Namoz sunnatlari
Pre-sunan Of Salaah
Quyidagi amallar namozni boshlashdan oldin sunnat hisoblanadi.
The following acts are Sunnah before commencing Salaah.
1. Besh vaqt namozning har biriga belgilangan vaqtda, ham muqimlikda, ham safarda azon aytish — tong namozidan tashqari. Tong namoziga ikki azon aytish sunnatdir. Birinchi azon yarim tundan keyin aytiladi, ikkinchi azon esa tong otgandan keyin aytilishi lozim.
1. To give Adhaan for all five daily Salaah at their prescribed times during both residing and journey except Fajr. It is Sunnah to give two Adhaan for Fajr. The first one is to be given after midnight while the second one should be given after dawn.
2. Farz namozidan oldin iqomat aytish.
2. To give Iqaamah just before performing the Fardh Salaah.
3. Miswak ishlatish. Ro‘zador bo‘lgan kishidan tashqari, istalgan vaqtda miswak ishlatish sunnatdir.
3. To use Miswaak. It is Sunnah to do Miswaak at any time except fasting person.
U'ga Miswak qilish zavaldan keyin unga ruxsat etilmagan.
He is not permitted to do Miswaak after Zawaal.
4. Odamlarning oldidan o‘tishini oldini olish uchun oldiga biror narsa qo‘yish.
4. To place an object in front in order to prevent someone passing by the front.
Namozni boshlagandan keyin sunnat
Sunnah After Commencing Salaah
Namozdagi sunnatlar ikki turga bo‘linadi: Ab’aadh — namozning bir qismi bo‘lgan sunnatlar va Hay’aat — namozning shakli bo‘lgan sunnatlar.
There are two types of Sunnah in Salaah; Ab’aadh-part of Salaah and Haiaat-form of Salaah.
Salotning Ab'odlari
Ab’aadh Of Salaah
Namozning yetti abʼadi bor. Kim ulardan birortasini tark etsa, namoz oxirida sajdai sahv qilishi lozim bo‘ladi. Abʼadlar quyidagilardir:
There are seven Ab’aadh-parts of Salaah. Whoever misses any of them will have to make Sajdhah Assahw at the end of Salaah. The Ab’aadh are as follows:
1. Birinchi o‘tirish uchun o‘tirish.
1. To sit for the first sitting.
2. Birinchi o‘tirishda tashahhudni o‘qish.
2. To read Tashahhud in the first sitting.
3. Birinchi o‘tirishda Durud o‘qish.
3. To read Durood in the first sitting.
4. Oxirgi o‘tirishda Payg‘ambar ﷺ va uning oilasiga salavot yuborish.
4. To send durood to the Prophet Sallalahu Alaihi Wasallam and his family in the final sitting.
5. Fajr namozida Du’a al-qunut o‘qish va Vitr namozida faqat Ramazonning ikkinchi yarmida o‘qish.
5. To read Du’aa Al-qunoot in Fajr Salaah, and in Witr only during the second half of Ramadhaan.
6. Qunut duosini qiyom (tik turgan holatda) o‘qish.
6. To read Qunoot in standing position.
7. Qunut o‘qiyotganda Payg‘ambar ﷺ, uning oilasi va sahobalariga salavot yuborish.
7. To send Durood to the Prophet Sallalahu Alakih Wasallam, his family and the companions while reading Qunoot.
Sujud as-sahv
Sujood Assahw
Namozning oxirida, tashahhud o‘qilgach va salom berishdan oldin ikki marta sajda qilish.
It is to perform two Sajdah at the end of Salaah after reading Tashahhud and before making Salaam.
Sajda as-sahv majburiy bo'lishiga sabab bo'luvchi omillar
Factors That Make Sujood Assahw Compulsory
1. Namozning Ab’aadh (zaruriy sunnatlari)ni bajarmaslik.
1. To not perform any Ab’aadh of Salaah.
2. Namozda ataylab qilinsa namozni buzadigan, lekin xato tufayli qilingan narsa, masalan, bir harfni xato bilan talaffuz qilish.
2. To do something by mistake which invalidates Salaah if done purposely, like uttering a single letter by mistake.
3. Rakaat haqida shubha qilish. Agar kishi o'qigan rakaatlari haqida shubhaga tushsa, u shubha qilmagan rakaatlar asosida namozini tugatishi va namoz oxirida Sajdat-us-sahv qilishi kerak.
3. To have doubt about Rakaaat. If one has doubt concerning the Rakaat he has performed then he should complete his Salaah on the basis of the Rakaat he has no doubt about and make Sajdah Assahw at the end of Salaah.
4. Har qanday qavliy rukn (2) ni noto'g'ri joyda bajarish, masalan, ruku'da, sajdada yoki jalsada Surah Al-Fotihani qayta o'qish, namozni buzmaydi.
4. To perform any Qauli Rukn (2) , which does not invalidate Salaah in wrong place such as re-reciting Surah Al-Fatihah in Ruku’, Sujood or in Juloos.
Salotning hayoti
Haiaat Of Salaah
Namozning ko'plab hay'atlari mavjud. Ulardan bir nechtasi quyidagicha:
There are many Haiaat-forms of Salaah. Few of them are as follows:
1. Namoz boshida "Allohu akbar" deganda, rukūga borayotganda, rukūdan turayotganda va birinchi tashahhud o‘tirishidan turayotganda ikki qo‘lni yelkagacha ko‘tarish.
1. To raise both hands up to the shoulders when saying Allahu Akbar at the beginning of Salaah, while going to Ruku’, coming up from Ruku’ and standing up from the first sitting of Tashahhud.
2. Qo'llarni bog'lash: o'ng qo'lni chap qo'l ustiga, ko'krak ostiga qo'yish.
2. To fold the hands placing the right over the left below the chest.
3. Ochiluvchi duo — Sano'ni o'qish 4. Ta'avvuz o'qish 5. Fotiha surasidan keyin istalgan surani o'qish. Bu faqat imom uchun. Ma'mum imomning qiroatini tinglashi kerak 6. Jahriy namozda (Jahr salot) ovoz chiqarib, sirriy namozda (Sirr salot) esa ovozsiz qiroat qilish
3. To read the opening Du’aa; Thanaa 4. To recite Taawudh 5. To recite any Surah after reciting Surah Al-Faatiha. This is only for Imaam. The followers should listen to Imaam’s recitation 6. To recite a loud in Jehree Salaah2 and soft in Sirree Salaah (3).
7. Ruku' va sajdadan turganda hamda ruku' uchun egilganda takbir aytish.
7. To read Takbeerat when coming up from Ruku’ and Sajdah and while bowing down for Ruku’.
8. Ruku' va sajdada tasbeh aytish.
8. To read Tasbeeh in Ruku’ and Sujood.
9. Surah Al-Fotiha oxirida "Omin" deyish.
9. To say Aameen at the end of Surah Al-Faatihah.
10. Rukudan ko‘tarilayotganda "Sami'Allohu liman hamidah, Rabbanaa va lakal hamd" deyish.
10. To say Sami’Allahuliman Hamidah, Rabbanaa Walakal Hamd when coming up from Ruku’.
11. Barcha o‘tirishlarda chap oyoqqa o‘tirish.
11. To sit on the left leg in all sittings.
12. Oxirgi o‘tirishda orqani yerga tekis qo‘yib o‘tirish va o‘ng oyoqni tik tutish, barmoqlarini esa qibla tomonga qaratish.
12. To sit for the final sitting placing the back flat on the ground and keeping the right foot upright while the toes are facing the direction of Qiblah.
Erkak va ayollar namozidagi farq
Difference Between Male And Female’s Salaah
Erkak va ayolning namozi o'rtasida to'rtta farq bor. Ular quyidagilardir:
There are four differences between the Salaah of man and woman. The differences are as follows:
Erkak kishi ruku’da qo‘llarini qovurg‘alaridan uzoqroq tutishi kerak, ayol esa qo‘llarini tana yon tomoniga yaqin tutishi kerak.
1. Man has to keep his arms away from his ribs in Ruku’ while woman has to keep her arms close to the side of her body.
2. Erkak sajda qilganda qorinni sonlaridan uzoqroq tutishi kerak, ayol esa tanasini shunday egishi kerakki, qorni sonlariga tegsin.
2. Man has to keep his stomach away from his thighs in Sujood whereas woman should bend her body in such a manner that the stomach touches the thighs.
3. Erkak Jahriy namozda (jahr bilan) ovoz chiqarib qiroat qilishi kerak, ayol esa har bir namozda, ayniqsa ajnabiy erkak huzurida namoz o‘qiganda, ovozini past qilib qiroat qilishi kerak. (1).
3. Man must recite aloud in Jehree Salaah while woman has to recite soft in every Salaah especially when she is performing Salaah in presence of an Ajnabee. (1).
4. Erkak kishi imom xato qilganda uni eslatish uchun "Subhanallah" deydi, ayol esa faqat qo‘llarini chapillatadi.
4. Man should read Subhaanallah in order to remind Imaam when he makes any mistake whilst woman should only clap her hands.
Savollar:
Questions:
1. Namozning sunnatlaridan oldingi sunnatlar necha ta?
1. How many pre-Sunan of Salaah are there?
2. Namozda nechta sunnat bor?
2. How many Sunan are there in Salaah?
3. Namozda nechta Ab’od bor?
3. How many Ab’aadh are there in Salaah?
4. Sujud as-sahv nima?
4. What is Sujood As-Sahw?
5. Sajdah Sahw nima uchun zarur bo'ladi?
5. What makes Sajdah Sahw necessary?
6. Namozda nechta hay'at bor?
6. How many Haiaat are there in Salaah?
7. Erkaklar va ayollar namozi o‘rtasidagi farqlar qanday?
7. What are the differences between male and female’s Salaah?
(1) Ikkala oyoqning barmoqlari, tizzalar, kaftlar, yuz-burun va peshona.
(1) Toes of both feed, knees, palms, face-nose and forehead.
(1) Namozning qiroat orqali ado etiladigan qismi, masalan Surat al-Fotiha o'qilishi kabi
(1) Part of Salaah which is performed by reading like Surah Al-Faatihah
(2) Fajr, Maghrib, Ishoo, Juma, Hayit, Taroveh
(2) Fajr, Maghrib, Ishaa, Jumu’ah, Eid, Taraaweeh
(3) Zuhr, Asr,
(3) Zuhar, Asr,
Umar Abdul Jabbaar - Shofi'iy fiqhining asoslari
Reference: Umar Abdul Jabbaar - Elements of Shaafi Fiqh