Kuzey Amerika'nın 13 federal eyaleti, 1776'da Amerikan bağımsızlık savaşında İngiltere'yi yenerek Amerika Birleşik Devletleri'ni kurdu. "Manifest Destiny" (Açık Kader) anlayışı doğrultusunda ABD genişledi ve birliğe neredeyse 50 eyalet katılana kadar bu genişleme sürdü. 1865'teki Amerikan İç Savaşı, ulusun kaderini ve ekonomik sistemini belirledi. İç savaşın silahlanma ihtiyaçları, modern ABD sanayi ekonomisinin temellerini attı. Savaş ihtiyaçları imalatı büyük ölçüde teşvik etti; demir, buhar ve elektrik gücünün kullanımına dayanan ekonomik süreci, bilim ve icatların ilerleyişiyle birlikte hızlandırdı. 1880'lerin ortalarından itibaren ABD, her yıl dünyanın en büyük ekonomisi olmuştur.

13 federal states of North America formed United States of America in 1776 after defeating Britain in the American war of independence. Through manifest destiny the USA expanded until nearly 50 states became part of the union. The American civil war of 1865 sealed the destiny of the nation and its economic system. The armament needs of the civil war laid the groundwork for the modern US industrial economy. War needs had enormously stimulated manufacturing, speeding an economic process based on the exploitation of iron, steam, and electric power, as well as the forward march of science and invention. Since the middle of the 1880’s the USA has been the world’s largest economy every year.

ABD, Kuzey Amerika kıtasında bir göçmen ülkesi olmaktan, bugün kendisinden sonraki en zengin dört ülkenin toplamından daha fazla servet üreten bir ülke hâline geldi. Askerî açıdan ABD dünyaya hâkimdir ve dünya okyanuslarını kontrol eder. Siyasi açıdan ABD, uluslararası sorunların ve anlaşmazlıkların çoğuna dahildir. ABD şirketleri küresel ekonominin çoğu sektörüne hâkimdir ve ABD markaları ile sembolleri dünya genelinde en çok tanınanlardan bazılarıdır.

The US turned from a nation of immigrants in the North American continent to a nation today that produces more wealth then the next four nations combined. Militarily the US dominates the world and controls the world’s oceans. Politically the US is involved in most international issues and disputes. US companies dominate most sectors of the global economy and US brands and symbols are some of the most recognised across the globe.

Amerika, İkinci Dünya Savaşı sona ererken dünya gücü olarak ortaya çıktı. Amerika'nın savaşın Pasifik cephesine katılması ve müttefikler için seri üretim endüstrisi ile askeri teçhizat üretebilme kabiliyeti, İngiltere Almanya'nın savaş çabası nedeniyle tamamen tükendiğinde savaşın sonlandırılmasında belirleyici oldu. Amerika, Japonya'yı yarım milyon askeriyle işgal etti ve Almanya'nın işgalini Rusya ve İngiltere ile paylaştı.

America emerged a world power as WW2 drew to a close. US participation in the Pacific zone of the conflict and its ability to produce on mass industrial machinery and military equipment for the allies was decisive in bringing the war to its conclusion when Britain had been completely consumed due to the German war effort. The US occupied Japan with half a million of its troops and shared the occupation of Germany with Russia and Britain.

Savaş, Amerika'nın gelişiminde tarihsel olarak merkezi bir rol oynamıştır. George Friedman bunu kitabında şöyle ortaya koymuştur: "Dünyadaki hemen hemen her diğer sanayileşmiş güç 20. yüzyılda yıkıcı savaşlar yaşadı. Amerika Birleşik Devletleri savaş yürüttü, ancak Amerika'nın kendisi hiçbir zaman savaşın yıkımını yaşamadı. Askeri güç ve coğrafi gerçeklik, ekonomik bir gerçeklik yarattı. Diğer ülkeler savaşlardan toparlanmak için zaman kaybetti. Amerika Birleşik Devletleri kaybetmedi. Aslında savaşlar yüzünden büyümüştür."2

War historically has been central to America’s development. George Friedman outlined this in his book: The Next 100 Years: “Virtually every other industrialised power in the world experienced devastating warfare in the 20th century. The United States waged war, but America itself never experienced it. Military power and geographical reality created an economic reality. Other countries have lost time recovering from wars. The United States has not. It has actually grown because of them.”2

Savaş sonrası dünyayı inşa eden Birleşik Devletler oldu. Dönemin en ileri teknolojik icadı olan nükleer silahları kullanarak İkinci Dünya Savaşı'nı tek hamlede sona erdiren Amerika, savaş sonrası dünyanın koşullarını belirleme konumundaydı; bu yolda tek engel Sovyetler Birliği'ydi. 1945'teki Yalta Konferansı ganimetleri galipler arasında paylaştırırken, Bretton Woods Konferansı Uluslararası Para Fonu, Dünya Bankası ve Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nı (GATT) kurdu; ayrıca doları dünyanın rezerv para birimi haline getirdi. Bütün bunlar, savaştan harap olan Avrupa'nın kabul ettiği Amerikan etkisini kurumsallaştırdı. Brookings Enstitüsü bir raporda şunu doğruladı: "Birleşik Devletler, Dünya Bankası dahil tüm çok taraflı kuruluşları, belirli ABD amaç ve hedeflerini desteklemek için kullanılacak dış politika araçları olarak görmüştür… Dünya ekonomisinin nasıl örgütlenmesi gerektiğine, kaynakların nasıl tahsis edilmesi gerektiğine ve yatırım kararlarının nasıl alınması gerektiğine dair ABD görüşleri, Banka'nın Tüzüğü'ne ve operasyonel politikalarına yerleştirilmiştir."3

It was the United States that constructed the post war world. Having used the most technologically advanced invention at the time – nuclear weapons, to bring to an end in one stroke to WW2, America was well placed to dictate the terms of the post war world, only the Soviet Union presented any obstacle. Whilst the Yalta conference in 1945 distributed the spoils amongst the victors the Bretton Woods conference created the International Monetary Fund, the World Bank and the General Agreement on taxes and Tariffs (GATT), it also made the Dollar the world’s reserve currency – all this institutionalised US influence, which Europe accepted as it was devastated by the war. The Brookings institute confirmed in a report: "The United States has viewed all multilateral organisations including the World Bank, as instruments of foreign policy to be used in support of specific US aims and objectives…US views regarding how the world economy should be organised, how resources should be allocated and how investment decisions should be reached were enshrined in the Charter and the operational policies of the bank."3

Savaş sonrası mimarisi inşa edilirken, yeni bir savaş başlıyordu: Soğuk Savaş. ABD ile SSCB birbirleriyle yarışıyordu. ABD, Japonya ve Almanya'yı parçalamak yerine, Komünizmin yayılmasına karşı bir denge unsuru olarak bu ülkeleri başarılı kapitalist ülkelere dönüştürmeyi tercih etti. Avrupa, yeniden inşa için Marshall Planı aracılığıyla yardım alırken, Japonya ve Almanya on yıllar boyunca ABD teknolojisine erişim sağladı; bu da onların hızlı ekonomik kalkınmasında önemli ölçüde katkıda bulundu.4

As the post –WW2 architecture was being constructed a new war was beginning – the cold war. The US and the USSR competed with each other, the US rather then deconstructing both Japan and Germany decided to turn them into successful Capitalist nations as a counter weight to the expansion of Communism. Whilst Europe received aid through the Marshall plan for reconstruction, Japan and Germany for decades received access to US technology which significantly aided their rapid economic development.4

Soğuk Savaş, ABD'nin Sovyetler Birliği ile silahlanma ve uzay yarışında öncülük ettiği çeşitli askeri gelişmelere yol açtı. ABD, Doğu bloğuna karşı bir denge unsuru olarak dünyadaki liberal demokrasilerin çoğundan oluşan Batı bloğunu kurdu. Bu sayede ABD, kültürünü dünyanın dört bir yanına yayabildi. Hollywood, Amerikan yaşam tarzının merkezi haline geldi ve küresel izleyicilerin zihnine nüfuz etti. Amerikan rüyası uğruna peşinden gidilebilecek bir hayal olarak ABD'li tüketici yüceltildi ve Amerikalı filozoflar ile düşünürler siyasi ve felsefi fikirlerde öncülük etti.

The Cold War resulted in numerous military developments which the US led in its arms and space race with the Soviet Union. The US created the Western bloc which consisted of most of the liberal democracies around the world as a counter weight to the Eastern bloc. This allowed the US to disseminate its culture around the world. Hollywood became central to the American way of life infiltrating the minds of the global audience. The US consumer became idolised for the American dream that could be pursued and American philosophers and thinkers led the way on political and philosophical ideas.

Yirminci yüzyılın sonunda Amerika Birleşik Devletleri, komünizmi yenmiş, NATO'yu dünyanın varsayılan güvenlik örgütü haline getirmiş ve dünya ekonomisine hâkim olmuş, rakipsiz bir dünya gücüydü; bu nedenle dünyanın, ABD'nin üstünlüğünü onlarca yıl boyunca yazıp basacağı çok muhtemel görülüyordu.

At the end of the 20th century the US was the unrivalled world power, having defeated Communism, established NATO as the world’s default security organisation and dominated the world economy, it was considered very likely that the world would be writing and printing about US prowess for decades to come.

ABD'nin 21. yüzyıldaki durumu ise 20. yüzyıldakinden çok farklı bir küresel güçtür.

The US in the 21st century however is a very different global power to the one of the 20th century.

Bugün Amerika, Irak ve Afganistan'da bir türlü iyileşmeyen iki açık yaradan kanıyor. Her iki savaş da artık İkinci Dünya Savaşı'ndan daha uzun sürdü. Tarihin teknolojik olarak en gelişmiş ordusuna sahip ABD ordusu, 1960'lardan kalma silahlar kullanan bir avuç savaşçıyı yenemedi. Bunun sonucunda, utanç verici bir durumla karşılaşmamak için çeşitli vekillere güvenmek zorunda kalıyor. Irak ve Afganistan savaşları ile ABD'nin bu savaşlardan bir türlü çıkamaması, İngiliz İmparatorluğu'nun sonunun başlangıcı sayılan 1899 tarihli Boer Savaşı ile karşılaştırıldı. Savaşın ayrıntıları, ABD'nin Irak ve Afganistan'daki durumuna şaşırtıcı derecede benziyor.

Today America is bleeding from two open wounds in Iraq and Afghanistan that show no signs of abating. Both wars have now lasted longer than WW2. The US army, the most technologically advanced in history has been unable to defeat a band of fighters using weapons developed in the 1960’s. As a result it has to rely on a variety of surrogates to avoid embarrassment. The Iraq and Afghan wars and the fact that the US has been unable to extricate itself has been compared to the Boer war of 1899, which is considered the beginning of the end of the British empire. The details of the war bear a similar resemblance to the US in Iraq and Afghanistan.

Sudan'daki Ümdürman Savaşı'nı, İngiliz ordusunun sayıca iki kat üstün olan düşmana karşı kazanmasının ardından, Britanya tıpkı ABD gibi savaşın gerekçelerini ortaya koydu. İmparatorluk, İngilizce konuşan halkın haklarının, ikinci sınıf vatandaş muamelesi gördükleri için korunması gerektiğini savundu. Gerçekte ise elmas sahalarının bulunduğu bölgeye egemen olan çiftçi Boerler vardı. 1886'da altının keşfedilmesiyle birlikte, bugün Güney Afrika olarak bilinen bölgenin altın hücumuna katılmak için pek çok yabancı oraya akın etti. 1899'da Boerlerin yaşadığı Güney Afrika bölgesi, dünya altınının yüzde 25'ini üretiyordu.

After successfully concluding the war of Omdurman in Sudan where the British army was outnumbered two to one. Britain just like the US presented their reasons for the war, the Empire argued the rights of the English speaking people, who were treated as second class citizens had to be protected. In reality the Boers – farmers, resided over diamond fields and with the discovery of Gold in 1886, many foreigners hurried to what is today South Africa to participate in its Gold rush. In 1899 the Boer area of South Africa was producing 25% of the world’s gold.

İmparatorluk, Transvaal ve Orange Serbest Devleti'nden gelen, topraklarını nasıl savunacaklarını bilen yaklaşık 45.000 çiftçiyle karşı karşıya kaldı. Bu çiftçilerin yerli nüfusun çoğunluğunun desteği vardı ve gerilla taktiklerinden yararlanıyorlardı; Britanya İmparatorluğu sahada bu kadar büyük bir orduya sahipken bunların kontrol altına alınması imkânsızdı. Bunun sonucunda İmparatorluk, bütün köylerin yakılması, nüfus için toplama kampları kurulması ve özetle idam edilmesi gibi acımasız yöntemlere başvurdu.

The Empire faced around 45,000 farmers the Transvaal and the Orange Free State who knew how to defend their land, they had the support of most of the indigenous population and utilised guerrilla tactics which was impossible to contain when the British Empire had such a large army on the ground. As a result the Empire resorted to brutal tactics that included burning down whole villages, creating concentration camps for the population and resorting to summery executions.

Boerler 1902'ye kadar direndi ve sonunda teslim oldu. Britanya savaşı kazanmış gibi görünse de gerçekte kaybetmişti. Savaşın sonunda Britanya'nın sahada 450.000 askeri vardı ve yalnızca 45.000 kişilik bir milisle savaşıyordu. Britanya 45.000 asker kaybetti, savaş çabası için büyük miktarda fazla harcama yaptı ve ordusunu kırılma noktasına kadar zorladı. Ayrıca, uyguladığı acımasız taktikler İngiliz davasını hem yurt içinde hem de yurt dışında kalıcı olarak zedeledi. Dönemin bütün güçleri İngiliz taktiklerini ifşa ederken, iç kamuoyunda da insanları özgürlüğe kavuşturmak adına kitleleri öldürmenin bir yolu olup olmadığı, Britanya'nın dünyadaki rolü sorgulandı.

The Boers held out until 1902 when they eventually surrendered. Whilst Britain actually won the war as they defeated the enemy in reality they had lost. By the wars end Britain had 450,000 troops on the ground fighting a mere militia of 45,000. Britain lost 45,000 troops and had massively overspent in the war effort and has stretched its military to breaking point. However its brutal tactics undermined the British cause forever at home and abroad. Whilst all the powers of the day exposed British tactics, domestically Britain’s role in the world was questioned when you kill the masses in order to give them freedom.

Günümüze gelindiğinde benzerlikler çarpıcı: ABD, kitle imha silahları konusunda yalan söyledi; hızlı zaferin yerini uzun süren işgaller aldı ve bu işgaller en üst düzeyde yolsuzluğa ve beceriksizliğe yol açtı. ABD'nin bedeli çok büyük oldu ve hâlâ devam ediyor. Guantanamo Körfezi, çeyrek yüzyılı aşkın süredir Amerika'nın başlıca ihraç ürünü olan insan haklarını baltaladı. Benzer şekilde ABD ordusu aşırı yüklenmiş olarak görülüyor ve Amerika'nın konumu savunulamaz kabul ediliyor.

Fast forward to today and the similarities are striking, the US lied about weapons of mass destruction, and quick victory gave way to long occupations, which has seen corruption and incompetence at the highest level. The cost to the US has been massive and continues. Guantanamo bay has undermined America’s chief export for over a quarter of a century – human rights. Similarly the US military is viewed as overstretched and America’s position is seen as untenable.