Bir medeniyet (hadhara), hayata dair kavramlar bütünüdür.

A civilisation (hadhara) is a collection of concepts about life.

Medeniyet ilahi-dini (deeniyya ilahiyya) veya beşeri-vaz'iyy (wadh'iyya bashariyya) olabilir. İlahi-dini medeniyet bir akideden (‘’’aqeedah) kaynaklanır; tıpkı İslam akidesinden kaynaklanan İslam medeniyeti gibi. Beşeri medeniyete gelince, ya bir akideden kaynaklanır, tıpkı dinin hayattan ayrılması akidesinden kaynaklanan, hayat hakkında kavramlar bütünü olan Kapitalist Batı medeniyeti gibi; ya da Şinto, Yunan, Babil ve Asur medeniyetleri gibi bir akideden kaynaklanmaz. Bu medeniyet, bir halkın ya da halk gruplarının üzerinde uzlaştığı kavramlar bütünüdür; dolayısıyla ulusal (sh'abiyya) veya beşeri-vaz'i bir medeniyettir.

Civilisation could be a spiritual divine one (deeniyya ilahiyya) or man-made (wadh'iyya bashariyya). The spiritual divine civilisation emanates from a doctrine (‘’’aqeedah); like the Islamic civilisation that emanates from the Islamic ‘’aqeedah. As for the man-made civilisation, either it emanates from a doctrine like the Capitalist Western civilisation that is a collection of concepts about life emanating from the doctrine of separating religion from life. Or it does not emanate from a doctrine like the Shinto, Greek, Babylonian and Assyrian civilisations. This civilisation is a collection of concepts that a people or a group of peoples agreed upon so it is a national (sh'abiyya) or man-made civilisation.

Ayrıca, bir halkın ya da halkların herhangi bir din (deen) ve öğretiye sahip olabileceği, ancak bu dinin Hristiyanlık ve Budizm'de olduğu gibi hayata dair kavramları olmadığı; dolayısıyla insanların, kendilerine özgü hayat kavramları üzerinde uzlaştığı ve bu kavramların medeniyetlerini oluşturduğu, ancak bunun dinleriyle hiçbir ilişkisi olmadığı, çünkü bunun dinden kaynaklanmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla onların medeniyeti, bir dine sahip olmalarına rağmen ilahi değildir. Bu nedenle, Japonlar, Hindular, Sikhler ve Fransızlar gibi farklı dinlere sahip olan çeşitli halkların, dinleri farklı olmasına rağmen tek bir medeniyette birleşmesi mümkündür; dinleri farklıdır ama medeniyetleri birdir, yani Kapitalizmdir.

In addition, a people or peoples could have a religion (deen) and a doctrine whatsoever, but this religion has no concepts about life like Christianity and Buddhism. So people agree on concepts about life specific to them, where these concepts form their civilisation without this having any relationship with their religion, because it does not emanate from it. So their civilisation is not divine despite the fact that they have a religion. Hence, it is possible for various peoples to associate in one civilisation, despite the difference of their religions like the Japanese, Hindus and Sikhs and French; their religions are different but their civilisation is one, namely Capitalism.

Ayrıca hayatın işlerinde kullanılan maddi nesneler, bazen medeniyetten doğmuş olsalar bile medeniyetin parçası değildir. Bu somut maddi nesneleri, "hadhara" (medeniyet) terimiyle kastettiğimiz kavramlar bütününden ayırmak için "madaniyya" teknik terimini kullanmakta bir sakınca yoktur. Bu maddi nesneler heykeller gibi belirli bir medeniyetten çıkmışsa, belirli bir madaniyyanın parçasıdırlar. Ancak bilim ve sanayiden çıkmışlarsa, televizyon, roketler, uçaklar, penisilin vb. gibi evrensel bir madaniyyanın parçasıdırlar. Böylece madaniyya hem belirli hem de evrensel olabilir. Oysa medeniyet ancak belirli olabilir. Hususiyyet (belirlilik) anlamı, bizim benimsemimizle ilgilidir. Dolayısıyla belirli olan, başkalarından almamız caiz olmayan şeydir; evrensel olan ise almamıza caiz olan şeydir.

Material objects that are used in life's affairs are not part of civilisation even though they sometimes result from it. There is no objection to give the technical term of 'madaniyya' for these tangible material objects so as to distinguish them from the collection of concepts for which we used the term 'hadhara' (civilisation). If these material objects resulted from a specific civilisation like statues then they are part of specific madaniyya. However, if they resulted from science and industry, then they are of universal madaniyya, like the television, rockets, planes, penicillin etc. Thus madaniyya can be specific and it can be universal. This is contrary to civilisation that cannot be but specific. The meaning of specificity (khususiyya) is related to our adoption. So what is specific is not permitted for us to adopt from others, whereas what is universal is permitted for us to adopt.

Medeniyet (hadhara) ile madeniyet arasındaki ayrım her zaman gözetilmelidir; tıpkı medeniyetten doğan maddi nesneler ile bilim ve sanayiden doğan maddi nesneler arasındaki ayrımın gözetilmesi zorunlu olduğu gibi. Bunun amacı, madeniyeti benimserken onun nesneleri arasındaki ayrımı ve onunla medeniyet arasındaki ayrımı gözetmektir. Bilim ve sanayiden doğan Batı madeniyetini benimsemekte bir sakınca yoktur. Batı medeniyetinden doğan Batı madeniyetine gelince, onu hiçbir durumda benimsemek caiz değildir; çünkü üzerine kurulduğu temel olan akideyle, yani İslam medeniyetiyle çelişmektedir. Bizim akidemiz, uzlaşmacı bir çözüm ve dinin hayattan ayrılması üzerine kurulu olan onların akidesinden farklıdır; dünyevi hayatın tasvirinde ve amellerin ölçüsünde de farklıdır; bizim için ölçü helal ve haram iken, onlar için ölçü faydadır. Mutluluğun anlamında da farklıdır: bizim için mutluluk, daimi huzur olup Allah'ın rızasına ulaşmaktır; onlar için ise bedensel zevklerdir.

The distinction between civilisation (hadhara) and madaniyya must be observed at all times, just as it is imperative to observe the distinction between the material objects derived from civilisation and the material objects derived from science and industry. That is in order to observe, when adopting madaniyya, the distinction between its objects, and the distinction between it and civilisation. There is no objection to adopting Western madaniyya derived from science and industry. As for Western madaniyya derived from Western civilisation, it is not permitted to adopt it in any case whatsoever due to its contradiction with the Islamic civilisation in the basis upon which it is built namely the doctrine (‘aqeedah). Our ‘aqeedah is different from their doctrine that is built upon the compromise solution and separating religion from life; in the depiction of worldly life or the criterion for actions; which is the halal and haram for us, and benefit for them; and in the meaning of happiness which is permanent tranquillity, which is - for us - attaining the pleasure of Allah, and for them the bodily pleasures.

Hangi şeyleri başkalarından alıp hangilerini bırakacağımızın tam olarak farkına varabilmek için medeniyet ile madeniyyet arasında ayrım yapmak gerekir; ayrıca kavramsal medeniyetten doğan madeniyyet ile saf bilimlerden ve sanayiden doğan madeniyyet arasında da ayrım yapmak gerekir.

In order that we become fully aware of what we adopt from others and what we leave, it is necessary to distinguish between civilisation and madaniyya, and it is necessary to distinguish between madaniyya resulting from civilisational concepts and madaniyya resulting from pure sciences and industry.

Neden kavramlar için teknik terim olarak 'hadhara'yı, maddi biçimler için ise 'madaniyya'yı benimsediniz da bunun tersini yapmadınız?' diye sorulursa: Dilde hadhara, medeni bir bölgede (şehirler gibi) ikamet etmektir; 'al-hadhir' ise şehirlerde ve köylerde yaşayandır. El-Katami şöyle demiştir: 'Şehirlerde yaşamaktan hoşnut olan kimse. Hangi bedevi erkekler bizi görecek?' Oysa 'madana' yerde orada ikamet etmek anlamına gelir, 'madina' ise şehre (Medine) varmak anlamına da gelir; bu iki anlam birbirine yakındır. Bu (kendine yöneltilen) soruya şu cevap verilir: Hadhara, dilde düşünceyle ilgili anlamlar için kullanılır; bu yüzden kavramlar için kullanılması daha yakındır. 'El-Kamus'ta şöyle denmiştir: "Hadhura, belagat (beyan) ve anlayış (fıkıh) sahibi olan adam demek olan nadusa gibidir." 'El-Lisan'da ise şöyle denir: "Bir adam belagat sahibi olduğunda 'hadr', iyi bir şey getirdiğinde ise 'hadir' olarak nitelenir." 'El-Lisan'da ayrıca şöyle geçer: "Hadiste şöyle buyrulmuştur: 'yahdhurukum' yani sizde mevcut ve var olan şeyi söyleyin, kendinizi başka bir şeyle yüklemeyin." Bu nedenle hadhara, kavramlar bütününü ifade etmek için madaniyyaya kıyasla daha yakın, daha tutarlı ve daha uygundur; madaniyya ise maddi nesnelerde kullanılmaya daha yakındır. Teknik terminolojide tartışma olmadığı, önemli olanın kavramlarla bunlardan türeyen maddi nesneler arasında ve yine bunlardan türeyen maddi nesnelerle saf bilimlerden, icatlardan ve sanayiden doğan maddi nesneler arasında ayrım yapmak olduğu söylenmiştir. Birincisi reddedilir ve alınması caiz değildir, ikincisi ise alınabilir.

If it is said: Why did you adopt the technical term 'hadhara' for concepts and the term 'madaniyya' for material forms instead of the reverse? Hadhara in language, is residence in a civilised region (like towns), while 'al-hadhir' is the one who is of towns and villages. Al- Qatami said: 'Whoever is pleased with residing in towns. Which Bedouin men will see us?' While 'madana' in the place means to reside therein, and 'madina' means also to arrive to the town (madinah), so the two meanings are close to each other. It is said in response to this (self-directed) question: hadhara is used in the language for meanings related to thoughts, so it is closer to use it for concepts. It was said in 'Al-Qamus': "Hadhura is like nadusa which is the man of eloquence. (bayan) and understanding (fiqh)." In Al- Lisan, it is said: "a man 'hadhr' to mean eloquent, and a man 'hadhir' if he brought something good." It also came in 'Al-Lisan': "And in the hadith: 'Say that which yahdhurukum' i.e. that which is present and existing in you, and do not burden yourselves with something else." So hadhara is closer, more consistent and appropriate to use for the collection of concepts than using madaniyya, and madaniyya is closer to be used in material objects. It has been said that there is no contest in technical terminology (istilah), and what is important is distinguishing between concepts and material objects derived thereof, and material objects derived from them and material objects derived from pure sciences, inventions and industry. The first is rejected and it is not permitted to take them, while it is permitted to take the second.

Daha önce söylediğimiz gibi, medeniyet (hadhara) hayata dair kavramların bir bütünüdür ve ya ilahi-manevi bir medeniyettir (deeniyya) ya da beşeri bir medeniyettir. İlahi-manevi medeniyetin bir örneği İslam medeniyetidir; beşeri medeniyetin örnekleri ise Hint medeniyeti ve Batı medeniyetidir. Bu medeniyetlerin varlığı kesin bir gerçektir ve tartışılmaz, sabit bir olgudur. Aralarındaki farklılık da aynı şekildedir; yalancıdan başkası bunu inkâr edemez. İlahi medeniyetin kaynağı, mensuplarına göre vahiydir; beşeri medeniyetin kaynağı ise üzerinde uzlaşan insanlardır. Bu tek başına ayrım ve farklılık için yeterlidir. Bazı kavramlarda bir tür kesişme görünse bile bu bir uzlaşma ya da ortak bir husus değildir. Çünkü bir medeniyet benimsendiğinde, ondan doğduğu esasla ya da üzerine bina edildiği temelle birlikte benimsenmelidir. Dolayısıyla iki medeniyetin temeli farklıysa, kavramlarından bazılarındaki uyum ya da hayata dair kavramlarındaki benzerlik hiçbir dikkate değer değildir. Çünkü kavram, esasının bir dalıdır ve ancak esasıyla birlikte benimsenebilir. Hem İslam medeniyeti hem de Batı medeniyeti balık yemeğine, yün giyinmeye, özel mülkiyete, kadının vekil tayin edilmesine, yöneticinin hesap vermesine ve ilaç kullanmaya izin verir. Ancak bunlar ve benzerleri, Allah'tan Muhammed'e (ﷺ) indirilmiş bir vahiy olmaları, yani Şer'î olmaları esasına dayanarak benimsenmedikçe İslam medeniyetinden sayılmaz. Oysa Kapitalist medeniyette bunlar, bir maslahat (yarar) olmaları ya da akılla iyileştirilmiş olmaları esasına dayanarak benimsenir. Müslüman bunları maslahat ya da akılcı iyileştirme esasına dayanarak benimserse, bu İslam'dan almak sayılmaz.

We have said that the civilisation (hadhara) is a collection of concepts about life, and that either it is a spiritual divine one (deeniyya) or man- made. An example of the spiritual divine civilisation is the Islamic civilisation, and an example of the man-made are the Indian civilisation and Western civilisation. The existence of these civilisations is a definite matter and an incontestable established fact. Likewise is the difference between them, such that none but the liar can deny it. The source of the divine civilisation, according to its people, is revelation; the source of the man-made civilisation is the people who agreed on it. This alone suffices is enough for distinction and difference. Even if there appears a type of meeting in some of the concepts, this is not an agreement or a common matter. This is because civilisation, when it is adopted, must be adopted together with the basis from which it emanated or the basis it is built upon. So if the basis between two civilisations is different, the agreement between some of their concepts, or the existence of similarity between some of their concepts about life, is worth no attention. This is because the concept is a branch from its basis (asl), and it cannot be adopted except with its basis. Both the Islamic civilisation and the Western civilisation allow eating fish, wearing wool, private property, delegating the woman, accounting the ruler and taking medicine. However, these and their like are not considered of the Islamic civilisation unless they are adopted based upon being revelation from Allah to Muhammad
i.e. upon their being Shar'a, whereas they are adopted in the Capitalist civilisation based upon their being of interest (maslaha) or their being ameliorated by their minds. If the Muslim adopts them based upon their interest (maslaha)or the rational amelioration, it is not considered adopting from Islam.

Medeniyetler arasındaki farklılık, inkâr edilemeyecek bir gerçektir. Bizi ilgilendiren, İslam medeniyeti ile diğer medeniyetler, özellikle de Batı medeniyeti arasındaki farklılık ve bu farklılıktan doğan veya bu farklılık üzerine kurulan konulardır; diyalog (el-hiwar) meseleleri, çatışma (es-sira'a), tek bir evrensel medeniyetin kurulma ihtimali, çatışmanın biçimleri ve türleri, çatışmanın sona erip ermeyeceği, gizleneceği ya da bir medeniyetin diğerleri üzerinde zafer kazanıp kazanmayacağı gibi sorular. Dinler arası diyalogu savunanların kastettiği şey nedir ve bu konuda doğru tutum nedir? Dinler ile medeniyetler arasındaki fark nedir, vb.

The difference between civilisations is a matter of fact without any possibility to deny it. What concerns us is the difference between the Islamic civilisation and others, in particular the Western civilisation, and what results from this difference or is built upon it, such as the issues of dialogue (al-hiwar), the clash (as-sira'a), the possibility of founding one universal civilisation, the forms and types of clash and will the clash cease, hide or will there be a victory for one civilisation over others? What is meant by religious dialogue between religions in view of those who call for it, and what is the correct position regarding it? What is the difference between religions and civilisations etc?

Dinler iki türdür: Bir medeniyetin ortaya çıktığı din, yani hayata dair bir kavramlar bütünlüğüne sahip olan din; İslam dini gibi. Bir de içinden hiçbir medeniyetin ortaya çıkmadığı din; orada hayatın bütün yönlerini kapsayan bir kavramlar bütünlüğü bulunmayan din. "Hırsızlık yapma" ve "zina yapma" gibi ideallere sahip olsa da Hristiyanlık, hayatın tüm yönlerini kapsayan bir kavramlar bütününden yoksundur. Bu nedenle Hristiyanlık, içinden hiçbir medeniyetin doğmadığı bir dinin uygun bir örneğidir.

Religions are of two types: A deen (religion) from which a civilisation emerges i.e. it has a collection of concepts about life, like the Islamic deen, and a religion from which no civilisation emerges - and there is no collection of concepts therein - like the Christian religion. Though it has ideals like 'Do not steal and do not commit zina', however, it has no collection of concepts covering all aspects of life. Hence, the Christian religion is an appropriate example of a religion from which no civilisation emanates.

Kapitalist medeniyet, Hristiyan dininden kaynaklanmamaktadır; her ne kadar nüfusunun çoğunluğu Hristiyan olan ülkelerde ortaya çıkmış olsa da. Dolayısıyla İslam ile Hristiyanlık arasındaki diyalog, çatışma veya ortaklık, İslam ile Kapitalist medeniyet arasındaki diyalog veya çatışmadan farklıdır.

The Capitalist civilisation does not emanate from the Christian religion; even if it came about in countries where the majority of their populations are Christians. So the dialogue or clash or partnership between Islam and Christianity differs from the dialogue or clash between it and the Capitalist civilisation.