

On this point, Dawkins claims ‘as a scientist, I am hostile to fundamentalist religion because it actively debauches the scientific enterprise’ (Dawkins, 2006, p.284). Grayling furthers this from ‘fundamentalist’ religion to all religion by suggesting ‘…Darwinism is not compatible with religion; the evidences of biological science are evidences against the presence of supernatural agency in the universe’ (Grayling, 2014, p.113). Grayling also states that intelligent design is ‘creationism in disguise’ (Grayling, 2014, p.109). Clearly, two separate arguments are defined here. Firstly, an argument against the ‘God hypothesis’, as previously discussed. The second argument concerns religion. To what extent, though, has religious and scientific discourse been entangled according to individuals who take such discourses seriously? This of course is a big question to which there is no simple answer. In what follows I will outline the main approaches that both Muslim and Christian scholars have taken when answering these questions.

په کرستیانو او مسلمانانو دواړو دودونو کې، مذهبي متنونه په مختلفو لارو تفسیر شوي دي. د لرغونې یهودي فلسفې په بحث کې، ډیویډ شټز د اعتدالي او جسورې توافق ترمنځ توپیر کوي. لومړی د اعتدالي توافق اړخ داسې فکر کوي چې صحیفه د ساینس سره پخلاینه کیدای شي، پداسې حال کې چې دوهم، یعنې جسورې توافق، د صحیفې کې د ساینس "مثبت تدریس" فرض کوي. که څه هم د بائبل د تفسیر لپاره عمومي قاعده نشته، دریو لارو ځانګړې ځای نیسي. لومړۍ لاره د اعتدالي توافق تمثیلي (الیګوریک) طریقه ده، چې د سفر تکوین د تمثیلي ماهیت ټینګار کوي. د دې استدلال له مخې، چې آیتونه تمثیلي دي، نو الهیات نه شي کولای د ارتقا یا د بیګ بینګ کاسمولوژۍ په اړه څه وغږیږي. که څه هم دې لارې ته د پلرني دورې (په ځانګړي توګه د اسکندریې ښوونځي) څخه تفسیري سابقه شته، خو ډیری وخت ستونزو سره مخ کیږي. دا ستونزې، چې د دې مقالې له ساحې څخه بهر دي، د دې پریکړې پورې اړه لري چې کوم آیتونه تمثیلي کیدای شي او کوم نه.

In both Christian and Muslim traditions, religious scriptures have been interpreted in a variety of ways. While discussing ancient Jewish philosophy, David Shatz differentiates between modest and bold concordism. The former allows scriptural reconciliation with science, whereas, the latter assumes ‘positive teaching’ of science in a scripture. Though one cannot generalise approaches to Biblical exegesis, three approaches to the Bible stand out. The first is a modest concordist allegorising approach which emphasises the allegorical nature of the Genesis account. Since the verses are allegorical, it may be argued, theology cannot expand on evolution or Big Bang cosmology. Though this approach has exegetical precedent from the patristic period (most notably from the Alexandrian school), it is often met with challenges. Such challenges, which are beyond the scope of this paper, relate to deciding which verses may or may not be allegorised.

دوهمه طریقه، یعنی د متن په ظاهر پابندې غیر همغږي (لیټرالیست نان کنکورډست) طریقه، کله چې په انجیل (بائبل) باندې پلي شي، نو دا ضرورت نه لري چې د ځوان عمر تخلیقي (یانگ ایج کریئیشنسټ) تصور زیږوي، ځکه ځینې ابتدائي کلیسا پلرونه لکه اګسټین (چې د تمثیلي تفسیر په کارولو کې لږ ښکیل دی) ممکن د پیدایښت کتاب د ورځو حساب لفظي نه ترله ګڼلی وي (بروک، ۲۰۱۲، ص ۸). بیا هم، د پیدایښت د کتاب د ظاهري لوستلو لپاره خپل ځانګړي ‘ساینسي’ او تاریخي ستونزې شتون لري، په دې کې هغه تفسیرونه هم شامل دي چې ابتدائي او منځنۍ دورې کې مخکینۍ بیلګې لري، او دا نښه کوي چې کائنات شپږ زره کاله عمر لري. دا طریقه د خپل نظر له مخې غیر همغږي نه ده، ځکه دا ‘ساینس’ او د هغې پروسې په داسې ډول تعریفوي چې د فلسفې د ساینس کلاسیک طریقو څخه توپیر لري. کین هیم، یو ځوان عمر تخلیقي عالم، ساینس په ‘مشاهداتي’ او ‘تاریخي’ ډولونو ویشي، چې دویم ډول د انسانی تفسیر پر بنسټ ډېر تړلی دی، او چیرې چې شخړه وي، د متن ساده لوستل باید لومړیتوب ولري (هیم، ۲۰۱۳، ص ۴۵-۵۵). د دې نظر پیروان د پیدایښت ۵ باب د نسب (شجرې) طریقې ته مراجعه کوي.

The second approach is the literalist non-concordist approach which, when applied to the Bible, does not need to produce a young-age creationist conception as even some patristic Church Fathers like Augustine (who is infrequent in his allegorisation) may not have considered the days in the Genesis account to be literal (Brooke, 2012, p.8). Nevertheless, a literal approach to Genesis has its own set of ‘scientific’ and historical challenges including interpretations, which have patristic and medieval precedent, and which indicate the universe’s age as six thousand years old. This approach is not non-concordist from its own perspective, as it defines ‘science’ and its processes in ways that differ from classical approaches of philosophy of science. Ken Ham, a Young Age Creationist, divides science into ‘observational’ and ‘historical’ types, the latter of which is highly subject to human interpretation, and where conflict exists, the plain reading of the text must take precedence (Ham, 2013, p.45-55). Proponents of this view refer to a genealogical approach to Genesis 5

د دې تاریخي پرمختګ خالص پایله دا وه چې تاریخي روایتونو یا طبیعي معنا لرونکو آیتونو تفسیر یوازې د الله عرش او د هغه د نومونو او صفاتو په اړه د عقیدې اړخونو پورې محدود شو، چې په اشاعره، حنبلیانو، ماتریدیانو، معتزله، شیعه اثنا عشریانو او نورو لږ پیژندل شوو مذهبونو کې په ځانګړي ډول متنازع دی. د دې عقیدوي مذهبونو تقریباً ټولو قرآني مفسرینو د طبیعي آیتونو مطابقت له "ریښتني نړۍ" سره منلی دی. په ځانګړي ډول د دې مذهبونو مفسرین لکه فخر الدین رازي (اشعري)، ابن کثیر (عقیدوي حنبلي)، الزمخشري (معتزلي) او ابو جعفر طوسي (شیعه) هم په دې کې شامل دي. که څه هم دغو مفسرینو د آیتونو سمبولیک ارزښت بحث کړی، خو تقریباً هیڅ یو هم هغه کار نه دی کړی چې ابن سینا یا اوریګن یې کول غوښتل؛ یعنې دا چې آیتونه د یوې علت‌بیاني بڼې ته راوړل شي او د دوی ریښتنی معنا له منځه یووړل شي.

The net result of this historical development was that allegorising historical narratives or verses of naturalistic significance were limited to creedal aspects of referencing Allah’s ‘throne’ (Arsh) and his names and attributes which is notably controversial among Ashari’s, Hanbalis, Maturidis, Mutazili’s, Shia Twelvers and other less well known schools. Quranic exegetes from virtually all of these creedal schools accept the literal correspondence of naturalistic verses with the ‘real world’. Perhaps most notably including exegetes of schools such as Fakhr al Deen al Razi (an Ashari), Ibn Kathir (creedal Hanbali), Al-Zamakhshari (A Mutazli) and Abu Jafar al Tusi (A Shia). Though such exegetes discussed the verses’ symbolic value, virtually none of them achieved what Ibn Sina or Origen were willing to do; namely reduce the verses to a form of aetiology, stripping it of its literal value.

ډاکټر ذاکر نایک د انګلیسي ژبې په نړۍ کې د بولډ کانکارډیسټ لیټرلیست طریقې ترټولو مشهور استازی دی. په ۲۰۱۷ کال کې یوه څیړنه وشوه چې په یوټیوب کې د «اسلام» او «ساینس» دواړو اصطلاحاتو سره ۱۰۰۶ آنلاین ویډیوګانې وپیژندل شوې، او ترټولو ډیر تولید لرونکی وینا کوونکی ذاکر نایک و (Gardner et al., 2018, p.358). ډاکټر هیوګ راس په څیر، نایک هم بیانوي چې قرآن ښيي چې بیګ بینګ پیښ شوی، او راس په څیر نایک هم د انسان ارتقا نه منې، ځکه چې دا د متن د ساده لوستلو سره په ټکر کې ده (Gardner et al., 2018, p.385). د نایک ساینسي دلیلونه تقریباً په بشپړ ډول د ډاکټر موریس بوکای له دلایلو سره ورته دي، هغه چې «The Bible, Quran and Science» نومي جدلي کتاب ولیکه او په اغیزمنه توګه استدلال یې وکړ چې انجیل د کاسمولوژۍ، جیولوژۍ او د نوح د طوفان په مسایلو کې له ساینس سره سمون نه لري، پداسې حال کې چې قرآن په دې برخو کې له ساینس سره سم دی (Bucaille and Fahim, 1977, p.96-143; Bucaille and Fahim, 1977, 152-157). دا نوې تبلیغي/دفاعي اسلامي طریقه (چې په عربي کې د الإعجاز العلمي طریقه نومېږي) حتی د سعودي عربستان سلفي علماوو ته هم هڅه ورکړه چې د قرآن او سنت د علمي معجزو کمېټه جوړه کړي (Dallal, 2010, p.171).

Dr. Zakir Naik is the most popular representative of the Bold concordist literalist approach in the English-speaking world. In a 2017 study, 1006 online videos were identified with the terms ‘Islam’ and ‘science’ together on YouTube, and the speaker with the highest output was Zakir Naik (Gardner et al., 2018, p.358). Like Dr. Hugh Ross, Naik indicates that the Quran teaches that the Big Bang occurred, and also like Ross, Naik doesn’t accept human evolution because of its contradiction with the plain reading of the text (Gardner et al., 2018, p.385). Naik’s scientific arguments are almost identical to those of Dr. Maurice Bucaille who wrote a polemic book titled The Bible, Quran and Science effectively arguing that the Bible is incongruent to science on matters related to cosmology, geology and Noah’s flood whereas the Quran is in line with such matters (Bucaille and Fahim, 1977, p.96-143; Bucaille and Fahim, 1977, 152-157). This novel evangelising/apologetic Islamic approach (termed the Ijaaz Ilmi approach in Arabic) even prompted Salafist clergy members in Saudi Arabia to start a committee on the Scientific Miracles of the Quran and Sunnah (Dallal, 2010, p.171).

دوهم رد کوونکی طریقه ټول ساینسي پدیدې نه رد کوي، بلکې یوازې هغه څه رد کوي چې د تفسیري دودونو یا واضح متن سره په ټکر کې ګڼل کیږي. دې ته غوره مثال د انسان د ارتقا نظریه ده، چې د قرآن د ظاهري معنا سره نه سمون لري (قادي او خان، ۲۰۱۸). افسوس چې په دې بحث کې هغه څه چې ډیر کم شوي، هغه د ساینسي فلسفې سره ژور او معنیدار بحث دی؛ دا کمی د نوي ملحدانو او هغو دیني عالمانو په بحثونو کې هم ښکاري چې دوی ته ځواب ویل غواړي. د مثال په توګه، نظري لحاظ سره، د methodological او metaphysical naturalism ترمنځ توپیر کولو پر مهال، کیدای شي دا وویل شي چې مسلمانان او عیسویان چې د انسان د ارتقا (یا د ټول ډارویني نظام) سره ټکرېدونکي نظرونه غوره کوي، هغوی یو instrumental نظر غوره کوي، نه یو realist نظر. ځکه instrumentalism دا نه غواړي چې د ساینسي نظریې ظاهري حقیقت ومنل شي، نو مسلمانان او عیسویان کولی شي د ډارویني ماډل اعتبار ومني (حتی د هغه کې راتلونکو پرمختګونو ته هم په خپل چاپیریال کې ځای ورکړي).

The second rejectionist approach does not oppose all scientific phenomena, only those deemed contrary to exegetical precedent or clear text. This is best exemplified by the theory of human evolution which is considered incompatible with literal Quranic meanings (Qadhi and Khan, 2018). Unfortunately, much of what has been missing from the discourse (from New Atheists and theologians who attempt to counter them) is a meaningful engagement with scientific philosophy. For example, theoretically, and when differentiating between methodological and metaphysical naturalisms, it may be suggested that Muslims and Christians who adopt views which may contradict human evolution (or the entire Darwinian enterprise) adopt an instrumental view rather than a realist view. Since instrumentalism does not necessitate believing the literal truth of scientific theory, Muslims and Christians can accept the validity of the Darwinian model (even allowing advances in it within their spaces)