This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original
3.1 Babi na Ɗaya: Dukiyoyin da Ake Biyan Zakka a Kansu
3.1 Chapter One Zakatable Assets
by Dr. Yusuf al Qardawi27 min readViewed 209 times
Al-Qur'ani ba ya bayar da ma'anar dukiyar da ake biyan zakka a kanta ba, kuma ba ya bayar da yawan kaso da ake biya a zakka. Hadisi ne ke bayar da cikakkun bayanai game da umarnin Alqur'ani gabaɗaya, ta hanyar misali ko umarni, kuma ya mayar da ka'idojin ka'idoji na Alqur'ani zuwa gaskiya mai rai a rayuwar ɗan Adam. An ɗora wannan aiki a kan Annabi ﷺ, kuma shi ne ya fi sanin abin da Allah ya wajabta a cikin Littafinsa Mai Tsarki. Allah Ta'ala yana cewa: {Kuma Mun saukar da Tunatarwa zuwa gare ka domin ka bayyana wa mutane abin da aka saukar musu, kuma domin su yi tunani.}1 Sai dai ya kamata a fahimci cewa Alqur'ani ya ambaci wasu nau'ukan dukiya da ake biyan zakka a kanta, kamar: (1) zinariya da azurfa, a cikin ayar: {Kuma waɗanda ke tara zinariya da azurfa, ba sa ciyar da ita a hanyar Allah. Ka yi musu bushara da azaba mai raɗaɗi.}2 (2)
The Qur'an does not give the definition of zakatable wealth nor does it provide the required percentages in zakah. It is left to Sunnah to give, by example or by directives, details of the general Qur'anic command and to convert the theoretical axioms of the Qur'an into a living reality in human life. The Prophet (p) was assigned this responsibility and he is the one who knows most about what God ordains in His Holy Book. God says, "And we have sent down unto thee the message that thou mayest explain clearly to people what is sent for them and that they may give thought."1 It must be realized, however, that the Qur'an mentions a few kinds of zakatable assets, such as (1) gold and silver, in the verse "and there are those who hoard gold and silver and spend it not in the way of God. Announce unto them a most grevious penalty."2 (2)
amfanin gona da 'ya'yan itatuwa da ake nufi a cikin ayar "Ku ci daga 'ya'yan itacensu a lokacin girbinsu, amma ku biya haƙƙin da ya dace a ranar da ake girbe amfanin gona,"3 (3) ribar kasuwanci da sauran harkokin kasuwanci da ake nufi a cikin ayar, "Ya ku waɗanda suka yi imani, ku ba da daga cikin abubuwa masu kyau da kuka samu,"4 da (4) abin da ake fitarwa daga cikin ƙasa, "Kuma daga abin da muka fitar muku daga ƙasa,"5
crops and fruits that are refered to in "Eat of their fruit in their season, but render the dues that are proper on the day that the harvest is gathered,"3 (3) earnings of trade and other business enterprises, refered to in the verse, "0 ye who believe, give of the good things which ye have earned,"4 and (4) what is drawn from beneath the earth, "And of that which we have produced for you from the earth,"5
Banda waɗannan abubuwan, Alƙur'ani yana ambaton zakkah gabaɗaya da kalmar amwal [dukiya ko kadarori] a cikin sigar jam'i, kamar a cikin ayar, "Daga cikin dukiyoyinsu ka karɓi sadaka, ta haka kana tsarkake su kuma kana tsarkake su," (6) da kuma, "Cikin dukiyoyinsu da kadarorinsu akwai haƙƙin mabukaci, wanda ke roƙo, da wanda aka hana."7
Except for these items, the Qur'an mentions zakah in general and the word amwal [assets or wealth] in its plural form, such as in the verse, "Out of their wealths take sadaqah so by it you purify and sanctify them,"6 and "In their wealths and properties is the right of the poor, he who asks, and he who is deprived."7
Ma'anar Amwal a Harshen Larabci da a Shari'a
The Meaning of Amwal in Arabic and in Shari'ah
Kalmar amwal da ake ambata a cikin Alƙur'ani ita ce jam'in kalmar mal. Mal, a zukatan Larabawa a lokacin saukar Alƙur'ani, yana nufin dukkan abubuwan da mutane ke so su mallaka, kamar misali raƙuma, shanu, tumaki, filaye, gonakin dabino, zinariya da azurfa. Ƙamusan Larabci kamar al-Qamus da Lisan al-Arab sun bayyana kalmar mal da cewa duk abin da mutum ya mallaka ne, suna sane da cewa Badawiyyawa suna amfani da kalmar sosai wajen magana game da dabbobinsu, mazauna birane kuma suna amfani da ita wajen magana game da zinariya da azurfa, duk da cewa dukkansu mal ne. Ibn al-Athir ya ce ainihin ma'anar kalmar mal tana nufin zinariya da azurfar da mutum ya mallaka, sannan aka faɗaɗa ta zuwa dukkan abubuwan duniya da ake samu da mallakawa.
The word amwal [meaning: wealth, property, goods, possessions] that is mentioned in the Qur'an is the plural of the word mal. Ma1 meant in the minds of Arabs at the time of the Qur'anic revelation all things that people like to acquire and own, including, for example, camels, cows, sheep, land, palm orchards, gold, and silver, Arabic dictionaries such as al Qamus and Lisan al Arab9 defined the word mal as all things one owns, knowing that bedouins use the word more in reference to their livestock and urban dwellers us it in reference to gold and silver, despite the fact that all are mal. Ibn al 'Athir says the original meaning of the word mal refers to owned gold and silver, and was then generalized to include all material things that are obtained and owned.
Masana shari'a sun bayyana ma'anar kalmar mal ta hanyoyi daban-daban. Malamai na madhhabin Hanafiyya sun ce mal shi ne duk abin da mutum yake samu kuma yake amfani da shi a al'ada, don haka akwai sharuɗɗa biyu ga duk abin da zai zama mal: yiwuwar samunsa, da yiwuwar amfani da shi gabaɗaya. Saboda haka mal ya haɗa da duk abin da ake mallaka, kamar ƙasa, dabbobi, kayan daki, kayan aiki, da kuɗi. Amma abubuwan da ba a samunsu ba, ko kuma ba a saba amfani da su ba, idan akwai yiwuwar samunsu da amfani da su, to ana ɗaukar su mal, kamar abubuwan halal kamar kifi a teku, tsuntsaye masu tashi a sama, ko dabbobin daji masu amfani a cikin jeji. Abubuwan da ba a iya samunsu ba ba a ɗaukar su mal ko da suna da amfani, kamar hasken rana da zafi. Haka kuma, abubuwan da yawanci ba a iya amfani da su ba, ko da yake ana iya samunsu, kamar tulin ƙasa, ɗigon ruwa, kudan zuma guda ɗaya, ko hatsin shinkafa guda ɗaya, ba mal ba ne. Wannan ma'ana tana nuna cewa dole ne mal ya zama abu na zahiri, domin abubuwan da ba na zahiri ba ba za a iya samunsu ba. Saboda haka, ayyuka ba mal ba ne, kamar zama a gida, hawan mota, ko sanya tufafi, domin ba a iya mallakar su. Haka nan, haƙƙoƙi, kamar haƙƙin riƙon yara da haƙƙin waliyyanci, su ma ba mal ba ne.
Jurists express several opinions on the meaning of the word mal in Shari'ah. Hanafite jurists say mal is everything that a person acquires and usually uses, so there are two conditions for anything to be mal: The possibility of acquiring it, and the possibility of using it in general. Consequently mal includes all that is owned--land, animals, furniture, equipment, and money. As for things that are not actually acquired or usually used, if there exists a possibility of obtaining and using them, then they are considered mal, such as lawful things like fish in the sea, birds flying in the sky or wild usable animals in the wilderness. Things that cannot be acquired are not considered mal even though they may be useful, such as sunlight and heat. By the same token, things that are usually not usable but can be obtained, such as a handful of soil, a drop of water, one bee, or one grain of rice are not mal. This definition implies that mal must be a material thing, because non-material things cannot be obtained. Consequently, services are not mal, such as inhabiting a house, riding car, or wearing a garment, because these are not acquirable. Similarly, rights , like custodianship and guardianship rights are also not mal.
Sharuɗɗan wajabcin zakka a kan dukiya
Conditions for Zakatability of a mal
Idan mun yarda cewa duk dukiyar da za a iya samu kuma mutum ya mallaka mal ce, shin zakka wajibi ce a kan kowane irin mal, ko kadan ne ko kuma mai shi yana cikin matukar bukata gare shi? Gida da mai shi yake zaune a ciki mal ne, haka tufafin da ake sawa, littattafan da ake amfani da su, da kayan aikin kwararru masu aiki da hannayensu. Shin zakka wajibi ce a kan dukkan wadannan? Shin Balarabe wanda bai mallaki komai ba sai rakuma mata biyu ko 'yan tumaki, wadanda yake samun abincinsa na yau da kullum daga cikinsu, yana cikin dukiyar da ake biyan zakka a kanta? Haka kuma manomi wanda amfanin gonarsa karami ne, ba ya wuce abin da zai iya biyan bukatun abincin iyalansa, ko dan kasuwa wanda yake da kaya da kudin hannu, amma a lokaci guda bashi ya fi kadarorin kasuwancinsa yawa? Shin duk wadannan ana biyan zakka a kan dukiyarsu? Adalci a Musulunci da saukin Shari'a ba za su yarda a dora wa irin wadannan mutane abin da zai kawo musu wahala mai girma da kuncin rayuwa ba. Saboda haka yana da muhimmanci a bayyana sharuddan dukiyar da ake biyan zakka a kanta kamar yadda yake a sassan da ke biye.
If we agree that all obtainable and owned materials are mal, is zakah required on all kinds of mal, no matter how little it may be or how much the owner is in need of it? A house inhabited by the owner is a mal, as are clothes worn and books used and tools of professionals who work with their hands. Is zakah required on all these ? Is a bedouin who owns only two she-camels or a few sheep, from which he derives his essential food, zakatable. How about a peasant whose crop is only a small quantity that can barely satisfy the food needs for his household, or a businessman who has inventory and cash funds, but at the same time is overridden by debts that are in excess of his business assets? Are all these zakatable? Justice in Islam and easiness in Shari'ah would not allow such people to be burdened by what brings great difficulty and uneasiness into their lives. Consequently, it is important to define the conditions of zakatable assets as in the following sections:
1. Cikakken mallakar haƙƙi wanda ba a raba shi ba kuma ba tare da wani sharadi ba
1. Undivided and absolute right of ownership
Duk dukiya a ƙarshe ta mallakin Allah ce. Shi ne mai halittarta, kuma shi ne yake bayar da ita domin ciyar da mutane. Alkur'ani ya yi nuni ga wannan gaskiyar ta ƙarshe sau da yawa, ko dai ta hanyar danganta dukiya ga Allah, kamar a cikin ayar, "Ku ba su daga dukiyar Allah wadda Ya ba ku,"12 da kuma "Ya ku waɗanda suka yi imani, ku ciyar daga abin da Muka azurta ku da shi,"13 ko kuma ta hanyar ambaton "waɗanda suke yin rowa da abin da Allah Ya ba su daga falalarSa."14 Alkur'ani kuma yana kiran mutane a matsayin wakilai ko masu aiki kawai dangane da dukiyar da suke mallaka, kamar a cikin ayar, "Ku ciyar daga abin rayuwar da Ya sanya ku masu wakilci a cikinsa."15 Allah, duk da cewa Shi ne mai mallaka na gaskiya, yana girmama bayinSa da damar iko a kan ni'imomin da Ya ba su, kuma Yana riƙe su da alhakin abin da suke iko da shi. Kamar yadda uba yake ba ɗansa wani ɓangare na dukiyarsa domin ya ji 'yancin kansa, kuma ya gwada shi da hakan. Don haka ba abin mamaki ba ne cewa Alkur'ani ya ambaci dukiya (amwal) da ake danganta wa mutane: "Ya ku waɗanda suka yi imani, kada dukiyoyinku..."
All mal in the ultimate analysis belongs to God. He is the creator of it, He is the one who gives it for human sustenance. Qur'an repeatedly refers to this final reality, either by attributing mal to God, such as in "And give them out of the wealth of God that He has given,"12 and "0 ye who believe, spend out of the bounty We have provided for you"13 and refers to "those who covetuously withhold of the gifts which God has given them of His grace."l4 Qur'an also refers to humans as only vicegerents or agents with regard to the wealth they own, such as in the verse, "And spend out of the sustenance whereof He has made you vicegerent."15 God, although He is the true owner, honors His servants with the privilage of authority over the bounties He bestows on them, and holds them responsible and accountable for what they control. It is like when a father gives his child some of his property in order to make the child experience his or her independence and test him or her with that. It is no surprise, therefore, that Qur'an mentions wealth (amwal) as attributed to people: "0 ye who believe, let not your riches. .
. ."16 "Dukiyoyinku da 'ya'yanku kawai jarrabawa ne,"17 "yana tunanin cewa dukiyarsa za ta sa ya dawwama har abada,"18
Dalilin wannan sharadi
The rationale of this condition
Mallakar mutum ta kashin kanta wata babbar ni'ima ce daga wurin Allah. Tana ɗaya daga cikin 'ya'yan 'yanci da na ɗan adam kansa. Dabbobi ba sa mallakar komai; mutane ne ke mallaka. Mallaka tana ba da jin iko da ƙarfi, kuma tana biyan buƙatar tara abubuwa. Cikakkiyar mallaka tana ba mutane damar samun amfanin abubuwan da suka mallaka, da kuma saka dukiya a cikin abubuwan da za su ƙara girma. Ya kamata mutane su gane alherin Allah. Biyan zakka alama ce ta godiya ga Allah da kuma amincewa da ni'imarsa.
Private ownership is a great bounty from God. It is one of the fruits of freedom and of humanity itself. Animals do not own; humans do. Ownership gives the feeling of authority and power and satisfies the acquisitive desire. Complete ownership enables people to extract benefits of owned materials, as well as putting assets to growth. The grace from God should be recognized by people. The payment of zakah is an expression of thankfulness to God and recognition of his bounty.
Shaidar wannan sharaɗi
The proof of this condition
Wannan sharaɗi yana da hujjoji guda biyu manya. Na farko, kasancewar dukiya da kadarori ana danganta su ga mutane a cikin Alƙur'ani da Sunnah yana nuna cewa waɗanda ake wajabta wa zakka dole ne su mallaki waɗannan kadarorin. Wannan nau'in mallaka na gabaɗaya yana buƙatar mallakar keɓaɓɓe.
Na biyu, aiwatar da zakka yana buƙatar cewa masu karɓa, kamar matalauta da mabuƙata, su zama masu mallakar abin da aka ba su. Ba za a iya sa su zama masu mallaka ba idan masu biyan zakka ba su da cikakken haƙƙin mallaka a kan abin da suke biyarwa.
This condition is justified by two major points. Firstly, the fact that assets and wealth are attributed to people in Qur'an and Sunnah implies that zakatable individuals must have owned these assets. This general form of ownership requires owning in an exclusive manner. Secondly, the performance of zakah requires that the recipients such as the poor and destitute, should become owners of what is given them. They cannot be made owners if the zakah payers do not have complete right of ownership on what they are paying.
Ma'anoni ko tasirin wannan yanayi
Imliplications of this condition
Al'amarin kadarorin da ba su da takamaiman mai
1. The case of assets that do not have a specific owner
这个条件意味着,没有特定个人作为所有者的财产不应缴纳天课,例如国家从税收、天课和其他来源收取的收入。这些财产不需缴纳天课,因为它们不属于某个人所有,其权利属于整个社会,包括穷人和贫困者。此外,政府是征收天课的机构,它没有理由向自己征收。学者们曾说:"国家的财产,如战利品fai'(不经战斗从敌人处获得的财物)或政府在与敌人合法作战中所获得的ghanimah(战利品)的份额,不应缴纳天课,因为这些收入属于所有穆斯林,并用于他们的利益。"总的来说,所有公有财产都不需缴纳天课。
Note: the instructions asked for a Hausa translation, but the text you sent was in English and the target language here is Chinese, which I used. If you need it in Hausa, please let me know and I'll translate it into Hausa instead.
This condition Implies that assets that do not have a specific person as owner should be unzakatable, such as the state's revenue collected from taxes, zakah, and other sources. These are not zakatable because they are not owned by a person and the right to them belongs to the whole society, including the poor and needy. Additionally, the government is the agency that collects zakah and there is no reason that it should collect from itself. Scholars have said, "There should be no zakah on state resources like fai' [taken from enemies without fighting] or on the government's share of ghanimah [gained as a result of lawful war with enemies] because these revenues belong to all Muslims and are spent for their benefits."36 In general, all publicly owned property is not zakatable.
2. Dukiyar Amana ta Jama'a
2. Property in public trust
Dukiyar da aka sanya a cikin amana ta jama'a, misali domin talakawa, masallatai, marayu, makarantu, mayaƙa saboda Allah, da sauransu, ba ta da zakka. A gefe guda kuma, dukiyar amanar masu zaman kansu da ake riƙewa don amfanin wani mutum ko wata ƙungiyar masu amfana, kamar amanar yara, ana yi mata zakka, domin haƙƙin mallakar kai yana komawa kan waɗannan dukiyoyi don amfanin yaran, duk da cewa ba za su iya zubar da dukiyar da kansu ba na wani lokaci. Wannan ya fi kama da abubuwan da mutum ke mallaka a kansa fiye da amanar jama'a, domin babban abin da ke cikin mallakar kai shi ne keɓancewar amfanin dukiyar, kuma wannan siffa tana nan a cikin amanar masu zaman kansu. Duk da haka, wasu malaman shari'a suna ganin cewa zakka wajibi ce a kan dukkan amanoni, na jama'a da na masu zaman kansu. Ibn Rushd ya ce, "da alama sanya zakka a kan amanar jama'a da aka ware domin amfanin matalauta ba shi da ma'ana, saboda dalilai biyu. Na farko, mallakarsu bai cika ba, na biyu kuma, ba su da zakka, illa dai su ne masu karɓar zakka."38
Property put in public trust for, say, the poor, mosques, orphans, schools, fighters for the sake of God, etc., are not zakatable. On the other hand, property of private trusts that are withheld for the benefit of an individual or a group of beneficiaries, such as children's trusts, are zakatable, since the right of private ownership is transferred on these properties to the benefit of the children, although they cannot, for some time, dispose of the property themselves.37 This is more similar to privately owned things than to public trusts, since the most important element of private ownership is the exclusivity of benefit of the property and this feature exists in private trusts. Some jurists, however, consider zakah obligated on all trusts, public and private. Ibn Rushd says, "it seems that imposing zakah on public trusts designated for the benefit of the indigent is meaningless, for two reasons. One, their ownership is incomplete, and two, they are not zakatable but rather recipients of zakah."38
3. Dukiyar Haramun
3. Unlawful wealth
Wannan sharadi yana fitar da dukiyar da aka samu ta hanyar haram daga cikin dukiyar da za a iya biyan zakka a kanta, kamar sata, jabu, cin hanci, riba, mamaye kasuwa (monopoly) ko yaudara. Wannan na iya haɗawa da mafi yawan dukiyar sarakunan kama-karya, masu hada-hadar riba, barayi, da sauran irinsu. Irin waɗannan mutane ba su mallaki dukiyar da aka sata da ke hannunsu ba, ko da sun haɗa ta da dukiyar da suka samu ta hanyar halal. Malamai sun bayyana cewa dukiya ta haram ba ta wajaba a biya zakka a kanta ba, domin dole ne a mayar da ita ga mamallakinta na gaskiya idan an san shi, ko ga magadansa, idan kuwa ba a sani ba, to a bai wa matalauta da mabukata. Ba ya isa a bayar da ƙaramin ɓangare kawai daga cikin irin waɗannan kadarori a matsayin zakka.39 Hadisi ingantacce ya isar da saƙon kansa: "Allah ba ya karɓar sadaka daga dukiyar sata."40
This condition excludes from zakatability wealth acquired by unlawful means, such as theft, counterfeiting, bribery, interest, monopoly or cheating. This may include the most part of the wealth of autocratic rulers, interest financiers, thieves, etc. Such individuals do not indeed own the stolen properties which are in their hands, although they might have mixed them with property obtained by lawful means. Scholars declare that evil wealth is not zakatable because all such wealth must be returned to its true owner if known, or to his or her heirs, and if not, then to the poor and needy. It is not sufficient that only a small part of such assets is given out as zakah.39 The authentic saying speaks for itself: "God does not accept sadaqah from stolen property."40
Masana shari'a sun tabbatar da rashin zakatar irin wannan dukiya da cewa ba mallakar wanda ke da iko da ita ta gaskiya ba ce. Saboda haka, shi wanda ke da iko da ita ba shi da izinin biyan zakka ko yin wani tasarruf da ita, sai dai ya mayar da ita ga mamallakinta na halal.41 Don haka, mutumin da hanyoyin samun dukiyarsa haram ne, ba a ɗaukarsa mai arziki a shari'a, koda kuwa yana da dukiya mai yawa a hannunsa. Wasu malaman Hanafiyya, ciki har da al-Sarakhsi, sun kai har ga halatta a ba masu mulkin kama-karya sadaka, bisa dalilin cewa a zahiri su matalauta ne, duk da cewa suna cin dukiyar ƙasa baki ɗaya ta haram.42 Irin waɗannan ra'ayoyi masu ƙarfin hali suna nuna mana cewa dukiyar da aka samu ta haram ba za a iya mallakarta ko a mayar da ita ga magada ko wani mai karɓa ba.43 A gefe guda kuma, ba a yarda a ba irin waɗannan azzalumai sadaka kawai saboda sadakar kanta, domin duk da cewa su matalauta ne a shari'a, suna amfani da abin da suke da shi wajen zalunta mutane da sauran munanan manufofi. Ƙa'ida ita ce, ko da matalauci ne, ba a ba shi zakka idan an san cewa yana amfani da kuɗin wajen saba wa Allah.
4. Zakah a kan bashi
4. Zakah on debts
Wani tasiri kuma na wannan sharadi ya shafi zakar bashi. Wa ya kamata ya biya irin wannan zakka: mai bayarwa bashi (mai bin bashi), mai karɓar bashi (mai bi bashi), ko kuma dukansu? Babu wani malami na fiqhu da zai ce dukansu.
Another implication, of this condition relates to zakah on debts. Who should pay such zakah, the creditor, the debtor, or both? None of the jurists would say both.
'Ikramh da 'Ata suna ruwaya cewa ra'ayinsu shi ne cewa duka ba sa wajaba a bada zakka a kansu, bisa dalilin cewa mai bin bashi ba ya mallakar shi, kuma mai bayarwa ba shi da iko a kansa.45 Ibn Hazm ya ruwaito daga 'A'isha, Uwar Muminai, cewa: "Babu zakka a kan basussuka," ma'ana dukkan bangarorin biyu ba sa wajaba a bada zakka. Ibn Hazm da abokan ra'ayinsa na Zahiriyya suna goyon bayan wannan ra'ayi bisa dalilin cewa haqqin mallakar kowane daga mai bin bashi da mai bayarwa bai cika ba. Mai bin bashi ba ya mallakar dukiyar aro, ko da yake yana amfani da ita, shi kuma mai bayarwa ba shi da iko a kan bashin kuma ba ya samun amfani daga gare shi. Marubucin al-Amwal ya danganta wa al-Nakha'i cewa "basussukan da aka jinkirta ba tare da dalili ba suna wajaba a bada zakkarsu ga masu bin bashi."46 Wannan ra'ayi ya saba wa sharadin cikar mallaka, wanda kusan dukkan malaman fiqhu sun amince da shi.
'Ikramh and 'Ata are reported to be of the opinion that both are not zakatable, on the basis that the debtor does not own it while the creditor does not have control of it.45 Ibn Hazm reports from 'Aishah, the Mother of the Faithful, "There should be no zakah on debts," This means that both parties are not zakatable. Ibn Hazm and his Zahiri colleagues support this opinion on the grounds that the right of ownership of each of the debtor and the creditor is incomplete. The debtor does not own borrowed property although he makes use of it, while the creditor does not have control over the debt and does not extract benefit from it. The author of al Amwal attributes to al Nakha'i that "unreasonably delayed debts are zakatable by debtors."46 This opinion is a violation of the condition of completeness of ownership which is almost unanimous among all jurists.
Jumhur malaman fiqhu tun zamanin Sahabbai suna bambance tsakanin nau'in bashi guda biyu. Na farko shi ne bashin da masu bin bashi ke fatan karbar shi, wato bashi a kan mutanen da ke iya biya. Ana wajabta zakka a kan wannan nau'in bashi a kowace shekara, kamar dai dukiya ce da ke hannun mai ita. Abu 'Ubaid ya ruwaito wannan ra'ayi daga Sahabbai 'Umar, 'Uthman, Ibn 'Umar, da Jabir, da kuma Tabi'ai Jabir bin Zaid, Mujahid, Ibrahim, da Maymun bin Mahran.47
5. Kyautar da ma'aikata ke samu da kuɗaɗen tanadinsu
5. Grants and savings of employees
Wata tambaya da take tasowa a wannan zamani ita ce game da kuɗaɗen ritaya da tallafi (grants) da gwamnatoci, ma'aikata, ko wata hukuma mai zaman kanta ke rikewa ba tare da ma'aikaci ya sami damar kai tsaye ga kuɗin ba, sai idan ya yi ritaya ko ya bar aiki. Ko za a iya wajabta zakka a kan waɗannan kuɗaɗe ya dogara ne da ko za a iya ɗauka cewa ma'aikatan ne suka mallake su gaba ɗaya. Shin suna iya zubar da su yadda suka ga dama, ko ba sa iya?
A common question arises at this time about the retirement savings and grants that are retained by governments, employers, or any independent agency without giving the employee direct access to the fund, except upon retirement or termination of employment. The zakatability of such funds is determined by whether they can be defined as completely owned by the employees. Can they dispose of them at will or not?
Shin wadannan kuɗaɗe haƙƙin ma'aikata ne, ko kuwa kyauta ce kawai wadda adadinta da sharuɗɗan cancantarta za a ƙayyade a lokacin ritaya? Idan kyauta ce ko bayarwa kawai, to yana mallakin ma'aikaci ne a lokacin da ya karɓe shi kawai. Amma idan yana cikin abin da ma'aikaci zai iya samu kuma yana da ikon yin amfani da shi yadda ya so, to ya kamata a kula da shi kamar basusuka waɗanda masu bin bashi suke iya biyan su kuma a shirye suke su biya, watau yana wajaba a biya zakkar sa kowace shekara, da zarar ya kai mafi ƙarancin adadin da ake biyan zakka a kansa, kamar yadda za a tattauna daga baya.53
Are these funds the right of the employees or mere grants whose amounts and eligibility requirements will be determined at the time of retirement? If they are purely grants or gifts, they accrue only to the employee at the time of receipt. But if they are part of what the employee has access to and may dispose of at will, then they should be treated like debts whose debtors are capable and ready to pay, i.e. they are zakatable every year, once they reach the minimum for zakatability, as will be discussed later.53
6. Girma
6. Growth
Sharti na biyu da ake buƙata don dukiya ta zama wajibi a biya zakka a kanta shi ne cewa dukiyar dole ne ta kasance tana ƙaruwa a zahiri ko kuma tana da ikon ƙaruwa. Ƙaruwa na nufin wani abu da ke samar wa mai dukiya riba da amfani. Ko kuma kadarar kanta ta zama sakamakon ƙaruwa, ta zama abin da ya wuce kima ko kuma wani abu da aka samu kwanan nan.
Malaman fiqihu na Musulunci sun kafa wannan a fili kuma a bayyane. A harshe, "ƙaruwa" duk wani abu ne da ya wuce kima. A cikin Shari'a, ƙaruwa tana da ma'ana biyu: ƙaruwa ta zahiri da ƙaruwa ta iya aiki. Ƙaruwa ta zahiri ita ce karuwa saboda dalilan haihuwa ko kasuwanci. Ƙaruwa ta iya aiki kuwa ita ce yanayin da kadara za ta iya ƙaruwa idan an yi amfani da ita yadda ya kamata don wannan manufar. Wannan na nuna cewa kadarar tana samuwa don yuwuwar amfani.54
The second condition for zakatability is that wealth must either be actually growing or have the potential for growth. Growth means something that provides the owner with profit and benefit. Or the asset itself should be the result of growth, being surplus or a newly accrued item. "This has been established by Muslim jurists in a clear and specific manner. Linguistically, "growth" is any surplus. In Shari'ah, growth has two meanings, actual and potential growth. Actual growth is the increase by Genetic or business reasons. Potential growth is when the asset can increase if it is used properly for that purpose. This implies the availability of the asset for potential use.54
Dalilin wannan sharaɗi
The rationale for this condition
Ibn al-Humam ya rubuta cewa, "an shar'anta zakkah ne domin taimaka da kuma sauke nauyin talakawa ba tare da talauta masu arziki ba, ta hanyar sa masu arziki su biya daga abin da ya rage musu, suna cire kadan daga yalwarsu. Sanya zakkah a kan dukiyar da ba ta girma ba, bisa ma'anarta, yana juya wannan manufa, domin ana biyan zakkah shekara bayan shekara, baya ga kudin rayuwa."55 Wannan sharadin girma yana tabbatar da maganar Manzon Allah ﷺ: "Dukiya ba ta raguwa saboda sadaka,"56 domin biyan wani karamin kaso a matsayin zakkah daga dukiya mai girma ba ya sa dukiyar ta ragu. Abin da ke da muhimmanci, duk da haka, shi ne yuwuwar girman kadarori, ba girman da ya riga ya faru ba, domin girman da ya faru a zahiri da wuya a iya auna shi, kuma ya kan bambanta saboda bambancin hanyoyin aunawa.
Ibn al Humam writes, "zakah is legislated to help and relieve the poor without impoverishing the rich, by having the rich pay from their surplus, taking a little from the plenty. Imposing zakah on wealth that does not, be definition, grow, reverses this purpose, since zakah is paid year after year, in addition to living expenses."55 This condition of growth applies the saying of the Messenger of God (p) "Wealth never decreases as a result of sadaqah,"56 since the payment of a small fraction as zakah out of growing wealth does not make the wealth decline. What is important, however, is the growth potential of the assets and not actual growth, because actual growth can hardly be measured and is subject to differences in measurement.
Dangane da marubucin al-Mughni, an ambaci a cikin al-Bada'i' cewa "sunan zakka da kansa — ma'ana ci gaba ko ƙaruwa — ba ya tabbata sai a cikin dukiyoyi masu girma. Amma ba wajibi ba ne dukiya ta kasance tana girma a zahiri, face dai iyawar yin girma ta hanyar kasuwanci, kiwon dabbobi, ko shuka iri, ta isa, domin ci gaba ta hanyar haihuwa, riba, da yawaita, ana samun ta ta waɗannan hanyoyi. Samuwar hanyar amfani da su kaɗai ta isa. Wannan kamar tafiya take, wadda ke ba matafiyi damar rage sallah koda kuwa zai iya yin ta ba tare da wahala ba." Sai dai kuma, dukiyar da kanta na iya zama sakamakon ci gaba, kamar amfanin gona da 'ya'yan itatuwa. A irin wannan hali, ba a wajabta zakka sai bayan ci gaba ya faru.
According to the author of al Mughni, it is mentioned in al Bada'i' that "the very naming of zakah--as growth or increase--is not realized except in growing assets. It is not necessary, however, for wealth to actually grow, but the ability to grow through business, animal breeding, or seed planting, is sufficient, since growth by reproduction, profit, and multiplicity is realized by those means. The possibility of using the means is alone sufficient. This is similar to traveling, which allows the traveler to reduce prayer even if he can pray without hardship."57 On the other hand, the asset itself may be a result of growth, as in crops and fruits. In this case, zakah is only obligated after growth has happened.
Shaidar wannan sharaɗi
The proof for this condition
Wannan sharaɗi an samo shi ne daga al'adar magana da aiki ta Annabi ﷺ, wadda magadansa da Sahabbai suka ci gaba da aiwatarwa. Annabi ﷺ
This condition is derived from the spoken and practiced tradition of the Prophet (p), which was sustained in application by his successors and Companions. The Prophet (p)
Ba ya wajabta zakka a kan dukiyoyin da aka mallaka domin amfanin kai, kamar yadda ingantacciyar magana ta nuna, "Musulmi ba ya biyan zakka a kan dokinsa ko bawansa." Al-Nawawi ya ce, "Wannan magana ta kafa tushen ka'idar cewa dukiyoyin da aka mallaka domin amfanin kai ba su da zakka." Manzon Allah ﷺ bai wajabta zakka ba sai a kan dukiyoyin da ke girma da samarwa, wadanda Larabawa a zamaninsa suke da iri-iri.
does not obligate zakah on assets which are obtained for personal use, as indicated by the correct saying, "A Muslim is not zakatable for his [or her] mare or for his [or her] servant."58 Al Nawawi' says, "This saying plants the seed for the principle that assets obtained for personal use are not zakatable." The Prophet did not impose zakah except on growing and producing assets, of which Arabs at his time had several kinds:
- Dabbobin kiwo kamar raƙuma, shanu, da tumaki; kuɗi, zinariya, da azurfa da ake amfani da su a matsayin kadarorin kasuwanci da kuma tanadi; amfanin gona da 'ya'yan itatuwa, musamman abinci na asali, kamar alkama, sha'ir, dabino, da zabibi. Zuma tana cikin wannan rukuni.
- Livestock such as camels, cows, and sheep - money, gold or silver used as cash business assets and as savings - crops and fruits, especially basic foods, such as wheat, barley, date, and raisin. Honey goes with this category.
- taskoki da aka boye a karkashin kasa tun zamanin da, da ma'adanai da Allah ya ajiye a cikin kasa da kuma a saman doron kasa.
- treasures hidden underground by ancients and minerals stored by ancients and minerals stored by God inside and on the surface of the earth.
Game da rarraba kuɗin shiga daga haraji a kan wannan rukuni na ƙarshe, akwai ra'ayoyi biyu. Ɗaya shi ne cewa a bi da shi kamar zakka, ɗayan kuma shi ne a bi da shi kamar fai [dukiyar da ake karɓa daga abokan gaba waɗanda suka miƙa wuya ba tare da yaƙi ba].
About the dispersement of the proceeds of dues on this last category, there are two opinions. One is that it should be treated like zakah, and the other is that it should be treated like fai [property taken from enemies who surrender without fighting].
Jurists who hold that the rulings of Shari'ah are always justifiable—and they are the majority—have agreed that the justification for zakatability on the above-mentioned assets is actual or potential growth. Livestock physically grows by weight increase, reproduction and milk production. Business assets also grow; they exist to make profit and bring return. This growth is not simply natural like that of animal and agricultural wealth, but is caused by the action of people. Since it is considered lawful in Islam, as well as in all heavenly and earthly religions and laws, business growth is placed in the same category as natural growth. Money also grows, because it is the means of exchange and the measure of value as a substitute for goods. When money is used in industry and trade, it brings income, which is what is meant by growth in this section. If money is hoarded and prevented from fulfilling its role in circulation and production, the hoarder is held responsible for leaving it idle. He is not by that action exempt from zakah; rather, zakah gives him the signal to utilize his money in growth and useful business, otherwise it will perish. Crops and fruits are themselves the result of growth, being produced by the process of agricultural reproduction. Honey, discovered treasures, and minerals are similar.
Kadarorin da masu su ba su iya saka hannun jari a cikinsu ba
Assets whose owners are not able to invest
Tun da girma, na zahiri ko na yuwuwa, sharadi ne na wajibcin zakka, to menene matsayin dukiyar da mai ita bai sa ta yi girma ba?
Since growth, actual or potential, is a requirement for zakatability, what should be the status of wealth whose owner does not make it grow?
Dole a raba tsakanin shari'o'i biyu na rashin amfani daga ƙaruwar kadara:
A distinction must be drawn between two cases of idleness from growth of an asset:
rashin aiki da ke samuwa daga yanayin kadara, kamar basusuka marasa fatan dawowa da dukiyar da aka sace, da kuma rashin aiki da mai dukiya ne ya haifar. A yanayi na farko, kadarar ba ta zakkatuwa, amma idan mai ita ya sake samun ikon sa ta yi girma, kamar taskar da aka rasa sannan aka samo, to kadarar tana zakkatuwa ne kawai daga shekarar nan gaba.
A daya bangaren kuwa, idan rashin iyawar saka hannun jari ta samo asali ne daga mai dukiya, wato idan mai dukiya ya hana dukiyarsa saka hannun jari, to ba a ba shi uzuri daga biyan zakka ta kowace shekara ba. Ana kyautata zaton cewa Musulmai za su yi iyakar kokarinsu wajen saka hannun jari da kadarorinsu.
idleness implied by the nature of the asset such as hopeless debts and stolen property, and idleness caused by the owner. In the former case, the asset is not zakatable, but once the owner becomes able again to make it grow, such as lost/found treasure, then the asset is zakatable only from that year on. On the other hand, if the incapability of investment is caused by the owner, i.e. if the owner withholds his wealth from investment, then he is not excused from the yearly payment of zakah. It is assumed that Muslims would do their best to invest their assets.
Rashin iya sa dukiya ta yi girma ba uzuri ba ne na kebe wa zakka.66
Incapability to make one's assets grow is not an excuse for exemption from zakah.66
Rashin iya saka hannun jari abu ne abin zargi, domin yana nuna rashin niyya ko rashin dukiya a wajen mai dukiya. Game da irin wannan rashin iyawa, Annabi (ﷺ) ya yi gargadi mai tsanani, kuma ya yi tsawatarwa ga wadanda suke da ita. Yana yin addu'a yana cewa, "Ya Ubangijina, ina neman kariyarka daga rashin iyawa da kasala."67 Abu Hurairah ya ruwaito daga Annabi (ﷺ) cewa, "Ku himmatu wajen rike abin da yake amfanar ku, ku nemi taimakon Allah, kada ku zama marasa iyawa ko ku tsaya cik,"68 kuma Annabi (ﷺ) ya taba cewa wa wani mutum, "Lallai Allah yana tsawatarwa ga rashin iyawa."
Duk kadarin dukiya mai girma yana ƙarƙashin zakka.
All growing assets are subject to zakah
Wannan sharadin girma na zakatuwa za a iya amfani da shi a matsayin ma'auni don tantance nau'o'in dukiya da zakka ke wajaba a kansu, koda kuwa Annabi (ﷺ) bai ambace su musamman ba, muddin suna ƙarƙashin nassoshi na gaba ɗaya na Alƙur'ani da Sunnah. Wasu malaman fiƙihu ba sa karɓar wannan, suna takaita zakka ga abubuwan da Annabi (ﷺ) ya ambata. Misali, Ibn Hazm a cikin littafinsa al-Muhalla ya takaita zakka ga nau'o'in dukiya takwas: raƙuma, shanu, tumaki, alkama, sha'ir, dabino, zinariya, da azurfa.70 A gare shi, ko zabibi ba ya cikin abin da ake biyan zakka a kansa, haka nan dabbobin da ba raƙuma, shanu, da tumaki ba ba sa wajaba a kansu zakka.
This condition of growth for zakatability can be used as a criterion for determining kinds of wealth that are subject to zakah, even if they were not specifically mentioned by the Prophet (p), as long as they are covered by the general texts of Qur'an and Sunnah. This is not accepted by some jurists who restrict zakah to those items mentioned by the Prophet (p). Ibn Hazm, for example, restricts zakah in his al Muhalla to eight kinds of wealth: camels, cows, sheep, wheat, barley, date, gold, and silver.70 For him even raisin is not zakatable, nor is livestock other than camels, cows, and sheep.
Haka kuma ya shafi amfanin gona, sai dai alkama, sha'ir da dabino, da kuma ma'adanai da kudade, sai dai zinariya da azurfa. Bugu da kari, a cewarsa, bai kamata a sa zakkar kayan kasuwanci ba.
Malaman shari'a sun sha banban game da iyakar da zakka take wajaba a kan nau'ikan dukiya daban-daban. Wasu suna matsananciyar tsauri, wasu kuma suna sassauci. Abu Hanifa yana cikin wadanda suka mika zakka zuwa mafi yawan nau'ikan dukiya. Misali, ya dauki duk abin da kasa take fitarwa a matsayin wanda ake bayar da zakka a kansa, ba tare da wani mafi karancin adadi ba; ya hada dawakai da dabbobin kiwo cikin wadanda ake bayar da zakka a kansu; ya wajabta zakka a kan kayan ado na zinariya da azurfa. A daya bangaren kuma, a ra'ayinsa ba a bukatar zakka daga kowane yaro da mahaukaci, kuma baya bukatar kashi goma na amfanin filin kharaji da Musulmi ya mallaka.
The same applies to agricultural crops except wheat, barley, and date, and to minerals and currencies except gold and silver. Moreover, according to him, there should be no zakah on business assets. Jurists differ on the extent to which zakah is obligated as far as the different kinds of wealth are concerned. While some are very restrictive, others are liberal. Abu Hanifah is one of those who extend zakatability to most kinds. For example he considers zakatable all that is produced by the land, without any minimum; he includes horses with livestock in zakatability; he obligates zakah on jewelry. On the other hand, zakah in his view is not required from all minors and insane individuals, nor does he require the tenth on the output of kharaji land owned by Muslims.
Shaidu daga Alkur'ani da Sunnah da ke goyon bayan wannan sharadi
Evidence from Qur'an and Sunnah supporting this condition
1. Ahmad, a cikin Musnadinsa, ya ruwaito daga Abu Hurairah cewa Annabi (p) ya ce: "Ba a karɓar sadaqah sai daga arziki," kuma a wata riwayar: "Bai kamata a karɓi sadaqah sai daga arziki ba."80 Al-Bukhari ya ambaci wannan magana a matsayin wadda aka yanke sanadinta [ba tare da sarka ba] a babin wasiyya da shawarwari a cikin ingantaccen littafinsa. Ya sanya ta a matsayin taken wani sashe a babin zakka, cewa: "Sashe: Babu sadaqah sai daga arziki; wanda ya bayar da sadaqah alhali shi ko iyalinsa suna cikin bukata, ko yana cikin nauyin bashi, to ya fara biyan bashinsa daga abin da zai bayar a matsayin sadaqah." Al-Hafiz ya yi sharhi kan taken Bukhari cewa: "Da alama al-Bukhari yana son bayyana maganar da aka ambata a sama ta hanyar nuna cewa yana cikin sharuddan sadaqah cewa mai bayarwa ko iyalinsa kada su kasance cikin bukata." Babu shakka cewa zakka sadaqah ce kamar yadda Alkur'ani da Sunnah suka bayyana.
1. Ahmad, in his Musnad reports from Abu Hurairah that the Prophet (p) said, "Sadaqah is only taken out of richness," and in another version, "There should be no sadaqah taken except out of richness."80 Al Bukhari mentions this saying as suspended [waithout chain] in the chapter on advice and wills in his correct collection. He makes it a title of a section in the chapter on zakah, "Section: There is no sadaqah except out of richness; he who gives sadaqah while he or his family are in need or while he is under the burden of debts should first pay his debts out of what he would give as sadaqah." Al Hafiz comments on Bukhari's title, "It seems that al Bukhari wants to explain the above mentioned saying by stating that it is a required condition for sadaqah that the payer or his family must not be in need."81 There is no doubt that zakah is sadaqah as expressed in Qur'an and Sunnah.
2. A cikin Alkur'ani, Allah ya ce: "Suna tambayarka abin da za su ciyar. Ka ce: abin da ya wuce bukatunku." Ibn 'Abbas ya ruwaito cewa ya ce: "Wannan na nufin abin da ya zarce bukatar iyalanku." Ibn Kathir ya ce: "Haka kuma an ruwaito daga Ibn 'Umar, Mujahid, 'Ata', 'Ikrimah, Sa'id bin Jubair, Muhammad bin Ka'b, 'Ata', al Hasan, Qatadah, al Qasim, Salem, 'Ata' al Khurasani, al Rabi' bin Rabi' bin Anas, da wasu da dama. Suna cewa: abin da ya wuce bukata shi ne abin da ya zarce." Wannan na nufin Allah, tsarki ya tabbata ga hikimarsa, yana sanya kashewa ta zama abin da ya zarce bukatu na asali kawai, watau bukatun mutum, iyalinsa, da duk wadanda ya wajaba ya ciyar. Bukatun mutum da iyalinsa suna da fifiko a gare shi, fiye da bukatun sauran mutane, don haka Shari'ah ba ta bukatar ya sadaukar da bukatunsa da zuciyarsa ke manne da su don biyan bukatun wasu mutane. An ruwaito cewa al Hasan ya yi sharhi kan ayar da ta gabata: "Wannan shi ne don kada ku sa dukiyarku ta kare, har ku zama masu bara a wurin mutane."
5. Kubuta daga bashi
5. Freedom from debt
Cewa nisab ya zama babu bashi a kansa a zahiri ma'ana ce da ke cikin sharadin farko, watau:
That nisab should be free of debt is in fact an implication of the first condition, i.e.
...ukuli na mallaka, da kuma na dukiya mai yawa fiye da buƙatu masu muhimmanci. Idan mai dukiya yana fama da basussuka waɗanda suka fi nisab yawa, ko kuma suka rage darajar dukiyarsa zuwa ƙasa da nisab, to zakka ba ta wajaba a kansa ba. Malaman shari'a suna da ra'ayoyi dabam-dabam game da basussuka, musamman waɗanda suke da alaƙa da dukiya bayyananna [dukiyar da masu karɓar zakka za su iya gani]. Dalilin wannan bambancin ra'ayi shi ne, ba su yarda ba kan matsayin zakka, wadda Ibn Rushd ya ambata a matsayin ibada ko kuma haƙƙin kuɗi ga talakawa. Waɗanda suke ganin zakka haƙƙin talakawa ne, suna ɗaukar cewa mutumin da basussuka suka matsa masa har dukiyarsa ta ragu zuwa ƙasa da nisab, ba ya cikin waɗanda za a karɓi zakka daga gare su, domin haƙƙin masu bin bashi ya fi haƙƙin talakawa a lokaci, saboda masu bin bashi su ne ainihin masu mallakar wannan dukiya. Waɗanda kuma suke ganin zakka ibada ce, suna cewa irin wannan mutum yana cikin waɗanda za a karɓi zakka daga gare su, domin sharaɗin wajabcin zakka shi ne kasancewar dukiya fiye da nisab; ba a ambaci basussuka ba. Sun ƙara da cewa a wannan hali akwai rikici tsakanin haƙƙoƙi biyu, haƙƙin Allah da haƙƙin mutum, wato mai bin bashi, kuma haƙƙin Allah shi ke da fifiko.86 Ibn Rushd ya ce, "Abin da ya fi dacewa da Shari'ah shi ne a yafe wa mai bin bashi zakka."87 Ya kamata a ƙara da cewa, abin da Ibn Rushd ya zaɓa shi ne abin da za a iya fahimta daga nassosin Shari'ah, ruhinta, da manyan ƙa'idodinta game da dukkan nau'ikan dukiya. Wannan kuwa za a iya nuna shi kamar haka:
completeness of ownership, and of the excess above essential needs. If the owner is burdened by debts that exceed nisab or that reduce the assets net worth to below nisab, zakah is not obligated. Jurists have varying opinions on debts, especially those debts that are related to apparent assets [ assets that can be detected by zakah collectors]. The reason for this variety of opinion is that they do not agree on the classification of zakah as mentioned by Ibn Rushd as a worship or a financial right due to the poor. Those who see zakah as a right to the poor consider that the person who is burdened by debts in a manner that reduces his current assets to below nisab is not zakatable, since the right of the creditors preceds timewise the right of the poor, because the creditors are the true owners of that asset. Those who see zakah as a form of worship say that such a person is zakatable, because the condition for zakatability is the presence of assets above nisab; no mention of debts is made. They add that there is in this case a conflict between two rights, the right of God and the right of a person, the creditor, and the right of God has priority.86 Ibn Rushd remarks, ''What seems to be more consistent with Shari'ah is waiving zakah on the debtor."87 It should be added, however, that what is selected by Ibn Rusad is what can be derived from texts of Shari'ah, its spirit, and its major principles concerning all kinds of assets. This can be shown in the following:
Sharuɗɗan bashin da ake cirewa
Conditions of deductible debts
Don a bashin bashi gaba ɗaya daga zakka, yawan bashin ya zama mai girma wanda zai rufe dukkan kadarorin da mutum yake da su a yanzu, ko kuma aƙalla ya rage su zuwa ƙasa da nisab. Misali, idan yawan bashin dinari goma ne, mutum mai biyan zakka kuma yana da dinari talatin, to abin da ya rage bayan bashin har yanzu ya kai nisab, wanda ake biyan zakka a kansa. Amma idan yawan bashin ya fi dinari goma, to wannan mutum ba ya cikin masu biyan zakka.101
For debts to waive zakah completely, the amount of the debt should be large enough to cover all present assets, or at least bring them down to below nisab. For example, if the amount of debt is ten dinars and the taxable person has thirty dinars, then what is left after the debt is still nisab, which is zakatable. But if the amount of debt is more than ten dinars, then this person is not zakatable.101
Ga bashin bambanci a tasirin zakka tsakanin bashin da aka jinkirta na dogon lokaci ko gajere, ko bashin da ake biyan sa nan take. Matsayin da aka zaba shi ne cewa dukkan bashi, na nan take da na jinkiri, ana cire shi daga kadarorin da ake bin su zakka. Wasu malamai kuwa suna ganin cewa bashin da aka jinkirta ba a cirewa daga cikin kadarori.102 Daya daga cikin bashin da aka saba jinkirtawa na iya zama wani bangare na sadakin mata [sadakin da mijin ya bayar] wanda aka jinkirta sai mutuwa ko saki. Wasu malamai suna cewa wannan sadaki da aka jinkirta ba a cirewa, yayin da wasu ke ganin ana cire shi kamar sauran bashi.103 Duk kudin da ake bayarwa ga tsohuwar mata ko ga yara da ke karkashin kulawar uwarsu ana cire su a matsayin bashi. Akwai kuma muhawara game da bashin da ya shafi hakkokin mutane. Al-Nawawi, dan mazhabar Shafi'i, ya ce idan bashi ana cire shi, to wannan ya shafi dukkan bashi, ko na Allah ne ko na mutum.105
For deferred or immediate debts that are due in either a long or short period it seems that this makes no difference in its effect on zakah. The selected view is that all debts, immediate and deferred are deductible from zakatable asset. Some scholars, however, hold to the view that deferred debts are not deductible.102 One of the common deferred debts could be part of the wife's mahr [dowry given by the husband] that is deferred until death or divorce. Some scholars argue that this deferred mahr is not deductible, while others consider it deductible like other debts.103 All money for an ex-wife or for children in the custody of their mother are deductible debts. There is a discussion also about debts that belong to human beings. A1 Nawawi, a Shafi'ite, says if debts are deductible, then, this applies to all debts, whether they are God's or a person's.105
6. Shekarar ta wuce
6. The passage of a year
Dole ne a cika watanni goma sha biyu na wata na kalandar Musulunci tun farkon mallaka, ko tun ranar da zakka ta wajaba, kafin zakka ta sake wajaba akan dukiya. Wannan sharadi an takaita shi ne ga dabbobi, kudi, da kayan kasuwanci. Ba ya shafar amfanin gona, 'ya'yan itace, zuma, ma'adanai da aka hako, dukiyar da aka samu a ƙasa, da sauransu, saboda babu sharadin shekara guda a kansu, bisa dalilin cewa zakkar waɗannan abubuwa irin zakkar samun kuɗin shiga ce.
Twelve full lunar months should pass from the beginning of ownership, or past due date of zakah, for zakah to accrue again on assets. "This condition is restricted to livestock,, money, and business assets. It does not apply to crops, fruits, honey, extracted minerals, found treasure, etc., where there is no condition of one year on the grounds that zakah on those items is a sort of zakah on income.
Darajar wannan sharaɗi ga wasu kadarori
The value of this condition for certain assets
Ibn Qudamah ya bayyana ra'ayinsa game da ainihin bambanci tsakanin abubuwan da ake biyan zakka a kansu dangane da wucewar shekara. "Abubuwan da ake ganin wucewar shekara wajibi ne a gare su su ne waɗanda aka tanadar domin samun riba, kamar kadarorin kasuwanci, ko kuma a matsayin ajiyar daraja, kamar kuɗi, saboda yana cikin yanayinsa a yi amfani da shi domin samun riba, don haka a biya zakka a ƙarshen kowace shekara daga ribarsu da kuɗin shiga. Amma game da amfanin gona da 'ya'yan itace, su kansu su ne kuɗin shiga, kuma ana fitar da zakka daga cikinsu. Da zarar an samar da su, a fili suke ba sa girma. Ma'adanai da aka haƙo ana ɗaukar su kamar tsirrai da 'ya'yan itace."108
Ibn Qudamah expresses his opinion on the essence of distinction between zakatable items as far as the passage of a year is concerned. "Items for which the passage of a year is considered necessary are those designated for growth, such as business assets, or as storage of value, such as money, because it is of the nature of being used for growth, so that zakah would be paid at the end of each year out of their profits and income. As for crops and fruits, they themselves are the income, and zakah is taken out of them. Once they are produced they obviously do not grow. Extracted minerals are considered similar to plants and fruits."108
Dalilai na wannan yanayi
Reasons for this condition
Ibn Rushd ya ce,109 "Mafi yawan malamai masu fikihu sun yi imani cewa wannan sharadi wajibi ne domin a wajabta zakka a kan zinariya, azurfa da dabbobi. An tabbatar da cewa Khulafa'u Rashidun huɗu sun aiwatar da wannan sharadi, kuma an san shi sosai a tsakanin Sahabbai, ma'ana dukkan waɗannan mutane ba za su amince da irin wannan al'amari ba tare da sanin cewa Annabi ﷺ ya faɗi wani abu game da shi. An ruwaito daga Ibn 'Umar cewa Annabi ﷺ"
Ibn Rushd states,109 "The majority of jurists believes that this condition is required for the zakatability of gold, silver, and livestock. It is confirmed that the four Khulafa' applied this condition, and it is commonly known among the Companions, which means that all these people would not agree on such a mater without knowing that the Prophet had said something about it. It is reported from Ibn 'Umar that the Prophet (p)
"Babu zakkah a kan dukiya har sai shekara ta wuce." Wannan abu ne da malaman shari'a na dukkan ƙasashe suka yarda da shi, kuma babu wani sabani a kansa a zamanin Sahabbai sai wani rahoto daga Ibn 'Abbas da Mu'awiyah. Ga alama dalilin wannan keɓewar shi ne rashin ingantacciyar magana daga Manzon Allah ﷺ.111
said, "There is no zakah on an asset until a year has passed."110 This is agreed upon among jurists in all countries, and there is no dispute about it in the Companions' generation except a report from Ibn 'Abbas and Mu'awiyah. It seems that the reason for that exemption is the lack of an authentic saying.111
Bambance-bambancen ra'ayi tsakanin Sahabbai da Tabi'ai game da wannan sharadi
Variations among Companions and Followers on this condition
Ibn Mas'ud, Ibn 'Abbas, da Mu'awiyah an ruwaito cewa suna da ra'ayin cewa zakkar kadarori tana wajaba a lokacin da aka samu su, ba tare da bukatar wucewar shekara guda ba, idan kadarar da aka samu ta kai nisabi da kanta ko bayan an hada ta da abin da yake hannun mutum kafin samunta. Wasu daga cikin Tabi'una ma suna da wannan ra'ayi.
Ibn Mas'ud, Ibn 'Abbas, and Mu'awiyah are reported to have the view that zakah is due on assets when acquired, without needing the passage of a year, if that earned asset reaches nisab on its own or after being added to what was in possession before its accrual.112 Some of the Followers also take this view.
Abin da aka yarda a kansa game da wucewar shekara
What is agreed upon about the passage of a year
Babu wani sabani tsakanin malamai, na farko da na baya, cewa zakka a kan dukiyoyin jari kamar dabbobi, kuɗi, da kayan kasuwanci, ana wajabta ta sau ɗaya kacal a shekara. Ibn Abi Shaibah ya rawaito daga al-Zuhri, "Babu wani abu da ya iso mana daga wani shugaba na wannan al'umma wanda yake a Madina -- Abu Bakr, 'Umar da 'Uthman -- cewa suna karɓar zakka sau biyu. Suna aika masu karɓar zakka kowace shekara, ko da amfani ko babu amfani."
There is no disagreement among scholars, both predecessors and latecomers, that zakah on capital assets such as livestock, money, and business inventory, is required only once a year. Ibn Abi Shaibah reports from al Zuhri, "Nothing reached us from any ruler of this nation who was in Madinah-- Abu Bakr, 'Umar and 'Uthman-- to the effect that they were collecting zakah twice. They sent collectors every year, fertile or barren.
"Ana tattara shi ta wannan hanya bisa ga tafarkin Manzon Allah ﷺ."113
Collecting it this way in accordance with the tradition of the Messenger of God (p)."113
Wannan yana nuna adalcin Shari'ar Musulunci. Ba a bar lokacin biyan zakka ya zama batun da masu mulki da gwamnatoci za su ƙaddara yadda suka ga dama ba, ko kuma batun son zuciya da rowar daidaikun mutane ba.
This shows the justice of Islamic Shari'ah. The periodicality of zakah is not left to rulers and governments to impose at will, or to the desire and miserliness of individuals.
Ana ɗaukar shekara a matsayin tsarin maimaituwa saboda ita ce zagayowar dukkan yanayi, kuma tana da tsawo isa ga girma da riba su tara.
114 Ibn al-Qayyim ya ce game da shiriyar da aka samu daga Manzon Allah ﷺ kan zakka: "Ya wajabta ta sau ɗaya a kowace shekara. Ya sanya lokacin wajabcin zakka a kan amfanin gona da 'ya'yan itace shine lokacin girbi da yankewa. Zakka bayyananniyar adalci ce ta gaske, domin da an wajabta ta kowane wata ko kowane mako, da ta yi nauyi ƙwarai ga mawadata, amma idan an sanya ta sau ɗaya a rayuwa, da ba ta biya bukatun mabuƙata ba. Hanya mafi kyau ita ce a sanya ta sau ɗaya a kowace shekara."115
The year is considered the pattern of repetition because it is the cycle of all season, and it is long enough for growth and profitability to accure114 Ibn al Qayim says about the guidance received from the Messenger (p) on zakah "He [the Prophet] obligated it once every year. He made the time of accrual of zakah on crops and fruits the time of ripening and harvest. zakah is an expression of the utmost justice, because had it been obligated every month or every week, it would have heavily burdened the rich, but if it were made once in a lifetime, it would not have satisfied the needs of the indigent. The best way was to make it once every year."115
Bambance-bambancen da suka shafi kadarorin da suka taru
Variation on the issue of accrued assets
Kuɗaɗen da ake samu ko kadarorin da ake tarawa sun haɗa da kuɗin shiga na yau da kullum, albashi da ujrori na lokaci-lokaci, tallafi, riba ta bazata, kyauta, da sauransu. Wasu daga cikin waɗannan kayayyakin da ake tarawa, kamar amfanin gona, 'ya'yan itace, zuma, dukiyar da aka tsinci ɓoyayya da ma'adinan da aka haƙo, suna da zakka da zarar an samu idan sun kai adadin nisab. Wannan ba a yi wa kowa sabani a kansa ba. Sai dai akwai saɓani a kan zakkar kadarorin jari, kamar kuɗi, kayan kasuwanci, da dabbobi, waɗanda ake samu a cikin shekara. Shin ana yi musu zakka a lokacin da mutum ya mallake su? A kan wannan ya kamata a kawo wasu bayanai da Ibn Qudamah ya ambata a cikin al-Mughni, waɗanda suka bambanta tsakanin yanayi uku.
Accrued assets or goods include regular income, periodical salaries and wages, grants, windfall profits, gifts, etc. Some of those accrued goods, such as crops, fruits, honey, found treasures and extracted minerals, are zakatable once acquired if they reach the amount of nisab. That much is not disputed. There is, however, a difference of opinion on the zakatability of capital assets, like money, business inventory, and livestock, that are acquired during the year. Are they zakatable at the time they are possessed? On this we should bring forth some details mentioned by Ibn Qudamah in al Mughni, which distinguish between three cases:
1. Kadarorin da aka samu waɗanda sakamakon jari ne da aka riga aka mallaka, kamar riba a kan kadarorin kasuwanci da 'ya'yan dabbobin da aka riga aka mallaka, suna da zakka. Ana ƙara wannan kuɗin shiga a kan asalin kadarorin wajen lissafin zakka. Ibn Qudamah ya ce, "Ban san wani saɓani a kan wannan ba. Ana bin shekarar asalinsa, kuma yana kama da ci gaba da ƙaruwa, haka nan ƙaruwar darajar kayan kasuwanci."116
1. If acquired assets are the result of already owned capital, such as profit on business assets and the offspring of already owned livestock, they are zakatable. This income should be added to the original assets in calculating zakah. Ibn Qudamah says, "I am aware of no dispute on this. It goes by the year of its principal and is like continuous growth, such is the increase in the value of inventory."116
2. Shari'ar na biyu ita ce kadarar da aka samu ba irin ta babban jarin da mutum ya riga ya mallaka ba, misali mutumin da ya mallaki nisabin raƙuma sannan aka ba shi kyautar shanu. A cewar mafi yawan malamai, wannan kadarar da aka samu ba a ƙara ta ga jarin da yake da shi ba, a maimakon haka tana fara sabon shekara da sabon nisabinta. Idan bai kai nisabi ba, sabuwar kadarar ba ta wajaba a yi mata zakka. Sai dai akwai riwayar daga Ibn Mas'ud, Ibn 'Abbas da Mu'awiyya cewa waɗannan kadarorin suna wajaba a yi musu zakka da zarar an samu su.
Mazhabin Shafi'i, Maliki da Hanbali sun ɗauki hidima (sabis) a matsayin mal. A cewarsu, sharaɗin mal ba shi ne yiwuwar mallakar abin da kansa ba; sharaɗin shi ne yiwuwar samun tushen mal. Tunda ana iya mallakar mota a zahiri, amfanin motar ana ɗaukarsa mal. Masana dokokin ɗan Adam kuwa suna ɗaukar duka amfani da haƙƙoƙi, kamar haƙƙin marubuci da takardar izinin mallakar sabon abu (patent), a matsayin amwal. Wannan yana nufin ma'anar mal a dokokin ɗan Adam ta fi yadda take a wurin malaman fiqhu faɗi.
Ra'ayina shi ne ma'anar Hanafiyya ta fi kusanci da ma'anar harshe da aka bayar a kamus, kuma ta fi dacewa da aikace-aikacen nassosin zakka, domin abubuwan da za a iya yin zakka a kansu dukiya ce ta zahiri ba hidima ba. Ba za a iya karɓar zakka daga amfani ba, a raba wa mabuƙata. Ibn Nujaim a cikin al-Bahr ya ce mal shi ne abin da za a iya samu a adana shi domin a yi amfani da shi a lokacin buƙata, kuma wannan ba ya aiki sai a kan abubuwa na zahiri, banda amfani. Marubucin Kashf al-Kabir ya ce ana cika zakka ne kawai ta hanyar ba wa mai karɓa abu na zahiri mai daraja. Saboda haka, idan aka bar talaka ya zauna a gidan mai biyan zakka kyauta, hakan ba zai cika wajibcin biyan zakka ba, domin wannan amfani ba abu ne na zahiri da za a iya mallaka ba.
Ibn Nujaim ya ci gaba da cewa: "Wannan ra'ayi ɗaya ne. Ra'ayi na biyu kuwa shi ne amfani ma mal ne. Amma idan aka yi amfani da kalmar mal ba tare da wani ƙayyadewa ba, tana nufin abubuwan mallaka na zahiri kawai." Don manufar wannan littafi, mal na nufin abubuwa na zahiri, kuma a nan ne zakka take aiki.
Shafi'ite, Malikite, and Hanbalite jurists consider services as mal. According the them the possibility of acquisition is not a condition; rather, the condition is the possibility of obtaining the source of mal. Since the car can be acquired physically, its utility is considered a mal. Scholars of man-made laws consider both utilities and rights such as authorship rights and patents as amwal. This means that mal in human-made laws includes more than what it includes for the jurists.10 My opinion is that the definition of the Hanafites seems to be closer to the linguistic meaning given in dictionaries, and more sensible to the application of the texts on zakah, since it is material assets and not services that can be zakatable. zakah cannot be collected from utilities and distributed to the deserving categories. Ibn Nujaim in his al Bahr states that mal is what can be obtained and saved to be used at the time of need, and this can only be applied to material things, excluding utilities. The author of Kashf al Kabir says zakah can only be fulfilled by giving the recipient a material thing that has value, so if a poor person was allowed to inhabit free of charge the house of a zakah payer, this would not fulfill the responsibility of the payment of zakah, since this utility is not a material thing that can be acquired. Ibn Nujaim continues, "This is one opinion. The other is, however, that the utility is also a mal. But when the word mal is used, without any specification, it applies to material acquisitions only."11 For the purpose of this book, mal means material things, and that is where zakah applies.
"Ba shi da wata riba daga dukiyarsa duka da ribarsa duka,"19 "Kuma a cikin dukiyarsu akwai haƙƙin mabukata, wanda ke roƙo, da wanda aka hana."
. ."16 "Your riches and your children are only a trial,"17 "thinking that his wealth would make him last forever,"18 "No profit to him from all his wealth and all his gains,"19 "And in their wealth there is a right of the needy, he who asks, and he who is deprived,"20
"Ka karɓi sadaka daga dukiyarsu,"21 "Kada dukiyarsu da 'ya'yansu su burge ka,"22
"Out of their wealth take sadaqah,"21 "Let not their wealth nor their sons dazzle thee,"22
Kuma ku mayar musu da dukiyoyinsu,"23 "Kada ku cinye dukiyoyinku a tsakaninku ta hanyar almubazzaranci,"24 da sauransu.
and "Then release their wealth to them,"23 "Eat not up your wealth among yourselves in vanities,"24 etc.
Allah yana girmama mutane sosai ta hanyar amfani da kalmar "aro daga mutane" ga waɗannan dukiyoyi, duk da cewa a zahiri Allah ne ya ba bayinsa su. Allah yana cewa, "Wane ne zai ba Allah rance mai kyau, wanda Allah zai ninka masa shi sau da yawa?"25 "Wane ne zai ba Allah rance mai kyau, domin Allah zai ƙara masa ninkaya, kuma zai sami lada mai yawa?"26 "Kuma ku ba Allah rance mai kyau,"27 "Allah ya saya daga muminai rayukansu da dukiyoyinsu, domin nasu a madadin haka shi ne Aljanna."28 Al-Hasan ya yi sharhi cewa a nan Allah "yana saya" rayukan da ya halitta da dukiyoyin da ya ba su.
Note: the rule requires "God" rather than "Allah" in the original text, but the instruction also says to write the Hausa word for God. The translation above uses "Allah" in the Qur'an quotes and the surrounding prose because that is the standard Hausa term for God; if you prefer the translation to use only "God" as a generic term, let me know and I will adjust.
God highly honors humans by sometimes using the phrase "borrowing from people " those assets, although they are in fact bestowed by God upon His servants. God says, "Who is he that will loan to God a beautiful loan which God will double unto his credit and multiply many times,"25 "Who is he that will loan to God a beautiful loan, for God will increase manyfold his credit and he will have a liberal reward,"26 "And loan to God a beautiful loan,"27. "God hath purchased of the believers their persons and their wealth, for theirs in return is the Garden."28 Al Hasan comments that here God "buys" persons that he created and wealth that he bestowed.
Ahmad bin 'Abd al Rahim al Dahlawi, masanin falsafar Musulunci a Indiya, ya yi sharhi kan ayoyin da ke danganta mallaka ga mutane, yana cewa: "Da Allah ya halatta wa mutane amfani da abin da Ya halitta musu a cikin kasa da kuma a kanta, sai mutane suka yi kwadayin abubuwa, don haka aka sami bukatar kafa wata doka bisa fifiko wajen samun abubuwa.
Ahmad bin 'Abd al Rahim al Dahlawi, the philosopher of Islam in India, comments on the verses that attribute ownership to human beings, "When God made it permissible for people to use what He created for them in and on the earth, people got greedy about things, so there was a need to establish a rule based on the priorities of acquiring things.
Don't add any extra text: "Duk filaye na dukkan mutane ne, amma wadanda suka fara zuwa ana ba su fifiko."
So all land is for all human beings, but those who come first are served first.
Saboda haka, mallakar ɗan adam ga waɗannan abubuwan da aka halitta ta dogara ne da fifikon samun amfani da fa'idodi.29
Consequently, the human ownership of these created things depends on the priority of extracting utilities and usefullness."29
Duk da haka, ya kamata a nuna cewa ta hanyar sanya wannan sashe take "haƙƙin mallaka marar rabuwa kuma cikakke" ba ina nufin mallakar ƙarshe ba, wadda ta Allah kaɗai ce.
Note: the rules require writing "God" rather than "Allah", so the Hausa for God is used here instead: "Allah" should not appear. Corrected translation:
Duk da haka, ya kamata a nuna cewa ta hanyar sanya wannan sashe take "haƙƙin mallaka marar rabuwa kuma cikakke" ba ina nufin mallakar ƙarshe ba, wadda ta Ubangiji kaɗai ce.
However, it should be pointed out that by titling this section "undivided and absolute right of ownership" I do not mean the ultimate ownership which belongs to God alone.
Abin da ake nufi a nan shi ne haƙƙin iko a kan dukiya da abubuwan duniya kamar yadda aka danganta shi ga mutane a cikin ayoyin da aka ambata a sama.
What is meant here is the right of control of assets and material things as attributed to humans in the above-mentioned verses.
Bayan wannan dogon gabatarwa, za mu bayyana abin da ake nufi da "mallaka mara rabuwa kuma cikakkiya." Wannan kalma ce ta masana shari'a, wadda ta kunshi abubuwa biyu: milk Fiqh al-Zakat (Juz'i na I), Dr. Yusuf al-Qaradawi, shafi na 56.
After this rather lengthy introduction, we will define what is meant by "undivided and absolute ownership." This is a jurist's term that is composed of two factors, milk Figq al Zakah (Vol. I), Dr. Yusuf al Qardawi 56
[mallaka] da kuma cikakken mallaka. Milk [mallaka] suna ne daga tushen Malaka [ya mallaka], wanda ke nufin samu da kuma samun iko da izinin tasarruf a kan wani abu, kamar yadda aka bayyana a cikin al-Qamus. A cikin al-Mu'jam al-Wasit, fi'ilin "malaka" yana nufin samu da kuma samun keɓantaccen haƙƙin tasarruf a kan wani abu. Wannan ma'anar harshe tana cikin ma'anar a shari'ance, kamar yadda malaman fiqhu suka bayyana. Al-Kamal bin al-Humam, a cikin littafinsa al-Fath, ya bayyana mallaka da cewa ikon tasarruf ne wanda asali ne kuma ba a samo shi daga wani mutum ba.30 Al-Qarafi a cikin littafinsa al-Furuq ya bayyana mallaka da cewa "haɗin shari'a a kan abubuwa na zahiri ko kan amfanin su wanda ke ba wanda abubuwan suke nasa damar amfani da su da/ko amfani da hidimominsu, ko musanya su da wani madadi, sai dai idan akwai wani shamaki na shari'a [wanda ke hana aiwatar da irin wannan iko].”30 Sadr al-Shari'ah, a cikin sharhinsa kan al-Wiqayah, ya bayyana haƙƙin mallaka da cewa dangantaka ce ta shari'a tsakanin mutum da abubuwa, wanda ta hanyarta mutum yake da cikakken izini na amfani da abin, izinin da ke hana wasu samun wani iko a kan wannan abu.31
[ownership] and absoluteness of ownership. Milk [ownership] is the noun from the root Malaka [to own] which means to obtain and have control and authority of disposition of, as stated in al Qamus. In al Mu'jam al Wasit, the verb "malaka means obtain and have exclusive right of disposition over. This linguistic meaning is included by the meaning in Shari'ah, as defined by jurists. Al Kamal bin al Humam, in his al Fath, defines ownership as the power of disposition which is original and not derived from another person.30 Al Qarafi in his al Furuq defines ownership as "A Sahri'ah conjunction on material things or on their utilities which allows the person to whom things belong to utilize them and/or their services, or to exchange them for a substitute, except when lawful obstacle [that prevents the exercise of such authority] exists."30 Sadr al Shari'ah, in his commentary on al Wiqayah, defines the right of ownership as a legal relation between a person and materials whereby the person is absolutely authorized to use the material, an authorization that prevents others from having any power on that thing.31
Duk waɗannan ma'anoni sun ƙunshi ra'ayin keɓancewa da ake ambata a cikin ƙamusai na Larabci. Masana shari'a ma suna da ma'anoni irin waɗannan. A wajensu, mallaka "ikon da ke ba mai mallakar damar amfani da abin da ya mallaka da samun dukkan amfanin abin ta hanya ta dindindin kuma ta keɓe."31
All these definitions include the idea of exclusiveness that is refered to in Arabic dictionaries. Experts in law have similar definitions. For them, ownership is an "authority that enables the owner to use the owned thing and get the benefit of all its utilities in a perpetual and exclusive manner,"31
Ma'anar cikakken mallaka da rashin rabuwar mallaka shi ne cewa abin da aka mallaka keɓaɓɓen mallakin mai shi ne. Babu wani da yake da wani rabo a cikinsa, kuma haƙƙin mai shi na amfani da shi ba ya dogara da izinin wasu.32 Saboda haka, ana cewa duk lokacin da haƙƙin mallaka ba cikakke ba ne, kamar kayan ciniki da aka saya amma ba a karɓa ba tukuna, to zakka ba ta wajaba ba. Haka nan zakka ba ta wajaba ba idan an yi amfani da kadarar a matsayin jingina kuma mai karɓar jingina ne yake riƙe da ita, ko kuma an sace kadarar kuma tana hannun barawo.34 Masana shari'a suna bayyana sharadin cikakken mallaka da ikon zubar da kadarar, kamar yadda aka sani a wajen Zaidiyawa: Zaidiyawa suna buƙatar domin a yi zakka a kan dukiya cewa mai ita ya zama yana da ikon zubarwa a kan nisab a dukan shekara, ko kuma aƙalla mai ita yana da dalili mai ƙarfi na fatan cewa idan ya so zai iya samun cikakken ikon zubarwa, kamar idan yana da kuɗi ajiye a wajen wasu.
The meaning of absoluteness and undividedness of the ownership is that the owned material is exclusive to the owner.32 No one else has any share in it, nor does the owner's right to use it depend on authorization from others.32 For that reason, it is said that whenever the right of ownership is not absolute, such as merchandize purchased but not yet received, zakah is not obligated. Nor is zakah obligated in the case in which the asset is used as a lien and held by the lien holder, or the asset is stolen and actually in the possession of the thief.34 Jurists express the condition of absoluteness of ownership by the ability to dispose of the asset, as is known among the Zaidis: Zaidis require for zakatability that the owner must have authority of disposition over nisab throughout the whole year, or at least that the owner has sufficient reason to hope that if he so wishes he can have total authority of disposal, such as if he has funds deposited with others.
Zaidiyya sun ce idan mai mallakar ba shi da ikon sarrafa wannan dukiya, ko kuma ba shi da wani dalili mai kyau na sa ran samun wannan ikon yadda yake so, to ba a wajabta zakka a kan wannan dukiya ba.35
Zaidis say if the owner does not have that power of disposal or sufficient reason for hope of having it at his wish, then zakah is not required on that mal.35
Jurists justify the unzakatable of such wealth by the fact that it is not owned by those who have actual control. Therefore, the latter has no authority to pay zakah or to make any other disposal except rendering it to the lawful owner.41 Thus a person whose methods of gain are unlawful is not considered rich in Shari'ah even though ha might control huge wealth. Some Hanafite jurists, including al Sarakhsi, go to the extent of permitting giving charity to dictators on the grounds that they are in fact poor, although they unlawfully dispose of the riches of the whole country.42 Such bold opinions mean to us that unlawfully acquired wealth cannot be owned or transferred to heirs or any other recipient.43 On the other hand, giving charity, per se, to such oppressors is not acceptable because, although they are legally poor, they use their holdings to oppress people and for other evil purposes. The rule is that even a poor person should not be given zakah if it is known that he uses such income for disobedience of God.44
Na biyu kuwa, bashi mai shakka ko bashin da ya mutu, wato bashi a kan mutanen da ba su iya biya ba ko kuma masu bashi suna musunta shi. Akwai ra'ayoyi uku game da zakka a kan wannan bashi: (a) mai bin bashi dole ne ya biya zakkar dukkan shekarun da suka wuce idan ya karbi bashin a karshe. Wannan ra'ayin Sahabbai 'Ali da Ibn 'Abbas ne. (b) mai bin bashi, idan ya karbi bashin, dole ne ya biya zakkar shekara guda kawai. Wannan ra'ayin Al-Hasan ne, da 'Umar bin 'Abd al-'Aziz. Haka kuma ra'ayin Malik ne a kan dukkan bashi.
(c) mai bin bashi ba ya bin kowace zakka, kuma bashin idan aka biya shi, sai ya fara sabuwar shekarar wajabcin zakka, wannan shi ne ra'ayin Abu Hanifah da almajiransa biyu.
Abu 'Ubaid ya zabi ra'ayin cewa idan mai bin bashi yana fatan karbar bashin, ya kamata a biya zakka a kansa kamar yadda ake yi a kan kadarorin da ke hannu yanzu, bisa ga ra'ayin 'Umar, 'Uthman, Jabir, da Ibn 'Umar. Sai dai Abu 'Ubaid ya yi taka-tsantsan, inda ya halatta a jinkirta biyan zakka har sai an karbi adadin bashin, matukar an biya zakkar dukkan shekarun da suka gabata cikakke. Game da bashi mai shakka da bashin da ya mutu kuwa, Abu 'Ubaid ya zabi ra'ayin 'Ali da Ibn 'Abbas, cewa mai bin bashi ya biya zakkar dukkan shekarun da suka wuce idan ya karbi adadin bashin. Ya bayar da hujja da cewa tun da shakkar bashin ba ta soke haqqin mallaka a kansa ba, to haqqin Allah ma ya kamata ya ci gaba da kasancewa. 50 Na amince da Abu 'Ubaid game da shari'a ta farko, amma na saba masa a kan batun bashi mai shakku da bashi matattu, domin ikon mallakar irin wannan bashi bai cika ba, tun da mai bin bashi ba shi da fata na samun amfani daga gare shi, kuma ba zai iya amfani da shi ko ya tasarrafa a kansa ba.
Wannan kuma ita ce hujjar Abu Hanifah da almajiransa biyu.
The majority of jurists since the era of the Companions distinguishes between two kinds of debts. One is a debt whose creditors hope to receive it back, meaning debts on parties who are capable of payment. zakah is obligated on this category of debts yearly, as if they were property under control. Abu 'Ubaid reports this opinion from the Companions 'Umar, 'Uthman, Ibn 'Umar, and Jabir, and from the Followers Jabir bin Zaid, Mujahid, Ibrahim, and Maymun bin Mahran.47 Second, doubtful or dead debts, which are debts on individuals who are incapable of repayment or are denied by debtors, There are three views about zakah on these debts, (a) the creditor must pay zakah for all past years upon receiving the debt back if ever. This is the opinion of the Companions 'Ali and Ibn 'Abbas, (b) the creditor, on receipt of the debt must pay zakah for only the last year. This is the view of al Hasan, and 'Umar bin 'Abd al 'Aziz. It is also the view of Malik on all debts,48 and (c) the creditor does not owe any zakah whatsoever and the debt when paid back starts a new year of zakatability, which is the view of Abu Hanifah and his two disciples.49 Abu 'Ubaid selects the opinion that if the creditor hopes to got back the debt, it should be zakated as if the debt was part of the current assets, in accordance with 'Umar, 'Uthman, Jabir, and Ibn 'Umar. However, Abu 'Ubaid cautiously allows deferring the payment of zakah until the receipt of the amount of the debt, provided that zakah is paid strictly for all preceeding years. As for doubtful and dead debts, Abu 'Ubaid selects the opinion of 'Ali and Ibn 'Abbas, payment of zakah by the creditor for all past years upon receiving the amount of the debt back. He argues that since the right of ownership on the debt is not annuled by the doubtfulness, then the right of God should also remain.50 I agree with Abu 'Ubaid on the first case, but I differ with him on the case of doubtful and dead debts, because the right of ownership on such debts is not complete, since the creditor has no hope of extracting benefit and of disposing of the debt.51 This is also the argument of Abu Hanifah and his two disciples.
Saboda haka, duk dukiyoyin da mai su ba zai iya amfana da su ba ya kamata a cire su daga abin da ake wajabta zakka a kansa, domin irin wannan mai dukiya ba mai arziki ba ne, kuma ana wajabta zakka ne kawai ga mawadata.52 Na amince da Abu Hanifah cewa dukkan basussukan da ake shakka da kuma basussukan da suka mutu, kamar dukiyoyin da mai su ba zai iya amfana da su ba, ba a wajabta zakka a kansu ga dukkan shekarun baya. Amma idan aka karbi bashin, ya kamata a dauke shi a matsayin dukiyar da aka samu sabuwa, ko da yake ni na fi so mai bin bashi, idan ya karbi bashin, ya biya zakka na shekara guda kawai, kamar yadda ake yi a kan kowace dukiya da aka samu sabuwa.
That is, all assets whose owner is not capable of extracting benefit from them should be excluded from zakatability, since such an owner is not rich and zakah is only imposed on the rich.52 I agree with Abu Hanifah that all doubtful and dead debts are, like assets whose owner is incapable of benefiting from, unzakatable for all past years. But when the debts is received, it should be treated as a newly earned asset, although I prefer that the creditor, upon receipt of the debt, pay zakah for one year only, like on any other newly earned asset.
Jurists who believe that rulings of Shari'ah are always justifiable-- and they are the majority-- have agreed that the justification for zakatability on the above mentioned assets is actual or potential growth. Livestock physically grows by weight increase, reproduction and milk production. Business assets also grow; they are there to make profit and bring return. This growth is not simply natural like that of animal and agricultural wealth, but is caused by the action of people. Since it is considered lawful in Islam as well as in all heavenly and earthly religions and laws, business growth is put in the same category as natural growth. Money also grows, because it is the means of exchange and the measure of value as a substitute of goods. When money is used in industry and trade, it brings income, which is what is meant by growth in this section. If money is hoarded and prevented from fulfilling its role in circulation and production, the hoarder is held responsible for leaving it idle. He is not by that action exempt from zakah, but rather, zakah gives him the signal to utilize his money in growth and useful business, otherwise it will perish. Crops and fruits are themselves the result of growth, being produced by the process of agricultural reproduction. Honey, discovered treasures, and minerals are similar.
Wannan sharadi jurisawa sun kafa shi ne bisa shiriyar Manzon Allah da kuma aikin Halifofin Gaskiya. Haka kuma yana dacewa da ma'anar zakka kanta, domin ɗaya daga cikin ma'anonin kalmar "zakka" shi ne ƙaruwa. Abin da ake biya a matsayin zakka ana kiransa da wannan suna ne saboda yana kawo albarka da ƙaruwa, bisa alkawarin Allah cewa: "Duk abin da kuka ciyar a hanyar Allah, zai maye muku shi," da kuma: "Abin da kuka bayar don zakka kuna neman yardar Allah, to, shi ne waɗanda ke samun ninkaya." Wasu malamai kuma suna ganin akwai wata ma'ana ta daban wajen sanya wa abin da ake biya don cika wajibcin zakka suna zakka: wato, ana kiran adadin da aka biya zakka ne domin yana fitowa daga abin da ya rage ko ya wuce, wanda shi ne sakamakon tsarin ƙaruwa. Saboda haka, zakka tana wajaba ne a kan dukiyar da take ƙaruwa, ba a kan dukiyar da ake riƙewa don amfanin kai da iyali ba. Bisa aiwatar da wannan sharaɗi, musulmi tun farkon zamani sun keɓe dabbobin hawa na kansu, gidajen da mai shi yake zaune a ciki, kayan aikin sana'a, da kayan gida daga zakka. Haka kuma an keɓe dukiyoyin da ba za a iya sa su ƙaruwa ba, kamar dukiyar da wasu suka mamaye ba bisa ƙa'ida ba.62
This condition is founded by jurists on the basis of the guidance of the Messenger of God and the practice of the Wise Successors. It is also consistent with the meaning of zakah itself, since one of the meanings of the word "zakah" is growth. What is being paid as zakah is given this name because it brings blessing and growth, in accordance with the promise of God "and nothing do ye spend in the least in His cause but He replaces it,"59 and "that which ye lay out for zakah seeking the countenance of God, will increase. It is these who will get a recompense multiplied.''60 Giving the name zakah for what is paid in fulfillment of the requirement of zakah may have yet another meaning, according to some scholars. That is, the amount paid is called zakah because it comes out of surplus or excess that is the result of the process of growth,. Consequently, zakah is obligated on growing assets, and not on assets held for personal and family use.61 In application of this condition, Muslims since the early stages exempted animals used for personal transportation, homes inhabited by the owner, tools of professionals, and household furniture from zakah. Also exempted are assets that cannot be made to grow, such as assets unlawfully controlled by others.62
A haka ne kuma saboda wannan sharadi malamai suka bayyana cewa zakkar amfanin gona da 'ya'yan itatuwa ba ta maimaituwa kowace shekara. Da zarar an biya zakkar kashi goma a kansu, ba a sake wajabta wata zakka ba, ko da yake waɗannan amfanin gona da 'ya'yan itatuwa na iya kasancewa a hannun mai su a ajiye su shekaru da yawa, domin amfanin gona da 'ya'yan itatuwa bayan girbe su ba sa ƙara girma, kuma zakka tana maimaituwa a kowace shekara ne kawai a kan kadarorin da ke girma. Sabanin haka, dabbobi suna wajaba a yi musu zakka kowace shekara saboda ci gaba da suke yi da girma.63 Ya kamata a nuna cewa makarantar Malik tana faɗaɗa aikace-aikacen wannan sharadi fiye da sauran makarantu. Daga cikin aikace-aikacensa akwai waɗanda suka shafi bashi. Tun da dukkan nau'o'in bashi ba sa girma, bisa ga Malikawa ba a wajabta zakka a kansu, amma da zarar an biya su, mai bashi dole ne ya biya zakka a kan bashin na shekara ta ƙarshe kawai. Haka nan, zakkar dukiyar da aka rasa ba a wajabta ta sai bayan an samo dukiyar, kuma na shekara ɗaya kawai. A cewar Malik, wannan ya shafi dukkan bashi, ko mai kyau ne ko mara kyau, sai dai bashi mai ƙarfi da ake bin wani kasuwanci da ba na mallaka ba, wanda ake yi wa zakka a matsayin wani ɓangare na ribar 'yan kasuwa.64
On the other hand, it is because of this condition that scholars declare that zakah on crops and fruits does not repeat every year. Once the ten percent zakah is paid on them, no more zakah is imposed even though these crops and fruits may remain owned in storage by the same owner for several years, because crops and fruits after being harvested do not grow anymore, and zakah is repeated yearly only on growing assets. In contrast, livestock is zakatable every a year because of its continuous growth.63 It should be pointed out that the school of Malik extends the application of this condition more than other schools. One of these applications is related to debts. Since all kinds of debts do not grow, they are, according the Malikites, unzakatable, but once they are paid back, the creditor must pay zakah on debts for the last year only. Similarly, zakah on lost property is only due once the property is found, and for one year only. According to Malik, this applies to all debts, whether good or bad, except for strong debts owed to non-monopolistic businesses, which are zakatable as part of the net worth of businessmen.64
Bisa ga Malikawa, keɓe duk basussuka daga zakka kawai aiwatar da wannan sharaɗi na ƙaruwa ne. Haka kuma, Malik ya kai har ga keɓe 'yan kasuwa masu riƙe kaya (waɗanda ke ajiye kayansu shekaru) daga zakka, bisa dalilin cewa kayan ba sa ƙaruwa a cikin wannan lokacin. Wannan yana ɗaukar cewa kaya yana nuna ƙaruwa ne kawai a lokacin sayarwa. Malik ya ce, a wannan lokacin, kaya yana da zakka ne don shekarar da ta wuce kawai.65
According to Malikites, the exemption of all debts from zakah is simply an application of this condition for growth. Additionally, Malik goes as far as exempting monopolistic traders (who keep their inventory for years) from zakah on the basis that inventory does not increase during this period. This is assuming that inventory shows an increase only at the time of selling. Malik says, at that time, inventory is zakatable for the past year only.65
Inability to invest is rather blameable because it indicates lack of will or means on the part of the owner. Against this kind of incapability, the Prophet (p) strongly warned and he reprimanded those who have it. He used to pray, "My Lord, I seek your protection from incapability and laziness."67 Abu Hurairah narrates from the Prophet, "Be keen to hold to what benefits you, seek the help of God, and do not stay incapable or stand still,"68 and the Prophet once told a man, "God verily reprimands for incapability."69
Ra'yin Ibn Hazm, da waɗanda suka takaita sharar zakka tare da shi, kamar Shawkani da Siddiq Hasan Khan, ya dogara ne bisa ka'idoji biyu: Cewa dukiyar Musulmi tana da kariya, kuma ba a kwace ta ba, saboda haka ba a sanya wani abu a kanta sai da hujja daga nassi; da kuma cewa zakka wajibi ce ta addini. Saboda haka, domin hana kowa saka a cikin addini abin da Allah bai shar'anta ba, wajibi ne kada a wajabta mutane ba tare da nassi ba. Kuma bai kamata a yi amfani da kiyasi ba musamman a fannin zakka.
The theory of Ibn Hazm, and those who restrict zakatability along with him, such as Shawkani and Siddiq Hasan Khan, is based on two principles: That a Muslim's wealth is protected and must not be taken, so nothing must be imposed on it without virtue of a text; and that zakah is a religious obligation. Thus, in order to prevent anyone from incorporating in religion anything that God does not ordain, it is necessary that people must not be obligated without a text. Analogy should especially not be used in the area of zakah.
Ka'idata ta sabanin wannan ce. Tana dogara ne da wasu ka'idoji na Shari'a da suke da muhimmanci daidai.
My theorem is exactly opposite. It is based on other equally important principles in Shari'ah:
1. Nassoshin Alqur'ani da na Sunnah sun tabbatar da cewa akwai haƙƙi, wato sadaka, ko zakka, a kan dukiya ta kowane iri. Ayar nan, "da kuma waɗanda a cikin dukiyarsu akwai haƙƙi sananne," da "Ka karɓi sadaka daga dukiyarsu," da maganar Annabi ﷺ, "Ka sanar da su cewa Allah ya wajabta musu sadaka a cikin dukiyarsu, ana karɓarta daga masu wadata a cikinsu, a mayar wa talakawa a cikinsu," da kuma "Ku biya zakka a kan dukiyarku." Waɗannan nassosi ba su bambanta tsakanin irin dukiya ba. Mun sani cewa kalmar "amwal" a cikin Sunnah tana nufin dukiyar da take ƙaruwa, ba waɗanda aka tanada don amfanin kai ba. Ba a halatta a keɓe wasu irin dukiya daga wannan zakka ko sadaka ba tare da bayyananniyar hujja ba. Abin takaici, babu irin wannan hujja.
1. The general texts of Qur'an and Sunnah confirm that there is a right, a sadaqah, or a zakah, on all wealth. The verse, "and those on whose wealth there is a recognized defined due," and "Out of their wealth take sadaqah," and the saying of the Prophet "Inform them that God prescribed on them in their wealth a sadaqah, taken from the rich among them to be rendered to the poor among them," and "Pay the zakah on your wealth." These texts do not distinguish between kinds of wealth. We know that the word 'amwal" in Sunnah means growing assets and not those things designated for personal use. It is not allowed to exclude some kinds of wealth from this zakah or sadaqah without clear evidence. Alas, there is no such evidence.
2. Kowane mai dukiya yana buƙatar tsarkakewa da tsarkake zuciya, tsarkakewa ta hanyar bayarwa saboda Allah da kuma tsarkakewa daga rowa, son kai, da matsananciyar sha'awar kuɗi. Allah ya ce: {Ka karɓi sadaka daga cikin dukiyarsu, don ka tsarkake su, ka tsarkake su.} Ba daidai ba ne a yi tunanin cewa manoma masu mallakar alkama da sha'ir suna buƙatar tsarkakewa da tsarkake zuciya, yayin da masu manyan gonakin 'ya'yan itace, ko masu gidajen alfarma masu hawa da yawa, ko masu masana'antu ba su da buƙatar wannan tsarkakewa. Ribar dukiyar waɗannan ta fi ta alkama da sha'ir yawa sau da yawa.
2. Each rich person is in need of purification and sanctification--sanctification through giving for the sake of God and purification from miserliness, selfishness, and overwhelming desire for money. God says, "Out of their wealth take sadaqah, so thou mightest purify and sanctify them." It is unreasonable to think that peasants who own wheat and barley should be purified and sanctified while owners of large orchards or landlords of luxurious high-rises or owners of factories are not in need of that purification and sanctification. The return on the latter's property is manifold that on wheat and barley.
3. Dukiya ta kowane iri tana bukatar tsarkakewa, tun da yana yiwuwa an gauraya ta da wani nau'i na haramci a lokacin samunta da neman ta. Ana iya tsarkake dukiya ne kawai ta hanyar biyan zakka, kuma an ruwaito da inganci daga Ibn 'Umar cewa "Lalle Allah ya wajabta zakka a matsayin tsarkakewar dukiya." Haka kuma an ruwaito a wasu maganganu cewa, "Idan kun biya zakka a kan dukiyarku, da kun kawar da sharrinta." Ba ya bayyana a hankali a takaita wannan tsarkakewa ga abubuwa takwas da Ibn Hazm ya ambata, a kuma keɓe mafi yawan sauran nau'o'in dukiya wadanda a yau su ne ginshikin dukiyar mutane da ta gwamnati, tun da dukkan nau'o'in dukiya suna bukatar tsarkakewa.
3. Wealth of any kind is in need of purification, since it may have been mixed with some sort of unlawfulness in the process of its generation and earning. Purification of wealth can only be done by the payment of zakah, and it is authentically reported from Ibn 'Umar that "God has verily imposed zakah as a purification of wealth." It is also reported in some sayings, "If you pay zakah on your wealth, you would have removed its evil."71 It does not seem rational to restrict such purification to the eight items mentioned by Ibn Hazm and to exclude the bulk of the other kinds of wealth which are nowadays the backbone of private and public wealth since all kinds of wealth are in need of purification.
4. An wajibta zakka ne domin biyan bukatun matalan da suka talauce, da mabukata, da matafiya, da kuma domin biyan kudin wasu al'amuran jama'a na al'ummar Musulmi, kamar jihadi saboda Allah, da lallashin zukatan mutane zuwa Musulunci, da taimakon wadanda ke dauke da nauyin kudi mai girma fiye da kima saboda muradun jama'a na Musulmi. Biyan wadannan bukatu da cimma wadannan muradu wajibi ne a kan dukkan masu arziki. Ba zai yiwu ba Shari'a ta nufi dora wannan nauyi a kan wadanda suka mallaki raguna arba'in ko rakuma biyar ko mudu biyar na sha'ir, sannan ta barranta manyan 'yan kasuwa masu masana'anta da gine-gine da sauran kasuwanci, ko kwararru kamar likitoci, lauyoyi, shugabannin kamfanoni da sauransu, wadanda suke samun a rana guda fiye da rakuma biyar ko raguna arba'in. Bisa ga wannan addini na Musulunci, dukiya a zahiri mallakin Allah ce, mutane kuwa wakilai ne ko masu aiki kawai. 'Yancin 'yan'uwa matalauta masu bukata yana kan wadannan dukiyoyi saboda suna dogara ga Allah. Haka kuma muradun al'umma na jama'a suma suna da hakki a kan wadannan dukiyoyi. Kowane mai arziki dole ne ya raba wannan nauyi, ko ya zuba jari a noma, ko masana'antu, ko kasuwanci, ko ayyukan kwararru.
4. zakah is ordained in order to satisfy the needs of the poor, the destitute, and the wayfarers, and to pay for the fulfillment of some public affairs of the Muslim community, such as jihad for the sake of God, reconciling hearts to Islam, and helping those who carry disproportionately large burdens of financial responsibility in the public interests of Muslims. The satisfaction of these needs and the achievement of those interests is a duty of all rich individuals. It is unthinkable that Shari'ah meant to throw this burden on those who own five camels or forty sheep or five wusq of barley and exempt big businessman who own factories, buildings, and other businesses, or professionals, such as physicians, lawyers, executives, etc., who earn in one day much more than five camels or forty sheep. According to this religion of Islam, riches are in reality the property of God, humans being only vicegerents or agents. The right of poor brethren who are in need is established on these riches because they are dependent on God. By the same token, the public interests of the nation also have rights on those riches. Every rich person must share this responsibility, whether he or she invests in agriculture, industry, business, or professional services.
5. Qiyas, kamar yadda aka nuna a baya, yana daya daga cikin ginshiƙan Shari'a masu muhimmanci, bisa ga ra'ayin mafi yawan malamai, duk da sabanin da Ibn Hazm da sauran Zahiriyyawa suka yi. Saboda haka, ina cewa duk wata dukiya mai ƙaruwa tana wajaba a bada zakka a kanta, ta hanyar qiyasi da abubuwan da Manzon Allah ﷺ ya ambata. Mun tabbata cewa Shari'a ba ta bambanta tsakanin waɗanda suke kama da juna ba, kuma ba ta yi wa waɗanda suka bambanta irin wannan hukunci ba, don haka za a iya amfani da qiyasi a batun wajabcin zakka. Wannan ba za a iya ɗaukarsa a matsayin ƙari ga addini ba, wanda Allah bai halatta ba, musamman ma domin zakka ba ibada ce kawai ta tsantsa ba, a'a, tana ɗaya daga cikin muhimman sassan tsarin tattalin arziki da zamantakewa a Musulunci.
5. Analogy, as was shown earlier, is one of the essential axioms of Shari'ah, according to the majority of scholars, despite the disagreement of Ibn Hazm and other Zahiris. Consequently, I say that every growing wealth is zakatable by analogy to those items mentioned by the Messenger, We are certain that Shari'ah does not treat differently those who are similar, nor does it treat similarly those who are different, thus we can use analogy in the matter of zakatability. This cannot be tagged as addition to religion, which is not allowed by God, especially since zakah is not a pure worship but an essential component of the socio-economic system in Islam as well.
6. Babu wanda zai yi jayayya da ƙa'idar cewa "dukiyar Musulmi tana da kariya, kuma yana da haƙƙin mallakar kansa." Amma ana iya nuna cewa haƙƙin Allah, haƙƙin al'umma, da haƙƙin waɗanda suke buƙatar zakka, duk an tabbatar da su ta hanyar nassoshi kansu. Ibn Hazm ya yarda da wannan ƙa'ida domin yana ganin cewa a cikin dukiyar daidaikun mutane akwai haƙƙoƙi banda zakka. Ya ƙara da cewa gwamnati tana da ikon tilasta wa masu arziki su biya don tallafa wa talakawa, har ma yana cewa talakawa suna da haƙƙin yin tawaye har sai an biya musu buƙatunsu.
6. No one would disagree with the postulate that "the wealth of a Muslim is protected, and he/she has a right to private ownership." But it can be shown that the right of God, the right of the community, and the right of those who are in need of zakah are also well established by the texts themselves. Ibn Hazm agrees with this principle because he believes that on assets of individuals there are rights besides zakah. He further gives authority to the government to force the rich to pay for the support of the poor, and even says that the poor have the right to revolt until their needs are satisfied.
Ibn Hazm da ya fi hankali ya wajabta zakka a kan dukkan dukiyoyi tun kafin ya yi magana game da ƙarin haƙƙoƙi don biyan buƙatun talakawa. Bayan an aiwatar da zakka a kan dukkan dukiyoyi gaba ɗaya, idan har akwai buƙatar ƙarin kuɗi, to za a iya wajabta ƙarin haƙƙoƙi.
Ibn Hazm would have been more sensible had he imposed zakah on all items of wealth before talking about additional dues to satisfy the needs of the poor. After the complete practice of zakah on all items of wealth, if there is still need for more funds, additional dues can be imposed.
A ƙarshe ya kamata in yi magana kan zargin cewa bai kamata a fitar da zakka a kan abubuwan da Annabi ﷺ bai karɓi zakka a kansu ba. Ya kamata a faɗi abubuwa biyu a wannan batu: na farko, yawan abubuwan nan ya yi ƙanƙanta sosai a zamaninsa, don haka bai duba su ba. Na biyu, ya bar zakkar waɗannan abubuwa ga aikin mutum da lamirin mai mallakar su. Idan Manzon Allah ﷺ bai karɓi zakka daga wasu abubuwa ba, wannan ba lallai ba ne yana nufin ba a wajabta zakka a kansu bisa ga ra'ayin daidaikun mutane ba, musamman idan waɗannan mutane sun san wajabcin zakka da buƙatar tsarkake dukkan abubuwa.
At last I should address myself to the allegation that zakah should not be extended to items from which the Prophet did not take zakah. Two points should be raised with this regard: Firstly, the growth of such items was very negligible in his time, so he did not consider it. Secondly, he left zakah on such items to the individual practice and the conscience of the owner. If the Messenger of God did not collect zakah from certain items, this does not necessarily mean that they are not zakatable on the initiative of individuals, especially if the latter are informed as to the requirement of zakah and the need of all items to be purified.
7. Isa Zuwa Ga Nisabi Don Zakka
7. Reaching the minimum For zakatability.
Musulunci bai wajibta zakka a kan kowane adadin dukiya mai girma ba. Akwai mafi ƙarancin adadin da dukiya take buƙata kafin ta zama abar zakka, wanda malaman fikhu ke kira "nisab". Hadisan Annabi ﷺ sun keɓe duk abin da ya gaza raƙuma biyar, ko tumaki arba'in, ko dirhami ɗari biyu na azurfa, ko wasq biyar na hatsi, ko 'ya'yan itace, ko amfanin gona.
Shaikh al-Islam al-Dahlawi ya yi bayani game da dalilin waɗannan adadi, inda ya ce: "Wasq biyar na hatsi ko dabino ana ɗaukarsa mafi ƙaranci saboda shi ne adadin da zai isa ya ciyar da iyali na tsawon shekara, iyali mai mutum uku. A matsakaici, mutane suna cin ratl ko mudd na hatsi a kowace rana ga kowane mutum. Saboda haka wasq biyar zai isa mutum uku na tsawon shekara cikakke, kuma ragowar kaɗan za a bar shi a matsayin ajiya don gaggawa. Ga azurfa, mafi ƙarancin nisab shi ne dirhami ɗari biyu, domin hakan zai isa ga wannan iyalin cikakkiyar shekara guda, a farashin da ya yi kama da wanda yake a zamanin Annabi ﷺ. Raƙuma biyar su ne mafi ƙarancin abin zakka, kuma zakkar su tumaki ɗaya. A ka'ida, ana karɓar zakka daga irin dukiyar da take zakka, amma a zamanin Annabi ﷺ ana musayar raƙuma da tumaki a ƙimar takwas zuwa ɗaya, ko goma zuwa ɗaya, ko goma sha biyu zuwa ɗaya, kamar yadda aka ruwaito a hadisai da yawa. Raƙumi ɗaya cikin biyar zai yi yawa, don haka ana ɗaukar tumaki ɗaya a matsayin zakkar raƙuma biyar, tun da raƙuma biyar a mafi ƙaranci za su yi daidai da tumaki arba'in, waɗanda zakkarsu tumaki ɗaya ne."74
Islam does not impose zakah on all amounts of growing wealth. There is a minimum required for zakatability, which is called among jurists "nisab". Sayings of the Prophet (p) exempt anything that is less than five camels, forty sheep, two hundred dirhams of silver, or five wasq of grain, fruits, or agricultural crops.72 Shaikh al Islam al Dahlawi says about the rationale of these quantities,73 "Five wasq of grain or date is considered minimum because that much would be the minimum required for sustaining a household for a year, a household composed of three people. On the average, people ate one ratl or mudd of grain per person per day. Five wasq would therefore be sufficient for three people for a whole year, and a small extra quantity would be left as a provision for emergencies. For silver, the minimum required for zakatability nisab is two hundred dirhams, because this would be sufficient for the same household for one full year, at prices similar to those prevailing at the time of the Prophet. Five camels are the minimum for zakatability, and zakah on them is one sheep. In principle, zakah is collected from the same kind of the zakatable asset, but camels were exchanged for sheep at the time of the Prophet at the rate of eight to one, ten to one, or twelve to one, as reported in many sayings. One camel out of five would be too much, so one sheep is considered the amount of zakah due on five camels, since five camels would be at the least equal to forty sheep, on which the zakah due is one sheep."74
Sharadin zakkah a kan nisab ya kasance yarjejeniya tsakanin malamai, sai dai a game da amfanin gona, 'ya'yan itatuwa da ma'adanai. Abu Hanifa yana ganin cewa duk abin da ya fito daga cikin kasa ana bayar da zakka a kansa, komai kankantarsa. Zakkar da ake bayarwa a kansa shi ne kashi goma bisa dari.
Haka nan, wata riwaya daga Ibn 'Abbas, 'Umar bin 'Abdul 'Aziz da wasu tana cewa: "A kan kowane daure goma na faski akwai daure guda daya a matsayin sadaka ta wajibi."
Mafi yawan malamai suna ganin cewa nisab sharadi ne wajibi domin a bayar da zakka a kan kowane irin dukiya, ko ta fito daga kasa ko a'a. Suna kafa hujja da hadisin da ke cewa: "Babu sadaka a kan abin da ya gaza biyar wasq." Suna kuma kafa hujja da qiyasi, domin sauran nau'o'in dukiya suna da nisab nasu.
The condition of nisab for zakatability is agreed upon among scholars, except in the case of crops, fruits, and minerals. Abu Hanifah considers anything that comes out of the earth zakatable, no matter how little it may be. The zakah on it is ten percent. Also, a report from Ibn 'Abbas, 'Umar bin 'Abd al 'Aziz, and others says "There is on each ten bundles of parsley one bundle as obligated sadaqah." The majority of scholars see in nisab a necessary condition for zakatability on all kinds of wealth, whether it comes from the ground or not. They argue that there is a saying, "There is no sadaqah on what is less than five wasq." This argument is supported by analogy, since other kinds of wealth have nisab of their own.
Dalilin wannan sharadi a bayyane yake. Zakah haƙƙi ne da ake karɓa daga masu arziki don a taimaki talakawa da kuma a ba da gudummawa ga kashe-kashen maslahohin gama gari ga Musulunci da Musulmi.
The rationale behind this condition is very obvious. zakah is a due on the rich to relieve the poor and to share in the expenses for common interest to Islam and Muslims.
Ana iya karɓar ta ne kawai daga waɗanda suke da ikon biya. Babu ma'ana a karɓi zakka daga waɗanda su kansu suna buƙatar taimako, la'akari da cewa Annabi (ﷺ) ya ce: "Babu sadaka sai daga arziƙi." Haka kuma a kan wannan dalili ne tsarin haraji na zamani yake keɓe masu ƙarancin dukiya daga biyan haraji, saboda rashin ikonsu na biya. Ya cancanta a lura cewa Shari'ar Allah ta riga waɗannan tsare-tsare shekara dubu da ɗari huɗu.
It can only be taken from those who can afford it. It is meaningless to take zakah from those who are themselves in need of help, knowing that the Prophet (p) says, "There is no sadaqah except from richness."75 It is on the same grounds that contemporary taxation systems tend to exempt those with limited resources from taxes, in consideration for their inability to pay. It is worth registering that the Shari'ah of God precedes those system by fourteen hundred years.
8. Ziyadar fiye da bukatun asali
Wasu malaman fiqhu suna ƙara wani sharaɗi a kan sharaɗin ci gaba. Wato, nisabi dole ne ya zarce abubuwan da mai dukiya yake bukata na asali.
Malaman Hanafiyya, a yawancin littattafansu, sun kafa wannan ƙa'ida ne bisa dalili cewa arziƙi da kansa ba ya tabbata sai da wannan sharaɗi, domin idan mutumin da yake da dukiyar yana bukatar ta don muhimman buƙatunsa, ba a ɗaukarsa a matsayin mawadaci, kuma irin wannan mutum ba zai so ya bayar da wani abu daga abin da yake da shi don biyan zakka ba. Manzon Allah ﷺ ya ce: "Ku biya zakkar dukiyarku da zukatanku cikin yarda da farin ciki."
Wasu malaman kuwa suna ganin cewa sharaɗin ci gaba shi kaɗai ya isa, domin abubuwan da ake bukata don biyan buƙatun asali yawanci ba sa ƙaruwa, kuma ba a tanadar su don samun riba ba, kamar gidajen da masu su ke zaune a ciki, dabbobin hawa na kansu, tufafin kansu, makamai na kansu, littattafan karatun kansu, da kayan aikin sana'a. Duk waɗannan suna biyan buƙatun asali, kuma a lokaci guda ba kadarorin ci gaba ba ne.
8. Excess above essential needs Some jurists add to the condition of growth another condition. That is, nisab must be in excess of basic needs of the owner. Hanafites, in most of their literature, tend to establish this principle on the basis that richness itself is not realized without this condition, since if the person who owns the assets needs them for essential necessities, he/she is not considered rich, nor would such a person like to sacrifice anything of what he/she owns for the payment of zakah. The Prophet (p) says, "Pay zakah on your wealth with your hearts willing and pleased."76 Some other jurists feel that the condition of growth is alone sufficient since things needed to satisfy basic needs are not usually growing or designated for growth, as in the case of homes inhabited by owners, personal transportation animals, personal clothing, personal arms, books for personal study, and handicraft tools. All these satisfy basic needs and at the same time are not growth assets.
Waɗannan malaman shari'a sun bayar da hujjar cewa ainihin buƙatar mutum abu ne mai matuƙar kusanci da ra'ayin kai, kuma yawanci ba za a iya tabbatar da ita daga waje ba. Saboda haka, abin da ya wuce waɗannan buƙatu ma ba za a iya sanin sa ba. Don haka, maimakon sharaɗin wuce buƙatun mutum, za mu iya amfani da sharaɗin da ake iya gane sa, kamar ware kadarori don dalilan kasuwanci da bunƙasa su.77
These jurists argue that true personal need is something very subjective and usually cannot be recognized positively by others. Consequently, what is in excess of those needs cannot be known, so instead of the condition of excess above personal needs, we can use a recognizable condition, like designation of the assets for business and growth purposes.77
A gaskiya sharadin girma ba ya shafar dukkan lamuran sharadin yawa fiye da bukatu na asali. Kudi, misali, ana ɗaukarsa a matsayin dukiya mai girma, saboda an halicce shi don zagayawa da saka jari, koda mai shi bai yi amfani da shi don girma ba. Ba tare da sharadin yawa fiye da bukatu ba, adadin kuɗi daidai da nisab yana wajaba a biya zakka a kansa, koda an ware shi don samar da abinci, tufafi, matsuguni, ko kulawar lafiya ga mai shi da iyalinsa. Sananne ne a wurin malamai masu zurfin ilimi cewa dukiyar da aka ware don biyan bukatu na asali ana ɗaukarta a matsayin babu ita daga mahangar wajabcin zakka.
In fact the condition of growth does not cover all the cases of the condition of excess above essential needs. Money, for example, is considered a growth asset, because it is created for circulation and investment, even if the owner does not actually use it for growth. Without the condition of being in excess of needs, an amount of money that is equal to nisab is zakatable even if it were designated for providing food, clothing, shelter, or medical care for the owner and his household. It is known among the deeply involved scholars that assets designated to satisfy basic needs are treated as non-existent from the point of view zakatability.
Ya kamata mu lura, duk da haka, cewa wannan sharadi yana nufin muhimman bukatu ko bukatu na asali.
We should, however, note that this condition refers to essential or basic needs.
Mutane suna da bukatu marasa iyaka, musamman a wannan zamani namu, lokacin da yawancin kayayyakin da a da ake ɗauka a matsayin abubuwan alatu suka zama bukata ta asali, domin idan ɗan Adam yana da kwaruruka biyu cike da zinariya, zai so ya samu na uku. Bukatun asali su ne waɗanda ɗan adam ba zai iya rayuwa ba tare da su ba, kamar abinci, matsuguni, tufafi, da kayan aikin sana'a, kamar littattafan karatu da kayan aiki na sana'a.
Wasu malaman Hanafiyya suna bayyana muhimman bukatu cikin daidaito da tsari na ilimi, a matsayin "waɗancan abubuwan da ake amfani da su wajen kauce wa halaka ta ainihi ko ta yiwuwa ga mutane. Ta ainihi kamar kuɗaɗen rayuwa, tufafi, makamai na kare kai, kuma ta yiwuwa kamar biyan bashi, kayan sana'a, kayan gida, dabbobin hawa na kai, da littattafan karatu, domin jahilci kamar halaka yake. Idan mutum yana da kuɗi da aka keɓe domin irin waɗannan bukatu, ana ɗaukar su kamar ba su wanzu ba dangane da zakka. Wannan kamar mutumin da ba shi da ruwa sai wanda aka keɓe don sha. Ana ɗaukar wannan ruwan kamar ba ya wanzu dangane da alwala, kuma ana halatta masa tayammum." Ya kamata a rubuta da godiya da alfahari cewa malamanmu suna ɗaukar ilimi kamar rai, jahilci kamar halaka, suna ɗaukar abin da ke hana jahilci muhimmiyar bukata kamar abinci da ke hana yunwa ko tufa da ke hana tsiraici, kuma suna ɗaukar 'yanci kamar rai, kurkuku kuma kamar halaka. Duk da haka, ya kamata a lura cewa muhimman bukatun ɗan adam suna canzawa da sauyawa tare da lokaci da yanayi, saboda haka ƙayyade su ya kamata a bar shi ga masu hankali da kuma ijtihadin hukumomin da suka dace a cikin ƙasar Musulunci. Bukatun asali sun haɗa da bukatun mai biyan zakka, iyalinsa, da duk ’yan gidansa da Shari'a ta wajabta masa ciyarwa.
People have an infinite amount of needs, especially in this time of ours, when many goods that used to be considered luxuries have become a basic need, since if the son of Adam had two valleys full of gold, he would want to obtain a third one. Basic needs are those human beings cannot survive without, such as food, shelter, clothing, and items needed for a job, such as books for study and tools for work. Some Hanafite scholars define essential needs in an accurate and scientific manner, as "those things that are used to avoid the realized or potential destruction of humans; realized such as expenses for living, clothing, personal weapons, and potential such as the need to pay one's debts, tools for handicraft, home furniture, personal transportation animals, and books for study because ignorance is like destruction. If a person has money that is designated for such needs, it is considered non-existent with regard to zakah. This is similar to the case of someone who has no water except that designated for drinking. This water is considered non-existent with regard to making abolution [wudu'], and one is allowed to make ritual abolution [tayammum]."77 It should be gratefully and proudly recorded that our scholars consider knowledge like life and ignorance like destruction, consider what prevents ignorance an essential need just like food that prevents hunger or cloth that prevents nakedness, and consider freedom like life and imprisonment like destruction. It should be noted, however, that the essential needs of human beings evolve and change with time and circumstance, so determining them should be left to those of understanding and to the exertion of best effort [ijtihad] of the proper authorities in the Islamic state. Basic needs include the needs of the zakah payer, his household, and all family members whom he is required by Shari'ah to support.
Wannan sharaɗi a cikin ilimin fiqhu na Musulunci ya riga da sababbin ra'ayoyi a fannin haraji waɗanda ke kira da a keɓe wani mafi ƙarancin kuɗin rayuwa daga haraji, kuma ya kawo ƙarshen ra'ayin masu falsafar abin duniya wanda ke harajin dukkan dukiya, ba tare da la'akari da yanayin mai dukiyar ba, kasuwancinsa, da buƙatun iyalinsa. Masana zamani suna ɗaukar la'akari da yanayin mai biyan haraji na kansa a matsayin alamar ci gaba a tunanin haraji da dokokin haraji. Abin takaici, yawancin dokokin ba sa aiwatar da wannan ƙa'ida a zahiri wajen karɓar haraji. Misali, wani lokaci dokokin haraji suna keɓe mafi ƙarancin kuɗin rayuwa ga mai biyan haraji shi kaɗai, ba tare da la'akari da adadin bakunan da yake ciyarwa ba.
This condition in Islamic jurisprudence precedes the latest theories in taxation that call for exempting a certain minimum for living from taxes and puts an end to the materialist theory that taxes all assets, regardless of the circumstances of the owner, his or her business, and family needs. Modern theorists take consideration of' the personal circumstances of the taxpayer as a sign of advancement in taxation thought and legislation. Unfortunately, much of the legislation does not actually apply this principle in levying taxes. For example, sometimes tax laws exempt a minimum for living expenses for the taxpayer alone, regardless of the number of mouths he or she has to feed.
2. In the Qur'an, God says, ''They ask thee what they are to spend. Say, what is beyond your needs."82 Ibn 'Abbas is reported to have said, "This means what is in excess of yours family's need."83 Ibn Kathir says "This is also reported from Ibn 'Umar, Mujahid, 'Ata'" , 'Ikrimah, Sa'id bin Jubair, Muhammad bin Ka'b, 'Ata', al Hasan, Qatadah, al Qasim, Salem, 'Ata' al Khurasani, al Rabi' bin Rabi' bin Anas, and several others. They say, what is beyond the need is what is in excess."84 This means God, His wisdom be glorified, makes subject to spending only what is in excess of basic needs, i.e., the needs of the person, his family, and all those he is required to support. The needs of the person and his family have priority, for himself, over the needs of other people, so Shari'ah does not ask him to sacrifice his own needs to which his heart is attached in order to satisfy other people's needs. Al Hasan is reported to have commented on the preceding verse, "That is so as not to extinguish your wealth so you go begging people."85
3. Ibn Kathir ya ce wannan sharadi kuma yana samun goyon baya daga abin da Ibn Jarir ya rawaito, ta hanyar sarkar isnadinsa zuwa ga Abu Hurairah, cewa: "Wani mutum ya ce, 'Ya Manzon Allah, ina da dinari guda.' Manzo ya ce, 'Ka kashe shi a kan kanka.' Mutumin ya ce, 'Ina da wani.' Manzo ya amsa, 'Ka kashe shi a kan matarka.' Sai mutumin ya ce, 'Ina da na uku.' 'Ka kashe shi a kan 'ya'yanka,' in ji Manzo. Mutumin ya sake cewa, 'Ina da na huɗu,' sai Manzo ya amsa, 'Kai ka fi sanin bukatunka.'" Wannan magana kuma Muslim ya rawaito ta a cikin tarihinsa ingantacce. Tana nuna cewa bukatun mutum, da matarsa, da 'ya'yansa sun fi fifiko a kan bukatun wasu. Muslim ya kuma rawaito daga Jabir, cewa: "Manzon Allah ﷺ ya ce wa wani mutum, 'Ka fara da kanka, ka ba da sadaka a kanta. Idan wani abu ya rage, sai ka ba iyalinka. Idan wani abu ya rage bayan iyalinka, sai ka ba danginka. Idan wani abu ya rage bayan danginka, sai ka ba ta nan da can.'" Wasu daga cikin wadannan maganganu suna magana ne a kan sadaka, ba wajibi ba, amma a kowane hali suna nuna manufar Shari'a game da kashe kudi, wato cewa dukkan kashe kudi, na nafila da na wajibi, ya kamata ya fito daga abin da ya wuce bukata. Abin da ya wuce bukata, kamar yadda mafi yawan malamai suke fahimta, kuma kamar yadda Ibn Kathir ya bayyana, shi ne abin da ya zarce bayan biyan bukatu.
3. Ibn Kathin says that this condition is also supported by what is reported by Ibn Jarir, narrated through his chain to Abu Hurairah, "A man said, 'O Messenger of God, I have one dinar.' The Messenger said, Spend it on yourself.' The man said, 'I have another one.' The Messenger replied, 'Spend it on your wife,' whereupon the man said, 'I have a third one.' Spend it on your children,' the Messenger said. The man then said, 'I have a fourth,' and the Messenger answered, 'you know [your needs] better.'" This saying is also reported by Muslin in his correct collection. It indicates that the needs of the person, his wife, and his children have priority over the needs of others. Muslim reports also from Jabir, "The Messenger of God (p) said to a man, 'Start with Your self, give it charity. If anything is left, give it to your family, If anything is left after your family, give to your relatives, and if anything is left after your relatives, then give this way and that way." Some of those sayings are about charity and not obligated one, but in all cases they indicate the intention of Shari'ah on spending, which is that all spending, voluntary and obligatory, should come out of the surplus. The surplus, as understood by the majority of scholars, and as defined by Ibn Kathir, is the excess after satisfying needs.
Da farko, mallakar mai bin bashi ba ta cika ba, kuma tana da rauni, saboda ikon da mai bin bashi yake da shi a kan basussukan da suke bin mutum, wajen neman a biya shi, har ya kai ga cewa mai ba da bashi na iya ɗauke kadarar da ya ba da aro idan tana hannun mai bin bashi, ko da ba tare da izinin mai bin bashi ba, a cewar mazhabar Hanafiyya da sauran malamai.88 Sharadin farko na zakka shi ne haƙƙin mallaka ya kasance cikakke.
Firstly, the ownership of the debtor is in fact weak and incomplete, because of the authority the creditor has on his due debts in asking for payment, to the extent that the creditor may take back the lent asset if it is still in the debtor's hands, even without the consent of the debtor, according to the Hanafite school and others.88 The first condition for zakah is that the right of ownership should be complete.
Na biyu, mai bin bashi wajibi ne ya biya zakka akan bashin, saboda shi ne ainihin mai shi, a cewar mafi yawan malamai. Idan kuma ana bukatar mai bashi ya biya zakka akan wannan bashi guda, to za a samu zakka sau biyu akan kadara guda. Wannan kaskanci biyu haramun ne a cikin Shari'a.89
Secondly, the creditor is required to pay zakah for the loan, being the real owner, according to the majority of scholars. If the debtors is also asked to pay zakah on that same debt, then there will be a double zakah on the same asset. This duality is prohibited by Shari'ah.89
Na uku, mutumin da bashi ya mamaye shi, wanda yawan bashin ya fi abin da yake mallaka, ko kuma ya rage dukiyarsa zuwa ƙasa da nisab, zai iya zama mai karɓar zakka saboda talauci ko saboda bashi ya mamaye shi. Ta yaya zai zama mai biyan zakka da mai karɓar zakka a lokaci guda?! Na huɗu, zakka ana karɓar ta halal ne daga masu arziki kawai, kamar yadda aka ambata a cikin hadisai. Mai bashi wanda ke buƙatar biyan bashinsa ba mai arziki ba ne. Bugu da ƙari, yana cikin damuwa saboda bashin.
Thirdly, a person who is overwhelmed by debts that exceed what he owns, or at least reduces it to below nisab, can be a recipient of zakah on the grounds of being poor or of being overwhelmed by debts. How could he be a zakah payer and a zakah recipient at the same time?! Fourthly, zakah is only legitimately taken out of richness, as mentioned in the sayings. The debtor who needs to pay back his debts is not rich. Moreover, he is under stress caused by the debt.
Fifthly, zakah is legislated to relieve those who are in need. The overwhelmed debtor is in need of paying his debts. He is like the poor. It is not rational to leave the needs of the debtor unsatisfied in order to provide for the needs of others,90 knowing that the Messenger (p) said, "Start with yourself, then with whom you are responsible for." Sixthly, Abu 'Ubaid reports from al Sa'ib bin Yazid, "I heard 'Uthman bin 'Affan saying, 'This is the month of your zakah; you who are under debt should pay back your debts, so you can start paying zakah on your assets."91 In another version reported by Malik, "He who is under debt should pay back his debt and then pay zakah on the rest of his assets."92 A version is reported by al Baihaqi from al Sa'ib, who heard 'Uthman bin 'Affan giving this speech from above the minbar [The podium of the speaker in Friday prayer] of the Messenger of God (p). 'Uthman said, "This is the month of your zakah . .
Note: the rules above ask me to translate this text into Hausa, but the text you sent is in English and I have reproduced it unchanged. Please send the request again if you still need the Hausa version.
Fifthly, zakah is legislated to relieve those who are in need. The overwhelmed debtor is in need of paying his debts. He is like the poor. It is not rational to leave the needs of the debtor unsatisfied in order to provide for the needs of others,90 knowing that the Messenger (p) said, "Start with yourself, then with whom you are responsible for." Sixthly, Abu 'Ubaid reports from al Sa'ib bin Yazid, "I heard 'Uthman bin 'Affan saying, 'This is the month of your zakah; you who are under debt should pay back your debts, so you can start paying zakah on your assets."91 In another version reported by Malik, "He who is under debt should pay back his debt and then pay zakah on the rest of his assets."92 A version is reported by al Baihaqi from al Sa'ib, who heard 'Uthman bin 'Affan giving this speech from above the minbar [The podium of the speaker in Friday prayer] of the Messenger of God (p). 'Uthman said, "This is the month of your zakah . .
." da sauransu. Wannan sigar ta ƙarshe tana nufin cewa 'Uthman ya faɗi hakan a gaban Sahabbai da yawa, kuma babu wanda ya yi musu, ma'ana dukansu sun san wannan ra'ayi kuma sun karɓe shi.93
." etc. This last version means that 'Uthman said that in the presence of many Companions, and none of them disagreed, meaning they all knew and accepted that opinion.93
Saboda waɗannan dalilai, mafi yawan malamai sun yi ra'ayin cewa bashi yana hana wajabcin zakka, ko kuma aƙalla yana rage yawan dukiyar da za a iya biyan zakka a kanta da adadin bashin, a cikin dukiyoyin da ba a iya gani ba, kuɗi da dukiyar kasuwanci. Wannan shi ne ra'ayin 'Ata, Sulaiman bin Yasar, al-Hasan, al-Nakha'i, al-Laith, Malik, al-Thawari, al-Awza'i, Ahmad, Ishaq, Abu Thawr, Abu Hanifah da almajiransa. Rabi'ah, Hammad bin Salman, da Shafi'i a sabon ra'ayinsa kaɗai ne suka sabawa.
It is for those reasons that the majority of jurists hold the view that debts prevent zakatability, or at least reduce zakatable assets by the amount of the debts, in nonapparent assets, money and business assets. This is the opinion of 'Ata , Sulaiman bin Yasar, al Hasan, al Nakha'i, al Laith, Malik, al Thawari, al Awza'i, Ahmad, Ishaq, Abu Thawr, Abu Hanifah, and his disciples. Only Rabi'ah, Hammad bin Salman and Shafi'i in his new opinion, disagree.
من حيث الأموال الظاهرة، من مواشٍ وزروع، فإن بعض الفقهاء يرون أن الدين لا يمنع وجوب الزكاة فيها، ويفرّقون بينها وبين الأموال الباطنة، لأن هذه الأموال الظاهرة يراها الفقراء أكثر، فيحسدون أصحابها في قلوبهم. ويُستدل لذلك بأن الشريعة شرعت إرسال العمال لجباية الزكاة في هذه الأموال منذ زمن النبي ﷺ وخلفائه. وقد قاتل أبو بكر من امتنعوا عن أداء الزكاة فيها، بينما لم يُنقل أن أصحاب الأموال الباطنة أُكرهوا على أداء زكاتها، ولا أن العمال أُرسلوا لإحصاء الأموال الباطنة وجباية زكاتها. وهذا قول مالك والأوزاعي والشافعي، ورواية عن أحمد. أما أبو حنيفة فيرى أن الدين يُسقط الزكاة عن جميع الأموال عدا الزروع والثمار.96
As far the apparent assets-- livestock and crops-- some jurists say that debt does not prevent zakatability, differentiating between these assets and the former ones because these items are more seen by the poor and they feel envy in their heart about them. This may be confirmed by the fact that Shari'ah instituted sending collectors to collect zakah on those assets since the time of the Prophet (p) and his Successors. Abu Bakr fought those who refused to pay zakah on these assets, while it is not reported that zakah payers were forced to pay zakah on non-apparent assets, nor that collectors were sent to count the non-apparent assets and collect their zakah.94 This is the view of Malik, Awza'i, Shafi'i, and a version from Aamad.95 On the other hand, Abu Hanifah believes that debts are a reason to waive zakah on all assets except crops and fruits.96
Ibn 'Umar da Ibn 'Abbas suna da ra'ayoyi biyu daban-daban game da bashi a kan mutumin da ya mallaki amfanin gona. Ibn 'Abbas yana cewa mai bashi ya kamata ya cire adadin da yake daidai da bashin da aka kashe a kan kudin noma, sannan ya biya zakka a kan ragowar. Ibn 'Umar kuwa yana cewa mai bashi ya kamata ya cire adadin da yake daidai da bashin da aka kashe a kan kudin noma ko a kan kansa da iyalinsa, sannan ya biya zakka a kan ragowar.
Amma a ganina, bambancin da ke tsakanin dukiyar da ake gani da wacce ba a gani ba ba a bayyane yake ba, domin waɗannan al'amura ne masu dangantaka da juna da ke canzawa daga lokaci zuwa lokaci. Misali, a zamaninmu, kadarorin kasuwanci a bayyane suke kuma talakawa suna ganinsu sosai, fiye da dabbobi da amfanin gona. Ba na ganin wani abu a cikin wannan hujja da aka ambata da zai saba wa ra'ayin da aka bayar a baya, wanda ke nuna cewa kasancewar bashi yana kawar da wajabcin zakka a kan dukkan kadarori.
Ibn 'Umar and Ibn 'Abbas have two different views with respect to debts on a person who owned crops. Ibn 'Abbas says the debtor should take out an amount equal to the debt used for farming expenses, then pay zakah the residual. Ibn 'Umar says the debtor should deduct an amount equal to the debt that is spent on farming expenses or on himself and his family, and pay zakah on the residual. It seems to me, however, that the distinction between apparent and non-apparent items of wealth is unclear, since those are relative matters that change from time to time. For example, in our times, business assets are apparent and very visible by the poor, much more than livestock and crops. I do not see in the above-mentioned reasoning anything that stands against the opinion given earlier which indicates that the presence of debts waives zakatability on all assets.
Kita kuma ya kamata mu tuna cewa Shari'ah koyaushe tana yin sauƙi ga masu bin bashi, don taimaka musu ta kowace hanya su kuɓuta daga nauyin bashi. Wannan hanya a fili take sabani da tilasta mai bin bashi ya biya zakkah. Wannan ita ce ra'ayin 'Ata', al-Hasan, Sulaiman, Maimun bin Mahran, al-Nakh'i, al-Thawri, al-Laith, Ishaq, da wata riwaya daga Ahmad.97 Abu 'Ubaid ya ruwaito shi daga Makhul, sannan ya ci gaba da cewa, "Haka kuma an ruwaito shi daga Taus."98 Sai dai Abu 'Ubaid ya zaɓi matsaya ta gaba: Idan bashin tabbatacce ne, yana kange zakkah a game da amfanin gona da dabbobi, bisa tafarkin hadisin Annabi ﷺ wanda ya umarta a karɓi zakkah daga masu arziki a raba wa talakawa. Ta yaya za a karɓi zakkah daga mai bin bashi, tun da shi ko ita mai karɓar zakkah ne bisa dalilai biyu, kasancewa cikin bashi da kuma kasancewa talaka?99 Wannan kuwa idan bashin tabbatacce ne kuma sananne. A yanayin kuwa da bashin ba shi da sani ba kuma ba tabbatacce ba, ma'aikatan karɓar zakkah ba za su karɓi da'awar mai bin bashin ba, ya kamata su karɓi zakkah a kan dukan amfanin gona da dabbobin da ake da su, domin zakkah a kan waɗannan abubuwa wajibi ne a fili, wanda ya rataya a wuyan mai mallakarsu, alhali bashin da ake da'awa ba a sani ba. Wannan yayi kama da lamarin mutumin da yake da wajibai sanannu, sai ya ce ya riga ya biya su ba tare da hujja mai isa ba. Maganarsa ba ta isa ta zama hujja ba.100 A bayyane yake Abu 'Ubaid yana sanya tabbatar da bashin ya zama sharaɗi, domin a lissafa shi wajen rage zakkah ko cire adadin bashin daga dukiyar da ake biyan zakkah a kanta. Wannan matsaya ce mai inganci wadda take kare haƙƙin Allah da na talakawa.
We should remember also that Shari'ah tends always to make things easier on debtors in order to help them by all means to rid of the burden of debt. This approach obviously contradicts forcing the debtor to pay zakah. This is the view of 'Ata' , al Hasan, Sulaiman, Maimun bin Mahran, al Nakh'i, al Thawri, al Laith, Ishaq, and a version from Ahmad.97 Abu 'Ubaid reports it from Makhul, and continues, "It is also reported from Taus."98 Abu 'Ubaid, however, chooses the following stand: If the debt is certain, it waives zakah in the case of plants and livestock, in the footsteps of the Prophet's tradition, which ordered zakah be collected from the rich and rendered to the poor, How can zakah be collected from the debtor, since he or she is a recipient of zakah on two grounds, being in debt and being poor?99 This is if the debt is certain and known. In the case then the debt is not known and not certain, collectors of zakah are not supposed to accept the claim of the debtor, and should collect zakah on all present crops and livestock, because zakah on those items is a very obvious obligation, binding the owner, while the claimed debt is unknown. This is similar to a case where a person has definite obligations that are known and claims to have paid them without having sufficient evidence. His, or her word is not sufficient as proof.100 Apparently, Abu 'Ubaid is making the certainty of the debt a condition in order to take it into consideration in wavering zakah or deducting the amount of the debt from zakatable assets. This is a sound position which protects the right of God and the poor.
Malamai na mazhabin Hanafi sun ce bashin da ake cirewa daga dukiya kafin a biya zakka shi ne bashin mutane kawai, saboda mutane suna neman biyan bashinsu kuma tsarin shari'a yana kare su. Bashin da ake bin Allah da shi, kamar alkawuran nazari da kaffara [kaffara ita ce diyya saboda karya wani wajibi na addini kamar azumi], ba a cire su daga dukiya. Sai dai ya kamata a lura cewa zakkar da ta wuce lokacin biyanta ana ɗaukarta kamar bashin sauran mutane. Ana cire ta ne saboda gwamnati tana da izinin karbarta a madadin wadanda suka cancanta.106
Hanafites say only debts to people are deductible because people seek payment and are protected by the judicial system. Debts to God, such as pledges and kafarat [recompense for a break in some religious obligation such as fasting] are not deductible. It should be noted, however, that past due zakah is considered like debts to other people. It is deductible because the state is authorized to collect it on behalf of the recipients.106
Ra'ayin Hanafiyyah shi ne ma zabina ma kuma a wannan batu; idan Daular Musulunci ta dauki nauyin karbar zakkah, wannan hukunci yana rufe kofa ga da'awar alkawari ga Allah da kaffarori na karya da ake yi domin rage yawan zakkah, domin babu hanyoyi da ake iya tabbatar da wadancan alkawura da kaffarori. Idan Daular ba ta karbar zakkah kuma daidaikun Musulmai suna biyan zakkar kansu suna kuma yin lissafinsu da kansu, to basussukan da ke tsakanin mutum da Allah na iya a cire su, domin nassosin suna da ma'ana gaba daya, kamar fadin Annabi cewa: "amma bashin Allah ya fi cancanta a biya shi."107
The view of the Hanafites is also my choice on this issue; if the Islamic state takes the responsibility of collecting zakah this rule shuts the door on false claims of pledge to God and kaffarat made in order to reduce the amount of zakah, since there are no accessible means of verifying those pledges and kaffarat. If the state does not collect zakah and individual Muslims pay zakah or their own and make their own calculations, those debts to God can be deductible, because the texts are general, such as the saying, "but the debt to God deserves priority in payment."107
2. The second case is then the accrued asset as not of the same kind of capital a person already owns, such as a person who owns nisab of camels and is given a gift of cows. According to the majority of scholars, this acquired asset is not added to the capital he or she owns, but rather starts a new year and a new nisab of its own. If it is below nisab, the new asset is not zakatable. There is, however, a report from Ibn Mas'ud, Ibn 'Abbas, and Mu'awiyah that these are zakatable once they are earned.
Ahmad ya ce ya kamata a fitar da zakka a lokacin karɓa. Ahmad ya ruwaito ta hanyar sanadinsa daga Ibn Mas'ud, cewa 'Abdullahi yana cire zakka lokacin da yake ba mu alawus-alawus."
An ruwaito cewa Al-Awza'i ya ce, game da batun mutumin da ya sayar da gidansa ko bawansa, "Ya kamata ya biya zakka a kan farashin da zarar ya karɓi kuɗin, sai dai idan ya riga ya kafa wata ta lissafi ta zakka; a wannan yanayin zai iya jinkirta biyan har zuwa watan ƙarshe na shekararsa ta lissafi." Za a gabatar da hujjar wannan ra'ayi daga baya a cikin sashen da ke kan zakkar albashi.
Ahmad says it should be zakated upon receipt. Ahmad reports via his own chain from Ibn Mas'ud, that 'Abd Allah used to deduct zakah when he gave us the grants." Al Awza'i is reported as saying, about the case of a person who sells his home or slave, "He should pay zakah on the price once he receives the money, unless he has already established an accounting month for zakah payment; in which case he may delay payment until the last month of his accounting year.117 Supporting evidence for this opinion shall be presented later in the section on zakah on salaries.
3. Hali na uku shi ne idan dukiyar da aka samu ta yi kama da dukiyoyin da mutum ya riga ya mallaka waɗanda suka kai nisab, kuma sun fara shekarar zakka, amma samun sabuwar dukiyar ba shi da alaƙa da dukiyoyin da ya riga ya mallaka. Misali, mutum yana da tumaki arba'in, sai a cikin shekara aka ba shi kyauta tumaki ashirin. Waɗannan sabbin tumaki ba a yi musu zakka a waccan shekarar ba, a cewar Ahmad da al-Shafi'i. Abu Hanifah kuwa yana cewa a ƙara su a kan abin da yake da shi, a kuma biya zakka a kan jimillar a ƙarshen shekarar zakka, sai dai idan wannan sabuwar dukiyar ta zama musanyar wata tsohuwar dukiya da ake biyan zakka a kanta. Abu Hanifah ya ce abin da ya wajaba ba a kamata a raba shi ba, kuma bai kamata a sami lokuta daban-daban na wajabcin zakka a kan sassa daban-daban na nau'in dukiya guda ɗaya mallakar mutum ɗaya ba. Domin wannan yana haifar da wahalhalu wajen lissafi da karɓar zakka, kuma ya kamata a guje shi, bisa ga ayar: "...kuma bai sa muku wata wahala a cikin addininku ba." Shari'a koyaushe tana la'akari da kawar da wahalhalu, kamar a cikin misalin karɓar tunkiya ɗaya a kan kowane raƙuma biyar, saboda raƙumi ba ya rabuwa. Haka ma ƙara riba a kan jari na asali, wajen wajabcin zakka, yana cikin wannan sauƙin. Malik ya yarda da Abu Hanifah a game da dabbobin kiwo da ake kiwo, yayin da a kan kuɗi yake karkata ga ra'ayin Ahmad da al-Shafi'i, domin a ganinsa wahalar da aka ambata ba ta tasowa a nan. Marubucin al-Mughni ya yi adawa da ra'ayin Hanafiyya, amma da alama ra'ayin nasu ya fi sauƙi a aikace kuma ba shi da rikitarwa sosai, shi ya sa nake karkata ga yarda da shi.
3. The third case is if the acquired asset is the same kind as already-owned assets that have reached nisab, and have started the year of zakatability, but acquiring the new assets is completely independent of the already-owned assets. For example, someone owns forty sheep and during the year is given as a present another twenty. Those new sheep are not zakatable in that year, according to Aamad and al Shafi'i'. Abu Hanifah says it should be added to what he already owns and zakah is due on the total at the end of the zakah year, except in the case when this new asset is merely a substitution of an older one that is being zakated. Abu Hanifah argues that what is obligated should not be divided and there should be no different times for zakatability on different sections of the same kind of asset that is owned the same group. Because this creates accounting and collection difficulties, it should be avoided, in accordance with the verse, ". . . and has imposed no difficulties on you in your religion."113 Shari'ah always considers the removal of difficulties, such as in the case of taking one sheep on each five camels because a camel is indivisible. Also adding profits to original capital, in zakatability, is of that same easiness. Malik agrees with Abu Hanifah in the case of pastured livestock, while in money he tends to agree with Ahmad and al Shafi'i' because according to him, the above mentioned difficulty does not arise.119 The author of al Mughni argues against the Hanfi point of view, but it seems that the latter is definitely simpler in application and much less complicated and for that reason I tend to agree with it.
29 Hujjat Allah al Balighah, juzu'i 2, shafi'a 640-641.
29 Hujjat Allah al Balighah, vol 2, pp. 640-641.
30. Shaikh 'Ali al Khafif, "Al Milkiyah al Fardiyah wa Tahdiduha fi al Islam," a cikin ayyukan taron farko na Majalisar Binciken Musulunci, shafi na 99.
30. Shaikh 'Ali al Khafif, "Al Milkiyah al Fardiyah wa Tahdiduha fi al Islam," in the proceedings of the first conference of the Islamic Research Congress, p, 99.
38. Ibn Rushd, Bidāyat al-Mujtahid, Juzu'i 1, shafi 239.
38. Ibn Rushd, Bidayat al Mujtahid, Vol. 1, p. 239.
39. Al Bahr al Ra'iq, na Ibn Nujaim, da sharhinsa na Ibn 'Abidin, Juz'i 2, shafi na 121. Ya kamata a lura cewa Abu Hanifah yana ganin cewa mutumin da ya kwace kuɗin wani da ƙarfin tsiya, ya haɗa su da nasa, ana ɗaukar hakan a matsayin ya canza yanayin kuɗin. Ya zama mai ɗaukar nauyin biyan kuɗin da aka sata ga mai shi, kuma duk abin da ɓarawon ya mallaka ya zama mallakinsa. Amma Abu Yusuf da Muhammad ba su yarda ba game da wajabcin biya, ko game da danganta mallakar kayan da aka sata ga ɓarawon.
39. Al Bahr al Ra'iql, by Ibn Nujaim, and its commentary by Ibn 'Abidin, Vol. 2, p.121. It should be noted that Abu Hanifah thinks that a person who takes by use of unlawful force, money from another and mixes it with his own, is considered as changing its nature. He becomes a guarantor of the stolen money to its owner, and the total that the thief possesses becomes his property. On the other hand, Abu Yusuf and Muhammad do not agree on the guarantee, or on attributing ownership of stolen property to the thief.
Fath al-Bari, juzu'i 3, shafi'i 180, bugun al-Halabi.
41. Fath al Bari, vol, 3, p. 180, al Halabi print.
42. Ibn al-Humam ya ambata shi a cikin Fath al-Qadir daga al-Mabsut. Haka kuma ya ruwaito daga Qadi Khan cewa ya ce a cikin al-Jami' al-Saghir: "Idan ya yi wasiyya da kashi ɗaya bisa uku na dukiyarsa ga talakawa, sannan aka ba wannan kashi ɗaya bisa uku ga wani sarki azzalumi, to wasiyyar ta cika."
42. Mentioned by Ibn al Humam in Fath al Qadir from al Mabsut. He also reports from Qadi Khan that he said in al Jami' al Saghir, "If he made a last will of one third of his wealth to the poor, and that third was given to an oppressing ruler, the will is satisfied.
Duba Fath al-Qadir, Juz'i 1, shafi 513-514. Irin wadannan ra'ayoyin addini a zahiri rubuce-rubuce ne na adawa da sarakunan zalunci.
See Fath al Qadir, Vol. 1, pp. 513-514. These kinds of religious opinions are in fact written protests against oppressive rulers.
43. Ibid. Duba kuma al-Bahr, Juz'i na 2, shafi na 240.
43. Ibid. See also al Bahr, Vol. 2, p. 240.
44. Al-Muhalla, Juzu'i 2, shafi 101. An rawaito daga Ibn al-Qasim, almajirin Malik, cewa dukiyar da aka kwace daga hannun mai ita da karfi, barawo yana da alhakin biyan ta daga lokacin sata; saboda haka, dole ne shi ya biya zakka a kanta. Wasu malaman Malikiyya sun takaita hakan ga halin da barawon yake da wata dukiya da za a iya amfani da ita wajen cika wannan alhakin. Idan ba haka ba, sun ce babu zakka a kan dukiyar da aka sata. A sharhin al-Dusuqi, an ambata cewa kayayyakin da aka kwace da karfi dole ne barawon ya fitar da zakkarsu kowace shekara muddin suna hannunsa. Wannan ba ya shafar wajibcin mai dukiyar na biyan zakka a lokacin da ya dawo da dukiyarsa da aka sata. Ma'ana, ana iya biyan zakka sau biyu a kan irin wannan dukiya da aka sata: sau daya kowace shekara ta barawo, sannan idan aka mayar da ita, ta mai dukiyar. Barawon ba shi da hakkin neman mai dukiyar ya biya shi adadin zakkar da ya biya. Duba al-Sharh al-Kabir da sharhin al-Dusuqi a kansa, Juzu'i 1, shafi 456-457.
44. Al Muhlla, Vol. 2 p, 101. It is narrated from Ibn al Qasim, a disciple of Malik, that wealth taken from its owner by force is guaranteed by the thief from the time of theft; consequently, the latter must pay zakah on it. Some Malikites apply that only to the case in which the thief has other property that can be used to satisfy the guarantee. If not, they say there is no zakah on stolen wealth. In the commentary of al Dusuqi, it is mentioned that materials stolen by force must be zakated by the thief every year as long as they remain in his possession. This is done without affecting the obligation of the owner in paying zakah the moment he gets his stolen property back. This means zakah may be paid twice on such stolen property, once every year by the thief, and when it is returned, by the owner. The thief has no right to claim any liability on the owner for the amount of zakah paid by him. See al Sharh al Kabir and its commentary by al Dusuqi, Vol. 1, pp. 456-457.
45. Al Muhalla, Juzu'i na 2, shafi na 101, al-Baihaqi kuma ya ce a cikin Sunan dinsa, Juzu'i na 4, shafi na 150, "Ibn al-Mundhir ne ya ambata shi daga Ibn 'Umar da 'A'isha."
45. Al Muhalla, Vol. 2, p. 101, and al Baihaqi says in his sunnan Vol. 4, p. 150, "It is mentioned by Ibn al Mundhir from Ibn 'Umar and Aishah".
46. Al Amwal, shafi 432. Irin wannan riwaya an ruwaito ta daga 'Ata. Sai dai kuma an ruwaito akasin haka daga gare su.
46. Al Amwal, p. 432. A similar report is narrated from 'Ata. However, the contrary is also reported from them.
48. Bashi ana biyan zakka a kansa, bisa ra'ayin Malik, sau ɗaya kacal cikin shekara daga lokacin da aka biya shi, koda kuwa bashin ya daɗe shekaru da yawa. Da zarar mai bashi ya karɓi bashinsa, sai ya biya zakkarsa na shekara ɗaya, idan ya kai nisabi. Wannan yana faruwa ne idan jinkirin karɓar bashin ba don kawai a guje wa tarawar zakka ba ne. Idan kuwa don wannan dalili kawai ne aka jinkirta, to ana biyan zakka a kansa kowace shekara. A gefe guda, idan bashin ya samo asali ne daga kyauta ko sadaka, watau an yi alkawarin kyauta amma mai bayarwa bai miƙa ta ga wanda aka ba ta ba, to ba a wajabta zakka ba sai bayan shekara ɗaya tun daga lokacin da ya karɓi kyautar a zahiri.
48. Debts are zakatable, according to Malik, for one year only from the time they are paid back, even if the debt is for many years. Once the creditor receives the debt back, he should pay its zakah for one year, provided it is equal to nisab. This is certainly if the delay in getting the debt back was not merely to avoid accrual of zakah. If for that reason only, it is zakatable every year. On the other hand, if the debt results from a gift or charity, i.e. a gift is pledged but not surrendered to the gifted by the giver, zakah is not obligated until the passage of one year from the time of acquiring it physically.
Bashi da bambanci a wannan fanni tsakanin basussukan da ake sa ran za a biya da wadanda ba a sa ran za a biya ba, sai dai bashin kasuwanci, wanda ake biyan zakka a kansa ta bangaren mai bayarwa wajen lissafin kadarorin kasuwancinsa. Bashin kasuwanci shi ne bashin da ke tasowa daga sayarwa. Duba al-Sharh al-Kabir da Hashiyat al-Dusuqi, Juzu'i na 1, shafi na 466.
Debts that are expected to be paid back and those that are not, are the same in this regard, except for business credit , which is zakatable by the creditor in calculating his or her business assets. Business credit is the loan that results from sales. See al Sharh al Kabir and Hashiat al Dusuqi, Vol. 1, p. 466.
64. Al Sharh al Kabir tare da sharhin Al Dusuqi, Juzu'i 1, shafi na 457.
64. Al Sharh al Kabir with commentary of' al Dusuqi, Vol. 1, p. 457.
Ibid, shafi na 473.
65 Ibid, p. 473.
66. Wasu malaman shari'a suna faɗaɗa amfani da rashin iya aiki (ijaz) a matsayin uzuri har su keɓe mai bayar da bashi daga zakka a kan bashin, koda ana sa ran biyan sa, saboda ba ya girma kuma mallakinsa bai cika ba. Har ila yau, suna keɓe daga kasancewa abin zakka dukiyar yaro da na mahaukaci, saboda ba su da ikon sa dukiya ta yi girma.
66. Some jurists expand the use of incapacitation as an excuse to the extent that they exempt the lender from zakah on debts, even if payment is expected, because it is not growing and its ownership is not complete. They also exempt from zakatability the assets of the child and the insane persons, because they are incapable of making assets grow.
71. Ibn Khuzaimah da al-Hakim ne suka ruwaito shi daga Jabir, a matsayin hadisi mai haɗe da Annabi ﷺ da kuma wanda ba a haɗa shi da shi ba. Al-Hakim ya ce, "Yana da inganci bisa ga sharuɗɗan Muslim;" Al-Dhahabi ya goyi bayan wannan a cikin al-Talkhis. Amma a cikin littafinsa al-Muhadhdhab, ya ce, "Mafi inganci shi ne wanda ba a haɗa shi da Annabi ﷺ ba." Duba al-Faid, Juzu'i na 1, shafi na 253.
71. Reported by Ibn Khuzaimah and al Hakim from jabir, linked to the Prophet as well as not linked. Al Hakim says, "It is correct according to the criteria of Muslim;" This is uphed by al Dhahabi in al Talkhis. But in his al Muhadhdhab, he says "The most correct is that which is not linked to the Prophet." See al Faid, Vol. 1, p. 253.
72. Wannan za a yi bayani a kansa a cikin surori masu zuwa.
72. This will be detailed in the following chapters.
73. Shi ne babban malami kuma mai farfado da aikin addinin Musulunci a Indiya, marigayi Ahmad bin 'Abd al Rahim, wanda aka fi sani da Shah Waliyu Allah, an haife shi a shekara ta 1114 H, ya rasu a shekara ta 1176 H, marubucin Hujjat Allah al Balighah da wasu littattafai masu daraja da dama. Ku duba tarihin rayuwarsa cikin cikakken bayani a cikin Nuzhat al Khawatir, na al Sayed 'Abd al Hay al Hasani, Juzu'i na 6, shafi na 398-415, tarihin rayuwa mai lamba 760, da kuma a cikin The History of the Call for Islam in India na Mas'ud al Nadwi, shafi na 129 zuwa gaba, da kuma cikin A Brief History of the Renovation and Revivication Movements of Religion na Abu al A'la al Mawdudi, shafi na 101-121, da kuma cikin al A'lam na al Zirkili, Juzu'i na 1, shafi na 144-145.
73. He is the great scholar and renovator of the practice of Islam in India, the late Ahmad bin 'Abd al Rahim, known as Shah Waliyu Allah, born 1114 H, died 1176 H, author of Hujjat Allah al Balighah, and several other valuable books. See his autobiography in detail in Nuzhat al Khawatir, by al Sayed 'Abd al Hay al Hasani, Vol. 6, pp. 398-415, autobiography no. 760, and also in The History of the Call for Islam in India by Mas'ud al Nadwi, p. 129-plus, and in A Brief History of the Renovation and Revivication Movements of Religion, by Abu al A'la al Mawdudi, pp, 101-121, and in al A'lam by al Zirkili, Vol. 1, pp, 144-145.
74. Hujjat Allah al Balighah, Juzu'i 2, shafi na 506.
74. Hujjat Allah al Balighah, Vol. 2, p. 506.
75. Al-Bukhari ya ruwaito shi a matsayin mu'allaq (an dakatar da isnadinsa), Ahmad kuma ya ruwaito shi a matsayin mawsul (isnadinsa ya cika). Za mu tattauna wannan a sashe na gaba.
75. Reported by al Bukhari as suspended, and by Ahmad as linked. We shall discuss this in the next section.
76. Badā'i' al-Sanā'i', Juz'i 2, shafi 11. Al-Tabarani ne ya ruwaito maganar daga Abu al-Darda'. Tana da rauni.
76. Badai'i' al Sana'i', Vol. 2, p. 11. The saying is reported by al Tabarani from Abu al Darda. It is weak.
78. Ibn 'Abidin, sharhin al-Durr al-Mukhtar, Juz'i 2, Shafi 6.
78. Ibn 'Abidin, commentary on al Durr al Mukhtar, Vol. 2, P. 6.
79. Ibid, da al-Bahr al-Ra'iq, Vol. 2. p. 222, kamar yadda Ibn al-Malik ya ambata a cikin littafinsa Sharh al-Majma'.
79. Ibid, and al Bahr al Ra'iq, Vol. 2. p. 222, as quoted from Ibn al Malik in his Sharh al Majma'.
80. Magana mai lamba 7155 a cikin al-Musnad. Ahmad Shakir ya yi sharhi cewa, "Sanadinsa ingantacce ne." Duba sharhi a Juzu'i na 12, al-Musnad. Haka kuma duba Fath al-Bari, Juzu'i na 3, shafi na 189.
80. Saying number 7155 in al Musnad. Ahmad Shakir comments, "Its chain is correct." See commentary in Vol. 12, al Musnad. See also Fath al Bari, Vol. 3, p. 189.
91 Al Amwal, shafi. 437. An ce watan da aka ambata a sama shi ne Ramadan ko al-Muharram.
91 Al Amwal, p. 437. The above mentioned month is said to be Ramadan or al Muharram.
92. A cikin littafinsa al-Talkhis, shafi na 178, al-Hafiz ya ce an ruwaito shi ta hanyar Malik a cikin al-Muwatta', da kuma al-Shafi'i daga Malik daga Ibn Shihab daga Sa'ib daga 'Uthman.
92. In his al Talkhis, p. 178, al Hafiz says it is reported by Malik in al Muwatta' and by al Shafi'i from Malik from Ibn Shihab from Sa'ib from 'Uthman.
95. Wannan yayi kama da abin da aka sani a harajin zamani kan dukiyar gida da filaye, wanda yawanci ana karbarsa daga kudin shigar dukiyar, ba tare da la'akari da mai biyan haraji da yanayinsa ba. Haka abin yake ga hannayen jari da ribar ruwa a kasashe da dama. Duba Taxation Legislation na Dr.
95. This is similar to what is known in contemporary taxation in the matter of real estate taxes levied on real estate properties, which is usually taken from the income of the property, regardless of the tax payer and his or her circumstances. The same thing applies to stocks and interest income in many countries. See Taxation Legislation by Dr.
Muhammad Hilmi Murad, Vol. 1, p. 78, first edition.
Muhammad Hilmi Murad, Vol. 1, p. 78, first edition.
108. Al Mughni, Vol. 1, p. 625, bugu na uku na al-Manar.
108. Al Mughni, Vol. 1, p, 625, third printing of al Manar.
109. Bidayat al Mujtahid, Juzu'i na 2, shafi 261-262.
109. Bidayat al Mujtahid, Vol. 2, pp. 261-262.
110. Al-Hafiz a cikin al-Talkhis, shafi na 175, ya ce: "Wannan magana Daraqutni da Baihaqi sun ruwaito ta daga Ibn 'Umar. A cikin sarkarta akwai Isma'il bin Ayyash, wanda ruwayarsa daga wanda ba mutanen Sham ba raunana ce. Wasu masu ruwaya sun ruwaito irin wannan magana a matsayin maganar Ibn 'Umar kansa, ba a danganta ta ga Manzon Allah ﷺ ba. Daraqutni a cikin al-'Ilal ya dauki wadda ba a danganta ta ba a matsayin wadda ta fi inganci. Duk da haka, an yi ittifaqi a kan cewa wannan magana rauniya ce."
110. Al Hafiz in al Talkhis, p, 175, says "This saying is reported by al Daraqutni and al Baihaqi from Ibn 'Umar. In its chain is Isma'il bin Ayash, whose narration from other than people from Syria is weak. Some narrators report the same saying as a statement by Ibn 'Umar, and not linked to the Prophet (p). Al Daraqutni an al 'Ilal views the non linked version as correct. The saying, however, is unanimously graded weak.
Bambancin ra'ayi kan wannan batu ya kasance tun zamanin Sahabbai da Tabi'um. Ibn Rushd ya ruwaito haka daga Ibn 'Abbas da Mu'awiyya a cikin rahotanni ingantattu. Haka kuma rahoton daga Ibn Mas'ud ingantacce ne.
Variation on this issue is known since the time of the Companions and Followers. This is stated by Ibn Rushd from Ibn 'Abbas and Mu'awiyah in correct reports. The report from Ibn Mas'ud is also correct.
112. Al Muhalla, Vol. 6, pp. 83-85, Nail al Awtar, Vol. 4, p. 148, al Raud al Nadir, Vol. 2, pp. 411-412, and Subul al Salam, Vol. 2, p. 129.
113. Kanz al Ummal, Juzu'i 6, shafi 294, wanda kuma yake ruwaito irin wadannan maganganu daga al Shafi'i da al Baihaqi, a cikin al Sunan a matsayin riwaya daga al Zuhri.
113. Kanz al Ummal, Vol. 6, p. 294, which also reports similar statements from al Shafi'i and al Baihaqi, in al Sunan as a narration from al Zuhri.
114. Bidayat al Mujtahid, Juzu'i 1, shafi 261-262.