1924'te İslam hilafetinin sona ermesi, varlıklarını milliyetçiliğe dayandıran pek çok yapay Müslüman devletin ortaya çıkmasına yol açtı. Ancak bu devletler, kurucularının Osmanlı Hilafeti'ne karşı savaşarak elde etmeyi amaçladığı "bağımsızlıktan" çok uzaktı. Nitekim Batı'nın bağımsızlık vaatleri tam bir yalandı ve gerçekte Müslümanların içine düştüğü acımasız bir tuzaktı. Batı'nın asıl amacı İslam dünyasını kültürel olarak sömürgeleştirmekti; ancak İslam Devleti pençelerinin erişimine girdiğinde, Müslüman topraklarını fiziksel olarak işgalden başka bir şeyle yetinmedi. Bunu, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Milletler Cemiyeti'nin 22. maddesine yerleştirdi: "Eskiden Türk İmparatorluğu'na ait olan belli toplulukların gelişimleri, bağımsız uluslar olarak varlıklarının geçici olarak tanınabileceği bir aşamaya ulaşmıştır; bu toplulukların kendi başlarına ayakta durabilecekleri zamana kadar, bir yetki sahibi devlet tarafından idari tavsiye ve yardımda bulunulması şartıyla."11

The end of Islamic rule in 1924 created many artificial Muslim states that used nationalism as the basis for their existence. However, these states were far from the ‘independence’ that their creators fought for against the ‘Uthmani Khilafah. Indeed, the promises of independence by the West were outright lies and in reality, it was a vicious trap that the Muslim fell in. The real intent of the West was to colonise the Muslim world culturally, but when the Islamic State came within the reach of their claws, they settled for nothing less than the physical invasion of Muslim Land. This they enshrined in Article 22 of the League of Nations after the 1st World War, “Certain communities formerly belonging to the Turkish Empire have reached a stage of their development where their existence as independent nations can be provisionally recognised subject to the rendering of administrative advice and assistance by a mandatory, until such time as they are able to stand alone.”11

Doğal olarak, yeni kurulan milliyetçi devletlerin bu "idari tavsiyeleri" kabul etmesi gerekiyordu; Britanya ve Fransa'ya göre bu da bir işgalden başka bir şey değildi. Britanya Irak, Filistin ve Transürdan'ı ele geçirdi, Fransa ise Suriye ve Lübnan'ı aldı. Şerif Hüseyin'in "bağımsız Arap devleti"nden, yani Hicaz Krallığı olarak bilinenden geriye kalan her şey, 1925'te bugünkü Suudi Arabistan'a katıldı.

Naturally, the ‘administrative advice’ had to be taken by the newly formed nationalistic states, which according to Britain and France meant nothing short of invasion. Britain took over Iraq, Palestine and Transjordan, while France took Syria and Lebanon. All that was left of Sharif Hussain’s ‘independent Arab state’, known as the Kingdom of Hijaz, was absorbed into what is now Saudi Arabia in 1925.

Bu nedenle, Müslüman dünyasında birçok milliyetçi devletin kurulmasına rağmen Müslümanların hâlâ dünyanın geri kalanının gerisinde kaldığı görülmektedir. Müslüman ülkeler artık Batı'nın sömürgesi olmasa da, yaşadığımız durgunluk o kadar ağırdır ki, kelimenin tam anlamıyla Batı'ya ekonomik olarak köle olmuş durumdayız; bu ise çok daha kötüdür. O tarihten bu yana Müslümanları yeniden canlandırmak için girişimlerde bulunulmuştur, ancak bunların hiçbiri başarıya ulaşamamıştır.

It can be seen, therefore, that despite the creation of many nationalistic states in the Muslim world, Muslims still lag behind rest of world. Although Muslim countries are no loner colonies of the West, the stagnation that we have suffered is so severe that we have literally become economic slaves to the West, which is far worse. Attempts have been made since then to revive the Muslims but none of them have succeeded.

Milliyetçilik, Müslüman dünyasında başarısızlığın izini bırakmıştır. Milliyetçilik temelinde Müslümanları diriltmeye yönelik başarısız girişimlerden bazı örnekler aşağıda sunulmaktadır.

Nationalism has left a trail of failure in the Muslim world. Some examples of failed attempts to revive the Muslims based on nationalism are presented below.

Mısır Mısır Devlet Başkanı Cemal Abdünnasır, bu tür bir başarısızlığın klasik bir örneğidir. Nasır 1954'te iktidara geldi ve Mısır için vizyonunu yaymaya başladı. "Devrimin Felsefesi" adlı kitabında, Mısır'ın üç temel rolünü ortaya koydu: Arap dünyasının, Müslüman dünyanın ve bağımsızlık için mücadele eden Afrika'daki siyah ulusların lideri olmak.

Egypt Gamal Abdul Nasser of Egypt is a classical example of such failure. Nasser came to power in 1954 and began to propagate his vision for Egypt. In his book The Philosophy of Revolution he outlines the three main roles of Egypt as the leader of the Arab world, the Muslim world and of the black African nations struggling for independence.

Nasser'in Arapları birleştirme umudu öncelikle Arap milliyetçiliğine dayanıyordu. Arapların yalnızca ortak bir dile, giyim tarzına ve tarihe sahip oldukları için birleşeceğini düşünüyordu. Bununla birlikte Nasser, Arap milliyetçiliğini daha önce hiç görülmemiş bir düzeyde harekete geçirmeyi başardı. 1956'da Süveyş Kanalı'nın millileştirilmesi ve 1958'de Mısır ile Suriye'nin birleşerek Orta Doğu'nun iki stratejik ülkesini bir araya getiren Birleşik Arap Cumhuriyeti'ni kurması, onun "Arapçılık" çağrısını daha da güçlendirdi.

Nasser’s hope of uniting the Arabs primarily hinged around Arab nationalism. He imagined that the Arabs would unite simply because they had a common language, dress and history. However, Nasser did manage to arouse Arab nationalism to the extent never seen before. The nationalisation of the Suez Canal in 1956 and the merger between Egypt and Syria in 1958 to create the United Arab Republic, bringing together two of the most strategic countries in the Middle East, further boosted his call of ‘Arabism’.

Ancak "Arapçılık" çağrısına, ülkeyi felce uğratan pervasız sosyalist ekonomi politikaları da eşlik etti. Ayrıca ümmetin daha sonra öğrendiği gibi, Nasır, Orta Doğu'da İngiltere ile Amerika arasındaki mücadelede bir piyondan başka bir şey değildi.

The call for ‘Arabism’, however, was also accompanied by reckless socialist economic policies that crippled the country. Also, as the Ummah learnt later, Nasser was nothing more than a pawn in the struggle between Britain and America in the Middle East.

Nasır, kamuoyu önünde eski Sovyetler Birliği tarafından desteklenmiş gibi görünmesine rağmen, aslında Amerika'nın bir ajanıydı¹².

Although Nasser was seen to be publicly backed by the former Soviet Union, in reality he was an agent of America12.

Birleşik Arap Cumhuriyeti'nin 1961'de dağılması ve 1967'de İsrail'in zaferi

The breakup of the United Arab Republic in 1961, and the triumph of Israel in the 1967

1967 savaşı, Sina'yı Mısır'dan, Golan Tepeleri'ni Suriye'den ve Batı Şeria'yı Ürdün'den aldığında, Nasır'ın "Arapçılığına" son verdi. Bu büyük milliyetçi deney başarısız olmuş ve bugüne kadar Arap dünyası hâlâ birçok devlete bölünmüş durumdadır.

war, when it captured Sinai from Egypt, the Golan Heights from Syria and the West Bank from Jordan, put an end to Nasser’s ‘Arabism’. This great nationalistic experiment had failed and to this day the Arab world is still divided into many states.

Türkiye, Osmanlı Hilafeti'nin merkezi olması itibarıyla milliyetçiliğin derinden etkilediği ülkelerden biridir. Mustafa Kemal'in milliyetçilik temelinde bir ulus inşa etme vizyonu gerçekleşmiş, ancak hiçbir önemli ölçüde ilerleme kaydedememiştir. Ne geçmişteki Kemal'in Cumhuriyet Halk Partisi'nin milliyetçi politikaları, ne de bugün laik Anavatan Partisi ya da Sosyal Demokrat Halkçı Parti'nin politikaları, Türkiye'yi eski görkemine asla geri döndürmeyecektir. Bunun yerine, Kürt milliyetçiliğinin kök salmasıyla birlikte Türkiye yavaş yavaş iç çatışmaya doğru kaymaktadır.

Turkey Turkey, being the seat of the ‘Uthmani Khilafah, is one of the countries that was deeply affected by nationalism. The vision of Mustapha Kamal to forge a nation based on nationalism did materialise but it failed to progress in any substantial way. Neither the nationalistic policies of Kamal’s Republican People’s Party in the past, nor those of the secular Motherland Party or the Socialist Democratic Populist Party now, are ever going to return Turkey to its former glory. Instead, Turkey is gradually slipping towards civil strife as Kurdish nationalism takes root.

Kemal'in Türk milliyetçiliğine dayanan diriliş girişimi, Türkiye'yi soğuk bir durumda bırakmıştır.

Kamal’s attempted revival based on Turkish nationalism has left Turkey in the cold.

Dünyanın önde gelen devleti olan İslam Devleti'nin başkenti olarak bir zamanlar şerefle anılan bölge, bugün "hasta adam" hâline gelmiş, hiçbir yere ait olamayan bir durumda bırakılmıştır; ne Avrupalılar tarafından ne de Orta Doğu tarafından kabul görmektedir. Milliyetçilik Türkiye'ye aşağılanmadan başka bir şey getirmemiştir; buna rağmen Türk hükümeti hâlâ Türk milliyetçiliğinde ısrar etmektedir.

The area which was once honoured as the capital of the leading state of the world, the Islamic State, has now become the diseased state, left for nowhere; it is not accepted by the Europeans nor by the Middle East. Nationalism has brought nothing but humiliation for Turkey, yet despite this, the Turkish government still persists with Turkish nationalism.

Suudi Arabistan ve Körfez Devletleri Suudi Arabistan ve Körfez'deki çeşitli devletler, özellikle İngiltere'nin beslediği klasik bir milliyetçilik örneğini yansıtmaktadır. Bu bölgelerdeki güçlü kabileler, mali anlaşmalar ve bağımsız devletler vaatleriyle Osmanlı Halifeliğine karşı harekete geçirilmiştir.

Saudi Arabia and the Gulf States Saudi Arabia and the various states in the Gulf reflect a classical case of nationalism that was nurtured by the West, especially Britain. The powerful tribes were mobilised from these areas against the ‘Uthmani Khilafah through financial deals and promises of independent states.

İngilizler önce Şerif Hüseyin ve oğulları Faisal ile Abdullah'ı Hilafete karşı ayaklandırmak için kullandı. Bu isyanlar, ünlü İngiliz ajanı T. E. Lawrence'ın yardımıyla körüklendi; Lawrence, 1917'de Mısır'dan ilerleyen General Allenby'nin ordusunun sağ kanadında İslam Devleti'nin kuvvetlerini taciz etmeye ve iletişimlerini bozmaya çalışıyordu. Ancak Şerif daha sonra İngilizlerin gözünden düşünce, yerine iktidarı ele geçirme mücadelesinde İngilizler tarafından finanse edilen Abdulaziz İbn Suud'u koydular.

The British first used Sharif Hussain and his sons Faisal and ‘Adbullah to revolt against the Khilafah. These revolts were instigated through the assistance of the famous British agent T. E. Lawrence13, who was trying to harass the Islamic State’s forces and disrupt their communications on the right flank of General Allenby’s army advancing from Egypt during 1917. However, when Sharif later fell out of favour with the British, they replaced him with ‘Abd al-Aziz ibn Saud, who was also being financed by the British in his struggle to gain control.

1927 yılının sonunda Suud ailesi Arap yarımadasının çoğunun denetimini ele geçirmeyi başarmıştı ve aynı yıl İngilizlerle bir antlaşma imzalandı; bu antlaşmayla İngilizler, Suud'un Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman'daki Körfez Şeyhliklerinin üzerindeki İngiliz egemenliğini tanıması karşılığında aileye tam yetki verdi. 1932'de Arap yarımadası Suudi Arabistan Krallığı olarak adlandırıldı.

By the end of 1927, the Saud family had managed to secure control of most of the Arabian peninsular, and in the same year, a treaty was signed with the British who gave the family complete authority in return for the Saud’s recognition of British suzerainty over the Gulf Sheikhdoms of Qatar, Bahrain, United Arab Emirates and Oman. In 1932, Arabian peninsular was named Kingdom of Saudi Arabia.

O zamandan beri Suud ailesi bölge üzerinde çok sıkı bir denetim sürdürmüş ve otoritesini kabileci bir yapı üzerine kurmuştur. Bütün hükümet, bugün beş binin de üzerinde olan Suud ailesinin üyeleri tarafından yönetilmektedir.

Since then the Saud family has kept a very tight control of the area, establishing the authority on a tribalistic structure. The entire government is run by the members of the Saud family, which is currently in excess of five thousand.

Kuveyt, Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman'a gelince, İngiltere, İslam Devleti'nin 1924'teki sona erişinden de önce burada kendi ajanlarını yönetici olarak yerleştirmişti. Said ailesi 1891'de İngiltere ile antlaşmalar imzaladı, Kuveyt'teki Sabah ailesi 1899'da imzaladı, Sani ailesi 1915'te bu örneği izledi ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki çeşitli yerel yöneticiler de aynı düzeni izledi.

As for Kuwait, Qatar, Bahrain, United Arab Emirates and Oman, Britain had installed its agents as rulers even before the demise of the Islamic State in 1924. Al-Said family signed treaties with Britain in 1891, al-Sabah of Kuwait signed in 1899, al-Thani family followed suit in 1915 and various local rulers of United Arab Emirates also followed the same pattern.

İngiliz himayesinde bu hanedanların yönetici olarak yerleştirilmesi, Arap Yarımadası'nı İslam öncesi döneme, bölgeyi çeşitli kabilelerin yönettiği zamana geri döndürdü. Bu yönetim biçimi, bölgenin Müslümanlarını yeniden diriltmedi. Nitekim bölgeyi milliyetçi çizgilerle bölmek, herhangi bir ilerleme umudunu ortadan kaldırdı; çünkü yöneticiler kendi mevkilerini sağlamlaştırmakla fazlasıyla meşgul. Arap Yarımadası'nın petrol gelirinin Batılı ülkelerinkini bile aşmasına rağmen, bu, hiçbir türden bir ilerlemeye yol açmadı. Petrolün dışında herhangi bir sanayi yok, bunu kurmaya yönelik bir plan da yok. 1940'lardan beri petrolün getirdiği para, İsviçre bankalarının hesaplarına ve Batılı ulusların yatırım kuruluşlarına aktarıldı. Milliyetçilik bu devletleri yükseltmedi; aksine, onları her zamankinden daha fazla kâfirlerin kontrolü altına soktu.

The installation of these families as rulers by the British returned the Arabian peninsular to the pre-Islamic days when various tribes were ruling the region. This form of governmental structure has not revived the Muslims of this region. Indeed, dividing the area on nationalistic lines has obliterated any hope of progress because the rulers are all too busy trying to secure their positions. Despite the fact that the Arabian peninsular has income from oil that far exceeds even the Western countries has not resulted in any form of progress. Except the oil, there is no industry or any plans to establish one. The money that oil has brought since the 1940’s has been siphoned off to the Swiss banks accounts and Investment Houses of the Western nations. Nationalism has not elevated these states, rather, it has subjected them to the control of the Kuffar more than ever before.

İran İran milliyetçiliğinin yükselişi, 19. yüzyılda misyoner hareketinin İslam Devleti'ne sızmasına kadar izlenebilir. O tarihten itibaren İran, yabancı müdahaleleri, işgalleri ve işbirliklerinden de payını almıştır. Ancak üzerinde durulması gereken temel dönem, toplumun bütün yapısını değiştiren, sözde 'İslam Devrimi'nin 1979'da patlak vermesinden bu yana geçen dönemdir.

Iran The rise of Iranian nationalism can be traced back to the 19th Century during the infiltration of the missionary movement in the Islamic State. Since then Iran also had its share of foreign intervention, occupations and collaborations. However, the key period that need to be highlighted is the period since the eruption of the so-called ‘Islamic Revolution’ in 1979, which transformed the entire shape of the society.

"Islam İnkılabı" İran'da Şah'ın monarşisini ortadan kaldırdı ve yerine İslami bir sistem olduğu iddia edilen bir düzen koydu. Ancak İran'a yakından bakıldığında, bu düzenin İslam'ın öngördüğü sistemden hâlâ çok uzak olduğu görülmektedir. Cilbab ve hımar yaygın olduğu gibi sakallar ve ezanın sesi de öyledir; fakat uygulanan kanunlar hâlâ İslam dışı olanı yansıtmaktadır. Ayrıca İran Anayasası, devlet başkanının yalnızca İranlı olabileceğini hükme bağlamaktadır. Bu, İslam'a açıkça aykırıdır, çünkü devlet başkanlığı makamı için kabile, ırk ya da renk bir şart değildir. Dolayısıyla İran'daki devrim milliyetçiliği kökünden sökmemiş, aksine onu daha da güçlendirmiştir.

The ‘Islamic Revolution’ eradicated the Iranian monarchy of the Shah and replace it with what is claimed to an Islamic system. Close examination of Iran shows that it is still very far from the system that Islam calls for. Although jilbab and khimar are common, as well as the beards and the sound of adhan, the laws that are applied still reflect non-Islam. Also, the constitution of Iran stipulates that the head of the state can only be an Iranian. This clearly contradicts Islam because tribe, race or colour are not conditions for the post of the head of the state. So the revolution in Iran has not uprooted nationalism, instead, it has further strengthen it.

Pakistan Pakistan, 1947'de Hindistan alt kıtasındaki Müslümanlar için bir devlet olarak kuruldu.

Pakistan Pakistan was created in 1947 be to an entity for the Muslims in the Indian subcontinent.

Kitlelere verilen vizyona göre Pakistan İslam Devleti olacaktı; ancak gerçekte Pakistan laik milliyetçi bir devlet olarak bölüştürüldü. 11 Ağustos 1947'de Pakistan'ın Kurucu Meclisi ilk kez Karaçi'de toplandı ve toplantıya başkanlık etmek üzere seçilen Muhammed Ali Cinnah şunları söyledi: "Sanırım önümüzdeki idealleri gözden kaybetmemeliyiz; zamanla göreceksiniz ki Hindular Hindu olmaktan, Müslümanlar da Müslüman olmaktan çıkacak; bu, dini anlamda değil, çünkü o her bireyin kişisel imanıdır, fakat Devletin vatandaşları olarak siyasi anlamda..."14

Although the vision given to the masses was that Pakistan would be an Islamic State, in reality, Pakistan was carved-up as a secular nationalistic state. On August 11, 1947, Pakistan’s constituent assembly met in Karachi for the first time and Mohammed Ali Jinnah, who was elected to preside over the meeting, said, “I think we should keep in front of us our ideals and you will find that in the course of time Hindus would cease to be Hindus and Muslims will cease to be Muslims, not in the religious sense, because that is the personal faith of each individual, but in the political sense as citizens of the State...”14

Bir Müslüman siyasi anlamda Müslüman olmaktan çıktığında, bu, İslam'ın devletin yönetiminde hiçbir rol oynamayacağı, ancak ibadet ritüellerini sürdüreceği anlamına gelir; dinin devletten ayrılması olan laiklik anlayışına göre laik bir insan olur. Dolayısıyla Cinnah'ın Pakistan vizyonu laik bir ulus vizyonuydu. Ayrıca Müslümanlar milliyetçi bir slogan etrafında toplanmaya teşvik edildi: bugün bile Pakistan'da ve dışarıda duyulan "Pakistan Zindabad" (Pakistan yaşasın).

When a Muslim ceases to be a Muslims in the political sense, it means that Islam will not play any part in running the state, but he keeps his rituals of worships, he becomes a secular person since secularism is to divorce the deen from the state. So Jinnah’s vision of Pakistan was that of a secular nation. Furthermore, the Muslims were encouraged to rally behind a nationalistic slogan, ‘Pakistan Zindabad’ (Long live Pakistan), which is heard even to this day in Pakistan and outside.

Pakistan'ın kurulması, Müslümanları birleştirmeyi ve yeniden diriltmeyi amaçlıyordu. Ancak bu deneme, Doğu ve Batı Pakistan arasında farklılıklar ortaya çıktığı için en başından itibaren kusurluydu. Birleşik Pakistan'daki Müslümanların yarıdan fazlasının Bengalce konuşmasına rağmen, Batı Pakistan'daki yönetici seçkinler, Batı Pakistan'da konuşulan dil olan Urduca'yı devletin dili olarak benimsediler. Buna ek olarak, Bengalliler aşağı bir ırk olarak görülüyordu ve bu yüzden yönetim sorumluluğu münhasıran Batı Pakistan'ın elindeydi. Sanayi gelişiminin büyük bölümü de Batı kanadında gerçekleştirildi ve Bengalliler büyük ölçüde yabancılaştı. Bu etkenler ve Hindistan'ın Müslümanların birliğini yok etmeye yönelik kampanyası, Doğu ve Batı Pakistan arasında bir iktidar mücadelesine yol açtı. Zirvesinde bu iktidar mücadelesi, yani 'Pakistanlılar' ve 'Bengalliler' olmak üzere iki ırkın mücadelesine dönüştü.

The creation of Pakistan was meant to unify and revive the Muslims. However, this experiment was flawed right from the start as differences emerged between East and West Pakistan. Despite the fact that more than half of the Muslims in united Pakistan spoke Bengali, the ruling elites in West Pakistan adopted Urdu as the state language, Urdu being the language spoken in West Pakistan. Added to this was the fact that Bengali people were seen as an inferior race, and responsibility of governance was thus exclusively in the hands of West Pakistan. Most of the industrial development was also carried out in the Western wing and the Bengali people became very alienated. These factors, and the campaign by India to destroy the unity of the Muslims, led to a power struggle between East and West Pakistan. At its zenith, this power struggle became the struggle of two races, namely, the ‘Pakistanis’ and the ‘Bengalis’.

1971'de milliyetçilik zirveye ulaştı; Zulfikar Ali Butto, Doğu Pakistan'lı Mucibur Rahman genel seçimleri az bir çoğunlukla kazandıktan sonra iktidarı devretmeyi reddetti. Mucibur Rahman, ardından Bangladeş adında bir Bengal devleti kurdu ve böylece birleşik Pakistan'ın yıkımını tamamladı.

Nationalism reached climax in 1971 when Zulfiqar Ali Bhutto refused to relinquish power after Mujibur Rahman, from East Pakistan, won the General Elections with a slim majority. Mujibur Rahman went on to create a Bengali state called Bangladesh, thus completing the destruction of united Pakistan.

Pakistan'ın milliyetçi çizgilere göre parçalanması, Müslümanlara hiçbir sorun çözmedi. Birliğin kaybı, Müslümanları askeri ve ekonomik açıdan zayıflattı; özellikle de bugün hâlâ yaygın ve felç edici yoksulluk ile yolsuzlukla boğuşmaya devam eden Bangladeş bunun en açık örneğidir.

Carving-up united Pakistan on nationalistic lines did not solve any problems for the Muslims. Disunity has made the Muslims weak militarily and economically, especially Bangladesh which continues to suffer from wide-spread crippling poverty and corruption even to this day.

Özetle, milliyetçiliğin Müslümanlar için hiçbir zaman işe yaramadığı sonucuna varabiliriz. Birlik, ilerleme ya da uyum sağlamadı; bunun yerine ayrılığa, istikrarsızlığa ve BM ile IMF gibi yabancı devletlere ve kuruluşlara bağımlılığa yol açtı.

In summary, we can conclude that nationalism has never worked for the Muslims. It did not provide unity, progress nor harmony but created disunity, instability and dependence on foreign nations and organisations like the UN and the IMF.