من می‌خواهم از همان جایی ادامه دهم که در کتابم «میلیشیای ملحد» متوقف شدم… در سال ۱۹۶۶، مجله خبری آمریکایی Time مقاله‌ای با عنوان «آیا خدا مرده است؟» را روی جلد خود منتشر کرد. دلیل این عنوان تحریک‌آمیز، این احساس قوی بود که علوم و توانایی‌های برتر تبیینی‌شان در حال چیره شدن هستند و در نتیجه، انکار وجود خدا به عنوان تبیینی برای پدیده‌ها و نظم شگفت‌انگیز جهان در حال رواج یافتن است. پارادوکس ماجرا این بود که با وجود رشد علوم، شمار موارد افرادی که در زندگی روزمره، کار و محیط حرفه‌ای خود به نیاز خود به پروردگار اعتراف می‌کردند، رو به افزایش بود. در همان سال، اخترشناس مشهور کارل ساگان دو مؤلفه اساسی برای وجود سیاره‌ای قابل سکونت را اعلام کرد:

Allow me to pick up from where I left off in my book, ‘The Atheist Militia’… In 1966, the American news magazine Time published a cover story titled Is God Dead? The reason for this provocative title was a strong sentiment that the sciences and their superior explanatory powers were in the ascendency, leading to the abandonment of the existence of God as an explanation for phenomena and the masterful nature of the universe. The paradox was that even though the sciences were on the rise, there was an increasing number of cases of people stating their need for the Lord – during their daily living, work, and professional environment. During that same year, the famous astronomer Carl Sagan announced two fundamental components for the existence of a planet that is habitable:

۱. وجود ستارهای از نوع مناسب۔ ۲. وجود سیارهای در فاصلهای مناسب از ستاره۔

1. The presence of an appropriate type of star. 2. A planet at an appropriate distance from the star.

وقتی بدانیم که تعداد ستارگان در جهان شناختهشده بیش از یک اُکتیلیون است (۱۰^۲۷ = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰)، آنگاه شمار سیارههای قابلسکونت باید یک سپتیلیون (۱۰^۲۴ = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰) باشد. این شمار عظیم سیارههای قابلسکونت، امید فراوانی در میان جامعه علمی برانگیخت که بشر در آستانه یافتن حیات در جایی از این جهان پهناور است. از این رو «جستوجوی هوش فرازمینی» (SETI) بنیان نهاده شد و مبالغ هنگفتی به این پروژه اختصاص یافت که با انتظار بسیار بزرگ از یافتن حیات در کیهان گستردهتر برابری میکرد. دانشمندان مدتها در پی هرگونه نشانهای از حیات در فضا بودند. با این حال فضا خاموش بود. این خاموشی ادامه داشت تا آنکه کنگره در سال ۱۹۹۳ این پروژه را تعطیل کرد. شرکتهای خصوصی این رسالت را برعهده گرفتند و جستوجوی خود برای یافتن حیات فراتر از زمین را ادامه دادند. تا امروز فضا خاموش مانده و حتی یک حرف هم نگفته است. چه شد؟ به کوتاهی، آنچه رخ داد این بود که با وجود دانش و علم پیشرفتهمان، دریافتیم که اجزای حیات بیش از دو عنصری است که ساگان یادآور شده بود. کشف کردیم که سیارهای که برای هر گونهای از حیات، چه رسد به حیات هوشمند، قابلسکونت باشد، پیچیدهتر از آن است که نخستین بار تصور میشد. شمار پارامترهای لازم از دو به ده، سپس به بیست، سپس به پنجاه... افزایش یافت و همچنان ادامه دارد. شمار سیارههای بالقوه قابلسکونت به شدت کاهش یافت و تا امروز نیز همچنان رو به کاهش است. پیتر شنکل، حامی پروژه SETI، در مقالهای که در مجله Skeptical Inquirer منتشر شد چنین نوشت: «تلاشهای نخستین SETI با برآوردهای بیش از حد خوشبینانه درباره...»

That is all. When we understand that the number of stars in the known universe is more than one octillion (1027 = 1,000,000,000,000,000,000,000,000,000), then the number of habitable planets should be a septillion (1024 = 1,000,000,000,000,000,000,000,000). This gigantic number of habitable planets triggered massive hope within the scientific community that humankind was on the cusp of finding life somewhere in the wide universe. As such, Search for Extraterrestrial Intelligence (SETI) was founded, with huge sums of money dedicated to the project, matched only by the huge expectation of finding life in the wider cosmos. For a long time, scientists tried to look out for any sign of life in space. However, space was silent. It remained silent until Congress shut down the project in 1993. Private companies took the mantle and continued their search for life beyond Earth. To this day, space remains silent and has not uttered even a letter. What happened? In a nutshell, what happened was that, in spite of our advanced knowledge and science, we found that there are more components to life than the two elements mentioned by Sagan. We discovered that a habitable planet for any sort of life – let alone intelligent life – is more complicated than was first thought. The required parameters increased from two to ten, then to twenty, then to fifty…and it goes on. The number of potentially habitable planets dramatically decreased, and it continues to decrease to this day. Peter Schenkel, a supporter of the SETI project, wrote the following in an article that was published in the Skeptical Inquirer magazine, ‘Early SETI efforts were marked by overly optimistic estimates of the 201

احتمالِ وجودِ تمدّن‌های فرازمینی در کهکشانِ ما. در پرتوِ یافته‌ها و بینش‌های تازه، به‌نظر می‌رسد که مناسب است شادی‌های بیش‌ازحدِ پیشین را کنار بگذاریم و نگاهی واقع‌بینانه‌تر و زمینی‌تر داشته باشیم. زمین ممکن است در جهان ویژه‌تر باشد و هوش بسیار کمیاب‌تر از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد. او افزود: «در پرتوِ یافته‌ها و بینش‌های تازه، به‌نظر می‌رسد که مناسب است شادی‌های بیش‌ازحد را کنار بگذاریم…باید با آرامش بپذیریم که برآوردهای نخستین…دیگر ممکن است قابل دفاع نباشند.»362

probable number of extraterrestrial civilizations in our galaxy. In light of new findings and insights, it seems appropriate to put excessive euphoria to rest and to take a more down-to-Earth view. Earth may be more special, and intelligence much rarer, in the universe than previously thought.’ He added: ‘In light of new findings and insights, it seems appropriate to put excessive euphoria to rest…We should quietly admit that the early estimates…may no longer be tenable.’362

به‌طور خلاصه، امروزه بیش از ۲۰۰ پارامتر برای قابل‌سکونت دانستن یک سیاره وجود دارد. هر پارامتر باید دقیقاً با مجموعه‌ای سختگیرانه از معیارها سازگار باشد؛ در غیر این صورت، قابلیت سکونت آن سیاره به‌طور کامل از میان می‌رود.

In brief, we have more than 200 parameters today for a planet to be considered habitable. Each parameter must perfectly meet a stringent set of criteria; otherwise the habitability of the planet would collapse in totality:

باید یک سیارهٔ بزرگ در همان نزدیکی وجود داشته باشد، در حد مشتری، که شهابسنگ‌ها را از مسیر خود دور می‌کند و از سیارهٔ نامزد محافظت می‌کند؛ در غیر این صورت، سیارهٔ نامزد هدف شهابسنگ‌ها می‌شد و حیات نابود می‌گردید.

• There must be a large planet nearby, to the tune of Jupiter, which pulls away meteors and protects the candidate planet; otherwise the candidate planet would become a target for meteors and life would be destroyed.

• اندازه‌ی سیاره‌ی کاندیدا باید مناسب باشد. اگر خیلی بزرگ باشد، جاذبه‌ی گرانشی آن بیش از حد قوی خواهد بود و گازهای سمی آمونیاک و متان را به درون خود می‌کشد. اگر خیلی کوچک باشد، جاذبه‌ی گرانشی آن بیش از حد ضعیف خواهد بود و بر میزان آب موجود در آن تأثیر منفی خواهد گذاشت.

• The size of the candidate planet must be appropriate. If it is too big, its gravitational pull would be too strong, which would pull in toxic ammonia and methane gas. If it is too small, its gravitational pull would be too weak and would negatively impact the amount of water there.

• اندازهٔ ماه نیز باید مناسب باشد. ماه ما چرخش و مدار زمین را حفظ می‌کند. اگر ماه نبود، محور زمین بسیار فراتر از کجی عادی‌اش متمایل می‌شد و ثبات موردنظر از دست می‌رفت.

• The size of its moon must also be appropriate. Our Moon protects the rotation and orbit of the Earth. Were it not for the Moon, the axis of Earth would tilt far beyond its normal tilt and the desired stability would be lost.

• لایهٔ ازون سیارهٔ نامزد باید مناسب باشد. اگر این لایه بیش از حد ضخیم باشد، بر میزان اکسیژن در جوّ آن تأثیر می‌گذارد. و اگر بیش از حد نازک باشد، فعالیت‌های آتشفشانی و زمین‌لرزه‌ها بر سطح سیاره بیشتر رخ می‌دهد.

• The ozone layer of the candidate planet must be suitable. If it is too thick, it would impact the amount of oxygen in its atmosphere. If it is too light, volcanic activity and earthquakes would frequent the planetary surface.

این حقایق و حقایق دیگر آشکار کرده‌اند که وجود ما بر روی این سیاره واقعاً یک معجزه است. احتمال عدم موفقیت حیات در هر جایی از جهان به نظر می‌رسد در مقایسه با احتمال موفقیت آن بسیار زیاد باشد. با این حال، ما اینجا هستیم؛ در واقع، هم‌اکنون درباره این پدیده صحبت می‌کنیم. این چگونه رخ داده است؟ آیا همه‌اش تصادف بوده است؟ تا چه حد می‌توانیم به استدلال تصادف تکیه کنیم؟ چه زمانی می‌توانیم با اطمینان فرض کنیم که نظریه تصادف غیرقابل قبول است؟

These facts and others have revealed that our existence on this planet is truly a miracle. The possibilities of life not succeeding anywhere in the universe appear to be extremely high, compared to the possibility of its success. Yet here we are; in fact, we are speaking about this phenomenon right now. How did that happen? Was it all a coincidence? To what extent can we rely on the coincidence argument? When can we start to safely assume that the coincidence theory is implausible?

ما بعد آن‌چه گذشت را کنار بگذارید. پیچیدگی‌های وجود یک سیارهٔ قابل‌سکونت هرگز قابل‌مقایسه با پیچیدگی‌های خود وجود جهان نیست. تمام نیروهای کیهانی (گرانش، نیروی الکترومغناطیسی، نیروی هستهٔ قوی، نیروی هستهٔ ضعیف) تا یک‌میلیونیم ثانیه پس از انفجار بزرگ اندازه‌گیری شده‌اند. هرگونه بازی ناجوانمردانه در این نیروها نسبت به یکدیگر [362] https://cdn.centerforinquiry.org/wp-content/uploads/sites/29/2006/05/22164609/p26.pdf 202

Leave aside everything that has preceded. The complexities of having a habitable planet can never be compared to the complexities in the very existence of the universe. All the cosmic forces (gravity, electromagnetic force, the strong nuclear force, the weak nuclear force) have been measured to one millionth of a second after the Big Bang. Any foul play in these forces in relation to each other 362 https://cdn.centerforinquiry.org/wp-content/uploads/sites/29/2006/05/22164609/p26.pdf 202

– حتی به کوچک‌ترین شکل – به فروپاشی کل نظام جهان منجر می‌شد:

– even by the very slightest – would lead to the collapse of the entire system of the universe:

• اگر نیروی هسته‌ای قوی و نیروی الکترومغناطیسی حتی به اندازه‌ی یک مو از تعادل خارج می‌شدند، ستارگان و شمار زیادی از عناصر شیمیایی شکل نمی‌گرفتند. • اگر نیروی گرانش حتی اندکی قوی‌تر می‌شد، جهان بلافاصله پس از انفجار بزرگ منقبض می‌گشت. و اگر اندکی ضعیف‌تر می‌شد، ماده‌ی جهان به‌طور نامحدود پراکنده می‌گشت و در نتیجه هیچ کهکشان، ستاره و سیاره‌ای شکل نمی‌گرفت.

• If the strong nuclear force and the electromagnetic force were to become imbalanced by even a hair’s breadth, the stars and the multitude of chemical elements would not have formed. • If the gravitational force was strengthened by even the slightest amount, the universe would have immediately contracted after the Big Bang. If it was made slightly weaker, matter in the universe would have scattered indefinitely, resulting in no galaxies, stars, and planets being formed.

ایک فرد کو صرف ثابت قدم کونیاتی مستقل (cosmological constant) اور اس کی غیر معمولی درستگی پر نظر ڈالنے کی ضرورت ہے، جس نے ہر کسی کو حیرت میں ڈال دیا ہے، حتیٰ کہ ملحدوں کو بھی۔ غیر جانب دار ذہن فطری طور پر یہ فیصلہ دے گا کہ ان تمام شرائط کا محض اتفاق سے موجود ہونا ناممکن ہے، اور کائنات کی حیرت انگیز منظم ساخت کے پیچھے کوئی خاص عنایت کارفرما ہے۔ یہ خیال کہ کائناتی معلومات کا یہ سارا مجموعہ محض اتفاق کا نتیجہ ہے، ایسا ہی ہے جیسے کوئی سکہ دس کوئنٹلین (quintillion) مرتبہ مسلسل ہیڈز (heads) آنے کی توقع کرے۔ کیا واقعی اسے اتفاق سے منسوب کیا جا سکتا ہے؟ ملحد ماہرِ فلکیات فریڈ ہوئل (Fred Hoyle) نے کہا: ‘کسی چیز نے میرے الحاد کو اتنا نہیں ہلایا جتنا اس دریافت نے۔’ اپنی زندگی کے آخر میں انہوں نے لکھا: ‘حقائق کی ایک عام فہم تعبیر یہ بتاتی ہے کہ کوئی فوق العقل ہستی طبیعیات، کیمیا اور حیاتیات میں دخل دے چکی ہے، اور فطرت میں ایسی کوئی اندھی قوتیں نہیں جن کا ذکر کرنا بھی قابلِ توجہ ہو۔’ نظریاتی طبیعیات دان پال ڈیوِیز (Paul Davies) کا کہنا ہے کہ ‘ڈیزائن کا تاثر بے حد غالب ہے۔’ سخت گیر ملحد کرسٹوفر ہچنز (Christopher Hitchens) نے کہا: ‘بلاشبہ باریک تنظیم (fine-tuning) کی دلیل دوسری طرف کی سب سے طاقتور دلیل تھی۔’ موحد ریاضی دان جان لینوکس (John Lennox) نے کہا: ‘جوں جوں ہم اپنی کائنات کے بارے میں زیادہ جانتے ہیں، یہ مفروضہ کہ کوئی خالق ہے…ہمارے یہاں ہونے کی سب سے بہترین وضاحت کے طور پر اعتبار میں اضافہ کرتا جاتا ہے۔’363

One only has to look at the cosmological constant and its extreme precision that has left everyone bewildered – even atheists. The unbiased mind would instinctively rule that the existence of all these conditions by sheer coincidence is impossible, and that there is a special providence behind the astonishing orderly construct of the universe. The idea that all of this cosmic data came about as a result of coincidence is just like tossing a coin and having it come up as heads 10 quintillion times in a row. Can this really be ascribed to coincidence? The atheist astronomer Fred Hoyle said, ‘Nothing has shaken my atheism as much as this discovery.’ At the end of his life he wrote, ‘A common sense interpretation of the facts suggests that a superintellect has monkeyed with physics, as well as with chemistry and biology, and that there are no blind forces worth speaking about in nature.’Theoretical physicist Paul Davies has said that ‘the appearance of design is overwhelming’. The uncompromising atheist Christopher Hitchens said, ‘Without question the fine-tuning argument was the most powerful argument of the other side.’ The theist mathematician John Lennox said, ‘The more we get to know about our universe, the more the hypothesis that there is a Creator…gains in credibility as the best explanation of why we are here.’363

However, is the existence of Allah merely an assumption, and simply just the best explanation out there for the universe? Of course not. The aforementioned rational proofs are definitive and conclusive. They emphasise and reveal the requirement of الفطرة that Allah placed in the hearts of His servants. So long as man does not accept what his فطرت tells him and does not submit to it, he will lose everything – his knowledge, his cognition, his will, and in fact his humanity. Nothing has meaning without His existence. Man and the world with everything in it are dependent on Him. Purpose is drawn from Him. Without Him, our universe would drown in the darkness of purposelessness.

However, is the existence of Allah merely an assumption, and simply just the best explanation out there for the universe? Of course not. The aforementioned rational proofs are definitive and conclusive. They emphasise and reveal the requirement of fiṭrah that Allah  placed in the hearts of His servants. So long as man does not accept what his fiṭrah tells him and does not submit to it, he will lose everything – his knowledge, his cognition, his will, and in fact his humanity. Nothing has meaning without His existence. Man and the world with everything in it are dependent on Him. Purpose is drawn from Him. Without Him, our universe would drown in the darkness of purposelessness.

ماهتاب می‌تواند محو شود. نور خورشید می‌تواند خاموش گردد. نوری که در سراسر هستی و جهان پراکنده است می‌تواند بمیرد. اما نور Ùˆ او؟ هرگز.

Moonlight can disappear. Sunlight can be extinguished. The light across existence in the universe can die. But His light? Never.