دلیل را می‌توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد: دلیل عقلی یا خِرَدی که از راه فکر و اندیشه به دست می‌آید، و دلیل نقلی که از وحی استنباط می‌شود.

The daleel can be divided into two primary categories: The intellectual or rational daleel derived through the thinking process, and the textual daleel deduced from the wahi.

دلیلِ عقلی، یعنی آن دلیلی که از راهِ عقل به دست می‌آید، حقیقتی است که با یک مسئله مطابقت دارد و در نتیجه درستی آن را ثابت می‌کند. این نوع دلیل خود به دو قسم تقسیم می‌شود:

The intellectual daleel, which is derived through the aql, is the reality that corresponds to an issue and proves its correctness as a result. This type of daleel is further subdivided into two types:

اندیشهٔ بنیادین یا «عقیده»، پایه‌ای است که بشریت هنگام سنجش امور به آن مراجعه می‌کند. این اندیشه چارچوب مرجع انسان است و با پاسخ دادن به پرسش‌های اساسی‌ای که هر انسانی باید به آن‌ها پاسخ دهد، دیدگاه و نگرش او نسبت به زندگی را تعیین می‌کند. دلیل این نوع اندیشه عقلی است و باید کاملاً با واقعیت هماهنگ باشد. برای نمونه، ایمان به الله (سبحانه و تعالی) به‌عنوان ذاتی نامحدود و ازلی، اندیشه‌ای بنیادین است که با واقعیت‌هایی ثابت می‌شود که ذاتاً در هستی، در زندگی و در خود انسان وجود دارند. ویژگی‌هایی که همهٔ این واقعیت‌ها ذاتاً دارا هستند، به این درک عقلی می‌انجامد که آن‌ها مخلوق‌اند و ازلی نیستند. به همین ترتیب، ایمان به قرآن نیز از همین فرایند به دست می‌آید. قرآن به‌عنوان متنی عربی باید منبعی داشته باشد. بررسی واقعیت قرآن و اندیشیدن دربارهٔ منابع احتمالی آن، به این نتیجهٔ عقلی می‌رسد که قرآن باید کلام الله (سبحانه و تعالی) باشد. و از رهگذر این نتیجه، نبوت محمد ﷺ تحقق می‌یابد.

The fundamental thought, or Aqeedah, is the foundation which humanity refers to when measuring things. This thought serves as a frame of reference for the human being and defines his point of view and outlook towards life by resolving the essential questions that every human being must answer. The evidence for this type of thought is rational and must fully match with the reality. For example, believing in Allah (swt) as Unlimited and Eternal is a fundamental thought which is established by certain realities inherent in the universe, in life, and in the human being himself. The properties which all of these realities inherently possess would lead to the intellectual realization that they are created and not eternal. Similarly, believing in the Qur'an is derived through this process. As an Arabic text, the Qur'an must have a source. Examining the reality of the Qur'an and thinking about its possible sources would lead to the rational conclusion that the Qur'an must be the words of Allah (swt). And the prophethood of Muhammad (saaw) is realized through this conclusion.

قرآن کریم هم احساسات انسان را مخاطب قرار می‌دهد و هم او را به تفکر درباره جهانی که پیرامونش را فراگرفته فرامی‌خواند تا به باوری استوار برسد. از طریق این درهم‌آمیزی عقل و عواطف، عقیده اسلامی هر دو جنبه وجود انسان را مورد خطاب قرار می‌دهد. بدین ترتیب، عقیده اسلامی عقل انسان را قانع می‌سازد و فطرت او را آرام می‌کند. هسته اصلی عقیده، که شامل ایمان به توحید خداوند، ایمان به قرآن به‌عنوان کلام خداوند، و ایمان به محمد ﷺ به‌عنوان آخرین فرستاده است، با همین شیوه استوار می‌گردد.

The Qur'an addressed the sentiments of the human being while simultaneously directing the human being to think about the world surrounding him and to arrive at a conclusive belief. Through this intermixing of intellect and emotions, the Islamic Aqeedah addresses both aspects of the human being. Thus, the Islamic Aqeedah convinces the intellect of the human being and satisfies his nature. The core of the Aqeedah, which consists of believing in the Oneness of Allah, the Qur'an as the word of Allah, and in Muhammad as the final messenger, are established using this method.

چارچوب مرجعی که با اندیشه بنیادین یا عقیده تعریف می‌شود، به‌منزلهٔ عدسی‌ای است که انسان از طریق آن همهٔ مسائل دیگر را درک می‌کند. افزون بر این، این چارچوب ذهنیت و تفکر فرد را به سمت و سوی مشخصی هدایت می‌کند. در نتیجه، هر فرد به مسائل و مشکلات از زاویه‌ای متفاوت می‌نگرد. نمی‌توان مسائل و اندیشه‌های جزئی را جدا از یکدیگر درک کرد، زیرا اندیشه‌های جزئی بر پایهٔ اندیشه‌های بنیادین بنا می‌شوند و در خلأ وجود ندارند. برای نمونه، در موضوعی چون ارث، هر فرد بر اساس نگرش بنیادین خود به زندگی این موضوع را بررسی می‌کند و در نتیجه راه‌حل‌های گوناگونی برای آن ارائه می‌شود. کمونیست‌ها ارث را به رسمیت نمی‌شناسند، زیرا بر اساس چارچوب مرجع ایشان مالکیت شخصی وجود ندارد. و حتی اگر دولت اندکی از مالکیت را مجاز بshmarد، باز هم انتقال آن به نسل‌های بعد از طریق ارث را روا نمی‌دارد. در مقابل، سرمایه‌داران ارث را به رسمیت می‌شناسند و به مالک کاملاً آزادی می‌دهند تا وصیت خود را بدون هیچ محدودیتی تعیین کند و دارایی خود را به هر کس که بخواهد، یا به هیچ‌کس، اختصاص دهد. بدین ترتیب، شخص می‌تواند ارث خود را به همسر و فرزندان، به برخی از فرزندان یا به هیچ‌یک از ایشان، به حیوانات خانگی خود، یا به یک سازمان واگذار کند. اما مسلمان برای صدور حکم در این موضوع به عقل و داوری شخصی خود تکیه نمی‌کند، زیرا مسئلهٔ ارث یک مسئلهٔ حقوقی است و نه فکری. از این رو مسلمان به حکم شرعی مراجعه می‌کند که به‌عنوان اندیشهٔ بنیادین بیان می‌دارد که مال از آنِ خداوند است و مالکیت فرد عبارت است از اجازهٔ خداوند به آن شخص برای مالک شدن یک چیز مشخص و بهره‌برداری از آن به نفع خود. با مرگ فرد، این اجازه پایان می‌یابد و دارایی او باید بر اساس درصدهای معین میان دسته‌های مشخصی از افراد که حکم شرعی تعیین کرده است، تقسیم شود. صاحب مال نمی‌تواند این نظام ارث را تغییر دهد، و نه می‌تواند میراث خود را در زمان حیاتش تقسیم کند.

The frame of reference, which is defined by the fundamental thought or Aqeedah, serves as the lens through which the human being perceives all other issues. Moreover, this frame will shape the individual's mentality and thinking towards a specific direction. Consequently, each individual would look to issues and problems from a distinct angle. One cannot perceive detailed issues and thoughts in isolation because the detailed thoughts are built upon fundamental thoughts and do not exist in a vacuum. Given an issue such as inheritance, each individual will discuss this issue based upon his or her fundamental outlook upon life, which will result in various solutions to address the issue. Communists will not recognize inheritance because personal ownership does not exist according to their frame of reference. And even if the government allows some ownership, they would not permit the transfer of this ownership to future generations through inheritance. On the other hand, the Capitalists would recognize inheritance and give the owner full freedom to define his will and designate or deny his wealth to whomever he chooses without restriction. Thus, a person can apportion his inheritance to his wife and children, to some or none of his children, to his pets, or to an organization. While a Muslim would not use his own rational judgment to issue a decision because the problem of inheritance is a legal issue and not an intellectual one. Thus, the Muslim would refer to the Hukm Sharii which indicates, as a basic thought, that wealth belongs to Allah and that the individual's ownership is defined as Allah's permission given to such an individual to own a specific item and utilize it for his own benefit. Once the individual dies, this permission ceases to exist, and his wealth must be distributed in fixed percentages to specific categories of individuals defined by the Hukm Sharii. The owner of wealth cannot change this system of inheritance, nor can he distribute his inheritance during his lifetime.

دومین دسته‌ی بزرگ از دلایل، دلیل نقلی است که منحصراً از وحی گرفته می‌شود. همان‌گونه که دلیل عقلی، دلیل نقلی نیز به دو نوع تقسیم می‌شود.

The second major category of daleels is the textual daleel which is derived exclusively from the wahi. As with the intellectual evidence, the textual daleel is also subdivided into two types:

عقیده عبارت است از اندیشهٔ بنیادینی که تبیینی جامع از جهان، انسان و زندگی ارائه می‌دهد، افزون بر آن‌که آنچه پیش از این واقعیت‌ها و پس از آن‌ها قرار دارد را مشخص می‌کند و رابطهٔ میان همهٔ این جنبه‌ها را برقرار می‌سازد. هستهٔ عقیده، که به وجود الله، قرآن به‌عنوان کلام الله و محمد ﷺ به‌عنوان پیامبر می‌پردازد، از راه دلایل عقلی ثابت می‌شود، اما همهٔ مسائل دیگر مرتبط با عقیده تنها بر پایهٔ دلیل نقلی استوار است که از وحی صادر شده است. از آن‌جا که دلیل نقلی (قرآن) و منبع آن (الله) از راه عقل ثابت شده‌اند، مسلمان باید به هر آن‌چه متن بدان اشاره دارد ایمان بیاورد. رد کردن متن به این معناست که الله (سبحانه و تعالی) را به دادن اطلاعات نادرست متهم کنیم، و این امر مستقیماً با پایهٔ قطعی عقلی عقیده در تضاد است.

Aqeedah is defined as the fundamental thought which provides a comprehensive explanation of the universe, man, and life, in addition to defining what lay before and after these realities and establishing the relationship between all of these aspects. While the core of the Aqeedah (which addresses the existence of Allah, the Qur'an as Allah's Speech, and Muhammad as a prophet) is established through intellectual daleels, all other issues related to the Aqeedah are based solely upon the textual daleel that emanates from the wahi. Because the textual evidence (the Qur'an), as well as its source (Allah), are proven intellectually, then the Muslim must believe in whatever the text mentions. Rejecting the text amounts to accusing Allah (swt) of giving false information, which directly contradicts the intellectually conclusive basis for the Aqeedah.

الدلیلی که در عقیده به کار می‌رود «برهان» نام دارد و اهمیت ویژه‌ای دارد. برهان به دلیل قاطعی گفته می‌شود که وجود چیزی را به شکلی یقینی و قطعی ثابت می‌کند. در این باره، الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید:

The daleel used in the Aqeedah is called Burhaan and carries a distinct significance. Burhaan is defined as the conclusive evidence which proves the existence of something in a conclusive manner. In this regard, Allah (swt) says:

«بِّئُوا بُرْهَانَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ» [TMQ 27:64]. هر دلیلی که برای اثبات هر مسئله‌ای مرتبط با عقیده به کار می‌رود، باید هم از نظر صحت صدور و هم از نظر معنا قطعی باشد، زیرا عقیده را نمی‌توان بر پایه شک یا گمان بنا کرد. تنها قرآن و حدیث متواتر این ویژگی را دارند. هرچند خبر آحاد را می‌توان صحیح دانست، اما صحت و اعتبار آن به حدی نمی‌رسد که بتواند منبع کافی دلایل در مسائل عقیدتی باشد. دلیل اینکه عقیده باید قطعی باشد، به ماهیت خود عقیده برمی‌گردد. عقیده نیازمند قطعیت است، زیرا اندیشه بنیادینی که نگاه انسان به زندگی را شکل می‌دهد و زیربنای همه اندیشه‌ها و مفاهیم دیگر است، باید بر دلایل قطعی استوار باشد. اگر اندیشه بنیادین مورد شک و تردید باشد، آنگاه زندگی انسان در همه جنبه‌ها با شک و تردید آمیخته خواهد شد. افزون بر این، قرآن کافران را به سبب بنا نهادن عقاید خود بر گمان یا شک نکوهش کرده است:

در اصول الفقه، دلیلی که برای حکم شرعی به کار می‌رود «اَمارَه» نامیده می‌شود و آن چنین تعریف شده است: نشانه‌ای که نشان می‌دهد یک موضوع خاص به احتمال زیاد در آن چیز مندرج است. تفاوت میان البرهان و الأمارة در مثال زیر روشن‌تر می‌شود. آنگاه که الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید: ﴿وَإِلَىٰ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا﴾ [التوبة: ۸۴]، آیه این واقعیت را ثابت می‌کند که شعیب به سوی قومش فرستاده شد. افزون بر این، آیه همچنین ثابت می‌کند که شعیب پیامبر بود. این‌که شعیب پیامبر بود از آیه «استنباط» نمی‌شود؛ بلکه آیه این واقعیت را بی‌هیچ جای شک و خطایی به‌طور قطعی بیان می‌کند.

In Usul ul-Fiqh, the daleel used for a Hukm Sharii is called "Amaarah," which is defined as: An indication to show that a particular issue is most likely included in this item. The difference between the Burhaan and the Amarah is more clearly illustrated in the following example. When Allah (swt) says, "We sent to Madian their brother Shuaib," [TMQ 11:84] the ayah proves the fact that Shuaib was sent to his people. Furthermore, the ayah also proves that Shuaib was a prophet. The fact that Shuaib was a prophet is not "derived" from the ayah; rather, the ayah mentions this fact conclusively without any room for doubt or error.

اما وقتی الله (سبحانه و تعالی) دربارهٔ وضو می‌فرماید: «وَإِن لَّمَسْتُمُ النِّسَاءَ» [سورهٔ المائده، آیهٔ ۶]، امام شافعی از این آیه برای نشان دادن این استفاده کرد که لمس زن وضو را باطل می‌کند. شافعی این حکم را بر پایهٔ فهم خود و به اندازهٔ دانش خویش از آیه استنباط کرد. و به نظر شافعی، این فهم درست است با این احتمال که نادرست باشد. ابوحنیفه همین آیه را برای این به کار می‌برد که «لمس» به آمیزش جنسی اشاره دارد. به فهم ابوحنیفه و به اندازهٔ دانش او، آیه این حکم را می‌رساند، و به نظر ابوحنیفه این فهم درست است با این احتمال که نادرست باشد. آیه وجود چیزی را به شکلی قطعی ثابت نکرد. بلکه هر مجتهد از آیه استفاده می‌کرد تا نشان دهد که حکمی که او دربارهٔ موضوع مورد بحث می‌فهمد، از آیه استنباط شده است. در نتیجه، هر مجتهد نظر خود را درست می‌داند با این احتمال که نادرست باشد، و نظر دیگر عالمان دربارهٔ همان موضوع را نادرست می‌داند با این احتمال که درست باشد.

However, when Allah (swt) says regarding the wudu, "And if you lamastum women," [TMQ 5:6] Imam Shafi used this ayah to show that touching a woman breaks the wudu. Shafi derived this hukm from the ayah based on his understanding and the extent of his knowledge. And according to Shafi, this understanding is correct with the possibility of being incorrect. Abu Hanifa uses the same ayah to indicate that lamastum refers to sexual intercourse. According to Abu Hanifa's understanding and the extent of his knowledge, the ayah indicates this hukm, and to Abu Hanifa, this understanding is correct with the possibility that it is wrong. The ayah did not establish the existence of something in a conclusive manner. Instead, each mujtahid would use the ayah to illustrate that the hukm which he understands related to the issue at hand is DERIVED from the ayah. As a result, each mujtahid considers his opinion as correct with the possibility of being wrong and considers the opinions of the other scholars related to the same issue as wrong with the possibility of being correct.

مسلمانان باید به وحیی که الله (سبحانه و تعالی) بر محمد ﷺ نازل کرد ایمان داشته باشند. سوالی که بلافاصله پیش می‌آید این است: وحی چیست و قلمرو آن کدام است؟ وحی به خطاب الله (سبحانه و تعالی) به مردم تعریف می‌شود که شامل قرآن و سنت است. قرآن از آن جهت وحی است که کلام الله است، هم در الفاظ و هم در معنا، و سنت از آن جهت وحی است که قرآن به‌طور قطعی ثابت کرده است که آنچه محمد ﷺ ابلاغ کرده، وحی است. الله (سبحانه و تعالی)

Muslims must believe in the wahi that Allah (swt) sent to Muhammad (saaw). The immediate question that arises is: What is the wahi and what is its domain? The wahi is defined as the address of Allah (swt) to the people, which includes the Qur'an and the Sunnah. The Qur'an is wahi because it is the Speech of Allah in both its words and meaning, while the Sunnah is wahi because the Qur'an conclusively established that whatever Muhammad (saaw) delivered is wahi. Allah (swt)

در چندین آیه از قرآن کریم به این حقیقت اشاره شده است، از جمله آیه زیر:

mentions this fact in several ayahs in the Qur'an, such as the following ayah:

«وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَىٰ * إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَىٰ» [سورۃ النجم، ۵۳:۴]. حرف «ما» در آیه به معنای «هر آنچه» است، که حرفی در زبان عربی برای بیان عمومیت است. بنابراین آیه نشان می‌دهد که هر آنچه محمد ﷺ دربارهٔ دین سخن گفته، وحی است. افزون بر این، الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید:

"He does not speak out of his whims, but rather it is wahi." [TMQ 53:4] The letter "maa" in the ayah means "whatsoever," which is a letter in Arabic used to denote generalization. Thus, the ayah indicates that everything that Muhammad (saaw) spoke related to the Deen is wahi. In addition, Allah (swt) says:

"بگو (ای محمد)، «من فقط بشری مانند شما هستم. به من وحی شده که معبود شما معبودی یگانه است»" [TMQ 18:110] "بگو (ای محمد)، «من شما را تنها با وحی بیم می‌دهم»" [TMQ 21:45] "و آنچه پیامبر به شما می‌دهد، آن را بگیرید، و از آنچه شما را از آن بازمی‌دارد، خودداری کنید." [TMQ 59:7] وحی، که شامل قرآن و سنت است، به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود. نوع نخست به عقیده می‌پردازد و اطلاعاتی درباره غیب و رویدادهای گذشته یا آینده فراهم می‌کند، مانند توصیف بهشت، اطلاعات مربوط به فرشتگان و جنیان، و اطلاعاتی درباره برخی از پیامبران پیشین. مسلمانان باید این اطلاعات را به‌طور قطعی باور داشته باشند.

"Say (Muhammad), 'I am only a man like you. It has been revealed to me that your Ilah is One Ilah'" [TMQ 18:110] "Say (Muhammad), 'I warn you only by the wahi'" [TMQ 21:45] "And whatever the Messenger gives you, take it, and whatever he forbids you from, abstain (from it)." [TMQ 59:7] The wahi, which includes the Qur'an and Sunnah, can be divided into two main categories. The first type addresses the Aqeedah and provides information related to the Ghaib and about past or future events, such as the description of Paradise, information describing the angels and jinn, and information about some previous prophets. Muslims must believe in this information as conclusive.

پیش‌تر گفته شد که تفکر فرایندِ انتقالِ واقعیتِ قابلِ فهم به مغزِ انسان از طریقِ حواس، و سپس تبیینِ آن واقعیت با استفاده از اطلاعاتِ پیشینیِ مرتبط با آن است. برای دستیابی به درکی روشن‌تر از ذهنِ انسان و محدودیت‌های ذاتیِ آن، لازم است اجزای گوناگونی که ذهن را تشکیل می‌دهند مورد بررسیِ دقیق قرار گیرند:

It was mentioned previously that thinking is a process of transmitting the comprehensible reality to the human brain through the senses and then explaining the reality using the previous information related to it. Developing a clearer understanding of the human mind and its inherent limitations requires a scrutiny of the various components which comprise the mind:

واقعیت به‌عنوان هر چیزی تعریف می‌شود که در محدوده و توان حواس انسان برای درک و تشخیص قرار دارد.

The reality is defined as anything within the scope and capacity of the human senses to detect.

علاوه بر این، واقعیت همان چیزی است که انسان پیش از صدور حکم یا نتیجه‌گیری درباره‌ی آن به آن می‌اندیشد. واقعیت ممکن است محسوس باشد، مانند یک اتم، سیاره یا ماده‌ی شیمیایی، یا ممکن است ایده یا مفهومی باشد که نه بر حسب معیارهای فیزیکی، بلکه به صورت واژه‌ها، فرمول‌ها و معادلات بیان می‌شود. همان‌طور که پیش‌تر گفته شد، انسان می‌تواند واقعیت را یا به‌طور مستقیم یا به‌طور غیرمستقیم درک کند. در هر دو حالت، باید واقعیتی وجود داشته باشد که انسان بتواند درباره‌ی آن بیندیشد، و این واقعیت باید برای یک یا چند تا از حواس قابل دسترسی باشد. هر چیزی که فراتر از دامنه‌ی حواس باشد، نمی‌تواند موضوع فرایند تفکر قرار گیرد. از این رو، مسلمانان نباید بی‌ثمر وقت و انرژی خود را در هر تلاشی برای اندیشیدن درباره‌ی غیب صرف کنند. مسلمانان تنها از طریق دلیل قطعی که وجود غیب را اثبات می‌کند به غیب ایمان می‌آورند، اما هر تلاشی برای فراتر رفتن از دلیل بیهوده است، زیرا موضوع دلیل، واقعیتی است که ورای حواس قرار دارد. برای نمونه، مسلمانان به فرشتگان ایمان دارند بی‌آنکه بتوانند ذات آنان را درک کنند. اما کوشش برای رمزگشایی از ذات آنان چیزی جز ساختن توهمات، فرضیات و گمانه‌زنی‌ها نخواهد بود.

Furthermore, the reality is the object which the human being thinks about before issuing a judgment or conclusion regarding it. The reality could be tangible, such as an atom, planet, or chemical, or it could be an idea or concept expressed not in terms of physical criteria but as words, formulas, and equations. As previously mentioned, the reality can be sensed by the human being either directly or indirectly. In either case, a reality must exist which the human being can think about, and this reality must be accessible to one or more of the senses. Anything beyond the scope of the senses cannot be the subject of the thinking process. Therefore, Muslims should not fruitlessly expend time and energy in any attempt to think about the Ghaib. Muslims believe in the Ghaib only through a conclusive evidence which proves its existence, but any attempt to venture beyond the daleel is futile since the subject matter of the daleel is a reality that lay beyond the senses. For example, Muslims believe in the angels without being able to comprehend their essence. But trying to decipher their essence would amount to nothing more than formulating delusions, assumptions, and speculation.

اگرچه واقعیت برای فرایند تفکر ضروری است، صرفِ احساس کردنِ واقعیت ممکن است برای آغاز فرایند تفکر کافی نباشد. انسان باید همچنین مطمئن باشد که واقعیت را به‌طور گسترده بررسی کرده است، که ممکن است مستلزم آن باشد که واقعیت را چندین بار و از زوایای مختلف احساس کند. برای مثال، ممکن است کسی مایعی شفاف را در یک ظرف ببیند و تنها بر اساس یک نگاه گذرا نتیجه بگیرد که این مایع آب است، اما ممکن است آن مایع الکل باشد و تنها با بوییدنِ بو، انسان بتواند داوری درستی صادر کند.

حواس شامل پنج حسِ شناخته‌شده‌ی بینایی، شنوایی، چشایی، بویایی و لامسه می‌شود. حواس همچنین شامل احساسی می‌شود که از نیازهای ارگانیک و حسّ‌های غریزی سرچشمه می‌گیرد، مانند گرسنگی و تشنگی، و نیز حسّ‌های عاطفی مانند اضطراب، ترحّم و تمایلات جنسی.

The senses include the five known senses of sight, hearing, taste, smell and touch. The senses also include the feeling which stems from the organic needs and instinctive sensations, such as hunger and thirst, as well as the emotional sensations such as anxiety, compassion, and the sexual feelings.

میزان حسّی که برای دستیابی کامل به تصویری دقیق از واقعیت لازم است، به خود آن واقعیتی بستگی دارد که مورد بررسی قرار می‌گیرد. گاهی یک حسّ واحد برای ساختن تصویری کامل کافی است؛ یک بار تجربه‌ی آتش برای این نتیجه‌گیری بس است که آتش می‌سوزاند. با این حال، واقعیاتی وجود دارند که برای درک کامل آن‌ها به ورودی چند حسّ نیاز است، مانند رمزگشایی از یک پازل پیچیده یا فهم پویایی‌های یک ماشین.

The level of sensation required in order to fully develop an accurate image of the reality depends upon the reality under scrutiny. Sometimes a single sensation may suffice to develop a complete image; a single exposure to fire is enough to conclude that fire burns. However, there are realities which require the input of several senses in order to fully grasp, such as deciphering a complex puzzle or comprehending the dynamics of a machine.

علاوه بر این، خود احساس، هر تعداد از حواس که در آن دخیل باشند، برای اینکه مبنای اعمال و برنامه‌های انسان قرار گیرد کافی نیست. چنین رویکردی چیزی جز شیوه‌ای واکنشی در عمل نخواهد بود. برای مثال، دیدن ستم‌دیدگی مردم نباید کسی را صرفاً بر اساس حواس خود وادار کند که با بخشیدن غذا یا پول به افراد ستم‌دیده واکنش نشان دهد. فرد باید سایر واقعیت‌های مرتبط با آن وضعیت را بررسی کند، که ممکن است افزون بر به کار گرفتن حواس متعدد، فراتر از حواس نیز برود و با اندیشیدن عمیق درباره آن وضعیت، پیش از آنکه مسیر مشخصی را برگزیند، به تأمل بپردازد.

In addition, the sensation itself, however many senses are involved, is insufficient to serve as a basis for one's actions and agendas. Such an approach would amount to no more than a reactionary mode of action. For example, the sight of people being oppressed should not illicit one to respond based solely on his senses by donating food or money to the oppressed individuals. The individual must scrutinize the other realities associated with the situation, which may entail the usage of many senses in addition to extending beyond the senses by thinking deeply about the situation before settling on a specific course of action.

مغزِ انسان جایی است که حواس اطلاعات مربوط به واقعیت را به آن منتقل می‌کنند، اطلاعات مرتبط با واقعیت در آن ذخیره می‌شود، و پیوند میان احساس و اطلاعات پیشین در آن صورت می‌گیرد. افزون بر این کارکردها، مغز کارکردهای دیگری نیز دارد، از جمله ارسال و دریافت سیگنال‌ها به دستگاه عصبی و از آن. با این‌که کارکرد مغز دریافت، پردازش و ذخیرهٔ اطلاعات است، نمی‌توان نتیجه گرفت که مغز «اندام اندیشه» است، زیرا تفکر فرایندی است که افزون بر مغز، اندام‌های متعددی را در بر می‌گیرد، به‌ویژه اندام‌های حسی همچون چشم‌ها، گوش‌ها و دهان.

The human brain is the place where the senses transmit information pertaining to the reality, where information related to the reality is stored, and where the linking of sensation to previous information takes place. In addition to these functions, the brain performs other functions, such as sending and receiving signals to and from the nervous system. Although the brain's function is to receive, process, and store the information, one cannot conclude that the brain is the "thinking organ" because thinking is a process which involves several organs besides the brain, particularly the sensory organs such as the eyes, ears, and mouth.

مغز سیگنال‌ها و اطلاعات را دریافت می‌کند، این اطلاعات را پردازش می‌کند و سپس بر اساس آن پاسخ می‌دهد. با این حال، انسان با مسائل بسیاری روبه‌رو است که هر یک به نوع خاصی از پاسخ نیاز دارد. از آنجا که مغز سیگنال‌ها را به سایر اعضای بدن منتقل می‌کند، عمل‌کردن صرفاً بر اساس مغز، رفتاری غریزی و واکنشی خواهد بود. در این زمینه، مغز انسان و مغز حیوانات یکسان است. با این که این فرایند نباید مبنای رفتار انسان قرار گیرد، مواردی وجود دارد که چنین فرایندی کافی یا حتی ضروری است، مانند واکنش «جنگ یا گریز» که انسان را قادر می‌سازد از خطر فوری یا قریب‌الوقوع دوری کند. اما موارد و موقعیت‌های بسیاری وجود دارد که این فرایند برای تولید پاسخ درست کافی نیست. برای نمونه، اگر مرد مسلمانی زنی را ببیند که زیبایی خود را نمایان کرده است، سیگنال فوری مغز، سیگنالی غریزی خواهد بود که مرد را به نزدیک شدن به او تمایل می‌دهد. با این حال، اگر مرد به تصورات و مفاهیم خود رجوع کند، به او نزدیک نخواهد شد، زیرا مفاهیمی که در ذهن دارد او را به این نتیجه می‌رساند که چنین کاری حرام است و پیامدهایی در این دنیا و در آخرت به دنبال خواهد داشت.

The brain receives signals and information, processes this information and then responds accordingly. However, the human being is confronted with many issues which require different types of responses. Since the brain relays signals to the other organs of the body, acting according to the brain alone would be merely instinctive and reactionary. In this regard, the brain of human beings and animals is the same. While this process should not serve as the basis for human behavior, there are instances when such a process is sufficient or even necessary, such as the "fight or flight" response that enables one to avoid an immediate or oncoming danger. But there are many instances and situations in which this process cannot suffice to produce the correct response. For example, if a Muslim man sees a woman exposing her beauty, the immediate signal from the brain would be an instinctive one inclining the man to approach her. However, if the man refers to his concepts, he would not approach her because the concepts he carries would lead him to conclude that such an action is Haram and would result in consequences in this life and in the Hereafter.

تمام سه عنصر پیش‌گفته می‌توانند احساس ایجاد کنند، اما برای آغاز فرایند تفکر کافی نیستند. اطلاعات پیشین برای تحقق این فرایند ضروری است.

All of the three previously mentioned elements can produce sensation but are not sufficient to initiate the thinking process. The previous information is essential for this process to materialize.

از آنجا که اطلاعات پیشین برای درک حقیقت به کار می‌رود، انسان باید از درستی و دقت اطلاعاتی که در اختیار دارد اطمینان داشته باشد. افزون بر این، او باید دانش تازه‌ای نیز به دست آورد تا هم بر اطلاعات پیشین بیفزاید و هم اطلاعات موجود را پالایش کند.

Since the previous information is used to understand the reality, a person must be sure about the correctness and accuracy of the information he has. In addition, he must also acquire new knowledge in order to add to the previous information as well as to purify the existing information.

این امر از مسلمان می‌طلبد که همواره خود را با رویدادها به‌روز نگه دارد و پیوسته به مطالعه و جستجوی دانش‌های تازه بپردازد. در واقع، مسلمانان باید دایرةالمعارفی پویا باشند، نه دایرةالمعارفی ایستا که اطلاعات را در خلأ بیرون می‌ریزد. برای دستیابی به این هدف، مسلمان باید از مبانی هر دانشی آغاز کند تا بتواند جزئیات و شاخه‌های دیگر را بر آن بنا نهد. این روش نظام‌مند به سازماندهی و پردازش اطلاعات در ذهن کمک می‌کند. مخزن دانش باید در ذهن او روشن باشد تا هر دانش به همراه شاخه‌هایش به‌درستی دسته‌بندی شده و به یکدیگر پیوند یابد. درهم‌آمیختن اطلاعات دانش‌های گوناگونی که با یکدیگر ارتباطی ندارند، به تصویری مخدوش از واقعیت خواهد انجامید. برای نمونه، باید دانست که تاریخ به دانش فقه تعلق ندارد، در حالی که زبان عربی به آن تعلق دارد. همچنین باید دانست که دانش زندگی‌نامه‌ی راویان بخشی از علم حدیث است، اما بخشی از تاریخ نیست. کسب اطلاعات به این شیوه‌ی منظم به مسلمانان کمک می‌کند تا اطلاعات بیشتری را به شکلی سازمان‌یافته فراگیرند.

This necessitates from the Muslim to always update himself by keeping with the events and continuously reading and searching for new knowledge. In fact, Muslims should be an encyclopedia a dynamic encyclopedia and not a static one that spits out information in a vacuum. In order to achieve this, the Muslim must begin with the basics of any discipline, upon which he can build other details and branches. This systematic method helps in organizing and processing the information in the mind. The reservoir of knowledge must be clear in his mind so that each discipline along with its branches can be categorized and connected to one another in the correct manner. Lumping information from various disciplines which have no relation to one another will result in a distorted outlook of the reality. For example, one must realize that history does not belong to the discipline of Fiqh while the Arabic language does. Also, one must realize that the biographical knowledge of reporters is part of Ilm ul Hadith but is not part of history. Acquiring information in this organized way will help Muslims absorb more information in an organized manner.

الله سبحانه و تعالی تمام کائنات، از جمله زمین را آفرید. افزون بر این، الله آدم را آفرید و او را به زمین فرود آورد تا از منابع آن بهره‌برداری کند. در این باره، الله در قرآن می‌فرماید:

Allah created the entire universe including the earth. Furthermore, Allah created Adam and sent him down to the earth to utilize its resources. In this regard, Allah says in the Qur'an:

«اوست آنکه همه آنچه در زمین است را برای شما آفرید» [TMQ 2:29] خداوند (سبحانه و تعالی) انسان را مجهز ساخت و ویژگی‌های معینی به او عطا کرد که به او امکان می‌دهد در این جهان خود را سرپا نگه دارد. خداوند می‌فرماید:

"He it is Who created for you all that is on earth." [TMQ 2:29] Allah (swt) equipped the human being and provided him with certain attributes enabling him to sustain himself in this universe. Allah (swt) says:

«سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى، الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّىٰ» [سورۃ الأعلیٰ: 1-2]. بنابراین، سرشت انسان از توانایی‌های جسمی، ذهنی و عاطفی مشخصی تشکیل شده است که او را قادر می‌سازد معاش خود را در جهانی که الله (سبحانه و تعالیٰ) آفریده است تأمین کند. یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد که تنها به انسان داده شده، ذهنی است که توانایی اندیشیدن، آن‌گونه که پیش‌تر گفته شد، را دارد. الله (سبحانه و تعالیٰ) انسان را به اندیشیدن درباره حقیقت و درباره سرشت خویش فرمان داده است، افزون بر این‌که او را با اسلام خطاب قرار داده تا اسلام را به اجرا درآورد. از این رو، شناخت سرشت انسان برای هدایت مسیر ما به سوی اطاعت از الله و توانمند ساختن ما برای مهار هوس‌ها و خواسته‌های نفسانی‌مان، به جای آن‌که تحت سلطه آن‌ها قرار گیریم، امری ضروری است.

"Glorify the Name of your Lord, the Most High, Who has created (everything) and then proportioned it." [TMQ 87:1-2] Therefore, the human nature consists of specific physical, mental, and emotional capabilities that enable him to sustain his livelihood in the universe which Allah (swt) created. One unique characteristic that is provided exclusively to the human being is a mind with the ability to think as previously mentioned. Allah (swt) directed the human being to think about the reality and about his nature, in addition to addressing the human being with Islam for the purpose of implementing Islam. Therefore, comprehending the nature of the human being is essential to directing our course towards obeying Allah and enabling us to control our whims and desires rather than being controlled by them.

خصلت دیگری که خداوند در انسان آفریده، نیروی حیاتی است که فرد را به ارضای آن وامی‌دارد. این نیروی حیاتی از غرایز و نیازهای عضوی تشکیل می‌شود. ارضای نیازهای عضوی برای بقای فرد حیاتی است، زیرا اگر این نیازها برآورده نشوند، انسان نابود خواهد شد. افزون بر این، نیاز به ارضای نیازهای عضوی از درون برمی‌خیزد و مستقل از هر عامل بیرونی برای برانگیختن آن است. برای نمونه، نیاز به خوردن که با گرسنگی و تشنگی نمایان می‌شود، برای برانگیخته شدنش به وجود غذا وابسته نیست.