Dit hoofdstuk behandelt de meest voorkomende bezwaren tegen de verschillende formuleringen van de kosmologische en ontologische argumenten die zijn opgesteld. Sommige ervan zijn niet direct relevant voor mijn bewijzen en argumenten uit het vorige hoofdstuk, desondanks zal ik actief aantonen waarom dit zo is. Andere bezwaren zijn echter meer relevant voor mijn formulering van het argument en zullen daarom systematischer worden behandeld. Naast het uiteenzetten van deze bezwaren zal ik ook uiteenzetten hoe zij technisch en retorisch moeten worden aangepakt door degenen die er in pastorale en apologetische contexten mee te maken krijgen, aangezien de wijze van overbrengen soms belangrijker kan zijn dan de inhoud. Ten eerste leidt het bevestigen of ontkennen van de initiële stelling uit het vorige hoofdstuk uiteindelijk tot capitulatie: Stelling: Er kan geen wereld bestaan die uitsluitend uit afhankelijke dingen bestaat zonder verwijzing naar een onafhankelijk ding, aangezien een afhankelijk ding of afhankelijke dingen niet op zichzelf kunnen blijven bestaan. Het bestaan is alleen verklaarbaar met verwijzing naar een onafhankelijk bestaan. Dit komt doordat onmogelijke bestaansvormen niet uit logische noodzaak bestaan, en afhankelijke bestaansvormen zichzelf niet kunnen voortbrengen en/of in stand houden. De gesprekspartner kan deze stelling ontkennen en beweren dat er een wereld kan bestaan die uitsluitend uit afhankelijke dingen bestaat, die zichzelf kunnen blijven bestaan, voortbrengen of in stand houden. Met zo'n bewering bevestigt de gesprekspartner in feite dat zulke bestaansvormen gezamenlijk onafhankelijk zijn, wat er effectief op neerkomt dat hij feitelijk is gecapituleerd. Als de gesprekspartner instemt met bovenstaande stelling, is verder argumenteren niet nodig. Helaas voor de gesprekspartner is de tweedeling afhankelijk/onafhankelijk uitputtend, wat betekent dat er geen derde optie kan worden voortgebracht. Wanneer de initiële capitulatie is gemaakt, zullen vervolgens argumenten van samenstelling tegen de gesprekspartner worden ingezet.

This chapter will deal with the most common objections to the various articulations of the cosmological and ontological arguments that have been formulated. Some of them are not directly relevant to my proofs and arguments mentioned in the previous chapter, nevertheless I will actively demonstrate why this is the case. Other objections are more relevant to my formulation of the argument, however, and will thus be dealt with more systematically. In addition to outlining these objections, I will outline how they should be dealt with technically and rhetorically by those contending with them in pastoral and apologetic contexts, as delivery can sometimes be of greater importance than content. First, affirming or denying the initial proposition made in the previous chapter ultimately leads to capitulation: Proposition: There cannot be a world with only dependent thing(s) without reference to an independent thing, as a dependent thing(s) cannot continue existing on their own. Existence is only explicable with reference to an independent existence. This is because impossible existences do not exist by logical necessity, and dependent existences cannot self-generate and/or self-maintain. The interlocutor may deny this statement, claiming that there can be a world with only dependent things that can continue to exist, generate, or maintain themselves. With such a claim, the interlocutor will effectively be affirming that such existences collectively are independent, which effectively means that they have in fact capitulated. If the interlocutor agrees with the proposition above, then no further argument is necessary. Unfortunately, for the interlocutor the dependent/independent dichotomy is exhaustive, which means a third option cannot be produced. If the initial capitulation is made, subsequent arguments of composition will then be levelled at the interlocutor.

Aangezien de drogreden van compositie suggereert dat er een onjuiste veralgemening is gemaakt van deel naar geheel, is het wellicht belangrijk dat we beginnen met het uiteenzetten van verschillende soorten 'delen' in de studie van de mereologie. Delen kunnen 'verbonden', 'losse', 'cognitief of functioneel opvallende', 'willekeurig afgebakende', 'zelfverbonden', 'homogene', 'gerrymandered', 'materiële', 'immateriële', 'uitgebreide' of 'niet-uitgebreide', of 'ruimtelijke' of 'temporele' delen zijn.90 Wanneer ik de term 'deel' gebruik, doe ik dat in overeenstemming met het gewone gebruik van de term 'stuk' in de Engelse taal, dat specifiek betrekking heeft op de categorieën 'verbonden' en 'losse' delen. In zijn beroemde debat met Copleston stelde Bertrand Russell het volgende: 'Elke man die bestaat heeft een moeder, en het lijkt mij dat uw argument is dat daarom het menselijk ras een moeder moet hebben.'91 Toegepast op het kalām-kosmologische argument zou dit neerkomen op een uitspraak als: 'We zien oorzaken in het universum, dus moet er een oorzaak van het universum zijn.' Dit is analoog aan het stellen dat, omdat de delen van een walvis klein zijn, de walvis zelf klein moet zijn. Dat is uiteraard niet noodzakelijk het geval, omdat het onderscheid tussen deel en geheel niet per se ongelijksoortig hoeft te zijn. Zowel de afzonderlijke parels in een parelketting kunnen wit zijn als de hele ketting. Om met zekerheid te beweren dat men een 'drogreden van compositie' begaat (of juist niet), moet men volledige kennis hebben van zowel de delen als het geheel van een object, om te analyseren of de overeenkomst tussen de delen en het geheel ongelijksoortig is of niet. Dit is de standaardmanier geweest om op dit soort betwistingen te reageren. Er zijn echter ook andere, effectievere methoden met betrekking tot de argumenten uit het vorige hoofdstuk die we in plaats daarvan kunnen gebruiken.

Since the fallacy of composition suggests that a false generalisation has been made from part to whole, it is perhaps important for us to start by outlining different types of ‘parts’ in the study of mereology. Parts may be ‘attached’, ‘detached’, ‘cognitively or functionally salient’, ‘arbitrarily demarcated’, ‘self-connected’, ‘homogenous’, ‘gerrymandered’, ‘material’, ‘immaterial’, ‘extended’ or ‘un-extended’, or ‘spatial’ or ‘temporal’.90 When I use the term ‘part’ I do so in compliance with the common usage of the term ‘piece’ in the English language, which specifically deals with ‘attached’ and ‘detached’ categories of parthood. In his famous debate with Copleston, Bertrand Russell famously stated that ‘every man who exists has a mother, and it seems to me your argument is that therefore the human race must have a mother’.91 Applying this reasoning to the Kalām cosmological argument, this would translate to a statement like, ‘We see causes in the universe, so there must be a cause of the universe.’ This is analogous to stating that since the parts of a whale are small, the whale itself must be small. Naturally, this is not necessarily the case, as the part/whole distinction does not need to be disparate. Both the individual pearls in the pearl necklace may be white, as well as the entire necklace. To claim (with certainty) that one is committing a ‘fallacy of composition’ (or that one is not), one must have complete knowledge of both the parts and whole of an object to analyse whether the correspondence between the parts and the whole is disparate or not. This has been the standard way of responding to this kind of contention. However, there are other more effective methods regarding the arguments made in the previous chapter that we can employ instead.

Het Burhān-argument laat zien hoe een oneindige regressie geen noodzakelijk bestaan is. Dit gebeurt niet doordat het betoogt dat oneindigheid wiskundig of werkelijk onmogelijk is, maar door middel van samenstelling (tarkīb). Zelfs als men de geldigheid van een oneindig multiversum zou aannemen, zou dat het argument helemaal niet raken, omdat een multiversum a) afhankelijk is van zijn delen, en b) in abstractie op een andere manier kan worden gedacht. Daarom heeft deze tegenwerping, hoewel relevant voor sommige vormen van het kosmologische argument, helemaal geen betekenis voor het Burhān.

The Burhān argument shows how an infinite regress is not a necessary existence. It does so by not arguing that infinity is mathematically or actually impossible, but through composition (tarkīb) instead. Even if one assumed the validity of an infinite multiverse, it would not affect the argument at all, since a multiverse is a) dependent on its pieces, and b) able to be conceived of in another way in abstraction. Therefore, this objection, though relevant to some forms of the cosmological argument, has no bearing at all to the Burhān.

Bertrand Russell had net zo goed kunnen zeggen dat ‘het heelal het heelal is’ of dat ‘het heelal bestaat’. Het doet me denken aan wanneer ik mijn driejarige dochter berispt en haar vraag waarom ze zich zo misdragen heeft. In zulke gevallen antwoordt zij simpelweg ‘omdat’, zonder enige verklaring te geven. Dit doet je afvragen waarom Russell niet dezelfde redenering toepast op andere dingen in het bestaan, in plaats van het heelal op deze manier een bijzondere status te geven. Richard Swinburne (in een meer dan bevredigende weerlegging van deze redenering) stelt: “Het bezwaar slaagt er niet in een cruciaal onderscheid te maken tussen het heelal en andere objecten; en daarmee faalt het in zijn poging om van meet af aan een rationeel onderzoek te voorkomen naar de vraag of het heelal een oorsprong buiten zichzelf heeft.”92

Bertrand Russell may as well have said ‘the universe is the universe’ or ‘the universe exists’. It reminds me of when I reprimand my three-year old daughter and ask her why she has misbehaved. In such cases, she simply replies ‘because’, while offering no explanation whatsoever. This causes one to wonder why Russell does not apply the same reasoning to other things in existence, instead of simply peculiarising the universe in this way. Richard Swinburne (in a more than satisfactory refutation of this line of reasoning) states: The objection fails to make any crucial distinction between the universe and other objects; and so it fails in its attempt to prevent at the outset a rational inquiry into the issue of whether the universe has some origin outside itself.92

Een gebruikelijke woordenboekdefinitie van causaliteit is iets dat een gevolg teweegbrengt. Een meer formele definitie luidt als volgt: ‘C is een oorzaak van E dan en slechts dan als C en E werkelijk zijn en C, cetereis paribus, voldoende is voor E’.93 Een oorzaak hoeft niet eenrichtingsgebonden te zijn, en evenmin door tijd begrensd; alleen bepaalde opvattingen over causaliteit worden zo voorgesteld. John Mackie noemt dit specifieke type causaliteit ‘causale prioriteit’.94 Wat de richting betreft, stelt John Mackie dat ‘het denkbaar is dat er bewijs bestaat voor achterwaartse causaliteit, waarbij A causaal prior is aan P en P temporeel prior is aan A’.95 Deze opvattingen over retrocausaliteit vereisen aanvullend bewijs. Zoals Karl Popper stelt: ‘Als er een steen in een vijver valt, verklaart het binnenkomen van de steen de zich uitbreidende cirkelvormige golven. Dit zou een enorm aantal verre samenhangende golfgeneratoren vereisen – en de samenhang daarvan zou, om verklaarbaar te zijn, moeten worden aangetoond als werkend vanuit één centrum’.96 De mogelijkheid van deze stelling (of het ontbreken ervan) hangt af van iemands opvatting over de richting van de tijd. William Craig wijdt veel van zijn argumentatieve inspanning aan het bestrijden van een statische tijdstheorie. Aangezien de argumenten die in het vorige hoofdstuk met betrekking tot causaliteit werden gepresenteerd geen tijdselement bevatten, zijn de kwesties rond achterwaartse causaliteit irrelevant voor de hier uiteengezette analyse. Er moet ook worden onthouden dat elk op causaliteit gebaseerd bezwaar alleen relevant is voor het laatste van de vijf bewijzen die in het vorige hoofdstuk werden genoemd, aangezien de eerste vier niet op causaliteit steunen. Hoewel causaal scepticisme (of zelfs causaal nihilisme) geen gevaar vormt voor onze argumenten, moet men ook de implicaties benadrukken van het serieus nemen van dit bezwaar zonder een redelijk metafysisch alternatief. Men moet dan namelijk de wetenschappelijke methode zelf ernstig in twijfel trekken, want ‘het kan moeilijk worden ontkend dat zulke kennis onmisbaar is in de wetenschap’. Net als regelmatigheid wordt causaliteit door de wetenschap verondersteld, niet door haar ontdekt. Wanneer men in pastorale context met een atheïst over dit onderwerp spreekt, is het waarschijnlijk dat hij in de darwinistische evolutie gelooft. Wetenschappelijke theorieën zoals de evolutie vereisen causaliteit, en daarom kan een atheïst die zich aan de evolutietheorie verbindt geen causaal scepticus zijn.

A vernacular dictionary definition of causation is something which produces an effect. A more formal definition runs as follows: ‘C is a cause of E if, and only if, C and E are actual and C, cetereis paribus, is sufficient for E’.93 A cause does not need to be one directional, or indeed bound by time at all; only some conceptions of causation are envisioned like this. John Mackie refers to this specific type of causality as ‘causal priority’.94 On the issue of directionality, John Mackie states that ‘it is conceivable that there should be evidence for backwards causation, with A being causally prior to P and P temporally prior to A’.95 These conceptions of retro causality require additional evidence. As Karl Popper states, ‘If a stone dropped into a pool, the entry of the stone will explain the expanding circular waves. This would demand a vast number of distant coherent generators of waves – the coherence of which, to be explicable, would have to be shown as operating from one centre’.96The possibility of this proposition (or the lack thereof) depends on one’s conception of the direction of time. William Craig dedicates much of his argumentative effort into arguing against a static theory of time. Since the arguments presented in the previous chapter relating to causation did not have a time element, the issues of backward causation are irrelevant for the analysis articulated here. It must be also remembered that any cause based objection will only be relevant to the last of the five proofs mentioned in the previous chapter, as the first four do not rely on causation. Though causal scepticism (or even causal nihilism) does not pose a threat to our arguments, one must also highlight the implications of taking this objection seriously without a reasonable metaphysical substitute. For one then must call into serious question the scientific method itself, as it ‘can hardly be denied that such knowledge is indispensable in science’.97 Like regularity, causality is presupposed by science, not discoverable by it. Pastorally, if one is discussing the issue with an atheist, it is likely that they believe in Darwinian evolution. Scientific theories like evolution require causality, and so an atheist who is committed to evolutionary theory cannot be a causal sceptic.

Niets kan worden gedefinieerd als de afwezigheid van iets. De New Atheist Lawrence Krauss schreef een boek met de titel A Universe from Nothing. In dit werk gebruikt hij de term 'niets' als uitwisselbaar met 'lege ruimte'. In een belangrijke passage van zijn werk stelt hij:

Nothing can be defined as the absence of something. New Atheist Lawrence Krauss wrote a book entitled A Universe from Nothing. In this work, he uses the term ‘nothing’ as interchangeable with ‘empty space’. In an important passage of his work, he states:

Samenvattend: de waarneming dat het heelal vlak is en dat de lokale Newtoniaanse zwaartekrachtsenergie vandaag de dag in wezen nul is, wijst sterk erop dat ons heelal is ontstaan via een proces van inflatie, een proces waarbij de energie van lege ruimte (niets) wordt omgezet in energie van iets, in een tijdperk waarin het heelal steeds dichter naar een in wezen exact vlakke toestand op alle waarneembare schalen wordt gedreven.98

To summarize then: the observation that the universe is flat and that the local Newtonian gravitational energy is essentially zero today strongly suggests that our universe arose through a process of inflation, a process whereby the energy of empty space (nothing) gets converted into energy of something, during a time when the universe is driven closer and closer to being essentially exactly flat on all observable scales.98

In de volgende bladzijden weerlegt Krauss in feite zijn eigen eerdere opmerking door te stellen: Hoewel inflatie laat zien hoe lege ruimte, voorzien van energie, effectief alles kan scheppen wat we zien, samen met een onvoorstelbaar groot en vlak heelal, zou het oneerlijk zijn te suggereren dat lege ruimte met energie, die de inflatie aandrijft, werkelijk niets is. In dit beeld moet men aannemen dat ruimte bestaat en energie kan opslaan… dus als we hier stoppen, zou men gerechtvaardigd kunnen beweren dat de moderne wetenschap nog ver verwijderd is van een echte verklaring voor hoe uit niets iets kan ontstaan. Dit is echter slechts de eerste stap. Naarmate ons begrip zich uitbreidt, zullen we vervolgens zien dat inflatie slechts de top van een kosmische ijsberg van niets kan vormen.99

In the following pages, Krauss essentially refutes his own earlier comment by stating: While inflation demonstrates how empty space endowed with energy can effectively create everything we see, along with an unbelievably large and flat universe, it would be disingenuous to suggest that empty space endowed with energy, which drives inflation, is really nothing. In this picture, one must assume that space exists and can store energy…so if we stop here, one might be justified in claiming that modern science is a long way from really addressing how to get something from nothing. This is just the first step, however. As we expand our understanding, we will next see that inflation can represent simply the tip of a cosmic iceberg of nothingness.99

De soorten bezwaren die ik in dit hoofdstuk behandel, zijn de meest voorkomende die ik in de praktijk ben tegengekomen. Ik heb de top vijf genoemd om het beknopt en overzichtelijk te houden, en niet omdat er geen geavanceerdere uitwerkingen van de Burhan (of van de argumenten die ik heb gepresenteerd) bestaan. Dat gezegd hebbende, is de kans op basis van mijn ervaring in het veld groot dat een gesprekspartner een van deze vijf bezwaren zal gebruiken, of een combinatie van meer dan één ervan. Wat betreft retro-causaliteit kan Richard een beroep doen op de quantummechanica om het proces en de werking van causaliteit in twijfel te trekken. Hij kan, bijvoorbeeld met behulp van de grootvaderparadox, stellen dat toekomstige oorzaken eerdere gevolgen kunnen veroorzaken. De grootvaderparadox luidt als volgt: als een kleinzoon teruggaat in de tijd en zijn grootvader doodt, zou dit zijn eigen bestaan onmogelijk moeten maken. Toegepast op het universum kan Richard willen betogen dat het universum zichzelf kan hebben veroorzaakt. Men kan aanvoeren dat zoiets op logische gronden onmogelijk is, net als in het geval van een moeder die zichzelf ter wereld brengt. Retro-causaliteit is echter niet hetzelfde als retro-contingentie of retro-afhankelijkheid. Die laatste impliceren een voortdurende afhankelijkheid van het universum van zichzelf. Als Richard dit punt maakt, is men het erover eens dat het universum onafhankelijk en zelfvoorzienend is, wat een onhoudbaar standpunt is volgens de argumenten die in dit boek zijn gepresenteerd. Betty kan de argumenten op hun waarde aanvaarden en suggereren dat er een noodzakelijk bestaan is. 'Hoe zit het met de andere religieuze eigenschappen van God?' kan ze vragen. 'Hoe zit het met liefde, barmhartigheid en vergeving?' Hierop kan worden geantwoord dat de details van de goddelijke eigenschappen begrepen worden via een religieuze tekst waarin God zich aan de wereld heeft geopenbaard. Uiteraard moet Betty ervan overtuigd worden dat zo'n tekst door God is ingegeven, maar dat valt buiten het bestek van dit boek. Het kan nuttig zijn Betty op een ervaringsgerichte manier te benaderen, door aan te sluiten bij haar eigen subjectieve, eerstepersoonservaringen. Liefde, bijvoorbeeld, is voor de meeste mensen onverklaarbaar, maar vanwaar komt zij? Religieuze verhalen zouden erop wijzen dat de bron van liefde het noodzakelijke bestaan zelf is. Dit komt doordat een entiteit die van iets verstoken is, meestal niet in staat is een andere entiteit een eigenschap te geven die zij zelf niet bezit. Er moet een verklaring worden gegeven, bijvoorbeeld voor iemand die wil suggereren dat leven kan ontstaan uit levenloosheid.

The kind of objections I tackle in this chapter are the most common ones I have encountered in the field. I have mentioned the top-5 for the sake of brevity and conciseness not because other more sophisticated renditions of the Burhan (or arguments I have presented) do not exist. Having said this, based on my experience in the field, the likelihood that an interlocutor will use one of the five objections (or a combination of more than one of them) is high. On the point of retro-causality, Richard may use quantum mechanics to cast aspersions on the process and function of causation. He may argue, using the grandfather paradox for example, that future causes can create prior effects. The grandfather paradox states that if a grandson goes back in time and kills his grandfather, this should make his own existence impossible. Applying this to the universe, Richard may want to argue that the universe may have caused itself. One can argue that this kind of thing is impossible on logical grounds just as in the case of a mother giving birth to herself. Retro-causation, however, is not the same as retro-contingency or retro-dependence. The latter imply a perpetual reliance of the universe on itself. If Richard makes this point, one agrees that the universe is independent and self-sufficient, which is an untenable position as per the arguments presented in this book. Betty may accept the arguments on face value and suggest that there is a necessary existence. ‘What about the other religious attributes of God?’ she may ask. ‘What about love, mercy and forgiveness?’. It could be said that details of the divine attributes are understood through a religious text wherein God has revealed who he is to the world. Of course, Betty needs to be convinced that such text is inspired by God, but this goes beyond the scope of this book. It may be useful to engage Betty experientially, drawing upon her first-person subjective experiences. Love, for example, is inexplicable to most people but from whence did it come? Religious narratives would indicate that the source of love is the necessary existence itself. This is because an entity which is deplete of something cannot usually cause another entity to have a quality that it doesn’t have. An explanation must be given, for example, for someone who wants to suggest that life can emerge from lifelessness.