ابن القیم (رحمه الله) فرمود:

Ibn al-Qayyim (may Allah have Mercy on him) said:

شرافتِ علم بر اساسِ شرافتِ آنچه از آن آموخته می‌شود، قدرت و استواریِ دلایلش، میزانِ ضرورتِ آن دانش، و سودمندیِ آن سنجیده می‌شود.

“The nobility of knowledge is in accordance with the nobility of what is learned from it, how strong and firm its proofs are, how necessary such knowledge is, and how beneficial it is.

بی‌شک، بلندترین و بزرگ‌ترین موضوع دانش، الله است؛ آن‌که جز او هیچ معبودی شایستهٔ پرستش نیست، پروردگار جهانیان، نگاه‌دارندهٔ آسمان‌ها و زمین، پادشاه، حقِ آشکار، کسی که با کمال تمام توصیف می‌شود، کسی که از هر عیب و نقصی پاک است، و در کمال خود از هرگونه همانندی منزه است. بی‌شک، شناخت الله، نام‌ها، صفات و افعال او، شریف‌ترین و والاترین دانش‌هاست، همان‌گونه که او در برابر هر چیزی که شناخته و بررسی می‌شود، شریف‌ترین است. همان‌طور که شناخت او شریف‌ترین همه‌ی دانش‌هاست، خود او پایهٔ همه‌ی دانش‌هاست. همان‌گونه که هر موجودی برای بقا و هستی‌اش به پادشاه و حقِ آشکار وابسته است، هر نوع دانشی نیز به همین شیوه به او وابسته است. پس شناخت او پایهٔ همهٔ دانش‌هاست، زیرا او پروردگار، مالک و نگاه‌دارندهٔ هر چیز است.

And there is no doubt that the loftiest and greatest subject of knowledge is Allah - besides Whom none deserves to be worshipped, the Lord of the worlds, the Sustainer of the heavens and the Earth, the King, the Clear Truth, the One described with complete perfection, the One free of all fault and deficiency, and free of all resemblance in His perfection – and there is no doubt that knowledge of Allah, His Names, Attributes, and actions is the noblest and loftiest of knowledge, just as He is the Noblest of all in comparison to anything else that can be known and studied. Just as knowledge of Him is the noblest of all knowledge, He is the basis of all knowledge. Just as everything in existence depends on the King and Clear Truth for its own survival and existence, every type of knowledge depends on Him in a similar fashion. So, knowledge of Him is the basis of all knowledge since He is the Lord, Owner, and Sustainer of everything.

بی‌شک، شناخت کامل هر مخلوقی مستلزم شناخت آفریدگار آن است، همان‌گونه که شناخت هر چیزی که پدید آمده، مستلزم شناخت آنچه آن را پدید آورده است. هر آنچه جز الله وجود دارد، وجودش وابسته به اوست؛ همان‌طور که فراورده به تولیدکننده‌اش وابسته است و کنش به کنش‌گرش. پس شناختن الله، صفات و افعال او، به‌طور خودکار انسان را به شناخت آنچه جز الله است رهنمون می‌شود. زیرا او پروردگار و مالک هر چیز است و شناخت او اساس و سرچشمه همه دانش‌های دیگر است. بنابراین کسی که الله را بشناسد، ماسوای الله را نیز خواهد شناخت، و کسی که از الله بی‌خبر باشد، از هر چیزی جز او نیز بی‌خبر خواهد بود، چنان‌که الله فرموده است:

There is no doubt that complete knowledge of something created requires knowledge of the one who created it, just as knowledge of something that was brought about requires knowledge of what brought that thing about. Everything that exists besides Allah depends for its existence on Him - just like a product depends on its producer, and an action depends on the one carrying out the action. So, knowing Allah, His Attributes, and actions means that one will automatically come to know what exists besides Allah. This is because He is the Lord and Owner of everything, and knowledge of Him is the basis and source of all other knowledge. So, the one who knows Allah will know other than Allah, and whoever is ignorant of Allah will be ignorant of anything besides Him, as Allah Said:

{«و مانند کسانی نباشید که خدا را فراموش کردند، پس [خدا] آنان را از خودشان غافل گردانید…»}119

{“And do not be like those who forgot Allah, and He then caused them to forget themselves…”}119

بیندیشید در این آیه، و خواهید دید که در آن معنایی بزرگ و والا نهفته است؛ و آن این است که هرکس پروردگارش را فراموش کند، سرانجام خودش را فراموش خواهد کرد و حقیقت خویشتن و منافع خود را نخواهد شناخت. او چنان می‌شود که آنچه مایهٔ سلامتی و موفقیت او در زندگی است را فراموش می‌کند، و سرانجام ناتوان و سرگردان می‌شود، درست مانند حیوانی وحشی. در واقع، حیوانات ممکن است حتی از او بیشتر به آنچه به سودشان است آگاه باشند، زیرا بر همان بهرهٔ هدایتی که آفریدگارشان به ایشان داده پایدار مانده‌اند. اما او بر فطرتی که بر آن آفریده شده بود شورید و پروردگارش را فراموش کرد، و در نتیجه چنان شد که خودش، جانش، ویژگی‌های آن، آنچه آن را کامل می‌کند، آنچه آن را پاک می‌سازد، و آنچه در طول زندگی آن را خشنود می‌گرداند را فراموش کند. و خداوند فرمود:

Reflect upon this verse and you will find that it contains a great and noble meaning, and this is that whoever forgets his Lord will end up forgetting himself, and will not know the reality of himself or his interests. He will be made to forget what leads to his health and success in life, and will end up becoming incapacitated and lost, just like a wild animal. In fact, the animals might even be more aware of what is in their interests than him due to the fact that they remain firm upon the bit of guidance that was provided to them by their Creator. He, on the other hand, rebelled against the fitrah that he was formed on and forgot his Lord, and was thus made to forget himself, his soul, its characteristics, what completes it, what purifies it, and what satisfies it during its life, and Allah Said:

«…و از کسی که دلش را از یاد خود غافل ساخته‌ایم و از هوای نفس خود پیروی می‌کند و کارش از حد گذشته است، فرمان مبر.»120

{“…and do not obey he whose heart We have made heedless of Our remembrance and who follows his own lusts, and whose affair has been lost.”}120

او پروردگارش را فراموش کرد، و در نتیجه کارش را از دست داد و دلش را نیز. پس نمی‌تواند آنچه را به سودش است، یا آنچه دل و جانش را کامل و پاک می‌کند، دریابد. در عوض، دلش پاره‌پاره است، سرگردان و گمراه و بی‌راه است.

He forgot his Lord, and therefore lost his affair and his heart. So, he is unable to grasp what is in his best interests, or what completes and purifies his heart and soul. Instead, his heart is divided, and he is confused, lost, and misguided.

نکته این است که معرفت خداوند پایه و اساس هر دانشی است، و بنیاد آن است که بنده بداند چه چیزی او را در این دنیا و آخرت خوشبخت، کامل و سرافراز می‌سازد. نادانی نسبت به خداوند به نادانی انسان نسبت به خویش، منافع خود، آنچه او را کامل و پاک می‌گرداند و آنچه او را به رستگاری می‌رساند، می‌انجامد. بنابراین، شناخت خداوند برای او سعادت است، و نادانی نسبت به او رنج و اندوه.

The point is that knowledge of Allah is the foundation of all knowledge, and it is the foundation for the slave knowing what will make him happy, complete, and fulfilled in this life and the next. Ignorance of Him leads to one being ignorant of himself, his interests, what completes and purifies him, and what leads him to success. So, knowledge of Him is happiness for him, and ignorance of Him is pain and anguish.

و بنده را هیچ چیزی بهتر، شیرین‌تر، آرامش‌بخش‌تر یا لذت‌بخش‌تر برای دلش و جانش نیست از اینکه پروردگارش را دوست بدارد، همواره او را یاد کند و بکوشد تا خشنودش سازد. این همان کمالی است که بنده جز از این راه به آن نمی‌رسد، و به همین سبب بود که آفرینش آفریده شد، وحی فرو فرستاده شد، پیامبران برانگیخته شدند، آسمان‌ها و زمین برپا گشت، بهشت و دوزخ پدیدار شد، قوانین وضع گردید، خانهٔ محترم (کعبه) بنا شد و جایگاه حج قرار گرفت – که نشانهٔ دوست داشتن و خشنود بودن و خشنود کردن اوست – و به همین سبب جهاد فرمان داده شد، گردن کسانی زده شد که انکار کردند و دیگران را بر او ترجیح دادند، و خانهٔ عذاب و شکنجهٔ جاودان برایشان آماده گشت. و همین امر بزرگ است که عقیده بر پایه‌اش استوار شد، قبله مقرر گشت، و همهٔ کارهای آفرینش بر محور آن می‌چرخد.

And there is nothing for the slave that is better, sweeter, or more relaxing or delightful to his heart and livelihood than loving his Creator, constantly remembering Him, and striving to Please Him. This is the completeness that the slave cannot achieve otherwise, and this is why the Creation was Created, the Revelation was revealed, the Messengers were sent, the heavens and Earth were established, Paradise and Hell were put forth, laws were legislated, the Sacred House was built and made a place of pilgrimage – which is a manifestation of loving and being pleased and pleasing to Him – and this is why Jihad was commanded, the necks were struck of those who rejected and preferred others to Him, and an abode of eternal punishment and torture was prepared for them. And this great matter is why the Creed was established, the Qiblah was ordained, and it is what all the affairs of the Creation revolve around.

هیچ راهی برای ورود به همهٔ این امور جز از دروازهٔ علم وجود ندارد، زیرا محبت به چیزی ادامهٔ شناخت آن است، و کسانی که بیش از همه الله را دوست دارند، کسانی هستند که او را بهتر از همه می‌شناسند. پس هرکه الله را بشناسد، او را دوست خواهد داشت، و هرکه این دنیا و مردمانش را بشناسد، به آنان بی‌رغبت خواهد شد. بنابراین، علم است که این دروازهٔ بزرگ را می‌گشاید، که همان رازِ آفرینش و تقدیر است.121

There is no way to enter all of this except through the door of knowledge, as love of something is an extension of knowledge of it, and those who love Allah most are those who know Him best. So, whoever knows Allah will love Him, and whoever knows this dunya and its people will lose interest in them. So, knowledge is what opens this great door, which is the secret of the Creation and Ordainment.”121

پس طالبِ علم باید با آنچه که هست و همواره بیش از هر چیز به آن نیازمند خواهد بود آغاز کند؛ یعنی شناخت الله، اسماء، صفات و افعال او. پس اگر بهرهٔ خود را از شناخت الله به دست آورد، سپس باید به شناخت قرآن و سنت بر اساس روش نسل اول این امت (خداوند از ایشان خشنود باد) روی آورد، تا بتواند به درستی از رسول الله ﷺ روایت کند.

So, the student of knowledge should start with what he is and always will be most in need of – knowledge of Allah, His Names, Attributes, and actions. So, if he receives his share of knowledge of Allah, he is then to move on to knowledge of the Qur’an and Sunnah upon the methodology of the first generation of this Ummah (may Allah be Pleased with them), so that he would be able to properly relay from the Messenger of Allah (peace be upon him).

ابن القیم نے یہ بھی کہا:

Ibn al-Qayyim also said:

«نقل از رسول خدا ﷺ دو گونه است: از طریق واسطه، و بدون واسطه. صحابه، یعنی کسانی که پیشگام بودند، دانش خود را بدون واسطه گرفتند و آنان در بوته آزمایش زمان سربلند بیرون آمدند. بنابراین هیچ کس از امت نمی‌تواند امید داشته باشد که به آنان برسد. اما رستگار کسی است که همان راست‌ راهی را دنبال کند که آنان بر آن بودند، روش استوار ایشان را بپیماید، و از هر چیزی که او را از این راه، به راست یا چپ، منحرف کند دوری گزیند؛ زیرا این کار او را در بیابانی پر از دام‌های مرگبار به گمراهی و هلاکت خواهد کشاند. پس چه کار نیکی ممکن است وجود داشته باشد که چنین کسانی در پیشی گرفتن به سوی آن نباشند؟»

“Relaying on behalf of the Messenger of Allah (peace be upon him) is of two types: through a mediator, and without a mediator. The Companions - those who were foremost – took their knowledge without a mediator, and they withstood the test of time. So, nobody from the Ummah can ever hope to catch up to them. However, the successful one is he who follows the same straight path they were on, traverses their firm methodology, and stays away from anything that can drag him off of this path left or right, as this will cause him to wander in loss in a desert of deadly traps. So, what possible good thing can such people not be the first to rush to?

به خدا سوگند، آنان بهترین، شیرین‌ترین و پاک‌ترین آب را از چشمهٔ حیات نوشیدند و ستون‌های اسلام را استوار ساختند. برای آیندگان چیزی ناگشوده باقی نگذاشتند. دل‌های مردم را با عدالت قرآن و ایمان گشودند و سرزمین‌ها را با شمشیرها و نیزه‌های جهاد فتح کردند، و آنچه را که از نور نبوت به‌صورت ناب دریافت کرده بودند به تابعین منتقل نمودند. سند آنان در این امر، از پیامبر ﷺ، از جبرئیل، از پروردگار جهانیان بود، و این بلندترین سند از حیث کیفیت و صحت بود. آنان گفتند: «این امانت پیامبر ماست که نزد ما به جا مانده است، و ما این امانت را به شما سپردیم، و این همان است که پروردگار ما به پیامبر ما و به ما سپرده و بر عهده‌مان نهاده است، و ما نیز آن را به شما می‌سپاریم و بر عهدهٔ شما می‌نهیم.»

By Allah, they drank the best, sweetest, and purest water from the fountain of life, and they supported the foundations of Islam. They did not leave anything unexplained for those who came after them. The opened people’s hearts with the justice of the Qur’an and faith, and they conquered regions with the swords and spears of Jihad, and they transmitted to the Tabi’in that which they received in pure form from the light of Prophethood. Their isnad in this was from the Prophet (peace be upon him), from Jibril, from the Lord of the worlds, and it was the highest isnad in quality and authenticity. They said ‘this is the trust of our Prophet left with us, and we have given you this trust, and this is what our Lord has entrusted and obligated upon our Prophet and us, and we will entrust it and obligate it upon you.

پس آن تابعین به خوبی از ایشان پیروی کردند، بر روش استوار آنان، و به دنبال ایشان بر راه راست قدم گذاشتند. سپس پیروان آنان همان مسیر هدایت را طی کردند و به بهترین سخنان و صفات ستوده رهنمون شدند. در مقایسه با کسانی که پیش از ایشان آمده بودند، آنان چنان بودند که راستگوترین [آن‌ها] فرمود:

So, those Tabi’in followed them in good upon their firm methodology, and they followed in their footsteps upon the straight path. Then, their followers traversed the same path of guidance, and were guided to the best words and praiseworthy traits. In comparison to those who came before them, they were as the Most Truthful Said:

«بسیاری از آنان از نسل‌های نخست خواهند بود و تعداد اندکی از آنان از زمان‌های بعدی.»

{“A multitude of those will be from the first generations, and a few of those will be from the later times.”}122

سپس علمای برجستهٔ قرن چهارم پربرکت آمدند، بنا بر یکی از دو روایتی که به صورت صحیح از ابوسعید، ابن مسعود، ابوهریره، عایشه و عمران بن حصین نقل شده است. پس آنان در همه چیز از ایشان پیروی کردند و از آن نور درخشان به ارث بردند؛ و دین خدا در دل و جان ایشان چنان ارزشمند بود که رأی عقلی، تقلید کورکورانه یا قیاس را بر آن مقدم نداشتند. بدین ترتیب، در جهان به بهترین وجه شناخته شدند و خداوند برای ایشان در میان دیگر مردمان زبانی راستگو قرار داد.

Then came the leading scholars from the fourth blessed century, according to one of the two narrations authentically related from Abu Sa’id, Ibn Mas’ud, Abu Hurayrah, ‘A’ishah, and ‘Imran bin Husayn. So, they followed in their footsteps in everything, inherited from their shining light, and the religion of Allah was too valuable in their hearts and souls for them to put over it a logical opinion, blind following, or analogy. So, they became known the world over in the best light, and Allah gave them a truthful tongue amongst all other people.

بعد از آنان، نسل نخست پیروانشان به دنبال ایشان رفتند و بر روش استوار و هدایتشده آنان پایدار ماندند. آنان هیچ تمایلی به تعصب نسبت به افراد نشان ندادند، به دلایل و شواهد بسنده می‌کردند، بر کشتی حق سوار بودند هر جا که حرکت می‌کرد، و به دیدگاه درست پایبند می‌ماندند هر جا که آن می‌رفت. اگر دلیلی روشن در دل ایشان اثر می‌کرد، چه به‌صورت فردی و چه گروهی، به سوی آن می‌شتافتند. اگر پیامبرﷺ ایشان را به چیزی فرا می‌خواند، با تمام توجه پاسخ می‌دادند و توضیح بیشتری نمی‌خواستند، و سخن او در دلهایشان چنان عزیز بود که هرگز سخن هیچ کس را پیش از آن قرار نمی‌دادند و آن را با رأی یا قیاس مخالفت نمی‌کردند.123

Then, their first generation of followers proceeded in their footsteps and rose up upon their firm and rightly guided methodology. They showed no interest in partisanship to individuals, were satisfied with proofs and evidences, traveling on the boat of truth wherever it sailed, and sticking with the correct opinion wherever it roamed. If a clear proof worked its wonders on them, they flew to it as individuals and groups. If the Messenger called them to something, they paid full attention and did not ask for further clarification, and his words were so dear to their hearts that they would never put in front of it the word of a single person, or contradict it with an opinion or comparison.”123

بنابراین، به عنوان طالب علم، باید تمام توجه خود را به علوم قرآن و سنت معطوف کنی، زیرا دانش آن دو، دانش حقیقی است، و ناآگاهی از هر چیز دیگر واقعاً به تو زیانی نمی‌رساند.

So, as a seeker of knowledge, you should turn all of your attention to the sciences of the Qur’an and Sunnah, as knowledge of them is the real knowledge, and to be ignorant of anything else will not really harm you.

این نصیحتِ دوستی دلسوز است که آن را با خیرخواهی برای تو فرستاده و در زیباترین و افسونگرانه‌ترین عبارات پوشانده است. ابن القیم می‌گوید:

Here is the advice of a concerned friend, who sends it to you clothed and shaded in his desire to see good for you, and in the most eloquent and magical of words. Ibn al-Qayyim says:

ای کسی که می‌خواهی خود را نجات دهی * سخن یک مشاور دلسوز را بشنو؛ در تمام کارهایت، به وحی چنگ بزن * و نه به توهمات مطلوب؛ و کتاب خدا و سنت‌ها را یاری ده * آنچه از کسی آمده که با فرقان فرستاده شده است؛ و هر منکری را با شمشیر وحی بزن * همان‌گونه که مجاهد بر سر انگشتان می‌زند؛ و با غیرت راستین ادامه ده * راه مخلصان و دلاورانی که وقف خدا شده‌اند؛ و با صبر زیر پرچم هدایت پایدار بمان * و اگر در این راه آزاری ببینی، برای رضای الرحمن است؛ و کتاب خدا و سنت‌های صحیح را سلاح خود کن * و جانت را نیرو بخش؛ چه کسی خواهد جنگید و خود را عرضه خواهد کرد * یا در میدان‌های نبرد رقابت خواهد نمود؟

O you who seeks to save himself * Listen to the words of a loving advisor; In all of your affairs, hold tightly to Revelation * And not to desirable hallucinations; And give victory to the Book of Allah and the traditions * That came from the one sent with the Criterion; And strike every denier with the sword of Revelation * Just like the Mujahid would strike over the fingertips; And carry on with truthful zeal * The way of the sincere and brave who are dedicated to Allah; And remain firm with patience under the banner of guidance * And if you are harmed in the process, it is for the Pleasure of the Merciful; And make the Book of Allah and authentic traditions your weapons * And strengthen your soul; Who will fight and present himself * Or compete on the battlefields?

آشکارا آنچه را که پیامبر با آن آمده تبلیغ کن * و از نبودن یاوران هراس مدار؛ و از دو جامه‌ای که پوشندگانشان * سرزنش شده و نابود خواهند شد، دوری کن: جامه‌ی جاهلیت که همراه است با * جامه‌ی تعصب – چه لباس‌های بدی! و خود را به انصاف و عدالت بیاراست * که بهترین جامه برای زینت سینه و شانه‌هاست؛ و ترس از الله و اندرز پیامبر ﷺ را شعار خود قرار ده * و از این دو امر حمایت و پشتیبانی کن؛ و به ریسمان او و وحی چنگ بزن * و آنچنان که شایسته‌ی اوست بر او توکل کن… و الله ﷺ امام شافعی را رحمت کند، آنگاه که گفت:

Openly preach what the Messenger came with * And do not fear the lack of helpers; And avoid two garments whose wearers * Will be censured and destroyed; The garment of ignorance that comes with * The garment of partisanship – what terrible clothes! And decorate yourself with fairness and justice * The best garment to beautify the chest and shoulders; And make your motto the fear of Allah and advice of the Messenger * And champion these two matters; And hold firmly to His rope and Revelation * And depend on Him as He deserves… And may Allah have Mercy on ash-Shafi’i, as he said:

هر دانشی غیر از قرآن، سرگرمی‌ای بیهوده است؛ * جز حدیث و فقه؛ دانش آن است که با «حدثنا…» آغاز شود؛ * و هرچه جز آن، وسوسه‌ی شیطان است… و ابن القیم گفت:

Every knowledge other than the Qur’an is a distraction * Except for Hadith and Fiqh; Knowledge is whatever begins with ‘It was narrated to us…’ * And everything else is the whispering of Satan… And Ibn al-Qayyim said:

علم آن است که الله، و پیامبرش [ﷺ] و یاران [پیامبر] گفتهاند، چرا که ایشان داناترین مردماند؛ و علم، مخالفتهای نادانانه با پیامبر [ﷺ] به رأی یک انسان نیست… پس هرکس که دانش حقیقی را جز از آنچه در قرآن و سنت است بجوید، چیزی محال را جستجو کرده است. و هرکس که با گرفتن از هر چیز دیگری خواهان رضایت باشد، از راه منحرف شده است. آنان راه رهایی و درمان خویش از جهل هستند، و الله بر علامه ابن القیم رحم کند، آنگونه که گفته است:

Knowledge is what Allah, His Messenger * And the Companions said, as they are the most knowledgeable; And knowledge is not foolish oppositions * To the Messenger with the opinion of a person… So, whoever seeks true knowledge away from what is in the Qur’an and Sunnah, he is seeking the impossible. Whoever seeks satisfaction by taking from anything else, he has strayed from the path. They are the way to free and cure yourself from ignorance, and may Allah have Mercy on the ‘Allamah Ibn al-Qayyim, as he said:

بیماری کشنده‌ی نادانی است، * و درمانش در دو چیز مکمل است: متنی از قرآن یا سنت، * و دانشمندی پرورنده که آن دو را شیرین کند. و دانش سه گونه است و چهارمی ندارد، * و حق همان است که روشن می‌کند: دانش صفات و افعال خداوند، * و نام‌های مهربان او؛ و فرمان‌ها و نهی‌هایی که دین اوست، * و پاداشی که در روز دیدار می‌دهد. و این همه در قرآن و سنت است * که از فرستاده‌ی صاحب فرقان آمده است؛ و به خدا سوگند، کسی جز آن دو سخن نمی‌گوید * مگر آنکه دچار توهم شده باشد... و چه بزرگ است این سخن:

Ignorance is a deadly disease * And its cure is in two complimentary things; A text from the Qur’an or Sunnah * And a nurturing scholar to sweeten them; And knowledge is of three types, with no fourth * And the truth is what clarifies; Knowledge of the Attributes and actions of the Deity * And the Names of the Merciful; And the commands and prohibitions that are His religion * And the reward He gives at the Meeting Day; And this is all in the Qur’an and Sunnah * That came from the one sent with the Criterion; And by Allah, nobody speaks with other than them * Except that he is hallucinating… And how great is the saying:

ای کسی که برای جستجوی دانش بیدار می‌شوی! * همه‌ی دانش‌ها بندهٔ دانش پیامبر ﷺ اند؛ تو شاخه‌ای را می‌جویی تا اصلی را درست کنی * چگونه می‌توانی از بزرگ‌ترین اصل‌ها غافل باشی؟

O you who wakes up to seek knowledge! * All knowledge is a slave to the knowledge of the Messenger; You seek the branch to correct a principle * How can you be heedless of the greatest of principles?

پس اصلِ همهٔ علم، کتابِ خدا و آنچه در وحیِ دوم آمد، یعنی سنّتِ پیامبر ﷺ است. پس تا می‌توانید به این دو چنگ بزنید، زیرا آنها راهِ رهایی، شیرینی و آرامش، سایهٔ روزِ گرم، و بهترین پاداش و جایزه‌اند.

So, the crux of all knowledge is the Book of Allah and what came in the second Revelation, and that is the Sunnah of the Prophet (peace be upon him). So, stick as firmly as you can to them both, as they are the path to safety, sweetness and relaxation, the shade on a hot day, and the best prize and reward.

بر طالبِ علم لازم است که در انتخابِ شیخ تلاش کند.

The student of knowledge should make an effort to choose a shaykh.

«او باید کسی را برگزیند که داناترین، محتاطترین و خردمندترین باشد، همانگونه که ابوحنیفه (رحمهالله) حمادبن سلیمان را برگزید. او پس از اندیشه و تأمل گفت: "او را شیخی تیزهوش، نرمدل و بردبار یافتم." و گفت: "من با حمادبن سلیمان ماندم و در دانش خود پیشرفت کردم."»124

“He should choose the one most knowledgeable, cautious, and wise, just as Abu Hanifah (may Allah have Mercy on him) chose Hammad bin Sulayman. After thinking and pondering, he said: “I found him to be a sharp, soft-hearted, and patient shaykh.” And he said: “I stayed with Hammad bin Sulayman, and I became advanced in my knowledge.””124

و در مقدمه‌ی «صحیح» خود، مسلم روایت کرده که محمد بن سیرین گفت: «این دانش همان دین است. پس بنگرید که دانش خود را از چه کسی می‌گیرید.»125

And in the introduction to his ‘Sahih,’ Muslim reported that Muhammad bin Sirin said: “This knowledge is religion. So, look to who you take your knowledge from.”125

ابنِ جماعہ نے کہا:

Ibn Jama’ah said:

دانشجو باید به درگاه خداوند روی آورد و از او در انتخاب استادی که از او بیاموزد مشورت بخواهد، و باید بکوشد تا از هرکس که برمی‌گزیند، نیکویی اخلاق و منش را فراگیرد. اگر بتواند، باید کسی را بیابد که به‌تمام‌معنا شایستهٔ تدریس باشد، به شاگردانش اهمیت دهد، مردانگی از خود نشان دهد، به پاکی شناخته شده باشد، آوازهٔ نیکو داشته باشد، شیوهٔ تدریس خوبی داشته باشد و سخنش به آسانی فهمیده شود. جوینده‌ی دانش نباید تنها به دنبال کسی باشد که داناترین است، اگر چنین کسی از احتیاط، پرهیزگاری و نیکویی اخلاق بی‌بهره باشد. برخی از سلف گفته‌اند: «این دانش دین است؛ پس بنگرید دین خود را از چه کسی می‌گیرید.» همچنین باید از محدود کردن خود به کسانی که مشهورند پرهیز کرد، زیرا الغزالی و دیگران این کار را نوعی تکبر در برابر دانش شمرده و آن را از پست‌ترین صفات دانسته‌اند. این به آن سبب است که دانش گمشدهٔ مؤمن است و باید آن را از هر جا که بیابد برگیرد، و برکت آن را از هرکس که بخواهد به او ببخشد فرا گیرد. او از نادانی می‌گریزد همان‌گونه که از شیر می‌گریزد، و کسی که از شیر می‌گریزد، یاری هر کس را که راه نجاتی به او نشان دهد می‌پذیرد.

“The student should look forth and consult Allah in regards to who to learn from, and he should seek to gain good manners and character from whoever he chooses. If he can, he should find one who is completely qualified to teach, concerned with his students, displays manhood, is known to be pure, has a good reputation, has a good teaching style, and is easily understood. The seeker of knowledge should not just seek out the one who is most knowledgeable, and who might lack caution, piety, and good manners. Some of the Salaf said: “This knowledge is religion. So, look who you take your religion from.” You should also beware of restricting yourself to those who are famous, as al-Ghazzali and others counted this as arrogance towards knowledge, and considered it to be from the lowest of traits. This is because knowledge is the prize of the believer, and he should take it from wherever he finds it, and should take the blessing from whoever wants to give it to him. He runs from ignorance just as he runs from a lion, and the one running from a lion will accept help from whoever offers him a way to escape.