Zakat ta wajaba a kan alkama, sha'ir, dabino da zabibi, saboda abin da Musa b. Talha ya riwaito daga 'Umar wanda ya ce: "Lallai Annabi ﷺ bai shar'anta Zakar sunnah ba sai a cikin waɗannan huɗu: alkama, sha'ir, dabino da zabibi." Musa b. Talha ya kuma ce: "Manzon Allah ﷺ ya kuma umarci Mu'azu b. Jabal - lokacin da ya aike shi zuwa Yaman - da ya karɓi Sadaka daga alkama, sha'ir, dabino da inabi."
Waɗannan Hadisai sun bayyana cewa Zakar amfanin gona da 'ya'yan itatuwa ana karɓarta ne daga waɗannan nau'i huɗu kawai, wato alkama, sha'ir, dabino da zabibi. Ba a karɓarta daga sauran nau'ikan amfanin gona da 'ya'yan itatuwa ba. Wannan saboda Hadisin farko ya fara da kalmar "Innama", wadda ke nuna takaitawa.
Abin da kuma ke ƙarfafa takaita Zakar a cikin waɗannan nau'i huɗu shi ne abin da Al-Hakim, Al-Bayhaqi da At-Tabarani suka tattara daga Hadisin Abu Musa da Mu'azu, lokacin da Annabi ﷺ ya aike su Yaman don koyar da mutane al'amuran addininsu; sai ya ce: "Kada ku karɓi Sadaka sai daga waɗannan huɗu: sha'ir, alkama, zabibi da dabino." Al-Bayhaqi ya ce game da wannan Hadisi: Masu riwayarsa amintattu ne kuma yana da jerin riwaya mai ci gaba.
Wannan Hadisi a fili yake wajen takaita karɓar Zakar amfanin gona da 'ya'yan itatuwa ga waɗannan nau'i huɗu, domin kalmar "Illa" (sai) idan ta zo bayan harafin ƙaryatawa ko hani, tana nufin takaita abin da ke gabanta ga abin da ke bayanta, wato takaita karɓar Sadaka ga nau'i huɗu da aka ambata bayanta. Su ne sha'ir, alkama, zabibi da dabino.
Zakat is obliged upon wheat, barley, dates and raisins due to what Musa b. Talha narrated from ‘Umar who said: “Verily the Prophet (saw) only decreed the sunnah Zakat in these four: wheat, barley, dates and raisins.” Musa b. Talha also said: “The Messenger of Allah (saw) also commanded Muaz b. Jabal-when he sent him to Yemen-that he should take Sadaqah from wheat, barley, dates and grapes.” These Ahadith clarify that the Zakat in crops and fruits is only taken from these four types, namely wheat, barley, dates and raisins. It is not taken from other types of crops and fruits. This is because the first Hadith begins with the word “Innama” which indicates restriction. What also emphasises the limiting of Zakat in these four types is what was collected by Al-Hakim, Al-Bayhaqi and At-Tabarani from the Hadith of Abu Musa and Muaz when the Prophet (saw) sent them to Yemen to teach people the matters of their deen; so he said: “Don’t take Sadaqah except from these four: Barley, wheat, raisins and dates.” Al-Bayhaqi said of this Hadith: Its narrators are trustworthy and it has a continuous transmission. This Hadith is explicit in limiting the taking of Zakat in crops and fruits in these four types, because the word “Illa” (except) if preceded by the article of negation or prohibition would mean restricting what is before it to what is after it i.e. restricting the taking of Sadaqah to the four types mentioned after it. These are barley, wheat, raisins and dates.
Har ila yau, kalmomin alkama, sha'ir, dabino da zabibi waɗanda suka zo a cikin Hadisi, kalmomi ne na ƙayyadaddun suna (Asma' Qasira) ba na aiki ba (ba a samo su daga wani tushe ba), don haka waɗannan kalmomi ba sa shafar wasu abubuwa, ko dai ta ma'anarsu kai tsaye (Mantuq), ko ta ma'ana a fakaice (Mafhum), ko ta hanyar alaƙa mai wajibi (Iltizam). Wannan saboda ba su zama sunayen siffa (Asma Sifaat) ko sunayen ma'ana (Asma Ma'ani) ba; a maimakon haka, an iyakance su ga dukiyoyi na musamman (‘Ayaan) da aka ambata ko aka lissafa. Saboda haka, ba za a iya fitar da ma'anar abinci (watau abinci) ko bushewa ko ajiya daga kalmominsu ba, domin kalmominsu ba su nuna waɗannan ma'anoni ko siffofi ba. Waɗannan Hadisan da suke takaita wajibcin Zakka zuwa waɗannan nau'o'i huɗu na amfanin gona da 'ya'yan itace, suna takaitawa ne ga ma'anar gaba ɗaya da ke cikin Hadisai: "Akwai ushri a kan ƙasar da ruwan sama ke shayarwa, kuma rabin ushri a kan ƙasar da ake shayarwa da tukunya ko Daliya (wata irin guga)." Ma'anar hakan ita ce, ushri yana wajaba a kan duk abin da ruwan sama ya shayar daga alkama, sha'ir, dabino da zabibi, da abin da aka shayar da tukunya, da Gharab ko guga.
Also as the words wheat, barley, dates and raisins which came in the Hadith are defective nouns (not derived), then these words do not cover others whether through their direct meaning (Mantuq), their indirect meaning (Mafhum) or by indispensable indication (Iltizam). This is because they are not descriptive nouns (Asma Sifaat) or nouns of meanings (Asma Ma’ani); rather they are limited to the specific assets (‘Ayaan) that are named or mentioned. Therefore one could not derive from their wording the meaning of nourishment (i.e. food) or dryness or storage as their wording does not indicate these meanings or descriptions. These Ahadith that restrict the obligation of Zakat to these four types of crops and fruits specify the general wording present in the Ahadith: “There is tithe on that land which gets water from the sky, and half-tithe on that land irrigated by a pot or Daliya (a sort of bucket).” So it means that tithe is due on whatever was watered by the sky of wheat, barley, dates and raisins and what was irrigated by a pot, Gharab or buckets.
Ba a wajabta zakka a kan wasu nau'o'in amfanin gona da 'ya'yan itatuwa banda wadannan hudu. Saboda haka, ba a karbar zakka daga masara, shinkafa, wake, kaji (chickpeas), lentil ko sauran nau'o'in hatsi da kayan amfanin gona na wake. Haka kuma, ba a karbar zakka daga tuffa, pear, peach, apricot, promenade, lemu, ayaba ko sauran nau'o'in 'ya'yan itatuwa, domin wadannan nau'o'in hatsi da 'ya'yan itatuwa ba a shigar da su cikin kalmomin alkama, sha'ir, dabino ko zabibi ba. Haka kuma babu wata nassi ingantacce kuma tabbatacce, ko ijma'i, ko kiyas (Qiyas) da ya shafe su. Wannan saboda zakka na cikin ibadodi ('Ibadat), kuma kiyas ba ya aiki a cikin ibadodi wadanda aka takaita su sosai ga nassi. Haka kuma ba a karbar zakka daga kayan lambu irin su kokwamba, kabewa, bakin dankali (aubergine), turnip, karas da sauransu. An ruwaito daga 'Umar, Ali, Mujahid da wasu cewa babu sadaka a kan kayan lambu, kamar yadda Abu Ubaid, Al-Bayhaqi da wasu suka ruwaito. Nisabin amfanin gona da 'ya'yan itatuwa.
Zakat is not obliged on other than these four types of crops and fruits. Therefore, no Zakat is taken from maize, rice, beans, chickpeas, lentils or other types of grains and legumes. Similarly, it is not taken from apples, pears, peaches, apricots, promenade, oranges, banana or other types of fruits because these types of grains and fruits are not included by the words wheat, barley, dates or raisins. Also there is no authentic and genuine text, Ijma’a or analogy ( Qiyas) covering them. This is because Zakat is of the worships (‘Ibadat) and analogy (Qiyas) does not function in worships which are strictly limited to the text. Likewise Zakat is not taken from vegetables such as cucumber, squash, aubergine, turnip, carrots etc. It has been narrated from ‘Umar, Ali, Mujahid and others that there is no Sadaqah on vegetables as narrated by Abu Ubaid, Al-Bayhaqi and others. The Nisab of Crops and Fruits.
Mafi ƙarancin nisabi na amfanin gona da 'ya'yan itatuwa da zakka ta wajaba a kansu shi ne awsuq biyar. Saboda haka idan alkama, sha'ir, dabino da zabibi ba su kai awsuq biyar ba, babu zakka a kansu, saboda abin da Abu Sa'id al-Khudri ya rawaito, ya ce: "Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Ba a karɓar komai sai ya kai awsuq biyar.'" Haka kuma daga Jabir, ya ce: "Sadaka ba ta wajaba sai a kan awsuq biyar" (Muslim ne ya rawaito).
Wasq shi ne sa'a sittin, kamar yadda Abu Sa'id da Jabir suka rawaito daga Annabi ﷺ, ya ce: "Wasq shi ne sa'a sittin." Sa'a shi ne amdad huɗu, kuma mudd shi ne oza 1 1/3 na Baghdad. Sa'a yana daidai da kilogiram 2.176, wasq kuma yana daidai da kilogiram 130.56 na alkama. Saboda haka nauyin awsuq biyar, wato nisabin zakka, na alkama shi ne kilogiram 652. Wannan nauyi yana banbanta da nauyin sha'ir, dabino da zabibi, domin ba su da nauyi iri ɗaya a daidai ma'aunin ƙara, kuma nisabi yana dogara ne da ƙara ba nauyi ba, domin zakka tana da alaƙa da shi kamar yadda aka faɗa a cikin hadisan da suka dace.
The lowest Nisab of crops and fruits upon which Zakat is obliged is five Awsuq. So if wheat, barley, dates and raisins do not reach five Awsuq there is no Zakat upon them, due to what was narrated from Abu Said al-Khudri who said: “The Messenger of Allah (saw) said: “Nothing is taken until it reaches five Awsuq.” Also from Jabir who said: “Sadaqah is not obliged except on five Awsuq” (collected by Muslim). The Wasq is sixty Sa’a as Abu Said and Jabir narrated from the Prophet (saw) who said: “The Wasq is sixty sa’a.” The Sa’a is four amdad and the mudd is 1 1/3 Baghdadi ounces. The Sa’a is equivalent to 2.176 kilograms and the wasq is equivalent to 130.56 kilograms of wheat. So the weight of five Awsuq - which is the Nisab of Zakat-of wheat is 652 kilograms. This weight differs from the weight of barley, dates and raisins as these are not of equal weight for the same volume measure, and the Nisab depends upon the volume not the weight, because Zakat is related to it as was stated in the relevant Ahadith.