Sorun artık düşüncenin nasıl başlatılacağı değil, çünkü düşünce insanda doğuştan gelen tabiatı gereği zaten vardır. Bunun sebebi, insanın akıl ve realiteyi akla ulaştıran duyu ile yaratılmış olmasıdır; bu da tabii bir husustur. Bundan sonra kalan mesele, önceki bilgi meselesi ve duyunun akla taşıdığı realite meselesidir. Dolayısıyla akıl ve duyu, doğumundan itibaren insanla birliktedir; ikisi de yaratılıştan ve doğuştan onunla beraberdir. Bu nedenle bu hususları başlatmak herhangi bir çaba veya emek gerektirmez, zira insanda yaratılıştan, yani fıtraten mevcutturlar. Önemli olan, duyunun akla taşıdığı realiteler ve bu realiteyi açıklayan önceki bilgilerdir. Realiteler ise mevcut ve bol miktardadır. Bu dünyada yaşamak nedeniyle duyu, günlük olan sayısız ve art arda gelen olayların yanında birçok realiteyle karşılaşır. Duyunun yapması gereken tek şey bu realiteleri taşımaktır. Akla taşıdığı realitelerin aşırı sayıda olmasına rağmen, bu realiteyi açıklayan önceki bilgi geniş, erişilebilir ve kullanımı kolay olduğu için duyu düşünceyi başlatacaktır. Bu nedenle düşüncede bir sorun yoktur ve bu bir sorun teşkil etmez. Düşünceyi nasıl başlattığımız bir sorun değildir ve bir soruna yol açmamalıdır. Bütün sorun, Kâfir sömürgeciliğinden, yani Rusya dahil Kâfir Batı'dan kaynaklanmaktadır. Batı, araştırması ve farkındalığı sayesinde düşüncenin var olduğunu biliyordu. Bu yüzden asıl dikkati, düşünceyi nasıl askıya alacağı, ya da onu nasıl verimsiz ve etkisiz kılacağı, askıya alamıyorsa da sonuç olarak onu nasıl zararlı hale getireceği üzerine yoğunlaştı. Hiç kimse düşünceyi askıya alamaz, çünkü yaratık canlıdır, yani hayat sahibidir; insan düşünen bir varlıktır ve hayatın bulunması tabiidir. İnsanın düşünen biri olması da bu nedenle tabiidir. Dolayısıyla insan var olduğu, hayat onda aktığı sürece, düşünceyi onda askıya almak mümkün değildir. Bu nedenle Batı, bu düşüncenin zarar verici hale gelmesi için çaba harcadı. Sorun da buradan ortaya çıktı. Yani sorun, düşüncenin zararlı hale gelmesidir. Peki bu zarar nasıl giderilebilir ve düşünce faydalı kılınabilir? Buna cevap, mevcut düşüncenin kendisinde yatmaktadır. Batılı olmayan insan düşünür, ancak düşüncede aşırıya kaçar ve ölçüyü aşar. Her şeyi düşünür ve inceler, her şeyi felsefeye dökер. Bunun iki sonucu olur: Birincisi, nesneleri felsefi bir gözle düşünmeye başlar. Böylece sandalyeyi felsefeleştirir, "nedir bu?" diye sorar. Tabağı felsefeleştirir, "nedir bu?" diye sorar. Fincanı felsefeleştirir, "nedir bu?" diye sorar. Ve bu şekilde bu şeyleri kendi doğalarından, zamanlarından ve doğal durumlarından çıkarmış olur. Böylece bunlar daha da belirsizleşir; hatta etraflarını bir muğlaklık sarar ve gerçek anlamlarından uzaklaşırlar. Dinleyici ya da okuyucu, sandalyenin ne olduğunu, tabağın ne olduğunu ve fincanın ne olduğunu bilmez hale gelir. Eğer sadece adlarının anılması yeterli olsaydı, onu layıkıyla bilmiş olurdu.

The problem now is not how to initiate thinking, for thinking exists in people by their innate nature. This is because man is created with a brain and with sensation that transfers the reality to the brain, which is a natural matter. What remains after that is the issue of the previous information and the issue of the reality that the sensation carries to the brain. Thus, the brain and sensation exist with man since his birth, they are both with him from creation and by innate nature. Therefore, initiating these matters does not need any effort or work, for they exist with man innately, i.e. by creation. What are important are the realities that are carried by sensation to the brain and the previous information that explains such reality. As for realities, they are available and abundant. Due to life in this world, sensation encounters many realities, besides the numerous and consecutive occurrences that are daily incidents. All that the sensation has to do is to carry these realities. Regardless of the excessive number of realities it carries to the brain, it will initiate thinking because the previous information that explains this reality is vast, accessible and easy to use. Therefore, there is no problem in thinking, nor does it represent any problem. How we initiate thinking is not a problem, nor should it cause any problem. The whole problem is from the Kaafir colonisation or the Kaafir West including Russia. The West knew from its study and awareness that thinking exists. So its main attention became how to suspend it, or how to make it unproductive and inactive and then consequently how to make it harmful if it could not suspend it. Nobody can suspend thinking, because the creature is animate, i.e. living, man is a thinking creature and the presence of life is natural. The fact that man is a thinker is thus natural. Therefore, it is not possible to suspend thinking in man as long as he exists, as long as life flows in him. Therefore, the West spent its effort to make this thinking harmful. From this the problem arose. So, the problem is that thinking became harmful. How then can this harm be removed and thinking made useful? The answer to this lies in the current thinking itself. The non-western person thinks, but he exaggerates and becomes excessive in thinking. He thinks about and studies everything and he philosophises everything. This, results in two matters: Firstly, he starts to think about objects by philosophising them. Thus he philosophises the chair, “what is it?” He philosophises the plate, “what is it?” He philosophises the cup, “what is it?” So he takes these things out of their nature, their time and their natural situation. Thus, they become more obscure; rather obscurity surrounds them, thus becoming remote from their true meaning. The listener or the reader becomes unaware of what the chair is, what the plate is and what the cup is. If it were satisfactory for it just to be mentioned, then he would have known it properly.

Felsefe yapmasaydı, onu olduğu gibi bilirdi. Dolayısıyla onu muğlaklaştıran şey düşünme ya da felsefe yapmadır. Bu nedenle bu felsefe yapmanın ortadan kaldırılması gerekir. Bu durum maddi ve manevi şeyler için de geçerlidir. "Risk"ten bahsetme yalnızca adını söylemekle sınırlı kalsaydı, ne olduğu bilinirdi. Ancak onun hesaplı ya da araştırılmış bir girişim, ya da düşüncesiz bir girişim olarak felsefesi yapılırsa, bilinen bir girişim olmaktan çıkar; daha çok bir plan hâline dönüşür. Buna benzer olarak spontanlık, akıl kullanımı, zekâ ve benzeri terimler de vardır. Bu kelimeler ne kadar çok açıklanır ve felsefesi yapılırsa, o kadar muğlaklaşırlar. Bu nedenle, onlardan muğlaklık ancak felsefe yapma onlardan ayrıldığında ya da düşünme onlardan ayrıldığında giderilir. Bu bağlamda düşünmenin zararı yalnızca onun genelleştirilmesinden ve her şeyi, hatta otomatik işleri de kapsayacak hâle getirilmesinden kaynaklanmıştır. Dolayısıyla otomatik işlerde düşünmek ya da onların felsefesini yapmak, düşünmeye zarar veren şeydir. Üstelik düşünmenin her şeye dahil edilmesi, spontanlığı da kapsamasına yol açmıştır. Yani yavaş düşünmeyi doğurmuştur; oysa spontanlık hızlı düşünmeyi gerektirir. Ne var ki yavaş düşünme, çalışma ve incelemek yaygındır. Bu nedenle ona alışkanlık edinilmesi ve zevkin ona yöneltilmesi, onu var olması zorunlu olan vazgeçilmez bir temel hâline getirmiştir. Böylece yavaş düşünme norm ve temel hâline gelmiş, zevkler de ona odaklanmıştır.

Had he not philosophised it, he would have known it as it is. So what made it vague is the thinking or philosophising. Therefore, it is necessary to remove this philosophising. This applies to the material and immaterial things. If mentioning the ‘risk’ were confined to saying its name only, it would have been known what it was. However, if it were philosophised as a calculated or studied venture, or as a reckless venture, it would not become a known venture; it would rather change to become a plan. Similar to this are the terms spontaniety, use of intellect, intelligence and the like. The more these words are explained and philosophised, the more vague they become. Therefore, vagueness is only removed from them when philosophising is separated from them, or thinking is separated from them. The harm in thinking, in this context, only came from its generalisation and making it include everything, even the automatic matters. Therefore, thinking in the automatic matters or philosophising them is what harmed thinking. Moreover, the inclusion of thinking in everything made it include spontaniety. In other words it created slow thinking, whilst spontaniety requires quick thinking. However, slow thinking, study and scrutiny are prevalent. Therefore, habituation to it and focusing the taste on it made it the indispensable basis that must exist. Thus, slow thinking became the norm and the basis and the tastes were focussed on it.

Bu nedenle her şeyin incelenmesi ve araştırılması gerekli hâle geldi. Böylece hız için, ya da inceleme ve araştırmanın yokluğu için yer kalmadı. Buna bağlı olarak kendiliğindenlik ortadan kalktı. Bu yanlış bakış açısından hareketle her şeyin incelenmeye ve araştırılmaya ihtiyacı olduğu düşünülür; dolayısıyla kendiliğindenlik ortaya çıkmaz ve var olmamalıdır.

As such, it became necessary for everything to have study and examination. Thus, there was no place for speed or for the absence of study or the absence of examination. Accordingly, spontaniety disappeared. From this incorrect view, everything needs study and examination, thus spontaniety does not arise nor should it exist.

Bu, incelemeden ve araştırmadan düşünmek anlamına gelir; bu da reddedilen ve onaylanmayan bir şey hâline geldi. Spontanlık, onların zihninde lekelendi. Var olmaması gerektiği ve hiç kimsenin bununla nitelendirilmemesi gerektiği kabul edildi. Bu yüzden spontanlık nefret edilen bir şey hâline geldi, buna bağlı olarak da var olmayan veya var olması yanlış görülen bir şey oldu. Böylece bu sorunu Batı'nın istilası yarattı. Sorun düşünmenin kendisi değildir; asıl zararlı olan, düşünmenin doğurduğu sonuçtur. Dolayısıyla sorun, düşüncenin zararı hâline geldi ve bu sorunun çözümü, bu zararı ortadan kaldırmaktır. Bu durumda şimdi ortaya çıkan soru şudur: Düşünceden bu zarar nasıl kaldırılabilir? Düşünce vardır, doğaldır ve bu yüzden sorun değildir.

This is because it means thinking without study or examination, a matter that became rejected and disapproved of. Spontaniety became tarnished in their minds. It was deemed that it should not exist and nobody should be characterised with it. Therefore, spontaniety became detested and accordingly non-existent or viewed as incorrect to exist. Thus, the western invasion created this problem. It is not thinking; it is rather what results from thinking that is of harm. Thus, the problem became the harm of thinking and the solution to this problem is to remove this harm. Thus, the question that arises now is: How can one remove this harm from thinking? Thinking exists, it is natural and so it is not the problem.

Asıl sorun, düşüncedeki bu zararın nasıl giderilebileceğidir. Bunun cevabı şudur: Her şeyden önce Batı'nın bir düşman olduğunu ve bütün düşüncelerinde bir şüphe bulunduğunu bilmek gerekir. Bu nedenle öncelikle onun bütün düşüncelerine karşı bir kuşku taşınmalı, hiç kimse, inceleme ve araştırma yapmadan onun herhangi bir düşüncesini benimsememelidir: Bu nedir? Amacı nedir? Bunu sunmanın maksadı nedir? Dolayısıyla Batı'dan gelen her şeye karşı şüphe, işin temelidir; bu, sağlam biçimde kurulmalıdır. Batı'ya karşı şüphe yerleşmedikçe, onun ihraç ettiği her şeyde, özellikle de düşüncelerde, elbette bu düşüncenin esiri olmaya devam edeceğiz ve kesinlikle onun tuzaklarına ve oyunlarına kurban gitmeye devam edeceğiz. Bu nedenle atılması gereken ilk adım, Batı'dan şüphelenmek ve bize sunduğu her şeye, kendisi için sunsa bile, kuşkuyla yaklaşmaktır; çünkü bizi aldatmak uğruna kendini feda edebilir. Aldatma, Batı'nın temelidir; kendi halkını ve ailesini aldatmış olsa bile, en güçlü silahı olarak aldatmaya dayanır. Bu yüzden ona karşı ve sunduğu her şeye karşı şüphe, temel ve kaynaktır; İslam topraklarında ve Müslümanlar arasında hâkim olması gereken budur.

The problem is rather: How can one remove this harm from thinking? The answer to that is that one has to know, before anything else, that the West is an enemy, that there is doubt in all of its thoughts. Therefore, first of all, one must have scepticism regarding all of its thoughts, so no one should not adopt any thought from it except after study and research: What is it? What is the aim of it? What is the purpose of presenting it? Thus, scepticism about everything that came from the West is the basis; this must be established firmly. Unless scepticism towards the West is established, in everything it exports, particularly the thoughts, then we will certainly continue to be captives to this thinking and we will definitely continue to fall victim to it and to its traps. Therefore, the first step one should take is to suspect the West and have doubt in everything it issues to us, even if it issues that for itself, because it might sacrifice itself for the sake of deceiving us. Deception is the West’s basis, even if it deceived its own people and family, for it depends on deception as its strongest weapon. Therefore, scepticism towards it and in everything it issues is the basis and origin; this is what should prevail in the lands of Islam or amongst Muslims.

Bu şüpheciliğin ardından ikinci mesele ya da ikinci adım gelir; bu da düşünme, ya da düşünceden zararın giderilmesidir. Çünkü düşünme yöntemi, Batı'nın aldatıcı düşünceleri arasında onun tarafından getirilmiştir. Batı'nın getirdiklerine karşı şüpheciliği izlemek, onun bizi düşünmeye teşvik etmesine ve düşünmeyi kapsamlı hâle getirmeye yönelik ısrarına karşı da şüpheciliği gerektirir. Dolayısıyla bu düşünmeye çağrıya karşı kuşkuyla yaklaşmamız gerekir. Düşünme insanda doğal ve yaratılıştan olduğu hâlde, neden bizi düşünmeye zorluyor? Bu teşvikin bir amacı vardır. Bu yüzden amacı ve hedefi bulmak gerekir. Onu bilmek ve sonuçlarına karşı uyanık olmak gerekir. Düşünmeye çağrı, düşünceyi kutsal kılmayı, onu bir hedef hâline getirmeyi ve duygu ve heyecanlardan koparmayı, ya da bunları etkisiz ve işlevsiz kılmayı amaçlamaktadır. Oysa insanın hem akli hem de duygusal yönleri vardır. Dolayısıyla insan yalnızca duygusal ya da yalnızca akılcı değildir.

After this scepticism comes the second matter or the second step, which is the thinking, or removing the harm from thinking. This is because the way of thinking was brought by the West among its deceptive thoughts. Following the scepticism towards what the West brought, should be scepticism towards its urging of us to think and to make the thinking comprehensive. So, we must have doubt in this encouragement to think. Why does it urge us to think, when thinking is natural and innate in man? They have an aim from this encouragement. So one must find the aim and the objective. One must know it and be wary of its consequences. The encouragement to thinking aims at making thinking sacred, making it a goal and detaching it from sentiment and emotions, or making them not active or effective. This is despite the fact that man has intellect and sentiments. So he is not sentimental only, nor intellectual only.

Bilakis, insanda bu iki özelliğin ikisi de bulunur. Ancak yürüyüşün lideri akla sahip olmalı, duygulara değil. Duygular alevli heyecanlardır; bu yüzden liderlik için iyi değildirler. Üstelik çabucak yanıp çabucak sönerler. Demek ki insanda hem akıl hem de duygular vardır; liderlik akla verilmeli, duygulara verilmemelidir. Bu noktaya ulaştığımızda, düşünmeye yapılan bu teşvikin amacını kavrarız ve onun amacına ulaşmasını engelleriz. Aynı zamanda duyguları ve heyecanları bir kenara atmayız; onları yanımızda tutarız.

Rather he has both of these attributes. However, the leader of the march should have the intellect and not the sentiment. The sentiments are blazing emotions, so they are not good for leadership; besides they burn quickly and die down quickly. Thus, man has intellect and sentiments; the leadership should be given to the intellect and not to the sentiments. Once we reach this point we comprehend the aim of this encouragement to thinking and we cause it to fail in achieving its aim. At the same time we would not discard the sentiments and the emotions; we rather keep them.

Ancak onları kendi yerinde, olması gerektiği ve uygun düştüğü yerde kullanırdık. Yani akıl tarafından yönlendirilmeye devam etmeliler. Böylece düşünmeye teşvik etmesinden kaynaklanan ilk zarar ortadan kalkmış olurdu. Bu ortadan kaldırmayla birlikte aklın kutsallığı da kalkmış olur; eğer duygular, akıl tarafından yönlendirilmiş olsalar bile, onun yanında varlığını sürdürürse, aklın tek geçerli şey haline getirilmesi de ortadan kalkmış olur. Böylece Batı'nın kurmak istediği, duyguların akılla soyutlanması ve bunun yol açtığı zarar da ortadan kalkmış olurdu. Sonra düşünmeye teşvikini, düşüncenin var olmasını sağlamak için akli bir biçimde alır, ancak var olma amacına uygun doğal biçimiyle kullanırdık. Bir başka sorun ise, düşünmeye teşvik edip bunu kapsamlı bir ilke haline getirmesinden doğar.

However, we would use them in their right place, where they should be and where they fit. That is, they should remain directed by the intellect. Thus, one would have removed the first harm caused by its encouragement to thinking. By this removal, the sacredness of the intellect will be removed; making it the only matter that exists will also be removed if the sentiments exist beside it, even if they were directed by it. Thus, the intellectual divestment of sentiments that the West wants to establish would have been removed, together with harm it causes. Then one would take its encouragement to think in an intellectual way, to make the thinking exist, but in the natural form for which it exists. Another issue arises from its encouragement to think and making this a comprehensive principle.

Her şeyi düşünmek, her şeyi incelemek ve her şeyi titizlikle sorgulamak anlamına gelir. Bu, her şeyi yavaşça düşünmek demektir. Bu durum, hızlı düşünmenin terk edilmesine ve dolayısıyla ani kararların, içgüdüsel tepkilerin bırakılmasına yol açar. Böylece yavaş düşünmeye alışırız ve hızlı düşünmeyi göz ardı eder ya da küçümseriz. Yavaş düşünme, bu şekilde düşüncenin geçerliliğinin ölçüsü haline gelir. Bağlılık ve tekrar ile birlikte bu durum, bir süre sonra kendiliğindenliği ortadan kaldırır ve dolayısıyla onun rolünü yok sayar. Böylece yavaş düşüncenin esiri oluruz; düşmanımız bizi habersiz yakalar ve onun elinde kör birer aptal haline geliriz, onun kontrolü altında kalırız. O zaman acil sorunlar ortaya çıkar, biz de onları çözemeyiz; gelip geçici fırsatlar, hızla değerlendirilmeden kaçırılır. Böylece sorunlar çoğalır ve fırsatlar kaybolur.

Meaning to think about everything, study everything and scrutinise everything. This means to think about everything slowly. This leads to the abandonment of quick thinking and consequently the abandonment of spontaniety. We thus become accustomed to slow thinking and ignore or despise quick thinking. Slow thinking thus becomes the standard for the validity of thinking. Together with conviction and repetition, this, after some time, abolishes spontaniety and consequently negates its role. We thus fall captive to slow thinking; our enemy will find us unaware and we become blind fools before its hands and remain under its control. Quick problems will then take place while we can’t solve them; the fleeting opportunities will be missed, without being seized quickly. So the problems will multiply and opportunities will be lost.

Düşüncenin genelleştirilmesine gelince, bunun spontane olan şeyi ortadan kaldırmasının yanı sıra, otomatik düşünceyi ya da otomatik felsefeyi tartışma konusu hâline getirdiğini, dolayısıyla onları bizzat felsefe ve düşünme konusu yaptığını söylemek gerekir. Böylece belirsiz olan meselelerin muğlaklığı artar, açık ve apaçık olan meseleler ise muğlaklaşır. Buna göre, en basit meselelerden, yani otomatik meselelerden, yani maddi konularda sandalye, fincan ve tabak gibi, ya da soyut konularda spontanlık, zekânın kullanımı ve zekâ gibi açık meselelerden faydalanamayız. Kişi, en basit konular ya da en kolay kullanılabilen konular olan otomatik meselelerden faydalanamıyorsa, varlığı ve çalışması hiçbir değer taşımayan bir insan olur.

As regards thinking being generalised, beside its removal of spontaniety, it makes the automatic thinking or the automatic philosophy subject for discussion, it in fact makes them a subject for philosophy and thinking. Thus, the vagueness of the ambiguous matters is increased and the clear and obvious matters become vague. Accordingly, we would not be able to benefit from the most simple of matters, which are the automatic matters, i.e. the clear matters, like the chair, the cup and the plate in the material issues; or like spontaniety, the use of intelligence and intelligence in the abstract issues. If the person can’t benefit from the automatic matters, which are among the simplest issues, or which are the most easy to utilize, then he will become a person whose presence and work are of no value.

Bu nedenle sorun düşünmede değil, düşünmenin zararından arındırılmasındadır. Bu da düşünmeyi normal bir düşünme süreci haline getirmekle sağlanır; konu hız gerektirdiğinde, mesela ani hareketlerde, hızlanır, konu yavaşlık gerektirdiğinde, mesela akıl ve düşünmenin kendisinin anlamında, yavaşlar. Bu, Allah'ın varlığı ve adaletin varlığı gibi, açıklığa kavuşması için düşünmeye ihtiyaç duyan her şeyi kapsar. Ancak sandalye, tabak ve bardak gibi otomatik şeyler, zeka, aklın kullanımı ve ani hareketler ile diğer konular gibi, düşünmeye ve tefekküre ihtiyaç duymayan şeyleri kapsamaz. Dolayısıyla sorun yalnızca düşünmenin zararından arındırılmasıdır, başka bir şey değildir.

Therefore, the problem is not in thinking; it is rather in removing the harm from thinking. This is achieved by making it a normal thinking process; where it speeds up when the matter requires speed, like spontaniety, and it slows down when the matter needs slowness, like the meaning of intellect and the meaning of thinking itself. This includes everything that needs thought in order to become clear, like the existence of Allah and the existence of justice. However, it does not include that which does not need thought and thinking, like the automatic matters such as the chair, plate and cup, the intelligence, using of intellect and spontaniety, beside other matters. Thus, the problem is only the removing of harm from thinking and nothing else.