In het vorige hoofdstuk werd benadrukt dat de kennis van de Heer binnen de fiṭrah aan analyse en redenering voorafgaat. De indruk op de ziel verplicht de mens Hem te erkennen, zolang zijn zintuigen gezond zijn en er geen hindernissen aanwezig zijn. Wanneer iemand ten prooi valt aan twijfel of onachtzaamheid, heeft de logica een rol in het ondersteunen van de op de fiṭrah gebaseerde kennis door de ziel eraan te herinneren. Ibn Taymiyyah zei: ‘Er is geen onderlinge tegenspraak tussen instinctieve, vanzelfsprekende kennis en het bezit van bewijs dat deze ondersteunt.’107

In the previous chapter, it was highlighted that the cognition of the Lord  within the fiṭrah precedes analysis and reasoning. The imprint on the soul requires a man to acknowledge Him, , so long as his senses are of sound nature and the impediments are absent. In the event where a person falls prey to doubt or heedlessness, logic has a role in shoring up fiṭrah-based cognition by reminding the soul. Ibn Taymiyyah said, ‘There is no mutual conflict between instinctive self-evident knowledge and possession of evidence that supports it.’107

De Openbaring wijst op de belangrijkste rationele argumenten in deze kwestie en andere. Wanneer we nadenken over hoe de Openbaring deze kwestie behandelt, zien we een aantal punten:

Revelation points out the main rational arguments in this issue and others. If we contemplate how revelation deals with this issue, we observe a number of points:

1. De instrumenten van op logica gebaseerd redeneren in de Koran en de profetische traditie zijn opvallend eenvoudig en helder. Ze zijn gemakkelijk te begrijpen en volledig in overeenstemming met de fiṭrah.

1. The tools of logic-based reasoning in the Qur’an and the prophetic tradition are distinctly simple and clear. They are easy to digest and are in absolute alignment with fiṭrah.

Deze hulpmiddelen behoren tot de nuttigste rationele bewijzen en stemmen overeen met de meeste zielen. ‘Een rationeel bewijs dat gemakkelijk te begrijpen en te verteren is en voor de geest duidelijk is, is eerder geneigd om vertrouwd te worden.’108 Ibn Rushd laat zien hoe eenvoudig de bewijzen in de Openbaring zijn en hoe zij een mens efficiënt naar het doel leiden. Hij zei: ‘Wanneer men de religieuze methoden beschouwt, blijkt het merendeel uit twee kenmerken te bestaan: zij zijn doorslaggevend, en zij zijn eenvoudig en niet samengesteld, d.w.z. zij zijn wat hun uitgangspunten betreft weinig in aantal. Daarom zullen hun conclusies nauw aansluiten bij hun uitgangspunten.’109

These tools are the most beneficial of rational proofs and are congruent with most souls. ‘Rational proof that is easy to grasp and digest, and is apparent to the mind, is more likely to be trusted.’108 Ibn Rushd reveals the simplicity of the proofs in revelation, and how they efficiently lead a person to the goal. He said, ‘When the religious methods are contemplated, most are found to comprise of two characteristics: they are conclusive, and they are simple and not compounds, i.e., they are few in terms of their propositions. Therefore, their conclusions would be closely aligned to their propositions.’109.

2. Overvloed en verscheidenheid.

2. Abundance and variety.

Dit is een faciliteit die Allah aan Zijn dienaren verleent. Ibn Taymiyyah zei: 'Hoe meer mensen behoefte hebben aan kennis van iets, des te meer maakt Allah het bewijs voor die kennis voor hen toegankelijk, zoals de bewijzen om Wie Hij is te kennen, de bewijzen van het profeetschap van Zijn Boodschapper ﷺ, de bewijzen van Zijn macht en kennis, enzovoort. Zulke bewijzen zijn talrijk en overtuigend.'110

This is a facilitation granted by Allah  to His servants. Ibn Taymiyyah  said, ‘The more people are in need of knowing something, Allah facilitates for them the evidence for its knowledge, such as the proofs for knowing Who He is, the proofs of His Messenger’s prophethood, the proofs of His power and knowledge, etc. Such proofs are numerous and conclusive.’110

Een aspect van het argument uit de logica voor het bestaan van God is dat het gevolg wijst op de oorzaak. Openbaring kwam om ons dit argument te herinneren, in verschillende bewoordingen en in meerdere contexten. Met dit in gedachten is het dan mogelijk Hem te bewijzen via Zijn gehele schepping, aangezien zij allemaal een van Zijn gevolgen zijn. Dat het gevolg op de oorzaak wijst, is een overkoepelend argument voor talloze deelargumenten, waarvan het aantal gelijk is aan de variëteit die in de schepping te vinden is. Zoals Ibn Rushd zei toen hij het argument uit uitvinding voor het bestaan van de Schepper becommentarieerde: ‘En van dit type zijn er vele aanwijzingen, evenveel als er uitgevonden dingen zijn.’111 Sterker nog, ‘er is geen schepping die niet op zichzelf een teken is dat wijst op haar Schepper, op een manier die elke vorm van deelgenootschap aan Hem uitsluit’.112

One aspect of the argument from logic for the existence of God is that the effect is indicative of the cause, and revelation came to remind us of this argument with various wordings and in multiple contexts. With this in mind, it is then possible to prove Him  through His entire creation, as they are all one of His effects, . The effect being indicative of the cause is an umbrella argument for numerous sub-arguments, which number the amount of variety found in the creation. It is as Ibn Rushd said as he commented on the argument from invention for the existence of the Creator: ‘And in this type are many indicators as per the number of invented things.’111 In fact, ‘there is no creation that is not in itself a sign pointing to its Creator, in a manner which disallows any partnership associated unto Him’.112

De dichter Abū al-ʿAtāhiyyah zei:

The poet Abū al-ʿAtāhiyyah  said:

Zie, wij zullen allemaal verouderd raken.

‘Lo, we are all going to become obsolete.

Wie van de kinderen van Adam kan voor altijd blijven bestaan?

Who from the children of Adam can remain forever?.

Hun oorsprong ligt bij hun Heer.

Their origin is from their Lord.

En ieder zal terugkeren tot zijn Heer.

And everyone shall return unto his Lord.

Helaas, hoe kan de Goddelijke ongehoorzaamd worden?

Alas, how can the Divine be disobeyed?.

En hoe kan Hij worden ontkend?

And how can He be denied?.

Allah is in elke beweging.

Allah has in every motion.

En in elk stilstaand moment een getuigenis.

And in every stationary moment a testament.

En in alles heeft Hij een teken.

And in everything He has a sign.

Erop wijzen dat Hij de Enige is.’.

Pointing out that He is the One.’.

Het is dus duidelijk dat de uitspraak 'Allah heeft wegen naar Hem toe, zoveel als alle ademtochten van de schepping' niet ver van de waarheid verwijderd is.113.

It is clear, therefore, that the statement ‘Allah has ways unto Him to the tune of all the breaths taken by the creation’ is not far off from the truth.113.

3. De Koran behandelt dit onderwerp meestal op indirecte wijze en door middel van argumentum a fortiori.

3. The Qur’an mostly deals with this issue by way of implication and argumentum a fortiori.

De meeste bewijzen in de Koran die worden aangevoerd om Zijn bestaan aan te tonen, worden gegeven om een ruimer punt te bewijzen, zoals Zijn eenheid in heerschappij en goddelijkheid. Zulke verzen wijzen op Allah's bestaan door noodzakelijke implicatie. Aangezien deze verzen worden aangevoerd om de eenheid van Allah te bewijzen en enkele van Zijn volmaakte eigenschappen te benoemen, bieden ze tevens bewijs voor Zijn bestaan door implicatie. Deze bewijsmethode is het argumentum a fortiori, zoals duidelijk is. Ter verduidelijking: Allah zegt: "Zeg, o Profeet: 'Zou ik een andere heer zoeken dan Allah, terwijl Hij de Heer van alles is?'"114 Dat Allah de Heer van alles is, houdt in dat Hij het bezit heeft van de volstrekte heerschappij, schepping en voorzienigheid. Dit maakt duidelijk dat de Koran zich niet uitsluitend richtte op het bewijzen van Allah's bestaan, maar veeleer op het introduceren van de schepping aan haar Schepper, het onthullen van Zijn volmaakte eigenschappen, en het uitleggen van het ontzag, de verheerlijking en de monotheïstische aanbidding die Hem toekomen. Wat betreft het louter besef bij de schepselen dat zij een Heer hebben die hen schiep en dat zij behoefte hebben aan Zijn bestaan, dat is reeds in hun fiṭrah gegrift.

Most proofs in the Qur’an mentioned to demonstrate His existence are presented to prove a wider point, such as His oneness,  in lordship and divinity. Such verses point out Allah’s existence by necessary implication. Since these verses are presented to prove the oneness of Allah  and relate some of His perfect attributes, then they are also offering proof for His existence by implication. This method of evidence is argumentum a fortiori, as is evident. To highlight an example, Allah  says, ‘Say, O Prophet, “Should I seek a lord other than Allah while He is the Lord of everything?”’114 So, for Allah to be the Lord of everything denotes that He is associated with the attributes of ultimate dominion, creation, and planning. This reveals that the Qur’an’s concern was spent not solely on proving Allah’s existence, but rather to introduce the creation to its Creator, reveal His perfect attributes, and explain the reverence, glorification, and monotheistic worship that He deserves. As for the mere cognition of the creation that they have a Lord that created and that they are in need of His existence, then that is already imprinted onto their fiṭrah.

4. Door zijn verschillende formuleringen wil de openbaring de mens aansporen tot en herinneren aan het element van de fiṭrah.

4. Through its various wordings, revelation seeks to stimulate and remind man of the element of fiṭrah.

De Koran roept bij de ziel het verlangen op om middelen aan te wenden in de verschillende situaties waarmee de mens te maken krijgt, om een gewenste uitkomst te bereiken. Allah zegt bijvoorbeeld: 'Voor degenen die niet geloven in het Hiernamaals, zijn alle slechte eigenschappen; en voor Allah zijn de voortreffelijkste eigenschappen. En Hij is de Almachtige, de Alwijze.'115 Het herinnert de dienaar ook aan zijn juiste plaats voor zijn Heer en aan zijn behoefte aan Hem wanneer een beproeving hem treft: 'Hij is Degene Die jullie mogelijk maakt om over land en over zee te reizen. En het gebeurt dat jullie op schepen zijn die met gunstige wind varen, tot vreugde van de passagiers. Plotseling worden de schepen overvallen door een zware storm, en die aan boord worden van alle kanten overspoeld door golven, en zij denken dat ze verloren zijn. Dan roepen zij alleen tot Allah, in oprechte toewijding: "Als U ons hieruit redt, zullen wij zeker dankbaar zijn."'116 De Koran zegt ook: 'Wanneer iemand door tegenspoed wordt getroffen, roept hij Ons aan, liggend op zijn zij, zittend of staand. Maar wanneer Wij hun tegenspoed wegnemen, keren zij terug naar hun oude gewoonten alsof zij Ons nooit hebben aangeroepen om enige tegenspoed weg te nemen! Zo is de daden van de overtreders voor hen aantrekkelijk gemaakt.'117

The Qur’an evokes the soul’s desire to adopt means in the various situations man faces in order to achieve a desired outcome. For example, Allah  says, ‘To those who disbelieve in the Hereafter belong all evil qualities, whereas to Allah belong the finest attributes. And He is the Almighty, All-Wise.’115 It also reminds the servant of his rightful place in front of his Lord and his need for Him when calamity befalls: ‘He is the One Who enables you to travel through land and sea. And it so happens that you are on ships, sailing with a favourable wind, to the passengers’ delight. Suddenly, the ships are overcome by a gale wind and those on board are overwhelmed by waves from every side, and they assume they are doomed. They cry out to Allah alone in sincere devotion, “If You save us from this, we will certainly be grateful.”’116 The Qur’an also says, ‘Whenever someone is touched by hardship, they cry out to Us, whether lying on their side, sitting, or standing. But when We relieve their hardship, they return to their old ways as if they had never cried to Us to remove any hardship! This is how the misdeeds of the transgressors have been made appealing to them.’117

Componenten van het argument uit de logica:

Components of the argument from logic:

Als we de aard van het rationele bewijs dat wijst op het bestaan van Allah analyseren, zullen we opmerken dat het uit twee kerncomponenten bestaat:

If we analyse the nature of the rational proof that points to the existence of Allah , we will observe that it is made up of two key components:

1. Instinctieve aangeboren begrippen.

1. Instinctive innate concepts.

2. Observatie en de zintuigen.

2. Observation and the senses.

Deze argumenten die het bestaan van Allah bewijzen, zijn aangeboren, instinctieve waarheden die bij de mens horen, zoals de onjuistheid van een voorkeur zonder oorzaak voor die voorkeur, de behoefte van een gevolg aan een oorzaak, en het beginsel van causaliteit. Andere bewijzen vloeien voort uit deze argumenten. Zo leidt het bestaan van iets na eerder niet-bestaan tot de vraag naar causaliteit en voorkeur: Wat precies gaf de voorkeur aan het bestaan van dit wezen boven zijn niet-bestaan? Wat was de oorzaak om het uit het niets naar de wereld van het bestaan te brengen? Evenzo is het volmaakte ontwerp in de opbouw van de wereld een gevolg dat een oorzaak vereist, enzovoort. De aanwezigheid van dit aangeboren element maakt dit soort argumentatie buitengewoon wijdverbreid en gemakkelijk te begrijpen. Het bracht de bedoeïen ertoe zijn beroemde uitspraak te doen: ‘Kameelmest wijst op kamelen. Voetafdrukken duiden op reizen. Waarom wijzen dan de hemel met zijn sterrenbeelden en de aarde met haar dalen niet naar de Verhevene, de Alwetende?’

These arguments that prove Allah’s existence are instinctive realities that are innate to man, like the impropriety of preponderance without a cause for preponderance, an effect’s need for a cause, and the principle of causality. Other proofs stem from these arguments. Thus, the existence of something after having been non-existent leads to the question on causality and preponderance: What exactly gave preponderance for the existence of this entity over its non-existence? What was the cause to take it out from nothingness into the world of existence? Likewise, the immaculate design in the construct of the world is an effect that requires a cause, and so on. The presence of this innate component makes this type of argument extremely widespread and easy to understand. It led the Bedouin to utter his famous phrase: ‘Camel dung points to camels. Footprints indicate travel. So the sky with its constellations and the Earth with its valleys – why do they not point to the Sublime, the Omniscient?’

Deze omvatten de waarneembare en zichtbare beelden en verschijnselen van de wereld. Logica wordt toegepast op deze waarnemingen, waardoor een mens conclusies kan trekken – dit is de vrucht van het op bewijs gebaseerde redeneerproces. Schepselen die begrijpen dat de zintuigen naar Allah wijzen, weten dat zij een van Zijn werkingen zijn. Vanuit dit gezichtspunt wordt elke soort schepping in het Arabisch ʿālam genoemd (letterlijk: wereld). Ibn Taymiyyah bespreekt waarom ʿālam ʿālam wordt genoemd: ‘ʿĀlam is datgene wat kennis geeft, zoals khātam datgene is waarmee men zegelt…Elke categorie van schepping wordt ʿālam genoemd omdat zij een teken en een bewijs is voor de Schepper – in tegenstelling tot ʿālim, dat degene is die weet, net zoals khātim degene is die zegelt. Hij zei: “…maar hij is de Boodschapper van Allah en het zegel van de profeten”.ﷺ118

These pick up the observable and perceptible imagery and phenomena of the world. Logic is applied on these observations, enabling a person to derive conclusions – this is the fruit of the evidence-based reasoning process. Creations who understand that the senses point to Allah  know that they are one of His effects. From this viewpoint, each type of creation in Arabic is called ʿālam (literally: world). Ibn Taymiyyah discusses why ʿālam is called ʿālam: ‘ʿĀlam is that which gives knowledge, like khātam is that which is used to seal…Each category of creation is called ʿālam as it is a sign and proof for the Creator – as opposed to ʿālim, who is one who knows, just like khātim, who is the one who seals. He  said, “…but is the Messenger of Allah and the seal of the prophets”118

…omdat hij het zegel voor hen was.’ Hoewel alle schepselen op Hem wijzen, verschillen ze in de mate waarin ze dat doen. Hoewel levenloze voorwerpen op Allah wijzen, is hun aanwijzing minder dan die van levende schepselen. Er is een verschil tussen de aanwijzing naar Allah door een kiezelsteen en die door een mens. Een deel van de verschillende niveaus van aanwijzing hangt samen met de aard van de materie (het onderwerp van redenering) en met de aard van de waarnemer (de redenaar).

because he was the seal to them.’ Though all creations are indicative of Him , they vary in their level of indication. Though inanimate objects are indicative of Allah , their indication is less than that of living creations. There is a difference between the indication to Allah  by a pebble and that of a human. Part of the varying levels of indication goes back to the nature of matter (the subject area for reasoning) and the nature of the observer (the reasoner).

Hoewel het theïstische standpunt over de aangeboren kennis van Allah duidelijk is, en hoewel het mogelijk is om rationele bewijzen te gebruiken om de mens aan die aangeboren aanleg te herinneren en daarmee tot tevredenheid in dat opzicht te komen, is het debat in filosofische kringen het volgende: is het mogelijk om een rationele redenering voor het bestaan van Allah te geven, of niet?

Though the theist viewpoint on the cognition of Allah  being innate is clear, and that it is possible to leverage rational proofs to remind man of that innate predisposition and to gain contentment in that regard, the arena of argument in circles of philosophy is this: Is it possible to offer rational reasoning for Allah’s existence  or not?

Men vindt er drie standpunten over dit onderwerp: mogelijk; tegen; en tussenposities die óf verward óf aarzelend zijn om zich naar één kant te neigen. Agnostici bijvoorbeeld hebben geen standpunt over het bestaan van het Goddelijke: zij aanvaarden noch verwerpen Zijn bestaan. Hoewel sommigen van hen deze mening zijn toegedaan omdat ze vinden dat het bewijs aan beide kanten elkaar opheft, stellen anderen dat hun agnosticisme komt doordat het voor het menselijk verstand onmogelijk is om in deze kwestie tot een vaste conclusie te komen. Zij beweren dat onze denkvermogens geen antwoord kunnen geven op de vraag naar het bestaan van God. Dit standpunt ontkent de mogelijkheid dat de vraag naar het bestaan van God beantwoord kan worden. Voordat we ingaan op de details van de bewijzen die op Zijn bestaan wijzen, moeten we kort ingaan op de vraag hoe ver de mogelijkheid reikt om God via rationele bewijzen te kennen. Kunnen we onze denkvermogens gebruiken om hierover een antwoord te vinden? Hoewel mensen die in God geloven dat niet doen via empirische of directe zintuiglijke weg, heeft dat hen er niet van weerhouden in Hem te geloven. Zij geloven op grond van a) de eis van de fiṭrah, en b) diverse rationele argumenten. Daarnaast is er het bewijs dat de Profeten en Gezanten hebben gebracht, dat wijst niet alleen op Zijn bestaan maar ook op Zijn volmaakte eigenschappen. Om te verduidelijken dat Allah rationeel kan worden erkend, moet worden opgemerkt dat alles wat bestaat van een van twee soorten is:

One finds three positions on this: possible; against; and middle positions that are either confused or hesitant to incline either way. Agnostics, for example, do not have a position on the existence of the Divine – they neither accept nor reject His existence. Though some of them are of this view because they feel the evidence on both sides cancel each other out, others of this view state that their agnosticism is because it is impossible for human cognition to arrive at any firm conclusion in this matter. They claim that our cognitive tools are unable to offer any answer to the question of God’s existence. This position negates the possibility that the question of God’s existence can be answered. Before we delve into discussing the details of the proofs that are indicative of His existence, we should quickly deal with the issue of the scope of possibility of knowing God through rational proofs. Can we use our cognitive powers to arrive at an answer in this regard? Though humans who believe in God do not do so by way of empirical or direct sensory means, that has not prevented them from having faith in Him. They believe on the basis of a) the requirement of the fiṭrah, and b) various rational arguments. This is in addition to the evidence brought by the Prophets and Messengers that point not only to His existence but His perfect attributes. To clarify that Allah  can be recognised rationally, it should be noted that everything in existence is one of two types: