۱۹۲۴ کال کې د اسلامي واکمنۍ پای د ډیری مصنوعي مسلمانو دولتونو د جوړېدو لامل شو چې د خپل موجودیت بنسټ یې ملي‌ګرایي وګرځاوه. په هرحال، دا دولتونه هغه "خپلواکۍ" نه وه چې د هغوی جوړونکو د عثماني خلافت پر ضد ترې دفاع کوله. په حقیقت کې، لویديځو د خپلواکۍ ژمنې په ښکاره دروغ وې، او په واقعیت کې دا یو زهرجن دام و چې مسلمانان پرې ولوېدل. د لویديځو اصلي موخه د مسلمانې نړۍ کلتوري استعمار وه، خو کله چې اسلامي دولت د دوی د پنجو ترلاسه کېدو ته نږدې شو، نو د مسلمانې ځمکې فزیکي یرغل ته یې له دې پرته بل څه ونه منل. دا یې د لومړۍ نړیوالې جګړې وروسته د ملتونو د ټولنې ۲۲مې مادې کې راوست، چې وايي: "هغه ټولنې چې مخکې د ترکي امپراتورۍ پورې تړاو درلود، په داسې پراختیايي پړاو کې رسېدلي دي چې د هغوی موجودیت د خپلواکو ملتونو په توګه په موقتي ډول منل کېدای شي، د یو تکلیف‌شوي قیم له لارښوونې او مرستې سره، تر هغه وخته چې دوی پخپله ودرېدای شي."11

The end of Islamic rule in 1924 created many artificial Muslim states that used nationalism as the basis for their existence. However, these states were far from the ‘independence’ that their creators fought for against the ‘Uthmani Khilafah. Indeed, the promises of independence by the West were outright lies and in reality, it was a vicious trap that the Muslim fell in. The real intent of the West was to colonise the Muslim world culturally, but when the Islamic State came within the reach of their claws, they settled for nothing less than the physical invasion of Muslim Land. This they enshrined in Article 22 of the League of Nations after the 1st World War, “Certain communities formerly belonging to the Turkish Empire have reached a stage of their development where their existence as independent nations can be provisionally recognised subject to the rendering of administrative advice and assistance by a mandatory, until such time as they are able to stand alone.”11

البته، "مشورتی اداره" کو نوبنیاد قومپرست ریاستوں کو قبول کرنا پڑا، جو برطانیہ اور فرانس کے نزدیک کھلی یلغار سے کم نہ تھا۔ برطانیہ نے عراق، فلسطین اور ٹرانس اردن پر قبضہ کر لیا، جبکہ فرانس نے شام اور لبنان لے لیے۔ شریف حسین کی "آزاد عربی ریاست"، جو مملکتِ حجاز کے نام سے جانی جاتی تھی، ۱۹۲۵ء میں بس اس کا جو کچھ باقی رہ گیا تھا وہ اب کی سعودی عرب میں شامل کر دیا گیا۔

Naturally, the ‘administrative advice’ had to be taken by the newly formed nationalistic states, which according to Britain and France meant nothing short of invasion. Britain took over Iraq, Palestine and Transjordan, while France took Syria and Lebanon. All that was left of Sharif Hussain’s ‘independent Arab state’, known as the Kingdom of Hijaz, was absorbed into what is now Saudi Arabia in 1925.

جو کچھ ظاہر ہوتا ہے، اس سے یہ واضح ہوتا ہے کہ مسلم دنیا میں بہت سی قوم پرست ریاستوں کے قیام کے باوجود مسلمان اب بھی باقی دنیا سے پیچھے ہیں۔ اگرچہ مسلم ممالک اب مغرب کی نوآبادیات نہیں رہے، لیکن جس جمود کا ہم شکار ہوئے ہیں وہ اتنا شدید ہے کہ ہم عملی طور پر مغرب کے معاشی غلام بن چکے ہیں، جو کہ اس سے کہیں زیادہ بدتر ہے۔ اس کے بعد سے مسلمانوں کو دوبارہ زندہ کرنے کی کوششیں کی گئی ہیں، لیکن ان میں سے کوئی بھی کامیاب نہیں ہوئی۔

It can be seen, therefore, that despite the creation of many nationalistic states in the Muslim world, Muslims still lag behind rest of world. Although Muslim countries are no loner colonies of the West, the stagnation that we have suffered is so severe that we have literally become economic slaves to the West, which is far worse. Attempts have been made since then to revive the Muslims but none of them have succeeded.

ملي گرايي (ناسيوناليزم) په مسلمانه نړۍ کې د ناکامۍ يوه لاره پرېښې ده. لاندې د ملي گرايي پر بنسټ د مسلمانانو د بيا ژوندي کولو د ناکامو هڅو ځينې مثالونه وړاندې کېږي.

Nationalism has left a trail of failure in the Muslim world. Some examples of failed attempts to revive the Muslims based on nationalism are presented below.

مصر جمال عبدالناصر د مصر یو کلاسیک مثال دی د دې ناکامۍ. ناصر په ۱۹۵۴ کال کې واک ته ورسید او د مصر لپاره خپل نظر یې خپرول پیل کړل. په خپل کتاب «د انقلاب فلسفه» کې هغه د مصر درې اصلي رولونه بیانوي: د عربي نړۍ مشر، د اسلامي نړۍ مشر، او د هغو افریقایی تورپوستو هیوادونو مشر چې د خپلواکۍ لپاره مبارزه کوي.

Egypt Gamal Abdul Nasser of Egypt is a classical example of such failure. Nasser came to power in 1954 and began to propagate his vision for Egypt. In his book The Philosophy of Revolution he outlines the three main roles of Egypt as the leader of the Arab world, the Muslim world and of the black African nations struggling for independence.

د ناصر هيله چې عربان متحد کړي په اصل کې د عربي ملي گرايۍ پر بنسټ ولاړه وه. هغه تصور کاوه چې عربان به يوازې د دې له امله متحد شي چې يو ژبه، يو لباس او يوه تاريخ لري. په هرحال، ناصر وکړای شو چې د عربي ملي گرايۍ احساس داسې راپاڅوي چې دمخه يې ساري نه و ليدل شوي. د ۱۹۵۶ کال کې د سوېز کانال ملي کول او د ۱۹۵۸ کال کې د مصر او سوريې يووالی، چې د دې له امله د متحده عربي جمهوريت جوړ شو او په منځني ختيځ کې دوه تر ټولو ستراتيژيکې هيوادونه سره يو ځای کړل، د هغه د «عروبت» نارې نورې هم پياوړې کړې.

Nasser’s hope of uniting the Arabs primarily hinged around Arab nationalism. He imagined that the Arabs would unite simply because they had a common language, dress and history. However, Nasser did manage to arouse Arab nationalism to the extent never seen before. The nationalisation of the Suez Canal in 1956 and the merger between Egypt and Syria in 1958 to create the United Arab Republic, bringing together two of the most strategic countries in the Middle East, further boosted his call of ‘Arabism’.

د «عربیت» لپاره غورزنی سره داسې سیاسي-اقتصادي پالیسۍ هم راغلې، چې بې پروا سوسیالیستي وې او هېواد یې ویرانه کړ. همدارنګه، لکه څنګه چې امت وروسته پوه شو، ناصر د منځنۍ ختیځې سیمې کې د انګلستان او امریکا ترمنځ د سیالۍ یوه ساده مهره وه، پرته له دې چې بل څه وي.

The call for ‘Arabism’, however, was also accompanied by reckless socialist economic policies that crippled the country. Also, as the Ummah learnt later, Nasser was nothing more than a pawn in the struggle between Britain and America in the Middle East.

که څه هم ناصر په ښکاره توګه د پخوانۍ شوروي اتحاد له خوا ملاتړ شوی ښکارېده، خو په حقیقت کې هغه د امریکا یو اجنټ و۔¹²

Although Nasser was seen to be publicly backed by the former Soviet Union, in reality he was an agent of America12.

د متحدې عربي جمهوریت ټوټه کیدل په ۱۹۶۱ کال کې، او اسرائیل بریالیتوب په ۱۹۶۷ کال کې

The breakup of the United Arab Republic in 1961, and the triumph of Israel in the 1967

د ۱۹۶۷ کال جګړه، چې په هغې کې اسراییل سینا له مصر څخه، د جولان لوړې له سوریې څخه او د لویدیځ ساحل له اردن څخه ونیول، د ناصر د «عربیت» پای ته ورساوه. دا لوی ملي تجربه ناکامه شوه، او تر اوسه عربي نړۍ په ډیرو دولتونو ویشل شوې ده.

war, when it captured Sinai from Egypt, the Golan Heights from Syria and the West Bank from Jordan, put an end to Nasser’s ‘Arabism’. This great nationalistic experiment had failed and to this day the Arab world is still divided into many states.

ترکیه، چې د عثمانی خلافت مرکز و، هغه هېوادونو کې دی چې د ملي‌ګرایۍ څخه ډېر اغېزمن شو. مصطفی کمال دا لیدنه درلودله چې ملي‌ګرایي پر بنسټ یو ملت جوړ کړي، او دا لیدنه عملي شوه، خو په کومه پراخه بڼه پرمخ نه ځي. نه د کمال د جمهوري خلکو ګوند پخوانۍ ملي‌ګرایۍ پالیسۍ، نه د سیکولر مورلنډ ګوند او نه د اوس سوسیالیست ډیموکرات پاپولیست ګوند پالیسۍ به هېڅکله ترکیه خپل پخوانی لوړ مقام ته بیرته راوړي. پر خای یې، د کردي ملي‌ګرایۍ د ریښې نیولو سره، ترکیه په تدریج سره د مدني کشمکشونو لور ته روانه ده.

Turkey Turkey, being the seat of the ‘Uthmani Khilafah, is one of the countries that was deeply affected by nationalism. The vision of Mustapha Kamal to forge a nation based on nationalism did materialise but it failed to progress in any substantial way. Neither the nationalistic policies of Kamal’s Republican People’s Party in the past, nor those of the secular Motherland Party or the Socialist Democratic Populist Party now, are ever going to return Turkey to its former glory. Instead, Turkey is gradually slipping towards civil strife as Kurdish nationalism takes root.

د کمال د ترکی د ملی‌پرستی پر بنسټ د بیا ژوندي کولو هڅه ترکیه یوازې پرېښې ده۔

Kamal’s attempted revival based on Turkish nationalism has left Turkey in the cold.

هغه سیمه چې یو وخت د نړۍ د مشرې دولت، اسلامي دولت، د پلازمېنې په توګه ویاړل کېده، اوس د ناروغ دولت په توګه پاتې شوې ده، بې ځایه پریښودل شوې؛ نه اروپایانو قبوله کړې ده، نه د منځني ختیځ هېوادونو. ملي ګرایۍ ترکیې ته له سپکاوي پرته بل هېڅ نه دی راوړی، خو سره له دې هم د ترکیې حکومت لا تر اوسه د ترکي ملي ګرایۍ په ټینګار دی.

The area which was once honoured as the capital of the leading state of the world, the Islamic State, has now become the diseased state, left for nowhere; it is not accepted by the Europeans nor by the Middle East. Nationalism has brought nothing but humiliation for Turkey, yet despite this, the Turkish government still persists with Turkish nationalism.

سعودی عرب او د خلیج ایالتونه سعودی عرب او د خلیج مختلف ایالتونه د هغه کلاسیک قومي ناسیونالیزم یوه ښه بیلګه ده چې لویدیځ، په ځانګړې توګه برتانیې، وده ورکړه. دغه سیمو څخه قدرتمند قبیلې د مالي معاملو او خپلواک ایالتونو د ژمنو په بدل کې د عثماني خلافت پر ضد راپورته شوې.

Saudi Arabia and the Gulf States Saudi Arabia and the various states in the Gulf reflect a classical case of nationalism that was nurtured by the West, especially Britain. The powerful tribes were mobilised from these areas against the ‘Uthmani Khilafah through financial deals and promises of independent states.

انگریزانو لومړی شریف حسین او د هغه زامنو فیصل او عبدالله څخه کار واخیست ترڅو د خلافت پر وړاندې بغاوت وکړي. دغه بغاوتونه د مشهور انګریز جاسوس ټي ای لارنس[13] په مرسته ترسره شول، چې هڅه یې کوله د اسلامي دولت ځواکونه وځوروي او د ۱۹۱۷ع کال په جریان کې د مصر څخه پرمخ روان د جنرال ایلنبي د لښکر په ښي اړخ کې د دوی اړیکې وګډوډوي. په هرصورت، کله چې شریف وروسته د انګریزانو له نظره ولوېد، نو هغوی د هغه پر ځای عبدالعزیز بن سعود ټاکه، چې د واک د ترلاسه کولو په مبارزه کې بیا هم د انګریزانو لخوا مالي مرسته کېده.

The British first used Sharif Hussain and his sons Faisal and ‘Adbullah to revolt against the Khilafah. These revolts were instigated through the assistance of the famous British agent T. E. Lawrence13, who was trying to harass the Islamic State’s forces and disrupt their communications on the right flank of General Allenby’s army advancing from Egypt during 1917. However, when Sharif later fell out of favour with the British, they replaced him with ‘Abd al-Aziz ibn Saud, who was also being financed by the British in his struggle to gain control.

د ۱۹۲۷ کال په پای کې، د سعود کورنۍ وکړای شول چې د عربي ټاپوگان ډېر برخه خپله واکمني لاندې راولي، او په همدې کال د برتانوي لوړ ځواک سره یو تړون لاسلیک شو، چې کورنۍ ته یې بشپړ واک ورکړ، د دې په بدل کې چې د سعود کورنۍ د قطر، بحرین، د متحده عربي امارات او عمان د خلیجي شیخانو باندې د برتانیې د پاچاهۍ لوړ اقتدار ومنلو. په ۱۹۳۲ کال کې د عربي ټاپوگان نوم "د سعودي عربستان پاچاهي" کېښودل شو.

By the end of 1927, the Saud family had managed to secure control of most of the Arabian peninsular, and in the same year, a treaty was signed with the British who gave the family complete authority in return for the Saud’s recognition of British suzerainty over the Gulf Sheikhdoms of Qatar, Bahrain, United Arab Emirates and Oman. In 1932, Arabian peninsular was named Kingdom of Saudi Arabia.

له هغه وخت راهیسې د سعود کورنۍ په سیمه باندې ډیر سخت کنټرول ساتلی دی، او خپل واک یې په قبیلوي جوړښت باندې تأسیس کړی دی. ټوله حکومت د سعود کورنۍ غړي چلوي، چې اوس شمیر یې له پنځه زرو څخه زیات دی.

Since then the Saud family has kept a very tight control of the area, establishing the authority on a tribalistic structure. The entire government is run by the members of the Saud family, which is currently in excess of five thousand.

کویت، قطر، بحرین، متحده عربي امارات او عمان په اړه، برتانیې د اسلامي دولت له ړنګېدو په 1924 کال کې هم مخکې خپل استازي د واکمنانو په توګه ایښي وو. د السعيد کورنۍ په 1891 کال کې له برتانیې سره تړونونه لاسلیک کړل، د کویت الصباح په 1899 کال کې لاسلیک وکړ، د ال ثاني کورنۍ په 1915 کال کې همداسې وکړل، او د متحده عربي امارات مختلف ځايي واکمنانو هم ورته لاره وتړله.

As for Kuwait, Qatar, Bahrain, United Arab Emirates and Oman, Britain had installed its agents as rulers even before the demise of the Islamic State in 1924. Al-Said family signed treaties with Britain in 1891, al-Sabah of Kuwait signed in 1899, al-Thani family followed suit in 1915 and various local rulers of United Arab Emirates also followed the same pattern.

برتانیې لخوا دې کورنیو د واکمنانو په توګه نصب کیدل د عرب ځزیرې بیا هغه وخت ته وګرځول چې مخکې له اسلامه د مختلفو قبیلو واکمني په سیمه کې وه. د حکومت دې ډول جوړښت د دې سیمې مسلمانان بیا ژوندي نه کړل. په حقیقت کې د سیمې د ویش ملي بنسټونو باندې ترسره کیدل د پرمختګ هرې هیله له منځه یوړې، ځکه واکمن ټول د خپلو څوکیو د ساتلو په کار دومره بوخت دي چې نور هیڅ ونه شي کولای. د دې حقیقت سره سره چې د عرب ځزیرې ګټه له نفتو هغه څه ډیر دي چې حتی لویدیځ هیوادونه یې نلري، هیڅ ډول پرمختګ رامینځته نه شو. له نفتو پرته نه کومه صنعت شته او نه د جوړولو کومه پلان. هغه پیسې چې له ۱۹۴۰ کلونو راهیسې نفتو راوړې، د سویس بانکونو حسابونو او د لویدیځو هیوادونو د پانګوونې ادارو ته لیږدول شوې. ملیت پالنې دې دولتونو لوړ نه کړل، بلکې دوی د کفارو تر کنټرول لاندې نور هم ډیر راټیټ کړل.

The installation of these families as rulers by the British returned the Arabian peninsular to the pre-Islamic days when various tribes were ruling the region. This form of governmental structure has not revived the Muslims of this region. Indeed, dividing the area on nationalistic lines has obliterated any hope of progress because the rulers are all too busy trying to secure their positions. Despite the fact that the Arabian peninsular has income from oil that far exceeds even the Western countries has not resulted in any form of progress. Except the oil, there is no industry or any plans to establish one. The money that oil has brought since the 1940’s has been siphoned off to the Swiss banks accounts and Investment Houses of the Western nations. Nationalism has not elevated these states, rather, it has subjected them to the control of the Kuffar more than ever before.

ایران. د ایراني ملي گرايي پیدایښت د ۱۹مې پیړۍ ته رسېږي، هغه وخت چې د مشنري تحریک په اسلامي دولت کې نفوذ وکړ. له هغه وخته ایران هم د بهرني مداخلې، اشغال او همکارۍ خپله برخه درلودله. په هرصورت، هغه مهال چې باید په ځانګړې توګه روښانه شي، د ۱۹۷۹ کال څخه راهیسې دی، کله چې د به اصطلاح «اسلامي انقلاب» پیل شو او د ټولنې ټول بڼه یې بدله کړه.

Iran The rise of Iranian nationalism can be traced back to the 19th Century during the infiltration of the missionary movement in the Islamic State. Since then Iran also had its share of foreign intervention, occupations and collaborations. However, the key period that need to be highlighted is the period since the eruption of the so-called ‘Islamic Revolution’ in 1979, which transformed the entire shape of the society.

«انقلاب اسلامی» د شاه د پاچاهی نظام له منځه یووړ او د هغه پر ځای هغه نظام راوست چې ویل کیږي یو اسلامي نظام دی. د ایران یوه ژور کتنه ښئې چې دا نظام لاهم له هغه نظام څخه ډېر لرې دی چې اسلام یې غواړي. که څه هم جلباب او خمار عام دي، ږیرې او د اذان غږ هم شتون لري، خو هغه قوانین چې پلي کیږي لاهم د غیر اسلامي نظام منعکس کوونکي دي. همدارنګه د ایران اساسي قانون دا شرط لګوي چې د دولت مشر یوازې یو ایراني کیدای شي. دا خبره په څرګنده توګه د اسلام سره ټکر کوي، ځکه نسب، نژاد یا رنګ د دولت د مشر د دندې شرطونه نه دي. نو په ایران کې انقلاب ملي ګرایي له ریښې نه نه ده ویستلې، بلکې دا یې نور هم قوي کړې ده.

The ‘Islamic Revolution’ eradicated the Iranian monarchy of the Shah and replace it with what is claimed to an Islamic system. Close examination of Iran shows that it is still very far from the system that Islam calls for. Although jilbab and khimar are common, as well as the beards and the sound of adhan, the laws that are applied still reflect non-Islam. Also, the constitution of Iran stipulates that the head of the state can only be an Iranian. This clearly contradicts Islam because tribe, race or colour are not conditions for the post of the head of the state. So the revolution in Iran has not uprooted nationalism, instead, it has further strengthen it.

پاکستان په ۱۹۴۷ کال کې د هند د براعظم د مسلمانانو لپاره یوه خپلواکه ځای په توګه جوړ شو.

Pakistan Pakistan was created in 1947 be to an entity for the Muslims in the Indian subcontinent.

په دې څیز سره چې عامو خلکو ته داسې نظر ورکړل شوی و چې پاکستان به یو اسلامي دولت وي، په حقیقت کې پاکستان د سیکولر ملي دولت په توګه وویشل شو. د ۱۹۴۷ کال د اګست په ۱۱ مه د پاکستان د اساسي شورا لومړی ځل کراچۍ کې وغونډیده، او محمد علي جناح، چې د غونډې د رییس په توګه وټاکل شو، وویل: "زه فکر کوم چې باید خپل آرمانونه زموږ په مخ کې وساتو، او تاسو به وګورئ چې په وخت سره به هندوان هندوان پاتې نشي او مسلمانان مسلمانان پاتې نشي، نه په مذهبي مانا، ځکه چې دا د هر فرد شخصي عقیده ده، بلکه په سیاسي مانا د دولت د وګړو په توګه..."14

Although the vision given to the masses was that Pakistan would be an Islamic State, in reality, Pakistan was carved-up as a secular nationalistic state. On August 11, 1947, Pakistan’s constituent assembly met in Karachi for the first time and Mohammed Ali Jinnah, who was elected to preside over the meeting, said, “I think we should keep in front of us our ideals and you will find that in the course of time Hindus would cease to be Hindus and Muslims will cease to be Muslims, not in the religious sense, because that is the personal faith of each individual, but in the political sense as citizens of the State...”14

کله چې یو مسلمان په سیاسي مفهوم کې مسلمان پاتې نشي، دا معنا لري چې اسلام به د دولت په چلولو کې هیڅ برخه ونلري، خو هغه خپلې عبادتي دندې ساتي، هغه یو سکولر انسان کیږي، ځکه سکولرizm د دین جلا کول له دولت څخه دی. نو د جناح د پاکستان نظر د یو سکولر ملت نظر و. سربیره پردې، مسلمانان د یوې ملي نعرې، «پاکستان زنده باد» (پاکستان ژوندۍ وي) شاته ټول کیدو ته هڅول شول، کومه چې تر دې ورځې پورې په پاکستان کې او بهر هم اورېدل کیږي.

When a Muslim ceases to be a Muslims in the political sense, it means that Islam will not play any part in running the state, but he keeps his rituals of worships, he becomes a secular person since secularism is to divorce the deen from the state. So Jinnah’s vision of Pakistan was that of a secular nation. Furthermore, the Muslims were encouraged to rally behind a nationalistic slogan, ‘Pakistan Zindabad’ (Long live Pakistan), which is heard even to this day in Pakistan and outside.

د پاکستان جوړول د مسلمانانو د یووالي او بیا ژوندي کولو لپاره وو. خو دا تجربه له پیله ناسمه وه، ځکه چې په ختيځ او لوېديځ پاکستان کې توپيرونه راڅرګند شول. سره لدې چې د متحده پاکستان له نیمايي زیات مسلمانان بنګالي ژبه ويله، خو د لوېديځ پاکستان واکمن طبقې اردو د دولت ژبه وګرځوله، ځکه اردو د لوېديځ پاکستان ژبه وه. پر دې سربېره، بنګالي خلک د ټيټ نژاد په توګه کتل کېدل، نو د واکمنۍ مسؤولیت یوازې د لوېديځ پاکستان په لاس کې پاتې شو. د صنعتي پراختيا ډېره برخه هم په لوېديځ برخه کې ترسره شوه، او بنګالي خلک ډېر بېګانه شول. دا عوامل، او د هند هڅې چې د مسلمانانو یووالی ړنګ کړي، د ختيځ او لوېديځ پاکستان ترمنځ د واک مبارزې لامل شول. د دې واک مبارزې په اوج کې، دا مبارزه د دوو نژادونو، يعنې «پاکستانيانو» او «بنګالیانو» مبارزه وګرځېده.

The creation of Pakistan was meant to unify and revive the Muslims. However, this experiment was flawed right from the start as differences emerged between East and West Pakistan. Despite the fact that more than half of the Muslims in united Pakistan spoke Bengali, the ruling elites in West Pakistan adopted Urdu as the state language, Urdu being the language spoken in West Pakistan. Added to this was the fact that Bengali people were seen as an inferior race, and responsibility of governance was thus exclusively in the hands of West Pakistan. Most of the industrial development was also carried out in the Western wing and the Bengali people became very alienated. These factors, and the campaign by India to destroy the unity of the Muslims, led to a power struggle between East and West Pakistan. At its zenith, this power struggle became the struggle of two races, namely, the ‘Pakistanis’ and the ‘Bengalis’.

قومي تعصب په ۱۹۷۱ کال کې خپل اوج ته ورسید، کله چې ذوالفقار علي بھټو د مشرقي پاکستان له مجیب الرحمن سره د ځواکمن اکثریت له مخې عمومي ټاکنې وګټلې، خو بھټو له واک څخه لاس اخیستل ونه منل. مجیب الرحمن وروسته د بنګالي دولت بنګله دیش جوړ کړ، په دې توګه د یوځای پاکستان نسکورېدل بشپړ شول.

Nationalism reached climax in 1971 when Zulfiqar Ali Bhutto refused to relinquish power after Mujibur Rahman, from East Pakistan, won the General Elections with a slim majority. Mujibur Rahman went on to create a Bengali state called Bangladesh, thus completing the destruction of united Pakistan.

د ملي بنسټ پر بنسټ د متحده پاکستان ویش مسلمانانو ته هیڅ ستونزه حل نکړه. تفرقه د مسلمانانو په پوځي او اقتصادي لحاظ کمزورې کړې، په ځانګړې توګه بنګله دیش، چې تر اوسه هم پراخه او ځپونکې غربت او فساد سره مخ دی.

Carving-up united Pakistan on nationalistic lines did not solve any problems for the Muslims. Disunity has made the Muslims weak militarily and economically, especially Bangladesh which continues to suffer from wide-spread crippling poverty and corruption even to this day.

لنډیز کې، موږ کولی شو دا پایله واخلو چې ملي‌ګرایۍ هیڅکله د مسلمانانو لپاره کار نه دی کړی. دا نه اتفاق راوړی، نه پرمختګ او نه هم هم‌آهنګي، بلکې برعکس اختلاف، بې ثباتي او د بهرنیو ملتونو او سازمانونو لکه ملګرو ملتونو او نړیوال پیسو صندوق (IMF) پورې تړلتیا زیږولې ده.

In summary, we can conclude that nationalism has never worked for the Muslims. It did not provide unity, progress nor harmony but created disunity, instability and dependence on foreign nations and organisations like the UN and the IMF.