نوي اتھیسټان (New Atheists) ډارونیزم داسې وسیله ګڼي چې تقریباً د خدای د شتون نفي ثابتوي. د مثال په توګه، ریچارډ ډاکنز خپل کتاب کې د "د خدای تیوري" په وړاندې مرکزي دلیل شپږو ټکو کې لنډ کړی دی. هغه پای ته رسوي او وايي چې که دا دلیل ومنل شي نو "د دین حقیقي بنسټ - د خدای فرضیه - نه منل کیږي. خدای تقریباً په یقین سره شتون نه لري" (Dawkins, 2006, p.156). لومړی، هغه ادعا کوي چې "د پیړیو راهیسې د انساني عقل یوه له ستونزمنو موضوعاتو دا وه چې پیچلې، نامحتمله ښکاره ډیزاین څنګه رامنځ ته کیږي" او دا چې "طبیعي وسوسه دا ده چې د ډیزاین ښکاره والی ځان ډیزاین ته منسوب کړو." د خپلو دریم او څلورم ټکو په پراخولو کې ډاکنز دوام ورکوي: "دا وسوسه غلطه ده، ځکه چې د ډیزاینر فرضیه سمدستي دا پوښتنه راپورته کوي چې ډیزاینر یې چا ډیزاین کړی؟" په دې ځای کې ډاکنز لیکي:

New Atheists view Darwinism as a means to almost disprove the existence of God. For instance, Richard Dawkins details the central argument against the ‘God thesis’ in his book by summarising it into six points. He concludes by stating that if the argument is accepted ‘the factual premise of religion – the God hypothesis – is untenable. God almost certainly does not exist’ (Dawkins, 2006, p.156). Firstly, he claims that ‘one of the greatest challenges to the human intellect, over the centuries, has been to explain how the complex, improbable appearance of design arises’ and that ‘the natural temptation is to attribute the appearance of design to actual design itself.’ Elaborating further on his third and fourth points, Dawkins continues, ‘the temptation is a false one, because the designer hypothesis immediately raises the question of who designed the designer’. At this point Dawkins writes:

ڈارون او د هغه پیروانو ښودلې ده چې ژوي، د خپل حیرانوونکي احتمالي ناممکنتیا او د ډیزاین ښکاره والي سره، له ساده پیل څخه په ورو تدریجي پړاوونو کې ارتقا کړي دي. اوس موږ په باور سره ویلی شو چې د ژوو کې د ډیزاین ښکاره والی یوازې یو وهم دی (Dawkins, 2006, p.157-8).

Darwin and his successors have shown how living creatures, with their spectacular statistical improbability and appearance of design, have evolved by slow, gradual degrees from simple beginnings. We can now safely say that the illusion of design in living creatures is just that – an illusion (Dawkins, 2006, p.157-8).

ډاکټر ډاوکینز په دې باور دی چې ډارون "د یو فکري لحاظ څخه بشپړ ملحد کېدو امکان پیدا کړ" ([Dawkins, 1986, p.2]). ډاوکینز منې چې د فزیک په نړۍ کې د ډارویني ارتقا سره مساوي نظریه نه ده رامنځته شوې، خو په دې عقیده دی چې دا د فزیکپوهانو مسؤولیت دی چې همدا ډول کیهاني نظریات ومومي. د همدې مقصد لپاره ډاوکینز داسې وايي:

For Dawkins, Darwin ‘made it possible to be an intellectually fulfilled atheist’ (Dawkins, 1986, p.2). Dawkins admits that the world of physics has not resulted in an equivalent theory of Darwinian evolution, but believes it to be the responsibility of physicists to find such equivalent cosmological theories. To this end Dawkins states:

که څه هم ډارویینیزم ممکن د بې ژوند نړۍ، د مثال په توګه کاسمالوژۍ، سره مستقیم اړوند نه وي، خو دا زموږ شعور د بیولوژۍ له خپل اصلي ساحې بهر هم راپاروي (Dawkins, 2006, p.113).

And although Darwinism may not be directly relevant to the inanimate world – cosmology for example – it raises our consciousness in areas outside its original territory of biology (Dawkins, 2006, p.113).

لهذا، بحسب ڈاوکنز، یوازې ډاروین دی چې ملحدانو ته دا وړتیا ورکوي چې د ډیزاین دلیل (argument from design) په وړاندې یوه منطقي او قوي دعوه وړاندې کړي – چې ڈاوکنز له نظره «په لنډه توګه د خالقیت پلويانو خوښ دلیل» دی (Dawkins, 2006, p.113). ڈاوکنز خدای ته د حوالې ورکول اضافي ګڼي، ځکه «خدای به هیڅ کار نه وای کړی» چې ژوندي موجودات هغسې وي لکه څنګه چې دي (Dawkins, 2006, p.118). له همدې امله، د نوي ملحدانو لومړی دلیل دا دی چې ډاروین له ارتقا (evolution) له لارې د یوه ډیزاینر لپاره تر ټولو قوي شاهد په مؤثره توګه ردوي.

Therefore, according to Dawkins, it is Darwin and Darwin alone who allows atheists to articulate a cogent case against the argument from design – which is to Dawkins ‘in a nutshell the creationists’ favourite argument’ (Dawkins, 2006, p.113). Dawkins considers reference to God as superfluous as ‘God wouldn’t have to do anything at all’ for living beings to be the way they are (Dawkins, 2006, p.118). Hence, the first argument of the New Atheists is that Darwin effectively disproves the strongest evidence for a designer through evolution.

ډاکټر ډاوکنز د دلیلونو ډیر فلسفي لحاظ څخه رد شوي دي۔ عامه بحثونو کې ډاوکنز ته ډیری داسې رد ځوابونه ورکړل شوي دي۔ مثال په توګه، جان لینوکس دا خبره رد کړې چې داروینی ارتقا د خدای عقیدې سره نه شي یوځای کېدای، او ویلي یې دي چې "ډاوکنز یوه کټګوریکي غلطي کوي، هغه میکانیزم او عاملیت یو بل سره ګډوي" (Fixed Point Foundation, 2017, 00:30:55)۔ خپله ډاوکنز هم د خپلو فلسفي محدودیتونو په اړه پوهیږي او اعتراف کوي چې هغه "فیلسوف نه دی او دا به ښکاره وي" (The Archbishop of Canterbury, 2012, 00:35:52)۔ بیا هم، د ډاوکنز پایلې د هغه ځینې فیلسوف ملګري هم مني، کوم چې هغه "یو همکار او د دې هدف یو ملګری" بولي (Grayling, 2014)۔

Dawkins’s arguments have been heavily refuted on philosophical grounds. Many such refutations have been made to Dawkins in public debates. For example, John Lennox has refuted the point that Darwinian evolution is incompatible with the God thesis by stating that ‘Dawkins is making a category mistake, he is confusing mechanism with agency’ (Fixed Point Foundation, 2017, 00:30:55). Aware of his own philosophical limitations, Dawkins admits that he is ‘not a philosopher and that will be obvious’ (The Archbishop of Canterbury, 2012, 00:35:52). Nevertheless, Dawkins’s conclusions are shared by some of his philosopher associates who consider Dawkins ‘a colleague and fellow in the cause’ (Grayling, 2014).

اے سی ګریلنګ، چې موږ وليدل چې هغه د نورو "نوي ملحدانو" سره ځان تړي، د "خدای تیوري" په وړاندې ورته دلیلونه وړاندې کوي لکه ډاکنز، ويلي: «سربیره پردې، ډیزاین فرضیه ناسمه ده، ځکه دا داسې یوه شی ته توضیح ورکولو ادعا کوي چې پخپله نه دی توضیح شوی» (ګریلنګ، 2013، ص 77). لکه ډاکنز، ګریلنګ هم د فلسفي خدای پرستانو معمولي دلیلونو ته لږ وخت ورکوي؛ يعني هغه دلیل چې «نه علت لرونکی علت» د لامتناهي تسلسل د ماتولو لپاره اړین ګڼي. پر ځای يې، هغه د ډارويننیزم په دلیل د خدای تیورۍ پر وړاندې د وژونکي دلیل په توګه تکیه کوي۔ که څه هم ګریلنګ د ډاکنز د ډیرو ادعاوو سره موافق دی، خو د هغه دلیل لږ توپیر لري۔ د کاینات د ثابتو اندازو د ښه تنظیم په اړه خبرې کولو په ځای، ډاکنز د یو ډیزاینر د منلو په وړاندې دا وايي چې ‹هغه باید لږ تر لږه دومره پیچلی وي چې دا کار وکړي› (د کانټربري اسقف، 2012، 01:45:30)۔

A.C. Grayling, who we observed associating himself with other ‘New Atheists’, makes similar arguments against ‘the God thesis’ to Dawkins’s, claiming, ‘moreover the design hypothesis is implausible because it purports to offer an explanation by invoking something itself unexplained’ (Grayling, 2013, p.77). Similar to Dawkins, Grayling spends little time engaging with the stock philosophical theistic contentions; namely reference to an ‘uncaused cause’ as being necessary to break the infinite regress, rather, he opts to invoke Darwinism as a fatal argument against the God thesis. Though Grayling is in agreement with much of Dawkins’s claims, his argument differs slightly. In referencing the fine tuning of the universal constants Dawkins rejects the idea of a designer as a reasonable recourse stating ‘he’s got to be at least complicated enough to do that’ (The Archbishop of Canterbury, 2012, 01:45:30).

پروفیسر انتونی کینی، چې د ډاکټر ډاوکنز او سابق لوی پیسکوپ رووان ویلیمز ترمنځ د بحث مشري یې کوله، ډاوکنز ته د جوړښت د پیچلتیا او د فعالیت د پیچلتیا ترمنځ توپیر په ګوته کولو سره پوښتنه وکړه. کینی د یوې بېلګې په توګه د برېښنایي اوره او د غاښ د اوړو اوره ترمنځ پرتله وړاندې کړه او ویې ویل چې «د غاښ اوړه د جوړښت له مخې ساده ده، خو د برېښنایي اورې په پرتله ډېرې پیچلې وړتیاوې لري». ډاوکنز په ځواب کې وویل: «زه په رښتیا نه پوهېږم چې تاسو څه وایاست»، په داسې حال کې چې د اکسفورډ پوهنتون اورېدونکو شا ته وخندل (د کنټربري لوی پیسکوپ، ۲۰۱۲، 01:56:40). د ډیزاین استدلال ته دوه مخه او د توما اکوینی پنځه لارې ته پنځه مخه ځانګړي کولو وروسته، دا ویلای شو چې د کلاسیک استدلالونو په اړه د ډاوکنز علمي ونډه په پوهنتونونو کې تقریباً نشته. له دې سره سره، د ډاوکنز استدلالونه تر هغې ځایه شکمن دي چې د شخصي ریشخند او سپکاوي حد ته رسیږي. د دې ټکي د ټينګولو لپاره، الیستر مکګرath لیکي چې کله ډاوکنز ته رسیږي:

Professor Anthony Kenny, who chaired the debate with Dawkins and the ex-Archbishop Rowan Williams, probed Dawkins by differentiating between complexity of structure and complexity of function. Kenny presented the example comparing an electric razor with a cut throat razor and stating that ‘the cut throat razor is more simple in design but has more complex powers than the electric razor’ to which Dawkins replied, ‘I really don’t see what you are saying’ as the Oxford university audience laughed in the background (The Archbishop of Canterbury, 2012, 01:56:40). Having dedicated two pages to the design argument and five to Thomas Aquinas’ five ways, it is safe to conclude that Dawkins’s philosophical contribution to academia regarding classic arguments has been virtually non-existent. Nevertheless, Dawkins’s arguments are contested to a point of ad hominem ridicule and degradation. To emphasise this point, Alister McGrath writes that when Dawkins comes to:

هر کله چې د خدای په اړه خبرې راشي، هغه داسې یوه نړۍ ته ننوځي، چې ښایي د ښوونځي د زده کوونکو د بحث ټولنې په څیر وي، چې په تودو او جوش لرونکو ډیرو ډیرو مبالغو تکیه کوي، د ځینو زیاتو ساده کولو او په ځینو وختونو کې د ناسم معرفي کولو لخوا خوندي شوي وي (McGrath, 2007, p.9).

deal with anything to do with God he seems to enter a different world, it is a world of a schoolboy debating society, relying on rather heated, enthusiastic overstatements, spiced up with some striking oversimplifications and more than occasional misrepresentation (McGrath, 2007, p.9).

دې عمومي خبرو کې د ډاکنز د ښکاره سائنسپالنې اړه ده، د هغه له پامه غورځولو (یا د هغه له خبرتیا نه لرلو) سره.

Such generalisations relate to Dawkins’s overt scientism, his disregard (or lack of awareness)

د فلسفي او الهیاتي مسایلو په اړه — الهیات هغه مضمون دی چې ډاکټر ډاکینز داسې نه ښکاري چې دا "اصلاً یو مضمون" وګڼي (ډاکینز، ۲۰۰۶، ص ۵۷). پروفیسور مایکل رُوس، چې پخپله یو ملحد دی، دې ته لا زیات ځي او وايي:

of philosophical and theological issues (theology being a subject that Dawkins does not appear to believe is ‘a subject at all’ (Dawkins, 2006, p.57). Professor Michael Ruse, an atheist himself, goes further than this stating:

زه لیکلی دی چې The God Delusion زه داسې کړم چې د الحاد پر دین باندې شرمېږم، او ما دا خبره په ژور باور سره لیکلې ده. د دې لپاره چې پوه شم چې خدای ته د علت ضرورت نه شي، عیسویان ادعا کوي چې خدای په ضروري ډول شتون لري. ما د دې خبرې د معنا د پوهیدو لپاره هڅه کړې ده.

I have written that The God Delusion made me ashamed to be an atheist and I meant it. Trying to understand how God could need no cause, Christians claim that God exists necessarily. I have taken the effort to try to understand what that means.

ډاکنز او ملګری د داسې ادعاوو څخه بې خبره دي، او په زړه پورې نه دي چې حتی هغه کسان هم ومني چې د دې ادعاوو د پوهیدو هڅه کوي، چې د باور کولو خو ځای یې نه دی. نو لکه د لومړي کال یو پوهنتون زده کوونکی، هغه په ډیر ډاډ سره په ژوره غږ پوښتي، «خدای څوک پیدا کړی؟» لکه دا چې یوه لوی فلسفي کشف یې کړی وي (د کانټربري اسقف، ۲۰۰۹ز).

Dawkins and company are ignorant of such claims and positively contemptuous of those who even try to understand them, let alone believe them. Thus, like a first-year undergraduate, he can happily go around asking loudly, "What caused God?" as though he had made some momentous philosophical discovery (The Archbishop of Canterbury, 2009).

ڈینیټ، ډاکنز په شان، د کلاسیک لومړني علت دلیلونو په اړه بشپړ تشریح او رد نه کوي، بلکې د دوی ټوکې کوي او له دې څخه تېرېږي، او وایي:

Dennett, much like Dawkins, ridicules and evades a full explication/refutation of the classical first cause arguments claiming:

ځینې خلک د نامعلومو رازونو لامل تر ما ښه ګڼي، ښکاره ده، خو په دې وخت کې دا بیه ډېره ګرانه ده: انسان باید ځان ته د دوکې اجازه ورکړي (Dennett, 1995, p.26).

Some people would much prefer the infinite regress of mysteries, apparently, but in this day and age the cost is prohibitive: you have to get yourself deceived (Dennett, 1995, p.26).

د نوي ملحدانو د طریقې تر ټولو زیات انتقاد شوې برخه شاید د طبیعي علومو څخه د مذهبي فلسفې ته د دوي پرمختګ دی. په دې اړه مګراث داسې وايي:

Perhaps the most critiqued aspect of the New Atheist approach is its progression from the natural sciences to religious philosophy. In this regard, McGrath states:

زما حقیقي اندیښنه دا ده چې ډاکینز د ډارون د ارتقا د نظریې څخه څنګه یو داسې الحادي نظر ته رسیږي چې هغه یې د مسیحایي تعصب او نه منل کیدونکي یقین سره تبلیغوي (McGrath, 2006, p.10).

The real issue for me is how Dawkins proceeds from a Darwinian theory of evolution to a confident atheistic world-view which he preaches with messianic zeal and unassailable certainty (McGrath, 2006, p.10).

جان ګرې د نوي الحاد پوهان چې د ساینس د ګډوډولو په لاره د "د خدای فرضیه" رد کولو هڅه کوي، په دې باور دی چې:

John Gray considers the New Atheist manipulation of science in attempting to disprove the ‘God hypothesis’ as:

دا د سائنس او مذهب تر منځ د ویکټوریا دورې یوه ستړې کوونکې جګړه ده چې بیا تکرار شوې ده. مګر دا عقیده چې مذهب د یو شمېر ردشوو نظریاتو مجموعه ده، پخپله یوه ردشوې نظریه ده - د نولسمې پېړۍ د پوزیټیویزم د فلسفې یوه پاتې شوې بقیه ([Gray, 2018, p.9]).

A tedious re-run of a Victorian squabble between science and religion. But the idea that religion consists of a bunch of discredited theories is itself a discredited theory - a relic of the nineteenth-century philosophy positivism (Gray, 2018, p.9).

گرې د دې نظریو او د اګست کومټ د نظریو ترمنځ ورته والی وموند، چې په Catchechisme Positiviste (1852) کې بیان شوي (Gray, 2018, p.10). په هرحال، نوي الحاد د پوزیتیویستي فرضیو څخه، چې د بې معنا یا مابعدالطبیعي خبرو په اړه دي، تېرېږي، ځکه دا د ساینس په کارولو سره د مذهب ردولو هدف لري. دا لاره د دې له امله نیوکه شوې ده چې د مابعدالطبیعي او میتودیک طبیعت پالنې ترمنځ پام وړ توپیر نه کوي، لکه څنګه چې ماسیمو پیګلیوچي لیکي:

Gray identified similarities between these ideas and those of Auguste Comte in Catchechisme Positiviste (1852) (Gray, 2018, p.10). However, New Atheism transcends positivist assumptions of meaningless or metaphysical discourse as it aims to disprove religion using science. Such an approach has been criticised as it lacks careful distinction between metaphysical and methodological naturalism as noted by Massimo Pigliucci who writes:

دلته اصلي نکته دا ده چې یو ساینس پوه، په اصل کې د تعریف له مخې، یو میتودولوژیک طبیعت پال وي؛ مګر هغې ته د فلسفي طبیعت پالنې (Philosophical Naturalism) په اړه کومه ځانګړې ژمنه نه وي (له خپلو مابعدالطبیعي نظرونو پرته). په بل عبارت، ساینس لزوماً الحاد نه پیدا کوي، او دا هغه ویره ده چې بنیادپال یې لري (Pigliucci, 2006, p.2).

The crucial point here is that a scientist is, essentially by definition, a methodological naturalist; however, she does not have any specific commitment (aside from her own metaphysical views) to philosophical naturalism. In other words, science does not necessarily entail atheism, which is the fundamentalist's fear (Pigliucci, 2006, p.2).

پیگلیوچی دا خبره په دې ځای کې زیاتوي:

Pigliucci furthers this by adding:

له همدې امله یو ښه دلیل شته چې ډیر ساینس پوهان پخپله مذهبي دي، او دا یوه تېروتنه ده (چې د عامه اړیکو له پلوه او هم له فلسفي نظره).

There is, therefore, a good reason why many scientists are themselves religious , and it is a mistake (both in terms of public relations and from a philosophical standpoint)

دې ته د سائنسي نظریې داسې پیشکش کول چې گویا دا په ضرور ډول الحاد ته رهنمایي کوي. سائنس نه شي کولی او نه یې اړتیا لري چې د مذهب سره مستقیم ټکر وکړي. (Pigliucci, 2006, p.2)

to present the scientific worldview as if it necessarily leads to atheism. Science can neither afford, nor does it need, a head-on confrontation with religion (Pigliucci, 2006, p.2).

الیوت سوبر پیگلیوچی کی بات کی تائید کرتے ہوئے کہتا ہے:

Elliott Sober echoes Pigliucci stating:

د ځینو خلکو لپاره، د نیوټن نظریه او د ډارون نظریه داسې ښیې چې خدای نشته. په هرصورت، دا هغه څه نه دي چې دغه نظریات يې وايي؛ دا یوه فلسفي تفسیر دی چې اضافي مقدمو ته اړتیا لري (Sober, 2009, p.376).

For some people, Newtonian theory and Darwinian theory suggest that there is no God. However, this is not what these theories say; it is a philosophical interpretation that requires additional premises (Sober, 2009, p.376).