د فکر سستي ستونزه ده. دا سستي د لويديځ په هېواد باندې د تسلط او د هغه د افکارو د خلکو په ذهنونو باندې د تسلط څخه راځي. له همدې کبله، لومړی ځل داسې ښکاري چې د دې سرچینې درملنه د ستونزې حل دی. مګر له ژورې کتنې وروسته دوه شیان ښکاره کېږي.

Slowness in thinking is the problem. This slowness comes from the domination of the West over the country and the domination of its thoughts over the people. Therefore, it may seem at first to the mind that the treatment of this origin is the solution to the problem. However, after close examination, two matters are noticed:

دا ستونزه ډېره ساده کړل شوې ده. دوهم، دا د درملنې څخه تېښتې معنا لري. له همدې امله، دا سرچینه یوازې د درملنې پر مهال باید یاده شي، خو حل پر هغې نه پروت دی. څرنګه چې ستونزه ساده کیږي، لومړی: لویدیځ او د هغه تسلط د ټولو ستونزو سرچینه ده، پشمول د فکر ورکېدو او سستۍ څخه. که درملنه پر همدې بنسټ متمرکزه شي، د دې بنسټ له لرې کیدو سره به سستي هم له منځه ولاړه شي. که څه هم دا خبره په ټولیز ډول سمه ده، خو تعقیب ته اړتیا لري. له همدې امله، د تعقیب پر مراعات نه کول د ستونزې یوه ساده کول دي. نو ستونزه د بنسټ له لرې کېدو او د تعقیب د شتون څخه عبارت ده. د تعقیب شتون اړین دی، حتی که بنسټ له منځه ولاړ شي. تعقیب هغه څه ته رسوي چې بنسټ پرې پاتې کړي دي، نه دا چې خپل بنسټ. له همدې امله، تعقیب د درملنې سرچینه ده، نه د بنسټ لرې کول. نو تعقیب حل دی، که بنسټ، یعنې د لویدیځ تسلط، پاتې وي یا نه. په هرصورت، د بنسټ له لرې کېدو سره تعقیب کمیږي او اغیزمن کیږي.

firstly, this is an over-simplification of the problem. Secondly, this means escape from treating the problem. Therefore, this origin has only to be noted during treatment, but the solution does not depend on it. As for the simplification of the problem, the West and its domination is the source of all the predicaments, including slowness of thinking. Focusing the treatment on the basis means that its removal would remove the slowness. Though this is true as a whole, it needs pursuance. Thus, the lack of observance of pursuance is a simplification of the problem. So, the problem is the removal of the basis and the presence of pursuance. The presence of pursuance is necessary, even if the basis is removed. The pursuance is what leads to the removal of what the basis left, not the basis itself. Therefore, pursuance is the origin of the treatment and not the removal of the basis. So pursuance is the solution whether the basis, which is the domination of the West, remained or not. However, the removal of the basis reduces the pursuance and makes it more effective.

د همدې لپاره، تعقیب هغه څه دي چې علاج پکې پیل کیږي. تعقیب هغه څه دي چې د دې بنسټ اغیزې له منځه وړي. نو، تعقیب له هرڅه دمخه ضروري دی.

Accordingly, pursuance is what the treatment starts with. Pursuance is what removes the effects of this basis. Thus, pursuance is necessary before anything else.

دا ترتیب، د ورو فکر علاج تعقیب دی. تعقیب ناگزیر دی، ځکه پرته له دې هیڅ حل نشته. نو د فکر د ورو والي، یعنی د خپلسري والي نشتوالي یا د هغې د پرمختګ حقیقي علاج تعقیب دی. تعقیب په ورو فکر متمرکز دی، لکه څنګه چې لاندې دی:

Thus, the treatment of slow thinking is pursuance. Pursuance is inevitable, for there is no solution without it. Therefore, the true treatment of the slowness in thinking, i.e. of the absence of spontaniety or its development, is pursuance. Pursuance is focused on slowness of thinking as follows:

لومړی: د خلکو او افرادو ته د ډیرو شیانو وړاندې کول ضروري دي ترڅو هغوی پر دغو شیانو فکر وکړي. د دغو شیانو او هغو شیانو پر فکر کولو سره چې د دوی په مخ کې پیښیږي، د فکر کولو سست والی ښکاره کیدای شي. د دغه سستي لیدنه یا احساس د درملنې د پیل په توګه نیول کیږي. نو باید دغه لیدنه یا دغه احساس واخلو او په ژوره توګه یې مطالعه کړو تر هغه چې د هغې حقیقت پوه شو. د مثال په توګه، موږ خلکو ته یو شی وړاندې کوو، لکه د دوی راتلونکی، د دوی اوسنی حالت یا د دوی تاریخ. موږ ګورو چې دوی دا راتلونکی ډیر ورو تحلیلوي تر هغه چې له لاسه یې ووځي. دوی خپل حقیقت او تاریخ هم په همدې ډول تحلیلوي. دا د دې سره سره ده چې د راتلونکي تحلیل د حقیقت له تحلیل او د تاریخ له تحلیل څخه توپیر لري. په هرصورت، د ورو فکر کولو کارول او دا چې دا د دوی لپاره طبیعي شوی، دوی ته اجازه ورکوي چې په تحلیل کې ډیر وخت ونیسي او خودکاره شیان فلسفي کړي، تر هغه چې راتلونکی، حقیقت یا تاریخ په روښانتیا کې د زیاتوالي پر ځای ناڅرګنده شي. د فکر کولو دا سستي په ټولو کې برجسته پدیده ده. نو موږ د هغه څه په اړه بحث نه کوو چې وړاندې شوي، څه هم وي؛ بلکې موږ د ټولو په کې ښکاره پدیده نیسو. موږ یې نیسو، ګوټ ته یې اچوو او په کلکه برید ورباندې کوو؛ توضیح کوو چې دا یو له ترټولو برجستو عیبونو څخه دی، چې خلکو ته یې نفرت وړی، تر دې حده چې ویل یې سم دي چې شاتو د مچیو غایط دی. که دوی د فکر کولو سستي نه خوښوله، یعنې د ورو تحلیل څخه کرکه کوله، نو په کې د فکر کولو د چټکتیا لور ښکاره کیده. دا تمایل د روغتیا لومړی نښه ده. که دا تمایل په ښکاره ډول ونه لیدل شي، نو موږ باید په دوی کې یې رامنځته کړو. دا د اشارې له لارې، یا چټکو درملنو او د چټکتیا د اغیز له لارې کیدای شي. په دې ډول به دا تمایل د دوی په ځینو کې شتون ولري، که په ټولو کې نه وي. په هرصورت، دا به په ټولو کې د شتون لپاره ډیر وخت ونه نیسي. پس، د مسئلې وړاندې کول او ښکاره پدیدې ته حمله کول به موږ د چټکتیا لور ته تمایل ته رسوي. دا به د بریا لومړی نښه وي. د سستۍ درملنه د تشریح او ښوونې، یا د خبرو اتریو او کتابونو د لیکلو له لارې نه رامنځته کیږي. بلکې دا د ځانګړو شمېر کلمو په کارولو له لارې رامنځته کیږي چې عمل یې په ځان کې لري، یا د خپلو عملونو په واسطه. دا تعقیب دی. په دې ترتیب سره، تعقیب د محدودو کلمو او ښکاره عملونو نوم دی.

Firstly: It is necessary to present many things to the people and to the individuals so that they think of them. Through their thinking about these things and about what occurs in front of them, slowness in thinking might be noticed. This observance or sensation of the slowness is taken as the starting point in the treatment. So we should take such observance or such sensation and study it thoroughly until we understand its reality. For example, we present to the people something, like their future, their current situation or their history. We find them analyse this future slowly until it slips away from their hands. They also analyse their reality and their history in the same manner. This is despite the fact that analysis of the future is different to the analysis of the reality and to the analysis of history. However, their use of slow thinking and the fact that it became innate to them, makes them take a long time in analysis and they philosophise the automatic things, until the future, the reality or the history becomes vague instead of increasing in clarity. This slowness in thinking is the prominent phenomenon in all of them. So we do not discuss what we presented, whatever it is; rather we take the phenomenon apparent in all of them. We hold it, seize it and attack it strongly; we explain that it is one of the most prominent faults, making it loathsome to the people, to the point that it is right to say to them that honey is the excrement of the bees. If they disliked slowness in thinking, i.e. they hated slow analysis, inclination in them towards speed in thinking would appear. This tendency is the first sign of recovery. If this tendency does not appear clearly, then we have to create it in them. This can be through allusion, or by quick treatments and the effect of the speed. Thus this tendency will exist in some of them, if not in all of them. However, it will not take a long time before it exists in all of them. Thus, presenting the matter and attacking the apparent phenomenon would lead us to the tendency towards speed. This would be the first indication of success. The treatment of slowness does not result from explanation and demonstration, or through speeches and writing books. It rather results from the use of a limited number of words that contain actions, or through the actions themselves. This is pursuance. Accordingly, pursuance is a limited number of words and apparent actions.

دوهم: ضروري ده چې په دې تعقیب کې وړاندیز او ټينګار دومره دوام وکړي، ترڅو چې خلکو یا افرادو ته له دې تعقیب څخه ستړیاوی راښکاره شي، داسې چې وایي: "مهرباني وکړئ، دا بس دی." داسې نه ده چې ټول خلک به ووایي چې دا بس دی. او دا هم کافي نه ده چې یو یا دوه کسان دا ووایي.

Secondly: It is necessary to follow up the presentation and the insistence in this pursuance, until boredom appears to the people or the individuals from this pursuance, as if they were to say, “please, it is enough”. It is not expected that all of the people will say that it is enough. Nor is it satisfactory that one or two people said that.

بلکه باید احساس شود که خلق د تعقیب څخه ستړي شوي وي. په هغه وخت کې تعقیب بند شي. دا سمه نده چې تعقیب دومره وشي تر څو چې ټول خلک د دې څخه ستړي شي، پرته له دې چې دا احساس یا محسوس کړي. تعقیب د یوځای زیرکو کسانو یا د خلکو د یوې لږې شمیرې له امله بند نه شي. بلکه ضروري دا ده چې انسان په دې پسې ولاړ شي تر څو داسې احساس شي چې تعقیب هیڅ ګټه نه لري. په هغه وخت کې چې دا احساس شي، تعقیب بند کړي.

Rather, it should be felt that the people were fed up with the pursuance. At that point, pursuance is ceased. It is not correct to pursue this until all the people were fed up of it, without feeling or sensing it. Pursuance should not cease just because of a few intelligent individuals, or a small number of the people. It is rather necessary that one follow up till one feels that pursuance would be of no use. At that point one stops pursuance once one felt that.

دا ځکه چې فرض کیږي چې دا احساس د یوې ټولنیزې حقیقت پر بنسټ شتون درلود، نه د یو څو هوښیارو کسانو د حقیقت پر بنسټ.

This is because it is supposed that this feeling existed based on a comprehensive reality and not a reality of a few intelligent individuals.

دريمه: د تبليغ طريقه بايد متنوع وي. يعني د خلکو ته د دوی د راتلونکي، اوسني حال او تاریخ بیانولو وروسته، ضروري ده چې د دوی ژوند، د دې ژوند یوځاېتوب او د هغه ډول هم وښودل شي. د دوی طرز ژوند هم ورته وړاندې کېږي او د دې طرز ژوند ساتنه، حتی په تورې يعني په زور هم.

Thirdly: Pursuance has to vary. This means, after presenting to the people their future, current situation and their history, it is necessary to present to them their life, the monotony of this life and its manner. Their way of life is also presented to them and the protection of this way of life, even by the sword, i.e. force.

او د دې لارې مخالف ته د کتلو ستړګه باید د زغم یا غفلت پرته وي؛ حتی داسې ستړګه وي چې دښمنۍ ته رسیږي. بیا نور مسایل په مختلفه طریقه وړاندې کیږي. دې کې هغه مسایل هم شامل دي چې فکر ته اړتیا لري، نه څه خودکاره، لکه سپړنه (venture)، څوکۍ (chair) او بڼکۍ (plate).

Moreover, the outlook towards the one who disagrees with this way should be without tolerance or negligence; it should even be an outlook that reaches hostility. Other matters are then presented, in a varied way. This should include those matters that require thinking and not automatic ones, like the venture, the chair and the plate.

دوی باید هغه کسان وي چې د فکر کولو ته اړتیا لري.

They rather should be of those that need thinking.

څلورم: انسان باید د هغو مسایلو په اړه په پوهه او ځیرتیا کې وي کله چې دغه مسایل خلکو ته وړاندې کوي، د دغو مسایلو اغیز او خلکو د هغو په اړه د فکر په اړه خبر وي. دا ځکه چې د هغه فکر، یعنې ځیرتیا، دا یو وسیله وي چې د هغه صادر کړي حکمونو سمون او د هغه څرګند کړي احکامو سمون وازمویل شي. دا همدارنګه ځکه چې حمله د ځای پر ځای وشي، د اورېدونکي او وینایونکي په نظر کې. که څوک ځیرتیا له لاسه ورکړي، نو هرڅه له لاسه ورکوي، ځکه چې د تعقیب، تکرار یا تنوع څخه هیڅ ګټه نشته، که چېرې ځیرتیا او فکر حاضر نه وي. نو ځیرتیا او فکر د بریالیتوب له اړتیاوو څخه دي.

Fourthly: One has to be in a state of awareness of the matters when he presents them to the people, aware of their effect and of the people’s thinking regarding them. This is in order that his reflection, i.e. awareness, is a means of testing the validity of the judgements he issues and the correctness of the observances that he expresses. This is also in order to launch the attack in the right place, in the view of the listener and the speaker. If one lost awareness one would lose everything, for there is no advantage from the pursuance or the repetition or the diversity, without the presence of awareness and reflection. Thus, awareness and reflection are among the necessities for success.

جہاں تک ان لوگوں کا تعلق ہے جو علاج انجام دیں گے، پہلی نظر میں ذہن میں آتا ہے کہ یہ رہنما، مخلص لوگ، یا وہ ہونے چاہییں جو عوام یا افراد کے ذمہ دار ہوں۔ حقیقت میں، کوئی بھی شخص یہ کام دوسروں کے ساتھ یا خود اپنے ساتھ کر سکتا ہے، بشرطیکہ وہ چاروں شرائط پر عمل کرے۔ لہٰذا یہ علاج کسی خاص شخص کے کرنے کے لیے مقرر نہیں کیا گیا۔ بلکہ یہ ایک عمومی انداز میں رکھا گیا ہے جو رہنماؤں، مخلص لوگوں، سرپرستوں اور امت کے کسی بھی ممکنہ فرد کو شامل کرتا ہے۔ اگر تم معاملہ اپنے سامنے رکھ کر خود اپنا علاج کرو تو بھی وہ درست طور پر ہوگا اور کافی ہوگا۔ لہٰذا یہ بات اچھی طرح جان لینی چاہیے کہ یہ علاج ہر شخص کی ملکیت ہے؛ ہر آدمی اسے انجام دے سکتا ہے، خواہ وہ اکیلا ایک فرد ہو اور خواہ یہ خود اپنے ساتھ ہو۔ پس اہمیت علاج کی ہے، نہ کہ اس بات کی کہ اسے کون انجام دیتا ہے۔

As for the ones who will carry out the treatment, it appears at first to the mind that it should be the leaders, sincere ones or those in charge of the people or individuals. In reality, any person can do that with people or with himself, as long as he followed the four conditions. Therefore, the treatment is not designed for a particular person to undertake. It is rather designed in a general way that includes the leaders, sincere ones, guardians and any possible person from the Ummah. Even if you presented the matter to yourself and treated yourself, you would be treated correctly and it would be enough. Therefore, it must be well known that this treatment is the property of every man; every man can undertake it, even if he was one person and even if it was on himself. So what counts is the treatment, not who carries it out.