Delil, hükmün bir illetini içerebilir ya da illet, bir ya da birden fazla başka delilden alınabilir. Hüküm delilden türetilmiş olsa da, ona içkin olan illetin anlamı gözetilir; bu, konuyu o zaman ele almak üzere gelen metinde zikredilen belirli biçime bağlı kalınmadan yapılır. Buna bir örnek, Allah'ın (SWT) şu sözüdür:

The Daleel may include an ‘illah for the Hukm, or the ‘illah may be taken from one or more other evidences. Although the Hukm is derived from the daleel, nevertheless the sense of the ‘illah in it is observed, without adhering to the mode mentioned in the text that came to treat the problem at that time. An example is that the saying of Allah (swt),

"Onlara karşı gücünüzün yettiği kadar kuvvet ve bağlanmış atları hazırlayın; bununla Allah'ın düşmanını ve sizin düşmanınızı korkutasınız." [TMQ Al-Anfal: 60]

“Prepare for them all you can of (armed) force and of horses tethered, that thereby you strike fear in the heart of the enemy of Allah and your enemy.” [TMQ Al-Anfal: 60]

Hüküm, kuvvet hazırlığıyla ilgilidir. O dönemde ele alınan mesele, kuvvetin (atların bağlanması yoluyla) hazırlanmasıdır ve bu hükümden çıkan illetin anlamı, düşmanda korku uyandırmaktır. Bu nedenle, bugün bu delilden kuvvet hazırlığı hükmünü çıkarırken, hükmün illetinin anlamını da gözetiriz ve buna göre düşmanı korkutmaya yetecek her şeyi hazırlarız; o dönemdeki sorunu ele alırken metinde zikredilen yöntemle (yani atları bağlamakla) sınırlı kalmayız.

The Hukm concerns the preparation of force. The issue addressed at the time is preparing the force (via the tethering of horses), and the meaning of the ‘illah from this Hukm is; to strike fear in the enemy. Therefore, when we derive today the rule of preparation of force from this daleel, we also observe the meaning of the ‘illah from the Hukm, and accordingly we prepare whatever is needed to alarm the enemy; without restricting ourselves to the mode mentioned in the text (i.e. tethering the horses), in treating the problem at hand at the time.

Bu nedenle, bir Hükmün türetildiği her delilde bu yaklaşım izlenmelidir; çünkü amaç, Hükümden kastedilen ‘illetin gerçekleştirilmesidir. Buna göre İslam Şeriatı, toplumsal ilişkilere (muamelat) dair hükümlerin ‘illetlerine dayandırılmasını ve bu hükümleri metinlerden türetirken, metinlerin geldikleri biçime değil, onlardaki teşri’ (kanun koyucu) yönüne bakılmasını gerektirir.

Therefore this approach should be followed in every daleel from which a Hukm is derived, since the purpose is to fulfil the meaning of ‘illah intended from the Hukm. Accordingly, the Islamic Sharee’ah requires that the rules related to the societal relations (mu’amalat) be based upon their ‘illah and that we observe the legislative aspect in the texts and not the form that they came in when deriving the rules from these texts.

Kur'an ve Sünnet'in şer'i hükmün delili olması gibi, Sahabe'nin icmaı (fikir birliği) ve kıyas (analojik çıkarım) da şer'i hükmün delili sayılır. Buna göre şer'i hükümler için genel deliller (edilletü icmaliyye) şunlardır: Kur'an, Sünnet, Sahabe icmaı ve kıyas. Bir sahabinin, içtihadına konu olan meselelerdeki görüşüne gelince, bu bir delil değildir; çünkü sahabi de her müçtehit gibidir ve hataya düşebilir. Ayrıca sahabiler bazı meselelerde ihtilaf etmiş, birbirinden farklı görüşler benimsemişlerdir. Eğer bir sahabinin görüşü delil olarak alınsaydı, deliller birbirinden farklı ve çelişkili olurdu. Bu nedenle bir sahabinin görüşü şer'i bir delil sayılmaz, ancak diğer kabul görmüş görüşler ve mezhepler gibi takip edilmesi caiz görülür. Sahabilerin üzerinde ittifak ettiği hükümler ise onların bir mezhebi değil, icmaıdır.

Just as the text of the Qur’an and Sunnah are an evidence for the Hukm Shar’ai, the Ijma’a (consensus) of the Sahabah (companions) and the Qiyas (analogical deduction) are also considered as an evidence for the Hukm Shar’ai. Accordingly, the general evidences (adillah ijmaaliyyah) for the shar’ai rules are; the Qur’an, the Sunnah, Ijma’a as- Sahaba and Qiyas. As for the opinion of a Sahabi related to matters of his Ijtihad, it is not a daleel, because the Sahabi is like any Mujtahid, and is subject to error. In addition, the Sahabah differed over some issues, holding differing opinions to one another. So if the opinion of the Sahabi was taken as a daleel, then the proofs would be different and contradictory. Consequently, the opinion of the Sahabi is not considered a shar’ai daleel, but rather it is allowed to be followed like the other acknowledged opinions and schools of thought (madhaahib). The rules that are agreed upon by the Sahabah are not a madhhab for them, but rather they are Ijma’a.

Önceki ümmetlerin şeriatı (şer'u men kablena) bizim için ne bir şeriat sayılır ne de hüküm çıkarmada bir kaynak kabul edilir. Her ne kadar İslam akîdesi bizi bütün peygamberlere ve elçilere, ayrıca onlara indirilen kitaplara iman etmekle yükümlü kılsa da. Onlara iman etmenin anlamı, onların peygamberliğine ve getirdikleri risalete, onlara indirilen kitaplara iman etmektir; onlara uymak anlamına gelmez. Muhammed ﷺ'in peygamberliğinden sonra bütün insanlar dinlerini bırakıp İslam'a girmekle emrolunmuştur, çünkü İslam'dan başka hiçbir din kabul edilmez. Allah (SWT) şöyle buyurmuştur:

As for the Shar’a of the earlier nations (Shar’a min qablina), it is neither considered a Shar’a for us, nor is it considered to be a source of legislation. Although the Islamic ‘aqeedah mandates for us to believe in all the prophets and messengers, and in the Books revealed to them. The meaning of the belief in them is belief in their prophethood and their messages and in the Books revealed to them, and does not mean to follow them. After the prophethood of Muhammad (saw) all peoples are ordered to give up their Deen and to embrace Islam, since no Deen other than Islam is accepted. Allah (swt) said,

"Şüphesiz Allah katında din İslam'dır." [TMQ Al-i-Imran:19]

“Lo! The Deen with Allah is Islam.” [TMQ Al-i-Imran:19]

Allah (SWT) da şöyle buyurur,

Allah (swt) also says,

"Kim İslam'dan başka bir din ararsa, bu ondan kabul edilmeyecektir." [TMQ Al-i- Imran:85]

“And whosoever seeks a Deen other than Islam it will not be accepted from him.” [TMQ Al-i- Imran:85]

Bu ayet manası açık (sarîh) olan bir ayettir. Bu ayetten şu kaide çıkarılmıştır:

This ayah is explicit (SareeH) in meaning. From this ayah the following principle was derived,

“Önceki ümmetlerin şeriatı bizim için şeriat değildir.” Bu ilkenin bir başka delili, Sahabenin, Muhammed'in (sav) şeriatının önceki bütün şeriatları (ilahi hükümleri) neshettiği hususunda icma ettiklerinin bilinmesidir. Ayrıca Allah (swt) şöyle buyurur:

“Shar’a of the people before us is not a Shar’a for us.” Another evidence for this principle is the fact that the SaHaabah had a consensus (Ijmaa’) that the Shari’ah of Muhammad (saw) abrogates all the previous Shari’ah (divine laws). Also Allah (swt) says,

"Ve sana da hakkı içeren Kitabı indirdik; önceki kitapları doğrulayıcı ve onların üzerinde hakim olarak." [TMQ Al-Maida:48]

“And unto you have We revealed the Book with the truth, confirming whatever Book was before it and controlling over it.” [TMQ Al-Maida:48]

yani ona hâkim olmak ve üstünlük sahibi olmak demektir. Kur'an'ın önceki Kitaplar üzerindeki üstünlüğü, önceki şeriatlerin neshi anlamına gelir; yani Kur'an, önceki şeriatleri hem tasdik eder hem de yürürlükten kaldırır. Rivayet edilmiştir ki Resûlullah ﷺ, Ömer İbnü'l-Hattâb'ın Tevrat'tan bir sayfa okuduğunu görünce öfkelendi ve şöyle buyurdu:

i.e. to have control and supremacy over it. The supremacy of the Qur’an over the previous Books means the abrogation of the previous Sharee’ahs i.e. the Qur’an confirms and abrogates the previous Sharee’ahs. It was narrated that when the Messenger (saw) saw ‘Umar Ibn Al-Khattab reading from a leaf of the Torah, he (saw) got angry and said,

“Sana onu saf ve temiz getirmedim mi? Vallahi, kardeşim Musa şimdi burada bulunsaydı, bana uymaktan başka çaresi kalmazdı.”

“Didn’t I bring it pure and clean, and By Allah, had my brother Musa been present now he would have no choice but to follow me.”.

Hac ibadetinin birçok uygulaması, örneğin Kâbe'nin etrafında tavaf, Hacer-i Esved'e dokunup öpmek ve Safa ile Merve arasında sa'y, cahiliyye döneminde de yapılıyordu. Ancak biz bunları ibadet olarak yerine getirirken, önceki bir şeriatın hükümleri olduğu düşüncesiyle yapmıyoruz. Aksine, bunları İslam şeriatının bir parçası olarak yapıyoruz; çünkü İslam bunları yeni şer'î hükümler olarak getirmiştir, önceki bir şeriatın parçası olarak değil. Benzer şekilde, önceki dinlerin emrettiklerini hiçbir şekilde yerine getirmez ve onlara uymayız; yalnızca İslam'ın bize getirdiğine uyarız. Hristiyanlara ve Yahudilere İslam şeriatı ile hitap edilir ve kendi şeriatlarını terk etmeleri emredilir, çünkü İslam onu neshetmiştir. Yahudi şeriatına tabi olanlar Yahudi iseler ve Hristiyan şeriatına tabi olanlar Hristiyan iseler bu yükümlülük onlar içinse, o zaman bir Müslüman nasıl olur da önceki şeriatları kendi şeriatı olarak almakla emrolunabilir? Allah'ın (c.c.) şu sözüne gelince:

Many of the rituals of Hajj such as Tawaf around the Ka’abah, touching and kissing the black stone and running between Safa and Marwah were practised at the time of jahiliyyah. However when we perform them as ‘ibadat, we don’t practise them considering them as rituals of a previous Shari’ah. Rather we perform them as part of the Islamic Shari’ah, since Islam brought them as new AHkam Sharai’ah, and not as part of a previous Shari’ah. Similarly, we do not at all perform nor abide by what previous Deens prescribed, rather we only follow what Islam brought us. The Christians and the Jews are addressed with the Islamic Shari’ah and ordered to leave theirs, because Islam abrogated it. If this is the obligation on the followers of the Jewish Shari’ah and they are Jews and the Christians, then how can a Muslim be ordered to take the previous Sharee’ahs as his Sharee’ah? With regards to the saying of Allah (swt),

“Sana da, Nuh'a vahyettiğimiz gibi vahyettik.” [TMQ An-Nisaa:163]

“We revealed to you as we revealed to Noah.” [TMQ An-Nisaa:163]

Bu sözle kastedilen, Allah'ın (SWT) Muhammed'e (ﷺ) de diğer peygamberlere vahyettiği şekilde vahyettiğidir. Ve,

What is meant by this is that He (swt) revealed to Muhammad (saw) the same way as He revealed to the other prophets. And,

"Size, dinini, Nuh'a emrettiği din olarak belirledi." [Tmq Ash-Shura:13]

“He has ordained for you that Deen which He commanded unto Noah.” [Tmq Ash-Shura:13]

Bu, tevhidin aslını ordu koyduğu anlamına gelir; bunu Nuh'a da emretmiştir. Ayette:

This means that He ordained the origin of tawHeed, which He ordained for Noah. In the Ayah,

“Sonra sana vahyettik: 'Hanif olan İbrahim'in dinine uy.'” [TMQ An-Nahl:123]

“Then we revealed to you to follow the faith (mellah) of Ibrahim.” [TMQ An-Nahl:123]

Bu, tevhidin aslını takip etmek anlamına gelir; çünkü "millet" kelimesi tevhidin aslı demektir. Bu ve benzeri ayetlerin anlaşılması şudur: Elçi ﷺ, peygamberler arasında bir yenilikçi değildir; bilakis onlar gibi gönderilmiştir ve tevhidin aslı, bütün peygamberlerin ve elçilerin ortak dinidir. Her elçi belirli bir dinle gönderilmiştir; Allah (SWT) şöyle buyurmaktadır:

This means to follow the origin of tawHid, because ‘mellah’ means the origin of tawHeed. The understanding of all these verses and the like is that the Messenger (saw) is not an innovator among the messengers (of Allah), rather he was sent (as a messenger) like them and that the origin of tawHeed is the Deen common to all prophets and messengers. Every messenger had been sent with a specific Deen; Allah (swt) says,

Her biri için Biz bir şeriat ve açık bir yol belirledik. [TMQ Al-Maidah:48]

“For each we have appointed a Sharee’ah and an open way.” [TMQ Al-Maidah:48]

Buna göre, önceki ümmetlerin şeriatı bizim için bir şeriat değildir ve hükümlerin türetildiği teşri' kaynaklarından biri olarak da kabul edilmez.

Accordingly the Shar’a of previous nations is neither a Shar’a for us and nor is it considered one of the legislative sources from which the rules are derived.

Ahkâm'ın istinbatını müçtehitler yapar, çünkü belirli bir mesele hakkında Allah'ın hükmüne ictihad dışında ulaşmak mümkün değildir. Mutlaka ictihad olmalıdır. Usul âlimleri, ictihadın Müslümanlar üzerinde farz-ı kifâye olduğunu ve hiçbir neslin müçtehitsiz kalmaması gerektiğini belirtmişlerdir. Bütün Müslümanlar ictihadı terk etmekte ittifak etseler günahkâr olurlar; çünkü ilahi hükümlere ulaşmanın tek yolu ictihaddır. Herhangi bir nesil, ahkâm istinbat edebilecek bir müçtehitten yoksun kalsaydı, bu durum Şeriatın terk edilmesine ve şer'i hükümlerin ortadan kalkmasına yol açardı; ki bu açıkça yasaklanmış bir şeydir. Bununla birlikte ictihadın, usul âlimlerinin ayrıntılı olarak açıkladığı şartları vardır. Geniş bir ilme, nasların doğru anlaşılmasına, Arapça dilbilimine yeterli derecede vâkıf olmayı gerektirir; ayrıca şer'i meselelerin bilgisine ve bunların delillerini (edille) kavramaya ihtiyaç duyar.

Deriving AHkam is performed by mujtahids, because knowing the Hukm of Allah on a specific issue cannot be reached except by Ijtihad. There must be Ijtihad. The scholars of usool have stated that Ijtihad is a fard kifayah (collective obligation) on Muslims and that no generation should be without a mujtahid. If all Muslims agree to leave Ijtihad they would be sinful, this is because the only way of finding out the divine rules is by Ijtihad. If any generation was without a mujtahid who is able to derive AHkam, this would result in the abandoning of Shari’ah and lead to the elimination of the shar’ai rules, a matter which is expressly forbidden. Nevertheless, Ijtihad has conditions which have been elaborated by the scholars of usool. It requires broad knowledge, a correct understanding of the texts and a satisfactory knowledge of Arabic linguistics and it needs knowledge of the Shar’ai matters and an understanding of their evidences (adillah).

Ahkâm'ı dikkatli bir inceleme ve özenli bir araştırma yapmadan çıkarmak istinbat (hüküm çıkarma) olarak adlandırılmaz. Aynı şekilde, bir hükümde bir maslahatın bulunması ve ardından nasları yanlış anlayıp yanlış yorumlayarak o hükmü türetmek de içtihat olarak adlandırılmaz; bu, Allah'ın (SWT) dinine bir hakarettir ve bunu işleyen kişi Allah'ın (SWT) azabını hak eder.

Extracting AHkam without careful study and without careful examination is not called Istinbat (deriving rules). Likewise, the mere presence of a benefit in a certain Hukm followed by misconstruing the texts and misinterpreting them to derive that rule is not called Ijtihad, it is rather an insult to the Deen of Allah (swt), and whoever commits that deserves the punishment of Allah (swt).

İctihad kapısının açık olduğu doğrudur; ancak bu kapı âlimler (ulema) içindir, cahiller için değil. Müctehidler üç çeşittir: müctehid-i mutlak, müctehid-i mezhep ve bu ikisinin şartlarını taşımakla birlikte... Bu iki çeşidin belirli şartları vardır. Üçüncü çeşit ise yalnızca bir mesele üzerinde içtihat yapan müctehiddir (müctehid-i mesele). Böyle bir müctehid, nassı anlayabilmeli, meseleyi, onun delilini ve meseleyle ilgili diğer müctehidlerin delilini araştırabilmelidir. Bu tür içtihat, Allah'ın hükümlerini bilmesi gereken her Müslüman için zorunludur; çünkü Şer'i, Müslümanların hükmü delillerden bizzat çıkarmalarını asıl olarak emretmiştir. Yani Müslüman, dininin kendisi için gerekli olan meselelerinde bir müctehid olmalıdır.

It is true that the door of Ijtihad is open but it is open for the scholars (ulema) not for the ignorant. mujtahids are of three types; mujtahid mutlaq and mujtahid madhab, these two have specific prerequisites. As for the third type it is the mujtahid who performs Ijtihad on one issue (mujtahid masa’alah). Such a mujtahid should be capable of understanding the text and to pursue the issue, its daleel and the daleel of other mujtahids concerning the issue. This type of Ijtihad is necessary for every Muslim who needs to know the AHkam of Allah, since Shar’a has originally ordained that Muslims derive by themselves the Hukm from the evidence, i.e. to be a mujtahid in the issues of the Deen necessary to them.

Ancak müctehidlerin mezheplerinin kaydedilmesinden ve içtihadın usulleri ile ahkâmın türetilmesinden sonra, içtihad anlayışı bireyler arasında zayıfladı ve müctehidlerin sayısı azaldı. Müslümanlar arasında taklit yaygınlaştı, içtihad onlar arasında olağan dışı hâle geldi. Öyle ki taklit anlayışı o derece hâkim oldu ki bazı kimseler içtihad kapısının kapatılmasını savunmaya ve taklidi farz saymaya başladı. Buna göre Müslümanların büyük çoğunluğu, hepsi değilse de, mükallid (taklit eden) hâline geldi.

However, after recording the madhabs of the mujtahids and the principles of Ijtihad and the AHkam were derived, the notion of Ijtihad became weak amongst individuals and the number of mujtahids decreased. Taqleed became prevalent amongst the Muslims and Ijtihad amongst them became unusual until the concept of taqleed prevailed to such an extent that some people started to call for closing the door of Ijtihad and to speak of taqleed as obligatory. Accordingly the overwhelming majority of Muslims, if not all of them, became muqallideen (followers).

Mükallid iki türlüdür: müttebi' (tabi olan) ve âmmî (avam). Müttebi' ile âmmî arasındaki fark şudur: müttebi', bir müçtehidin çıkardığı hükmü, müçtehidin dayandığı delile kanaat getirdikten sonra alır ve delilini bilmedikçe ona uymaz. Âmmî ise şer'î hükmü delilini araştırmadan müçtehidi takip eden kimsedir. Müttebi', âmmîden daha üst bir mertebededir ve önceki nesillerin çoğu müttebi'ydi, çünkü delili öğrenmeye büyük önem veriyorlardı. Müçtehidlere uymak insanlar için zorlaşıp gerileme dönemi geldiğinde, insanlar âlimlere ve müçtehidlere, kendilerine ait hükümlerde delil aramaksızın tabi olmaya başladılar. Bu durumu teşvik eden etken, ulemânın, eğitimli bir kimsenin de âmmî olabileceği yolundaki sükûtu ve rızasıydı. Ulema bu konuda sessiz kaldı, çünkü taklit caizdir; mükallid müttebi' de olsa âmmî de olsa. Bununla birlikte Müslüman, asıl itibarıyla hükümleri delillerinden çıkarabilecek durumda olmalıdır. Taklide izin verilmiş olsa da, hükmü bilen, delilini bilen ve ona kanaat getiren müttebi' olması caizdir. Bu da Müslüman'ı, bugünkü çağımızda bizim için zorunlu olan bir meseleyi bile olsa içtihada ehil kılar. Ancak bir meselede fetva vermek, o meselede içtihat sayılmaz, çünkü içtihat kategorisine girmez. Fıkıhtaki en kötü yazı türlerindendir. Bunun sebebi, müçtehidler devrinden sonra onların öğrencilerinin ve öğrencilerinin öğrencilerinin takip etmesi ve bunların mezhebin görüşlerini açıklamaya, temellerini atmaya ve görüşlerini pekiştirmeye yönelmeleridir. Bu dönem, çeşitli mezheplerdeki fıkıh kitaplarının ana kaynaklarının yazıldığı fıkhın altın çağı sayılır. Bu kitaplar, fıkıh meselelerinin omurgası kabul edilir. Bu dönem yedinci yüzyıla kadar sürdü; bundan sonra fıkhın gerilemesi geldi. Bu çağlarda şerh ve haşiye yazmak başladı; bunların çoğu özgünlükten yoksundu. İstinbat (hükümlerin çıkarılması) ve tek bir mesele hakkında bile olsa içtihad yapılması ise geri planda kaldı. Ardından gerilemenin daha da derinleştiği bir çağ geldi; bu çağda ulema, meseleleri ve hükümleri, farklı yönlerine ve ayrıntılarına değinmeksizin sıralama yöntemini izledi. Bu meselelere "fetvalar" adını verdiler. Bu fetvaları fıkıhta bir başvuru kaynağı olarak almak yanlıştır; hükümleri çıkarmada içtihad yöntemini izlemedikleri için, onları Ahkâm-ı Şer'iyye için de bir başvuru kaynağı olarak almak yanlıştır.

The muqallid is of two types; muttabi’a (follower) and ‘aammi (layman). The difference between the muttabi’a and the ‘aammi is that the muttabi’a takes the rule derived by a mujtahid after they are convinced of the daleel which the mujtahid depended upon, and they do not follow it unless they are aware of the daleel. The ‘aammi is the one who follows the mujtahid in the shar’ai rule without looking for the daleel. The muttabi’a has a better level than the ‘aammi and most of the earlier generations were the muttabi’a, for they were greatly concerned with learning the daleel. When the age of decline came and it became difficult for the people to follow the mujtahids, they began to follow the scholars and mujtahids in the rules concerning them without seeking the daleel. What encouraged this situation was the silence and consent of the ulema that a person could be ‘ammi even if he was an educated person. The ulema were silent about this because taqleed is permissible, whether the muqallid is a muttabi’a or ‘ammi. However, the Muslim should originally be able to take the AHkam from its daleel, although they are allowed to imitate thus they are allowed to be muttabi’a, i.e. they know the rule and knows its daleel and becomes convinced of it. This makes the Muslim qualified for Ijtihad, even in a single issue, a matter which is necessary for us in our current age. However, issuing a fatwa is not considered Ijtihad in an issue, because it does not belong to the category of Ijtihad. It is of the worst type of writings in fiqh. This is because after the age of the mujtahids, their students and the students of their students followed and these turned to elaborating on the opinions of the madhab, laying down its foundations and consolidating its opinions. That age was considered to be the golden age of fiqh in which the master references of fiqh books in the various madhabs were written. These books are considered the backbone of the issues of fiqh. This era continued until the seventh century C.E., after which the decline of fiqh followed. In these ages commenting and footnotes began, most lacking originality, Istinbat (deduction of rules) and Ijtihad even on just a single issue. Then came an age in which the decline was deeper, where the ulema followed the way of listing the issues and the rules without making reference to their different aspects and details. They called these issues fatawa. It is incorrect to make these fatawa as a reference in fiqh and it is incorrect to take them as a reference for the AHkam Sharee’ah as well, because they do not follow the method of Ijtihad in deriving the rules.

Batı hukuk kitaplarının kodifikasyonu tarzında yazılmış başvuru eserlerini şer'î hükümler için referans almak caiz değildir. Çünkü bu kitaplar Batı kanunlarının bir taklidi niteliğindedir ve bu tür kodifikasyon fıkhı daraltmakta, fıkhî meseleleri delil olmaksızın ya da zayıf delille almaktadır. Ayrıca çağa uyma anlayışı ile problemleri çözmede Batı görüşüne uydurmak için çarpıtılmış yorumlar bu kitaplara hâkimdir. Buna ek olarak bu kitaplarda teşri' yönü eksiktir ve içtihat bulunmamaktadır. Dolayısıyla ne uygulamaya ne de başvuru kaynağına elverişlidirler. Varlıkları fıkıh ve teşri' açısından bir felaket olmuştur, çünkü insanların İslâm fıkhına dair algısını zayıflatan bir taklit girişimidir. Oysa İslâm fıkhı çok geniş olup bütün milletlerin en zengin hukuk birikimidir. Bu fıkıh, hâkimler ve yöneticiler için vazgeçilmezdir; ancak onu kanonik formata benzeyen bir biçimde kodifiye etmek, onu küçültmüş ve itibardan düşürmüştür. Hâkimleri de bu kanunların bilgisiyle sınırlı kaldıklarında fıkhî bilgiden yoksun bırakmıştır. Ayrıca bu kitaplar uygun hukuki ifadeden yoksundur, çünkü bazı fakihlerin fıkhî metinlerinden oluşan bir derlemedir ve bunlar sayısal sıralamayla verilmiştir. Farklı meselelerin altına girebileceği genel ilkeleri ortaya koymak için bir çaba gösterilmemiştir. Bunun yerine meseleler ayrı maddeler halinde düzenlenmiştir ve bu, kanonik formatla bağdaşmamaktadır. Bazı maddeler ilke biçiminde gelmiş olsa bile kapsamlı bir şekilde ifade edilmemişlerdir. Bunlar, fıkıh kitaplarındaki tanımlardan öteye geçmemiş ve neredeyse bütün maddeler bu üslupla yazılmıştır. Bu nedenle, bu kanunlar, hatalı üslupları, yüzeysel bilgileri ve tafsilatlı delillere (edille-i tafsiliyye) dayanan kabul görmüş Şeriat hükümlerinden uzak olmaları sebebiyle, referans olarak alınmaları caiz değildir.

It is not permitted to refer to reference works written along the lines of the codification of western law books as a reference for Sharee’ah rules. This is because these books are a form of imitation of Western laws and such codification reduces the fiqh and is dominated by taking fiqh issues without any daleel or with a weak daleel. It is also dominated by the notion of adapting to the age and twisted interpretations to comply with the Western viewpoint in solving the problems. This is in addition to the lack of the legislative aspect and the absence of Ijtihad in these books. So they are not suitable for application or as a reference. Their existence was a disaster for fiqh and legislation because it was an attempt at imitation that weakened the people’s perception of Islamic fiqh. This is in spite of the vast amount of Islamic fiqh and it being the richest jurisprudence of all nations. This fiqh is indispensable for the judges and rulers, but codifying it in a form which imitates the canonical format has reduced and disgraced it and made the judges, when they confined themselves to the knowledge of these canons, ignorant in fiqh. In addition, these books lack the appropriate legal wording, because they are a host of jurisprudence texts of some jurists that have been introduced under numerical listing. No attempt has been made to generate general principles that could then themselves be taken as the subject of the articles under which different issues would fall. Instead the issues themselves were arranged as separate articles and this is incompatible with the canonical format. Even when some of the articles came in the form of principles they were not stated in a comprehensive manner. Rather they were no more than definitions from the fiqh books and almost all articles followed this style. Consequently, it is not permissible to take those canons as a reference, because of their erroneous style, superficial information, and remoteness from the recognised Sharee’ah rules which are based on the detailed evidences (adillah tafSeeliyyah).

Yargıçların ve yöneticilerin anlayabileceği ve uygulayabileceği bir anayasa ve kanunlar oluşturmak için, kanunlaştırmada şu yöntem izlenmelidir:

In order to put together a constitution and cannons that can be comprehended and followed by the judges and rulers, the following method in legislation should be followed:

1. İnsan sorunlarının incelenmesi gerekir; bu nedenle bunları genel ve kapsayıcı ilkeler veya kapsamlı Şer'i hükümler biçiminde ele alan genel bir anayasa yazılır. Bu ilke ve hükümler İslam fıkhından türetilmelidir; şu koşullarla: ya müctehidlerden birinden alınmış olmalı, delilleri zikredilmeli ve bu delillere kanaat getirilmiş olmalıdır; ya da Kur'an'dan, Sünnet'ten, Sahabe icmasından veya Kıyas'tan, ancak doğru bir içtihatla çıkarılmış olmalıdır; bu içtihat tek bir meselede bile olsa geçerlidir. Her maddenin girişinde, madde hangi mezhepten alınmışsa o mezhep ve delili, ya da hangi delilden çıkarıldıysa o delil belirtilmelidir. Böyle bir anayasa yazılırken Müslümanların içinde bulunduğu kötü durumun etkisi de, diğer milletlerin durumu ya da İslam dışı sistemler de dikkate alınmamalıdır.

1. Human problems have to be studied, so a general constitution is written addressing them in the form of general comprehensive principles or comprehensive Shar’ai rules. These principles and rules have to be derived from Islamic fiqh, on condition that they are either taken from one of the mujtahids, mentioning their daleel and being convinced of them or from the Qur’an, the Sunnah, Ijma’a as-Sahaba or Qiyas, but only through a correct Ijtihad, even if it is Ijtihad on a single issue. In the introduction for each article, the madhab from which it is taken together with its daleel, or the daleel from which it was deduced, must be mentioned. Neither the influence of the bad situation of the Muslims nor the situation of the other nations or the non-Islamic systems should be taken into consideration when putting down such a constitution.

2. Şer'i hükümler, ceza hukuku (‘ukubat), haklar (Hukuk) ve delil türleri (beyyinat) için taslak kanun maddeleri olarak düzenlenmelidir. Bu düzenleme, yukarıda belirtilen kriterlere uygun olmalı, anayasaya uyumlu bulunmalı, mezhebe ve delile atıfta bulunmalı, ayrıca yargıçlar ve yöneticiler için bir başvuru kaynağı olabilmesi amacıyla genel ilkeler üzerine kurulmuş olmalıdır.

2. AHkam Shara’iah should be put down as draft canons for the penal code (‘uqubaat), rights (Huqooq) and testimonial proofs (bayyinaat). This should be according to the aforementioned criteria, be compatible with the constitution, with reference to the madhab and the daleel on the condition that its legal composition is with general principles so to serve as a reference for the judges and the rulers.

3. Şer'i metinler, İslam fıkhı ve usûl-ü fıkıh, derin anlayışa ulaşmanın araçlarını kolaylaştırmak amacıyla, hâkimler ve yöneticiler tarafından anayasa ve kanunların yorumlanmasında başvuru noktası olmalıdır. Hâkim, devletin benimsediği hükümlere aykırı karar vermeye izinli değildir; çünkü

3. The Shar’ai texts, the Islamic fiqh and usool-ul-fiqh should be the reference point when interpreting the constitution and the laws by the judges and rulers, in order to facilitate the means of deep understanding. The judge is not permitted to issue verdicts contradictory to what the state has adopted because,

“İmamın kararı hem açıkta hem gizlide yerine getirilmelidir.” Devlet kuralları benimsemediği durumlarda, hâkim, davaya uygulanabilir gördüğü Hüküm-i Şer'iye dayanarak karar verir; bu görüş müçtehitlerden birinin görüşü olabileceği gibi, kendi içtihadıyla çıkardığı bir görüş de olabilir.

“The decree of the Imam is to be executed overtly and covertly.” In cases where the State has not adopted rules, the judge will issue the verdict based on the Hukm Shar’ai he views as applicable to the case, whether this opinion is of one from the mujtahids or an opinion derived by his own Ijtihad.

4. Hükümleri istinbat edip benimserken, meselenin gerçekliğini anlamak ve kavramak, bu gerçekliği tedavi etmek için Şer'i delillerden neyin gerekli olduğunu anlamak gerekir; yani bu konudaki Allah'ın (SWT) hükmünü anlayıp, sonra hükmü gerçekliğe uygulamak gerekir. Başka bir ifadeyle, meselenin gerçekliğini tam olarak kavrayıp anlayarak Hukm Şer'i'ye ulaşmak gerekir.

4. When deriving the rules and adopting them, it is necessary to understand the reality (of the issue and comprehend it) and to understand what is necessary to treat the reality from the Shar’ai evidence; in other words to understand the rule of Allah (swt) on this issue and then to apply the rule on the reality. That is, to arrive at the Hukm Shar’ai by understanding and fully comprehending the reality of the issue.