Râvilerin güvenilirliğini değerlendirmenin ve belirlemenin yöntemleri çeşitlidir ve bir râvi hakkındaki nihai hüküm genellikle yalnızca tek bir yöntemle yetinilmeyip bu yöntemlerden birkaçının o râviye uygulanmasının sonucudur. Uygulamadaki bu çeşitlilik sonuçlara büyük bir güvenilirlik kazandırır. Birden fazla yöntem bir râvinin güvenilir olduğuna işaret ettiğinde, muhtemelen doğru bir yerdeyizdir. Durum tersine de geçerlidir: Birden fazla yöntem bir râvinin dürüst olmadığına veya güvenilmez olduğuna işaret ettiğinde, bu sonuçlara güvenmemiz gerekir. Bu kitabın amacı açısından bu yöntemlerden yalnızca ikisini inceleyeceğiz. Ancak önce okuyucunun şunu bilmesi gerekir: Bu yöntemlerin çıkarımları farklıdır. Bazı yöntemlerin sonuçları yalnızca dürüstlüğe işaret eder, başka bir şeye değil. Diğer bazı yöntemlerin sonuçları ise dürüstlüğün yanı sıra, dolaylı olarak, doğru hafızaya ve kesinliğe de işaret eder. Hadis tenkitçilerinin güvenilirliği belirlemede kullandıkları ilk yöntem, bir râvinin rivayetlerinin başkalarının rivayetleriyle karşılaştırılarak çapraz incelemeye tabi tutulmasıdır. Belirli bir râvinin rivayetlerinin tümünün veya çoğunun toplanmasına "rivayet havuzu" denebilir. Bir hadis tenkitçisi belirli bir râviyi seçer ve bu râvinin rivayet havuzunu, başkalarının rivayet ettikleriyle çapraz olarak incelemeye başlar. Tenkitçinin aradığı şey, esasen bu belirli râvinin rivayet havuzunun diğer rivayet havuzlarıyla nasıl etkileşime girdiğidir. Bu rivayet havuzu diğer rivayet havuzlarıyla tutarlı mı? Bu belirli rivayet havuzu, başkalarında bulunmayan, yalnızca ona özgü çok sayıda eşsiz rivayet içeriyor mu? Ya da daha da kötüsü, bu özel rivayet havuzu diğer rivayet havuzlarıyla çelişiyor mu? Hadis tenkitçileri, belirli bir rivayet havuzuna bakıp, içindeki rivayetlerin birbiriyle nasıl etkileşime girdiğini gözlemleyecek kadar da ileri giderler. Bu havuzdaki rivayetler birbiriyle tutarlı mı? Yoksa içlerinde tutarsızlıklar mı var? Eğer bir düzeyde teyit (muhtemel ortak noktalar) gösterilebiliyorsa, öyle ki söz konusu rivayet havuzu kardeş havuzlarla aralarındaki ortak rivayetler üzerinde uyum içindeyse ve havuzun kendi içinde tutarsızlıklardan arınmış olduğu görülüyorsa, bu, bu rivayet havuzunun sorumlusu olan râvînin hem hıfzında isabetli hem de nakletmesinde dürüst olduğunun açık bir göstergesidir. Yukarıda söylenenler, erken dönem hadis tenkitçilerinin hükümlerine dair ad hoc bir açıklama değildir; belirsiz uygulamalara ya da erken âlimlerin muğlak sözlerine modern otantiklik fikirlerinin yansıtılması da değildir. Aksine, bu fikirler erken dönem hadis tenkitçilerinin hem sözlerinde hem de uygulamalarında açıkça bulunmaktadır.