Tambayoyi da Amsoshi Game da Addu'ar Qunoot
Questions & Answers Regarding The Du’aa Of Qunoot
Shaikh Muhammad Ibn Salih al-'Uthaimeen, Allah ya yi masa rahama, an tambaye shi:
Shaykh Muhammad Ibn Saalih al-‘Uthaymeen, may Allaah have mercy on him, was asked:
Shin ya halatta a ƙara wasu kalmomi a cikin wannan Du'a'i, wanda Annabi (ﷺ) ya koyar da al-Hasan Ibn 'Alee?
Q: Is it permissible to add additional words to this Du’aa, which the Prophet () taught al-Hasan Ibn ‘Alee ( )?
A: Babu wata matsala idan mutum yana so ya ƙara wasu kalmomi a cikin wannan Du'a'ar Qunoot a lokacin sallar Witr. Idan yana sallah shi kaɗai, to yana iya yin addu'a da duk abin da yake so. Duk da haka, ya fi kyau mutum ya zaɓi addu'o'i masu faɗi da gama-gari, domin Annabi ﷺ yana yin addu'a da addu'o'i masu faɗi da gama-gari, wani lokaci kuma yana yin addu'a da addu'o'i da suka fi takamaimai. Haka kuma, wajibi ne ga Imam ya kada ya tsawaita ta a kan mutane, don kada ya ɗora musu nauyi ko wahala.16
A: There is no problem should a person wish to increase this Du’aa of Qunoot during the Witr prayer with additional words. If he were alone (in prayer), then he may also make Du’aa with whatever he likes. However, it is preferable for a person to choose comprehensive and general supplications as the Prophet () used to supplicate with comprehensive, general supplications and other times would supplicate with ones that are more specific. It is also incumbent upon the Imaam not to prolong it upon the people so not as to put a burden or hardship upon them.16
Q: Shaykh, Allah ya yi masa rahama, an kuma tambaye shi game da mutumin da yake yin addu'a amma ba a amsa masa nan take ba. Yana iya cewa, "Ina yin addu'a amma ba a amsa ba." A: Duk godiya da yabo sun tabbata ga Allah, kuma ina aika aminci da salati ga Annabinmu Muhammad ﷺ, da iyalansa, da sahabbansa. Ina roƙon Allah () ya ba ni da 'yan'uwana nasara wajen bin abin da yake daidai a cikin akida (ka'idodin imani), magana, da aiki.
Q: The Shaykh, may Allaah have mercy on him, was also asked about a person who makes Du’aa yet is not immediately answered. He may say, “I make Du’aa but it is not answered.” A: All praise and thanks are due to Allaah, and I send peace and prayers upon our Prophet, Muhammad, upon his family, and upon his companions. I ask Allaah () to bestow upon my brothers and myself success in following that, which is correct in ‘Aqeedah (principles of faith), statement, and action.
Allah (SWT) ya ce:
Allaah () says:
"Ubangijinku ya ce, 'Ku roƙe Ni, zan amsa muku.' Lalle waɗanda suka ƙi bauta mini za su shiga Jahannama cikin wulaƙanci, ƙasƙanci." [Suratu Gafir, 40:60] Mai tambaya ya ce yana yin Du'a'i ga Allah (SWT), amma Allah ba ya amsa masa. Wannan gaskiyar tana haifar da matsala da ruɗani a gare shi idan aka kwatanta ta da wannan ayar mai girma inda Allah (SWT) ya yi alƙawarin amsa wanda ya yi masa Du'a'i, kuma Allah ba ya karya alƙawari. Amsar wannan ita ce, akwai sharuɗɗan da dole ne a cika domin a amsa Du'a'in mutum.
“And your Lord said, ‘Call upon Me; I will answer you.’ Indeed, those who reject My worship will enter Hell humiliated, disgraced.” [Soorah Ghaafir, 40:60] The questioner says he makes Du’aa to Allaah () yet Allaah does not respond to him. So this reality presents a problem and confusion for him when contrasted with this noble verse in which Allaah () promises to answer the one who makes Du’aa to Him, and Allaah never breaks a promise. The answer to this is that there are conditions for one’s Du’aa being answered that need fulfillment.
Sharadi na Farko: Ikhlasi ga Allah () ta hanyar kiran Allah shi kaɗai da gaske, yana juyawa zuwa gare Shi da zuciya mai nutsuwa kuma mai gaskiya. Dole ne ya zama mai roƙo da himma yayin da yake roƙon Shi, yana sane da tabbaci cewa Allah () Yana da cikakken iko na amsa kiransa, kuma yana fatan da tsammanin Shi zai amsa.
The First Condition: Sincerity to Allaah () in that one sincerely calls upon Allaah alone, turning to Him with an attentive and truthful heart. He must be earnest while asking Him, knowing with certainty that Allaah () is completely capable of responding to his call, and hoping and expecting Him to answer.
Sharadi na Biyu: Mutum dole ne ya ji cewa yayin da yake yin Du'a'a, yana cikin matsanancin bukatar Allah (), kuma Allah shi kaɗai ne Mai ji da kuma Mai amsa Du'ar wanda aka tilasta masa ya kira shi.
The Second Condition: The person must feel that while making Du’aa, he is in dire need of Allaah (), and that Allaah alone is the only One Who hears and answers the Du’aa of the one compelled to call upon Him.
Game da wanda yake kiran Allah yana jin kansa yana da wadata ba tare da Allah ba, kuma bai cikin buƙatar Allah sosai, sai dai kawai yana yin Du'a'i ne saboda al'ada ko don gwada tasirinsa, to irin wannan mutum ba shi da cancantar a amsa masa.
As for someone calling upon Allaah while feeling himself self-sufficient without Allaah and not in dire need of Him, yet he merely makes Du’aa out of habit or to test the effect, then such a person is not worthy of a response.
Sharadi na uku: Mutum dole ne ya ɗauki duk matakan kiyayewa don kauce wa cin duk abin da aka haramta, domin cin abin da ba a halatta ba yana hana a karɓi addu'o'insa, kamar yadda aka tabbatar a cikin wani Hadisi ingantacce cewa Annabi (ﷺ) ya ce:
The Third Condition: The person must take all precautions to avoid eating anything forbidden because eating that which is impermissible prevents one’s supplications from being answered as has been established in an authentic Hadeeth that the Prophet () said:
Lalle, Allah yana da kyau, kuma ba ya karɓar abin da yake mai kyau sai kawai. Kuma Allah yana umurtar muminai da irin abin da ya umurci manzanni da shi; Ya ce: "Ya ku waɗanda suka yi imani, ku ci daga abubuwa masu daɗi waɗanda Muka azurta ku da su, kuma ku gode wa Allah idan shi kuke bautawa." [Suratul Baqara, 2:172] Kuma Ya ce:
Indeed, Allaah is good and only accepts that which is good. And Allaah commands the believers with the likes of which He commands the messengers; He () said, “O you who believe, eat of the good things We have provided you and be grateful to Allaah if it is Him that you worship.” [Soorah al-Baqarah, 2:172] And He () said:
"Ya ku Manzanni, ku ci daga cikin abinci mai tsarki, kuma ku aikata aiki na kwarai. Lalle ni, Mai sani ne ga abin da kuke aikatawa." [Suratul Mu'minun, 23:51] Sai Annabi ﷺ ya ambaci wani mutum wanda - bayan ya yi tafiya mai nisa - yana cikin rikicewa da kura. Yana mika hannayensa zuwa sama yana cewa, "Ya Ubangiji, ya Ubangiji", amma abincinsa haram ne, tufafinsa kuma haram ne. Yana ciyar da jikinsa da abin da ke haram, to ta yaya za a amsa masa?18
“O Messengers, eat from the good foods and work righteousness. Indeed, I know what you do.” [Soorah al-Muminoon, 23:51] Then the Prophet () mentioned a man who - having traveled far - is disheveled and dusty. He stretches his hands to the sky saying, “O Lord, O Lord”, yet his food if Haraam and his clothes are Haraam. He is taking nourishment from that which is Haraam,17 so how could he be answered?18
Annabi (ﷺ) ya hana irin wannan mutum amsa, duk da cewa a zahiri ya cika wasu daga cikin sharuddan zahiri da ake amsa addu'a da su, kuma sune:
The Prophet () excluded such a man from being answered even though he actually fulfilled some of the physical means by which Du’aa is answered, and they are:
1. Mutumin ya ɗaga hannayensa zuwa sama, yana nufin Allah (), domin Shi na sama da sammai, sama da al'arshi. Miƙa hannu zuwa ga Allah na daga cikin dalilan amsa addu'a, kamar yadda ya zo a cikin Hadisi:
1. The man raised his hands towards the sky, meaning to Allaah (), because He is above the heavens, above the throne. Stretching out the hands to Allaah is from the means of having one’s supplication answered as has come in the Hadeeth:
Lalle, Allah Mai jin kunya ne kuma Mai karimci. Yana jin kunya idan mutum ya ɗaga hannayensa zuwa gare Shi, ya mayar da su babu kowa a cikinsu, an ƙi shi.19
“Indeed, Allaah is shy and generous. He is shy, when a man raises his hands to Him, to return them empty and rejected.”19
2. Wannan mutumin ya yi addu'a ga Allah () yana amfani da sunan "Ubangiji" ta hanyar cewa, "Ya Ubangiji, ya Ubangiji". Neman kusanci ga Allah ta wannan suna yana cikin hanyoyin da bawa zai samu amsar addu'arsa. Ubangiji shi ne mahalicci, mai mallaka, kuma mai tsara dukkan al'amura. A hannunSa ne ikon sammai da ƙasa yake. Saboda haka, za ku ga yawancin addu'o'i a cikin Alkur'ani mai girma sun ƙunshi wannan suna:
2. This man supplicated to Allaah () using the name “Lord” by saying, “O Lord, O Lord”. Seeking nearness to Allaah by this name is also from the means of a servant having his Du’aa answered. The Lord is the creator, the owner, and the arranger of all affairs. In His hand is the control of the heavens and earth. For this reason, you find most of the supplications in the noble Qur’aan contain this name:
"Ya Ubangijinmu, lalle mun ji wani mai kira (Annabi Muhammadu ﷺ) yana kira zuwa ga Imani, yana cewa: 'Ku yi imani da Ubangijinku,' sai muka yi imani. Ya Ubangijinmu, ka gafarta mana zunubanmu, ka kawar mana da munanan ayyukanmu, ka sa mu mutu tare da masu adalci. Ya Ubangijinmu, ka ba mu abin da Ka yi mana alkawari ta hannun Manzanninka, kada ka wulakanta mu a Ranar Tashin Kiyama. Lalle Kai ba ka saba alkawari ba." "Sai Ubangijinsu ya amsa musu da cewa: 'Ba zan bar aikin kowane mai aiki daga cikinku ya salwanta ba, ko namiji ne ko mace; kun zama daga juna.
“Our Lord, indeed, we have heard a caller (Prophet Muhammad) calling to Faith, saying, ‘Believe in your Lord,’ so we have believed. Our Lord, forgive us of our sins and remove from us our misdeeds and cause us to die with the righteous people. Our Lord, grant us what You promised us through Your Messengers and do not disgrace us on the Day of Resurrection. Indeed, You do not fail in Your Promise.” “So their Lord responded to them, ‘Never will I allow to be lost the work of any worker among you, whether male or female; you are of one another.
Saboda haka waɗanda suka yi hijira, aka kore su daga gidajensu, aka cutar da su saboda Ni, suka yi yaƙi, aka kuma kashe su, lalle ne Zan kankare musu zunubansu, kuma lalle ne Zan shigar da su gonaki waɗanda koguna ke gudana a ƙarƙashinsu, a matsayin lada daga wurin Allah. Kuma Allah yana tare da Shi kyakkyawan lada.” [Suratu Ali-'Imran, 3:193-195] Saboda haka, neman kusanci zuwa ga Allah ta hanyar amfani da wannan suna yana cikin hanyoyin da addu'a take karɓuwa.
So those who immigrated, driven out from their homes, harmed in My Cause, fought, or were killed – I will surely remove from them their misdeeds, and I will surely admit them into gardens beneath which rivers flow as a reward from Allaah. And Allaah has with Him the best reward.’” [Soorah Aali-‘Imraan, 3:193-195] So seeking nearness to Allaah by using this name is from the means of one’s Du’aa being responded to.
3. Wannan mutumin (a cikin Hadisin da ke shafi na 23) yana tafiya, kuma galibi lokacin tafiya lokaci ne da ake amsa addu'o'i. Wannan saboda idan mutum yana tafiya, yakan ji bukatar dogaro ga Allah fiye da lokacin da yake gida, cikin tsaro tare da iyalinsa. Wannan ya fi yawa musamman a tafiye-tafiyen zamanin da.
3. This man (in the Hadeeth on pg. 23) was traveling and most of the time, traveling on a journey is a time in which supplications are answered. This is because when one is journeying, he usually feels a sense need and reliance upon Allaah more than when he is at home, secure with his family. This was even more so, especially traveling during those past times.
Annabi () ya ambaci a cikin Hadisi cewa wannan mutumin yana cikin yanayi "na rashin gyara da kura", ma'ana bai kasance cikin yanayin da ya saba kasancewa a ciki ba. Kamar dai abu mafi muhimmanci a gare shi a wannan lokaci shi ne juyawa zuwa ga Allah da roƙo gare Shi ko wane irin yanayi yake ciki, ko cikin rashin tsari da ƙura ko cikin jin daɗi da alatu. Kuma wannan yanayin na rashin gyara da ƙura na iya yin tasiri ga amsar addu'ar mutum, saboda Hadisin da Annabi () ya ce Allah yana sauka zuwa sama ta ƙasa a ranar 'Arafah, yana alfahari da mala'iku game da waɗanda suke tsaye suna roƙo gare Shi, yana cewa:
The Prophet () mentioned in the Hadeeth that this man was, “disheveled and dusty” meaning that he was not in the normal state he usually is. It was as if the most important thing to him at that time was turning to Allaah and supplicating to Him no matter what state he was in, whether untidy and dusty or comfortable in luxury. And this state of being disheveled and dusty may have some affect on one’s Du’aa being responded to due to the Hadeeth in which the Prophet () said that Allaah descends to the lowest heaven on the day of ‘Arafah, boasting to the angels of those who stand and supplicate to Him, saying:
"Ku duba bayina. Sun zo wurina cikin rikicewa da kura."20
“Look at My servants. They have come to Me disheveled and dusty.”20
Ko da yake ya cika dukkan waɗannan hanyoyin da addu'arsa za ta amsu, amma ba su amfane shi ba ko kaɗan, domin abincinsa haram ne, tufafinsa haram ne, kuma an ciyar da shi gaba ɗaya da abubuwa haram. Sai Annabi ﷺ ya ce: "To ta yaya za a amsa masa?" Waɗannan wasu sharuɗɗa ne wanda idan ba a cika su ba, addu'ar mutum na iya zama kamar ba a amsa ta ba. Sai dai idan an cika su kuma Allah (SWT) bai amsa wa mai kira nan take ba, to hakan yana faruwa ne saboda wani dalili da hikimar Allah wadda Shi (SWT)...
Even while fulfilling all of these means of having his Du’aa answered, they did not benefit him at all because his food was Haraam, his clothing Haraam, and he was completely nourished by Haraam means. So the Prophet () said, “So how could he be answered?” So these are some conditions that, when not fulfilled, may make ones’ supplication seem unanswered. However, if they are fulfilled and still Allaah () does not immediately respond to the caller, then that is due to a certain reason and Allaah’s wisdom that He ()
...kuma yana iya kasancewa mutum yana son wani abu kuma yana so, alhali kuwa abin yana da illa sosai a gare shi. Saboda haka, idan mutum ya yi iyakar ƙoƙarinsa wajen cika sharuddan addu'a, amma ya ji ba a karɓi addu'arsa nan take ba, to watakila Allah zai hana masa wata cutarwa mafi girma daga cuta fiye da wannan da ya roƙa, ko kuma zai ajiye sakamakon da amsawar har zuwa Ranar Tashin Alƙiyama, a ranar da zai saka masa da ladan da ya ninka. Don haka idan ya cika sharuddan (amma ba a amsa masa ba saboda hikimar Allah, ba kuma an hana masa wata cutarwa mafi girma daga wadda ya roƙa ba), to za a ba shi lada sau biyu: sau ɗaya saboda ibadar roƙon Allah shi kaɗai, sau ɗaya kuma saboda wahala da baƙin cikin rashin amsa addu'arsa nan take. Don haka Allah zai ajiye masa abin da ya fi girma kuma ya fi cika.
knows yet the caller is unaware of. And it is possible that we love and want something but it is really bad for us. So if one tries his best to fulfill the conditions of Du’aa, yet he feels he is not immediately responded to, then it may be that Allaah will instead prevent an evil greater than that from befalling him, or He may save the reward and response until the Day of Resurrection on which He will repay with increased rewards. So if he fulfills the conditions (yet is not answered due to Allaah’s wisdom nor is an evil prevented from afflicting him greater than that for which he made Du’aa about) then he will be given a reward twice – once for his act of worship of supplicating to Allaah alone, and once for his trouble and grief of not having his Du’aa immediately answered. So Allaah will save for him that which is greater and more complete.
Har ila yau, kada mutum ya ɗauka cewa amsar addu'arsa tana jinkiri, domin wannan yana ɗaya daga cikin hanyoyin da ke hana addu'a karɓuwa da amsawa. Wannan ya dogara ne akan wani Hadisi inda Annabi ﷺ ya ce:
Also, one must not consider the response to his supplication to be slow for this is actually one of the ways of preventing Du’aa from being accepted and answered. This is based on a Hadeeth in which the Prophet () said:
"Kowane ɗayanku za a amsa masa muddin bai yi gaggawa ba, yana cewa: ‘Na yi addu'a amma ba a amsa mini ba.’"21
“Each of you will be answered as long as he is not hasty, saying, ‘I made Du’aa but it was not answered for me.’”21
Don't a mutum ya yi gaggawar neman amsa ko ya yanke ƙauna ya daina yin du'a.
So a person should not try to rush the response or despair and leave making Du’aa.
Maimakon haka, ya kamata ya dage wajen kiran Allah a duk lokacin da ka roƙe Shi, domin hakan wata irin ibada ce da take kusanta ka zuwa gare Shi, kuma ana samun lada a kanta.
Rather, he should persist in calling upon Allaah for each time you supplicate to Him, that is a form of worship by which you draw nearer to Him and are rewarded.
Saboda haka, ɗan'uwana, dole ka dage a kan yin addu'a da gaskiya ga Allah () shi kaɗai a cikin dukkan al'amuranka, na gaba ɗaya da na musamman, ƙanana da manya. Ko da babu wani dalili sai dai cewa yin addu'a ga Allah shi kaɗai ibada ce, to tabbas yana da kyau mutum ya ci gaba da dagewa a kan wannan aiki. Kuma nasara tana wajen Allah.
So, my brother, you must stay constant upon making Du’aa sincerely to Allaah () alone in all of your affairs, the general and specific, the minor and critical matters. And even if there was nothing other than the fact that making Du’aa to only Allaah () is worship, then it would definitely be worthwhile for a person to constantly remain steadfast on this action. And with Allaah lies all success.
16. An ɗauko daga "Majmoo' Fataawaa wa Rasaail" (14/138).
16 Taken from “Majmoo’ Fataawaa wa Rasaail” (14/138).
17 Ko dai haramun ne a cikin kansa (abinci, abin sha, tufafi) ko kuma an same shi ta hanyoyin da ba halal ba.
17 Either impermissible (Haraam) in itself (food, drink, clothing) or obtained by impermissible means.
18 Hadisin nan Muslim ne ya rubuta shi (lamba ta 1015).
18 The Hadeeth was recorded by Muslim (no. 1015).
19 An rawaito shi a Tirmidhi (lamba ta 3809), kuma Shaykh al-Albaani ya ce yana da inganci a cikin "Saheeh Sunan at-Tirmidhi" (lamba ta 2819), da Abu Dawud (lamba ta 1488) – "Saheeh Sunan Abi Dawud" (lamba ta 1320), da Ibn Majah (lamba ta 3865) – "Saheeh Sunan Ibn Majah" (lamba ta 3117), da kuma Ahmad.
19 Recorded by at-Tirmidhee (no. 3809) and Shaykh al-Albaanee said it is authentic in “Saheeh Sunan at- Tirmidhee” (no. 2819), Aboo Daawood (no. 1488) – “Saheeh Sunan Abee Daawood” (no. 1320), Ibn Maajah (no. 3865) – “Saheeh Sunan Ibn Maajah” (no. 3117), and by Ahmad.
21 Wannan hadisi Al-Bukhari (lamba 6340), Muslim (lamba 2735), At-Tirmidhi (lamba 3387), Abu Dawud (lamba 1484), Ibn Majah (lamba 3853) ne suka rawaito shi, da kuma Imam Ahmad.
21 This Hadeeth is recorded by al-Bukhaaree (no. 6340), Muslim (no. 2735), at-Tirmidhee (no. 3387), Aboo Daawood (no. 1484), Ibn Maajah (no. 3853) and by Imaam Ahmad.


