Fitr sadaqasi
Zakaah Of Fitr
Har bir aqlli va balog'atga yetgan musulmonning o'zi va nafaqasi o'zining zimmasida bo'lgan barcha kishilar uchun Fitr zakotini berishi vojibdir, agar uning Iyd kuni va kechasida o'zining va oila a'zolarining zaruriy ehtiyojlaridan ortiq mol-mulki bo'lsa.
It is Wajib for every sane and adult Muslim to pay the Zakaat of Fitr from him own self and all those whose sustenance is due on him, if he possesses extra wealth which is free from his essential needs and the need of his family members during the night and day of Eid.
Fitr zakotining miqdori
How Much To Be Given In Zakaat Of Fitr
Fitr sadaqasi sifatida odatdagi oziq-ovqatdan to'rt chimdim, to'rt kilogramm makkajo'xori yoki unga teng keladigan pul yoki boshqa mol-mulk ko'rinishida to'lanishi kerak.
Four handfuls of the normal food, four kg of maize or its equivalent in cash or kind should be paid as Zakaat of Fitr.
Fitr zakoti qachon berilishi kerak
When Zakaat Of Fitr Is To Be Given
U bu sadaqai fitr Ramazon oyining oxirgi kuni quyosh botganidan keyin berilishi kerak. Ramazon oyining boshida berish joiz. Lekin uni bomdod namozidan keyin, hayit namoziga borishdan oldin berish afzalroqdir. Hayit namozidan keyin berish harom.
It is to be given after the sunset of the last day of Ramadhaan. It is permissible to pay it at the beginning of Ramadhaan. But better to give it just after the Fajr Salaah before going for the Eid Salaah. It is forbidden to pay it after the Eid Salaah.
Fitr zakotini kimga berish kerak
Whom Zakaah Of Fitr Should Be Given
Fitr sadaqasi quyidagi sakkiz toifadagi kishilarga yoki ularning birortasiga beriladi, agar ular sadaqa beruvchi kishi yashayotgan shaharda yashasa. Bu sakkiz toifa quyidagilardir:
Firtrah should be given to the following eight types of people or any of them who is living in the same town where the person paying Fitrah lives. The eight types of people are as follows:
1. Fuqaraa (asosiy ehtiyojidan ortiq narsaga ega bo'lgan, lekin nisobga teng boylikka ega bo'lmaganlar).
1. Fuqaraa (those who possess more than basic need but do not possess wealth equal to the Nisaab).
2. Masokin (shunchalik muhtoj bo‘lganlarki, kunlik ovqatlari uchun gado‘lik qilishga majbur bo‘lgan kishilar).
2. Masaakeen (people who are extremely needy to the extent that they are forced to beg for their daily food ration).
3. Val-'Aamileen (Islom davlati boshlig'i yoki hukumati tomonidan zakot mablag'larini boshqarish uchun tayinlangan kishilar, garchi ular boy bo'lsalar ham).
3. Wal-Aamileen (those who are appointed by the Islaamic head of state or government to administer the funds of Zakaa,t though they are rich).
4. Muallafatul Quloob (dinning va musulmonlar manfaati yo‘lida qalblari yumshatiladigan toifa. Unga boylar ham kiradi.).
4. Muallafatul Quloob (the category of those whose hearts are to be reconciled in the interest of Faith and Muslims. It includes the rich as well.).
5. Ar-Riqaab (qullarni ozod qilish va dushman qo'lidagi harbiy asirlarni fidya evaziga ozod qilish).
5. Ar-Riqaab (liberation of slaves and ransoming of the prisoners of war held by the enemy).
6. Al-g‘orimeen (qarzga botgan va o‘z kuchi bilan uni to‘lay olmaydiganlar).
6. Alghaarimeen (those who are heavily indebted and not able to cope on their own).
7. Fee Sabeelillah (dinning himoyasi va ustunligi, hamda Allohning Kalimasining oliy o'rni bilan bog'liq ehtiyojlar).
7. Fee Sabeelillah (the needs relating to the defense and protection of faith and supremacy of the Word of Allah).
8. Ibnussabiyl (Shariat nuqtai nazaridan sayohatchi bo'lgan va safar davomida zarur narsalarga ega bo'lmagan kishilar, garchi uyida boy bo'lsalar ham).
8. Ibnussabeel (those who are travelers in the view of Shariah and during the course of their journey do not possess basic necessities, though they are rich at home).
Zakot kimga berilmaydi
Whom Zakaah Cannot Be Given
Zakot quyidagi kishilarga berilishi mumkin emas:
Zakaat cannot be given to the following people:
Boy
1. Rich
2. Qul
2. Slave
3. Musulmon bo'lmagan
3. Non-Muslim
4. Zakot beruvchi shaxsning zimmasida nafaqasi bo‘lgan kishilar
4. People whose sustenance is due on the person who is giving Zakaat
5. Bani Hoshim avlodiga mansub bo‘lgan kishi
5. One who belongs to the family of Banu Hasheem
6. Banul Muttalib xonadoniga mansub bo‘lgan kishi
6. One who is from the family of Banul Muttalib
7. Zakot-ni harom maqsad uchun ishlatadigan kishi
7. One who will use the Zakaah for Haraam purpose
Savollar
Questions
1. Fitr zakotini kim to'lashi kerak?
1. Who should pay Zakaah of Fitr?
2. Fitr zakotining miqdori qancha bo'lishi kerak?
2. How much should be paid in Zakaah of Fitr?
3. Qachon u vojib bo‘ladi?
3. When it becomes Wajib?
4. Zakotul fitrni kimlar oladi?
4. Who are the recipients of Zakaatul Fitr?
5. Zakotul fitr olishga haqli bo'lmaganlar kimlar?
5. Who are not the recipients of Zakaatul Fitr?
Ma'lumot: Umar Abdul Jabbaar - Shofe'iy fiqhining asoslari
Reference: Umar Abdul Jabbaar - Elements of Shaafi Fiqh