جب ہم لوگوں کو اسلام کی دعوت دیں، خواہ وہ مومن ہوں یا غیر مومن، تو ہمیں ایک حقیقت کو ذہن میں رکھنا چاہیے، ایک ایسی حقیقت جو خود اسلام کی خصوصیت ہے اور جو اس کی تاریخ میں دیکھی جا سکتی ہے۔ اسلام زندگی اور کائنات کا ایک جامع تصور ہے جس کی اپنی منفرد خصوصیات ہیں۔ انسانی زندگی کا وہ تصور جو اپنے تمام پہلوؤں اور تعلقات کے ساتھ اسی سے اخذ ہوتا ہے، وہ بھی ایک مکمل نظام ہے جس کی اپنی مخصوص خصوصیات ہیں۔ یہ تصور بنیادی طور پر تمام نئے یا پرانے جاہلی تصورات کے خلاف ہے۔ اگرچہ بعض تفصیلات میں اسلام اور جاہلی تصورات کے درمیان مشابہت ہو سکتی ہے، مگر ان جزئیات جن اصولوں سے نکلتی ہیں ان کے اعتبار سے اسلامی تصور ان تمام نظریات سے مختلف ہے جن سے انسان واقف رہا ہے۔

When we invite people to Islam, whether they are Believers or non-believers, we should keep in mind one fact, a fact which is a characteristic of Islam itself and which can be seen in its history. Islam is a comprehensive concept of life and the universe with its own unique characteristics. The concept of human life in all its aspects and relationships which are derived from it is also a complete system which has its particular characteristics. This concept is basically against all the new or old jahili concepts. Although there might be some details in which there are similarities between Islam and the jahili concepts, in relation to the principles from which these particulars are derived, the Islamic concept is different from all other theories with which man has been familiar.

د اسلام لومړنی دنده دا ده چې انساني ژوند د دې نظریې له مخې جوړ کړي، ورته عملي بڼه ورکړي، او په نړۍ کې داسې نظام تاسیس کړي چې خدای تعالی یې مقرر کړی دی؛ او د همدې موخې لپاره خدای تعالی دا مسلمانه امت پورته کړی دی چې د انسانانو لپاره عملي نمونه وي. خدای جل جلاله فرمایي:

The first function of Islam is that it molds human life according to this concept and gives it a practical form, and establishes a system in the world which has been prescribed by God; and for this very purpose God has raised this Muslim nation to be a practical example for mankind. God Most High says:

{تاسو د ټولو انسانانو د ګټې لپاره راویستل شوي غوره ټولنه یاست. تاسو نیکي ته امر کوئ او بدي څخه منع کوئ، او په خدای ایمان لرئ۔} (۳:۱۱۰)

"You are the best community raised for the good of mankind. You enjoin what is good and forbid what is evil, and you believe in God". (3:110)

او هغه دې ټولنې ته داسې ځانګړتیاوې ورکوي:

and He characterizes this community as follows:

هغه کسان چې که مونږ هغوی ته په ځمکه کې واک ورکړو، لمونځ قائموي، زکات ورکوي، نېکۍ ته امر کوي او بدۍ څخه منع کوي. (۲۲:۴۱)

"Those who, if We give them authority in the land, establish regular prayers, pay Zakat, enjoin good, and forbid evil." (22:41)

اسلام د دې لپاره نه دی راغلی چې د نړۍ کې رواج شوو د جاهلیت تصورونو سره مصالحه وکړي یا یو جاهلي نظام سره په ورته ځمکه کې یو ځای ژوند وکړي. دا حالت هغه وخت هم نه و کله چې اسلام لومړی ځل نړۍ کې راڅرګند شو، او نه به نن ورځ او نه به راتلونکي کې وي. جاهلیت، د هرې دورې څخه چې وي، جاهلیت دی؛ یعنې د یوې خدای عبادت او د هغه ځانې ټاکلې شوې د ژوند د لارې څخه انحراف دی. دا خپل نظام، قوانین، مقررات، عادتونه، معیارونه او ارزښتونه د خدای پرته بل سرچینې څخه اخلي. په بل لوري، اسلام د خدای تسلیمېدل دی، او د هغه دنده دا ده چې خلک له جاهلیت څخه اسلام ته را وبولي.

It is not the function of Islam to compromise with the concepts of Jahiliyyah which are current in the world or to coexist in the same land together with a jahili system. This was not the case when it first appeared in the world, nor will it be today or in the future. Jahiliyyah, to whatever period it belongs, is Jahiliyyah; that is, deviation from the worship of One God and the way of life prescribed by God. It derives its system and laws and regulations and habits and standards and values from a source other than God. On the other hand, Islam is submission to God, and its function is to invite people away from Jahiliyyah toward Islam.

جاهلیت د ځینو خلکو د عبادت کولو نوم دی له لوري د نورو؛ یعنې، ځینې خلک غالب کیږي او د نورو لپاره قوانین جوړوي، پرته له دې چې دا قوانین د خدای د حکمونو خلاف وي که نه، او پرته له دې چې د خپل واک په کارونې یا ناکارونې پروا وکړي.

Jahiliyyah is the worship of some people by others; that is to say, some people become dominant and make laws for others, regardless of whether these laws are against God's injunctions and without caring for the use or misuse of their authority.

اسلام، له بلې خوا، د دې معنیٰ لري چې انسانان یوازې د خدای عبادت وکړي، او عقیدې، قوانین، احکام او ارزښتونه د خدای له واک او حاکمیت څخه واخلي، او د خدای له بندګانو څخه د غلامۍ له قید آزاد شي.

Islam, on the other hand, is people's worshipping God alone, and deriving concepts and beliefs, laws and regulations and values from the authority of God, and freeing themselves from servitude to God's servants.

دا د اسلام د ماهیت او د ځمکې پر مخ د هغه د رول ماهیت دی. دا نکته باید هغه چا ته ټینګار سره بیان شي چې موږ یې اسلام ته رابولو، که هغوی مسلمانان وي که غیر مسلمانان.

This is the very nature of Islam and the nature of its role on the earth. This point should be emphasized to anyone whomsoever we invite to Islam, whether they be Muslims or non-Muslims.

اسلام د جاهلیت د نظریې یا د هغې څخه پیدا شوو د ژوند د طریقو سره هیڅ ډول ګډوډي نشي منلی. یا اسلام به پاتې وي، یا جاهلیت: اسلام د داسې حالت نه قبول کولی شي او نه تائید کولی شي چې نیمه اسلام او نیمه جاهلیت وي. په دې باب کې د اسلام موقف ډیر واضح دی. دا وایي چې حق یو دی او ویشل کیدی نشي؛ که حق نه وي، نو باید باطل وي. د حق او باطل ګډیدل او یو ځای ژوند کول ناشونی دي. حکم د خدای لپاره دی، که نه نو د جاهلیت لپاره؛ د خدای شریعت به غالب وي، که نه نو د خلکو خواهشات.

Islam cannot accept any mixing with Jahiliyyah, either in its concept or in the modes of living which are derived from this concept. Either Islam will remain, or Jahiliyyah: Islam cannot accept or agree to a situation which is half-Islam and half-Jahiliyyah. In this respect Islam's stand is very clear. It says that the truth is one and cannot be divided; if it is not the truth, then it must be falsehood. The mixing and co- existence of the truth and falsehood is impossible. Command belongs to God, or otherwise to Jahiliyyah; God's Shari'ah will prevail, or else people's desires.

او د هغه څه سره سم ورېښې چې الله نازل کړي دي، او د دوی خواهشاتو ته مه ځه، او له دې څخه ځان وساته چې دوی به تا د هغه څه له لارې ګمراه نکړي چې الله دې ته نازل کړي دي.

"And judge between them according to what God has revealed, and do not follow their opinions, and beware of them lest they confuse you in matters which God has revealed to you." (5:49)

پس دوی ته دې دې ته بلنه ورکړه، او هغه څه ته ټینګ ودریږه چې تا ته حکم شوی دی، او د دوی خواهشاتو ته مه ځه. {فَلِذَلِكَ فَادْعُ وَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ} (٤٢:١٥)

"Then invite them to this, and remain firmly committed to what you have been commanded, and do not follow their desires." (42:15)

او که دوی تا ته ځواب ونه وایی، نو پوه شه چې دوی یوازې خپلو خواهشاتو پسې ځي؛ او له هغه څوک ګمراه دی چې د خدای له لارښوونې پرته خپل خواهش تعقیبوي؟ بې شکه خدای ظالمو خلکو ته هدایت نه ورکوي۔

"And if they do not respond to you, then know that they are following their own opinions; and who can be more misguided than one who follows his own opinion against the guidance from God? Indeed, God does not guide the wicked people". (28:50)

موږ تاسو کو د (الله تعالیٰ له خوا) ټاکل شوې لاره باندې ایښی یو؛ نو د هغې پیروي وکړه، او د هغو کسانو خواهشات مه پیروه چې علم نه لري۔ دوی په الله تعالیٰ مقابل کې تا ته هیڅ ګټه نه شي رسولی۔ بېشکه ظالمان یو د بل دوستان دي، او الله تعالیٰ د متقیانو دوست دی۔ (45:18)

"We have set you on a way ordained (by God); then follow it, and do not follow the desires of those who have no knowledge. They will not avail thee anything before God. Surely the evil-doers are friends of one another, and God is the Friend of the Godfearing." (45:18)

ایا دوی د جاهلیت د دورې فیصله غواړي؟ او د یقین لرونکو قوم لپاره د خدای څخه غوره په فیصله کې څوک دی؟ {(5:50)}

"Do they want a judgment from the Days of Ignorance? Yet who is better in judgment than God, for a people having sure faith? (5:50)

دې آیتونو دا څرګنده کړې چې دوه لارې دي، او درېیمه لاره نشته: یا د خدای او د هغه د رسول ﷺ تسلیم کیدل، یا د جاهلیت پیروي کول. که د خدای نازل شوی حکم حکم ونه ګرځول شي، نو طبعاً انسان له هغه څخه انحراف کوي. د خدای تعالیٰ د دې څرګند او قاطع حکم څخه وروسته د کوم ځانګړي اختلاف یا د بهانو جوړولو ځای نشته.

These verses make it clear that there are only two ways, and no third possibility exists: either to submit to God and His Messenger - peace be on him - or else to follow Jahiliyyah. If the law given by God is not made the arbiter, then naturally one will deviate from it. After this clear and decisive injunction from God Most High there is no room for any controversy or excuse-making.

د اسلام لومړنی دنده په دې نړۍ کې دا ده چې جاهلیت د انسان له قیادت څخه لیرې کړي، او قیادت په خپلو لاسونو کې واخلي او هغه ځانګړی ژوند پرې تطبیق کړي چې دایمي ځانګړنه یې ده. د دې سمې لارښوونې قیادت موخه د انسانیت نیکمرغي او بریا ده؛ هغه نیکمرغي چې د خالق ته د بیرته راستنیدو څخه پیدا کیږي، او هغه بریا چې د کائنات له نورو برخو سره د همغږۍ څخه راځي. موخه دا ده چې انسانان هغه لوړ مقام ته ورسوي چې خدای د دوی لپاره ټاکلی دی، او د خواهشاتو له غلامۍ یې خلاص کړي. دا موخه د ربعي بن عامر له خوا څرګنده شوې، کله چې هغه د فارسي لښکر مشر رستم ته ځواب ورکړ. رستم وپوښتل: "تاسو د کومې موخې لپاره راغلي یاست؟" ربعي ځواب ورکړ: "خدای موږ راولیږلو ترڅو هر هغه څوک چې غواړي له انسانانو د غلامۍ څخه وباسو او یوازې د خدای په بندګۍ کې راوړو، د دې نړۍ له تنګوالي څخه د دنیا او آخرت پراخوالي ته، د دینونو له ظلم څخه د اسلام عدالت ته." اسلام د خلکو د خواهشاتو د ملاتړ لپاره نه دی راغلی، هغه خواهشات چې په دوی کې د فکرونو، ادارو، د ژوند ډولونو، عادتونو او دودونو په شکل څرګندیږي، که هغه د اسلام په راتلو وخت کې خپور وو او که اوس دي، نو په ختیځ او لویدیځ دواړو کې. اسلام د خودغرضو خواهشاتو واکمني نه تاييدوي. هغه راغلی چې دا ټول فکرونه، قوانین، دودونه او عادتونه له منځه یوسي، او د انساني ژوند نوی تصور پرځای یې کړي، د خالق د منلو په بنسټ نوې نړۍ جوړه کړي. ځینې وخت داسې بریښي چې د اسلام ځینې برخې د جاهلیت د خلکو د ژوند ځینو اړخونو سره ورته والی لري؛ خو دا اړخونه نه جاهلي دي او نه له جاهلیت څخه دي. په یو څو وړو اړخونو کې دا ظاهري ورته والی یوازې یو تصادف دی؛ د دواړو ونو ریښې بالکل توپیرلي دي. د اسلام ونه د خدای په حکمت کرل شوې او وده یې کړې ده، پداسې حال کې چې د جاهلیت ونه د انساني خواهشاتو د خاورې محصول دی.

The foremost duty of Islam in this world is to depose Jahiliyyah from the leadership of man, and to take the leadership into its own hands and enforce the particular way of life which is its permanent feature. The purpose of this rightly guided leadership is the good and success of mankind, the good which proceeds from returning to the Creator and the success which comes from being in harmony with the rest of the universe. The intention is to raise human beings to that high position which God has chosen for them and to free them from the slavery of desires. This purpose is explained by Raba'i bin 'Amer, when he replied to the commander-in- chief of the Persian army, Rustum. Rustum asked, "For what purpose have you come?" Raba'i answered, "God has sent us to bring anyone who wishes from servitude to men into the service of God alone, from the narrowness of this world into the vastness of this world and the Hereafter, from the tyranny of religions into the justice of Islam." Islam did not come to support people's desires, which are expressed in their concepts, institutions, modes of living, and habits and traditions, whether they were prevalent at the advent of Islam or are prevalent now, both in the East and in the West. Islam does not sanction the rule of selfish desires. It has come to abolish all such concepts, laws, customs and traditions, and to replace them with a new concept of human life, to create a new world on the foundation of submission to the Creator. Sometimes it appears that some parts of Islam resemble some aspects of the life of people in Jahiliyyah; but these aspects are not jahili nor are they from Jahiliyyah. This apparent resemblance in some minor aspects is a mere coincidence; the roots of the two trees are entirely different. The tree of Islam has been sown and nurtured by the wisdom of God, while the tree of Jahiliyyah is the product of the soil of human desires.

د ښې ځمکې هغه ټاکلې کرښه ده چې خپل رب د اجازې سره ښه نباتات وده کوي، او بدې ځمکې یوازې لږ وده ورکوي.

"The fertile piece of land grows good vegetation with the permission of its Lord, while the bad land brings forth but little." (7:58)

جاهلیت، خواه قدیمه وی یا جدیده، بد او فاسده ده. د هغې ظاهري بڼې په مختلفو دورو کې توپیر لري، خو د هغې ریښې یوې ته ورته دي. ریښې یې د انساني هوسونه دي، کوم چې خلک د خپلې نادانۍ او خپلې لویتوب له حالت څخه نه راوځي، هغه هوسونه چې د ځینو کسانو، ځینو طبقو، ځینو ملتونو یا ځینو نژادونو د ګټو لپاره کارول کېږي، او هغه ګټې د عدالت، حق او نېکۍ له غوښتنې ځنې لوړې ګڼل کېږي. خو د خدای پاک قانون دغه ریښې پرې کوي او داسې د قوانینو یوه نظام وړاندې کوي چې په هغې کې د انسان لاس نه وي، نه په هغې د انساني نادانۍ یا انساني هوس اغېز وي، او نه د خلکو د یوې ځانګړې ډلې د ګټو لپاره وي.

Jahiliyyah is evil and corrupt, whether it be of the ancient or modern variety. Its outward manifestations may be different during different epochs, yet its roots are the same. Its roots are human desires, which do not let people come out of their ignorance and self-importance, desires which are used in the interests of some persons or some classes or some nations or some races, which interests prevail over the demand for justice, truth and goodness. But the pure law of God cuts through these roots and provides a system of laws which has no human interference, and it is not influenced by human ignorance or human desire or for the interests of a particular group of people.

دا د هغه بنسټیز توپیر دی چې د خدای له لوري ښوول شوي د ژوند د مفهوم او د انسان جوړ کړو نظریاتو ترمنځ شتون لري، او له همدې امله دا شونې نده چې دواړه په یوه نظام کې راټول شي. دا بې ګټې هڅه ده چې داسې د ژوند نظام جوړ شي چې نیمایي یې اسلام وي او نیمایي یې جاهلیت. خدای د خپلې ذات سره هر ډول شریک ګرځول نه بښي، او د خپل وحي شوي ژوند د طریقې سره هر ډول شریک ګرځول نه مني. دواړه د خدای په نظر کې یو شان شرک دي، ځکه دواړه د همدې یوې ذهنیت محصول دي.

This is the basic difference between the concept of life taught by God and man made theories, and hence it is impossible to gather them together under one system. It is fruitless to try to construct a system of life which is half-Islam and half-Jahiliyyah. God does not forgive any association with His person, and He does not accept any association with His revealed way of life. Both are equally Shirk in the sight of God, as both are the product of the same mentality.

یہ حقیقت ہمارے ذہنوں میں پوری مضبوطی اور وضاحت کے ساتھ نقش ہونی چاہیے، اور جب ہم لوگوں کے سامنے اسلام پیش کریں تو ہماری زبانیں اسے بیان کرنے میں ہچکچاہٹ کا شکار نہ ہوں، نہ ہمیں شرم محسوس ہو، اور نہ ہی ہم لوگوں کے دلوں میں کوئی شک باقی رہنے دیں، اور نہ ہی انہیں اس وقت تک چھوڑیں جب تک وہ اس بات کا یقین نہ کر لیں کہ اگر وہ اسلام کی پیروی کریں گے تو ان کی زندگی مکمل طور پر بدل جائے گی۔ اسلام ان کے زندگی کے بارے میں تصورات کو بھی اور ان کے طرزِ عمل کو بھی مکمل طور پر بدل دے گا۔ جیسے جیسے وہ ان کو بدلتا ہے، وہ ان پر ایسی نعمتیں نازل کرتا ہے جو تصور سے بالاتر ہیں، ان کے تصورات کو بلند کر کے، ان کے طرزِ عمل کو بہتر بنا کر، اور انہیں انسانی زندگی کے شایانِ شان مقامِ عزت کے قریب لا کر۔ جاہلیت کے طریقوں میں سے، جن میں وہ ڈوبے ہوئے تھے، کچھ بھی باقی نہیں رہے گا سوائے چند معمولی پہلوؤں کے جو اتفاقاً اسلام کے بعض پہلوؤں سے مشابہ دکھائی دیتے ہیں۔ یہ بھی بالکل ویسے نہیں رہیں گے، کیونکہ وہ اسلام کی عظیم جڑ سے جڑ جائیں گے، جو اس جڑ سے واضح طور پر مختلف ہے جس سے وہ اب تک جڑے ہوئے تھے، یعنی جاہلیت کی بے ثمر اور بری جڑ۔ اس عمل کے دوران یہ انہیں سائنسی مشاہدے پر مبنی کسی بھی علم سے محروم نہیں کرے گا؛ بلکہ درحقیقت یہ اس سمت میں ایک بڑا محرک فراہم کرتا ہے۔

This truth ought to be firmly and clearly impressed on our minds, and when we present Islam to people our tongues should not hesitate to pronounce it, nor should we be ashamed, nor should we leave any doubt in people's minds, nor leave them until they are assured that if they follow Islam their lives will be completely changed. Islam will change their concepts of life as well as their modes of behavior completely. As it changes them, it bestows on them blessings beyond imagination by uplifting their concepts, improving their modes of behavior, and bringing them closer to the position of dignity worthy of human life. Nothing will remain of the modes of Jahiliyyah in which they were steeped, except some minor aspects which by accident appear similar to some aspects of Islam. Even these will not remain exactly the same as they become joined to the great root of Islam, which is clearly different from the root to which they had been joined so far, the fruitless and evil root of Jahiliyyah. During this process it will not deprive them of any of the knowledge based on scientific observation; indeed, it gives a great impetus in this direction.

د اسلام طرف ته د خلکو د رابللو په وخت کې زموږ دنده ده چې دوی ته دا وښایو چې اسلام د انسانانو د جوړو شویو مذهبونو یا نظریاتو څخه نه دی، او نه د انسان جوړ شوی نظام دی - د مختلفو نومونو، بیرغونو او ظاهري بڼو سره - بلکه دا اسلام دی، او بل هیڅ نه. اسلام خپل دایمي شخصیت، دایمي تصور او دایمي طریقې لري. اسلام د انسانیت لپاره داسې برکت ضمانت کوي چې د دې ټولو انساني جوړو شویو نظامونو څخه لوی دی. اسلام عالي، پاک، عادل، ښکلی دی، او د لوړ او لوی خدای له سرچینې څخه راوتلی دی۔

When we call people to Islam, it is our duty to make them understand that it is not one of the man-made religions or ideologies, nor is it a man-made system-with various names, banners and paraphernalia-but it is Islam, and nothing else. Islam has its own permanent personality and permanent concept and permanent modes. Islam guarantees for mankind a blessing greater than all these man-made systems. Islam is noble, pure, just, beautiful, springing from the source of the Most High, the Most Great God.

کله چې موږ د اسلام جوهر په دې ډول وپیژنو، دا پوهه پخپله موږ کې باور، ځواک، مهربانی او همدردي پیدا کوي، کله چې موږ اسلام خلکو ته وړاندې کوو: هغه باور چې د یو سړي دی چې پوهیږي چې هغه د حق سره دی، پداسې حال کې چې هغه څه چې خلک لري باطل دي؛ او هغه مهربانی چې د یو کس ده چې د انسانیت دردونه ویني او پوهیږي چې څنګه دوی ته آرامي راوړي؛ او هغه همدردي چې د یو کس ده چې د خلکو تېروتنه ویني او پوهیږي چې لوړ هدایت کوم دی۔

When we understand the essence of Islam in this manner, this understanding in itself creates in us confidence and power compassion and sympathy, while presenting Islam to the people: the confidence of a man who knows that he is with the truth, while what the people have is falsehood; and the compassion of a person who sees the suffering of mankind and knows how to bring them to ease; and the sympathy of a person who sees the error of the people and knows what supreme guidance is.

نه پکار دي چې اسلام دوی ته په عقلي توګه وړاندې کړو، نه دا چې د دوی د خواهشاتو او بدلې شوو تصورونو سره مدارات وکړو. موږ به له دوی سره ډیر په ښکاره او بې‌پرده خبرې وکړو: "هغه جهالت چې تاسو پکې ژوند کوئ تاسو ناپاکه کړي یاست، او الله غواړي چې تاسو پاک کړي؛ هغه دودونه چې تاسو یې تعقیبوئ ککړونکي دي، او الله غواړي چې تاسو پاک کړي؛ هغه ژوند چې تاسو تیروئ ټیټ دی، او الله غواړي چې تاسو لوړ کړي؛ هغه حالت چې تاسو پکې یاست ستړی کوونکی، خفه کوونکی او ټیټ دی، او الله غواړي چې تاسو ته آرامښت، رحمت او ښېګڼه ورکړي. اسلام به ستاسو تصورات، ستاسو د ژوند طریقې او ستاسو ارزښتونه بدل کړي؛ به تاسو داسې بل ژوند ته لوړ کړي چې تاسو به د اوسني ژوند په وړاندې کرکه وکړئ؛ به تاسو ته داسې د ژوند طریقې وښيي چې تاسو به د نورو ټولو طریقو، که ختیځي وي که لویديځي، په وړاندې سپکاوی وکړئ؛ او به تاسو ته داسې ارزښتونه معرفي کړي چې تاسو به د نړۍ ټولو اوسنیو ارزښتونو ته په نفرت وګورئ. او که ستاسو د بدې حالت له امله تاسو د اسلامي ژوند حقیقي انځور نه شئ لیدلی، ځکه ستاسو دښمنان — د دې دین دښمنان — ټول د دې ژوند د طریقې د تأسیس په وړاندې، د دې د عملي بڼې په وړاندې متحد دي، نو راځئ چې تاسو ته یې وښیو؛ او د الله شکر دی چې د هغه انځور زموږ په زړونو کې دی، زموږ د قرآن، زموږ د شریعت، زموږ د تاریخ او زموږ د راتلونکي د تصور له کړکیو څخه لیدل کېږي، چې د راتګ په اړه موږ شک نه لرو!" دا هغه لاره ده چې باید د خلکو سره په اسلام وړاندې کولو کې خبرې وشي. دا حقیقت دی، او دا هغه بڼه ده چې اسلام لومړی ځل د خلکو سره په دې بڼه خبرې وکړې؛ دا بڼه په جزیرة العرب کې وه، که په فارس کې وه، یا په رومي ولایتونو کې، یا په نورو هغو ځایونو کې چې اسلام ورغی.

We need not rationalize Islam to them, need not appease their desires and distorted concepts. We will be extremely outspoken with them: "The ignorance in which you are living makes you impure, and God wants to purify you; the customs which you follow are defiling, and God wants to cleanse you; the life you are living is low, and God wants to uplift you; the condition which you are in is troublesome, depressing and base, and God wants to give you ease, mercy and goodness. Islam will change your concepts, your modes of living and your values; will raise you to another life so that you will look upon the life you are now living with disgust; will show you modes of living such that you will look upon all other modes, whether Eastern or Western, with contempt; and will introduce you to values such that you will look upon all current values in the world with disdain. And if, because of the sorry state you are in, you cannot see the true picture of the Islamic life, since your enemies-the enemies of this religion -are all united against the establishment of this way of life, against its taking a practical form, then let us show it to you; and, thank God, its picture is in our hearts, seen through the windows of our Qur'an, of our Shari'ah, of our history, of our concept of the future, whose coming we do not doubt!" This is the way in which we ought to address people while presenting Islam. This is the truth, and this was the form in which Islam addressed people for the first time; this was the form, whether it was in the Arabian peninsula, in Persia or in the Roman provinces, or in whatever other places it went.

اسلام دوی ته د لوړې ځای څخه وکتل، ځکه دا د هغه حقیقي مقام دی، او په ډېره مینه او مهربانۍ یې خطاب ورسره وکړ، ځکه دا د هغه حقیقي طبیعت دی، او هرڅه یې په بشپړه ښکاره والي، بې له کوم ابهامه ورته تشریح کړل، ځکه دا د هغه طریقه ده. دا یې هیڅکله ورته نه ویل چې د دوی د ژوند طریقې، عادتونو، تصورونو او ارزښتونو ته به یې لاس نه وهي مګر شاید یوازې لږ څه؛ او دوی ته د خوښولو لپاره د دوی د نظام یا آداب سره ورته والی هم نه وړاندې کړ، لکه څنګه چې ځینې نن ورځ دا کار کوي کله چې اسلام د «اسلامي ډیموکراسۍ» یا «اسلامي سوسیالیزم» په نامه خلکو ته وړاندې کوي، یا کله دا وایي چې په نړۍ کې اوسني اقتصادي، سیاسي یا حقوقي نظامونه باید یوازې لږ څه بدل شي ترڅو اسلامي لحاظ سره منل شي. دا ټول توجیه کول د خلکو د هوس د خوښولو لپاره دي! په حقیقت کې موضوع بالکل بله ده! له دې جاهلیت څخه، چې ځمکه یې احاطه کړې، اسلام ته بدلون پراخ او لوی دی؛ او اسلامي ژوند د ټولو جاهلي ژوند طریقو، پخوانیو او نویو، ضد دی. د انسانیت بدبخته حالت د اوسنیو نظامونو او طریقو په یو څو وړو بدلونونو سره نه ښه کیږي. انسانیت به هیڅکله له دې نه راووځي پرته له دې پراخ او لوی بدلون څخه، یعنی د مخلوقاتو له طریقې څخه د خالق طریقې ته، د انسانانو له نظامونو څخه د انسانانو د رب نظام ته، او د بندګانو له حکمونو څخه د بندګانو د رب حکم ته.

Islam looked at them from a height, as this is its true position, and addressed them with extreme love and kindness, as this is its true temperament, and explained everything to them with complete clarity, without any ambiguity, as this is its method. It never said to them that it would not touch their way of living, their modes, their concepts and their values except perhaps slightly; it did not propose similarities with their system or manners to please them, as some do today when they present Islam to the people under the names of 'Islamic Democracy' or 'Islamic Socialism', or sometimes by saying that the current economic or political or legal systems in the world need not be changed except a little to be acceptable Islamically. The purpose of all this rationalization is to appease people's desires! Indeed, the matter is entirely different! The change from this Jahiliyyah, which has encompassed the earth, to Islam is vast and far-reaching; and the Islamic life is the opposite of all modes of jahili life, whether ancient or modern. The miserable state of mankind is not alleviated by a few minor changes in current systems and modes. Mankind will never come out of it without this vast and far-reaching change-the change from the ways of the created to the way of the Creator, from the systems of men to the system of the Lord of men, and from the commands of servants to the command of the Lord of servants.

دا یو حقیقت دی - یو داسې حقیقت چې موږ یې اعلان کوو، او په لوړ آواز یې اعلان کوو، پرته لدې چې د خلکو په ذهنونو کې کومه شک یا ابهام پاتې شي.

This is a fact - a fact which we proclaim, and proclaim loudly, without leaving any doubt or ambiguity in the minds of people.

په پیل کې ممکن خلک دې طریقې ته، چې پیغام ورکول کیږي، ناخوښه شي، له دې څخه تښتیدلي وي، او له دې څخه وویرېږي. خو خلکو هغه وخت دا کار ناخوښ وباله، له دې څخه تښتیدل او له دې څخه وېرېدل، کله چې اسلام لومړی ځل د دوی په وړاندې وړاندې شو. دوی ترې کرکه کوله او زیانمن کېدل، کله چې محمد ﷺ د دوی نظرونه نیوکه کړل، د دوی معبودان یې سپک وګڼل، د دوی د چلند طریقې یې رد کړې، د دوی له عادتونو او دودونو څخه یې مخ واړاوه، او په خپل ځان او هغو لږو مؤمنانو لپاره چې له هغه سره وو، داسې چلند، ارزښتونه او دودونه غوره کړل چې د جاهلیت له چلند، ارزښتونو او دودونو څخه توپیر لري.

In the beginning, people may dislike this method of giving the message, may run away from it, and may be afraid of it. But the people disliked it, ran away from it, and were afraid of it when Islam was presented to them for the first time. They hated it and were hurt when Muhammad - peace be on him-criticized their concepts, derided their deities, rejected their ways of behavior, turned away from their habits and customs, and adopted for himself and for the few believers who were with him modes of behavior, values and customs other than the modes, values and customs of Jahiliyyah.

پس بیا چې وشول؟ دوی هماغه حق سره مینه درلوده چې لومړی یې دوی ته ډېر عجیب بریښېده، هغه څخه تښتېدل «لکه د ځنګلي خرو غوندې چې د زمري څخه تښتي» (۷۴:۵۰-۵۱)، هغه سره یې د خپل ټول ځواک او چل سره جګړه کوله، د هغه پیروان په مکه کې چې ضعیف وو په سخت عذاب سره شکنجه کول او په مدینه کې چې ځواکمن شول نو له هغوی سره پرله پسې جنګېدل.

Then what happened? They loved the same truth which at first seemed so strange to them, from which they ran away "as if they were startled donkeys fleeing before a lion ..." (74:50-51), against which they fought with all their power and strategy, grievously torturing its adherents when they were weak in Mecca and fighting with them incessantly when they were strong in Medina.

اسلامی دعوت کو اپنے ابتدائی دور میں جن حالات کا سامنا کرنا پڑا، وہ آج کے حالات سے زیادہ سازگار یا بہتر نہیں تھے۔ یہ ایک ایسی چیز تھی جس سے لوگ ناواقف تھے، جاہلیت نے اسے رد کر دیا تھا؛ یہ مکہ کی وادی تک محدود تھی، اقتدار و اختیار رکھنے والے لوگ اس کے پیچھے پڑے ہوئے تھے؛ اور اس وقت پوری دنیا کے لیے یہ ایک مکمل اجنبی چیز تھی۔ یہ طاقتور اور متکبر سلطنتوں میں گھری ہوئی تھی جو اس کی بنیادی تعلیمات اور مقاصد کے مخالف تھیں۔ ان سب کے باوجود یہ ایک طاقتور دعوت تھی، جیسا کہ آج بھی طاقتور ہے اور کل بھی طاقتور رہے گی۔ اس کی حقیقی طاقت کا سرچشمہ اس عقیدے کی اپنی فطرت میں پوشیدہ ہے؛ یہی وجہ ہے کہ یہ بدترین حالات میں اور شدید ترین مخالفت کے باوجود کام کر سکتی ہے۔ یہ اپنی طاقت اس سادہ اور واضح حق سے حاصل کرتی ہے جس پر یہ قائم ہے۔ اس کی متوازن تعلیمات انسانی فطرت کے مطابق ہیں، ایسی فطرت جو زیادہ دیر تک مزاحمت برداشت نہیں کر سکتی، اور یہ اس کی قدرت میں ہے کہ وہ نوعِ انسانی کو ترقی کی طرف لے جائے، خواہ وہ معاشی، سماجی، سائنسی یا فکری پسماندگی یا ترقی کے کسی بھی مرحلے میں ہو۔ اس کی طاقت کا ایک اور راز یہ ہے کہ یہ جاہلیت اور اس کی مادی طاقت کو چیلنج کرتی ہے، مگر اپنے اصولوں کا ایک حرف بھی بدلنے پر راضی نہیں ہوتی۔ یہ جاہلی رجحانات سے سمجھوتا نہیں کرتی اور نہ ہی تاویلات کا سہارا لیتی ہے۔ یہ حق کو بے باکی سے بیان کرتی ہے تاکہ لوگ سمجھ لیں کہ یہ اچھی ہے، کہ یہ رحمت اور برکت ہے۔

The conditions which the Islamic Call had to face in its first period were not more favorable or better than the conditions of today. It was an unknown thing, rejected by Jahiliyyah; it was confined to the valley of Mecca, hounded by the people in power and authority; and, at that time, it was a complete stranger to the whole world. It was surrounded by mighty and proud empires which were against its basic teachings and purposes. In spite of all this it was a powerful Call, as it is powerful today and will remain powerful tomorrow. The source of its real power is hidden in the very nature of this belief; that is why it can operate under the worst conditions and in the face of the most severe opposition. It derives its power from the simple and clear truth on which it stands. Its balanced teachings are according to human nature-that nature which cannot tolerate any resistance for very long - and it is in its power to lead mankind over toward progress, no matter in what stage of economic, social, scientific or intellectual backwardness or development it may be. Another secret of its power is that it challenges Jahiliyyah and its physical power, without agreeing to change even a single letter of its principles. It does not compromise with jahili inclinations nor does it use rationalizations. It proclaims the truth boldly so that people may understand that it is good, that it is a mercy and a blessing.

خدای ﷻ هغه څوک دی چې انسانان یې پیدا کړي دي او د دوی د طبیعت او د زړونو د لارو پوهیږي. هغه پوهیږي چې انسانان حق څنګه قبلوي کله چې هغه په ښکاره، روښانه، پیاوړې طریقې او پرته له تردد او شک څخه اعلان شي! په حقیقت کې، د انسان په طبیعت کې دا توان شتون لري چې له یوې ژوند طریقې څخه بلې ته په بشپړ ډول واوړي؛ او دا د ډیرو جزوي بدلونونو په پرتله ده ډیر اسانه ده. او که بشپړ بدلون له یوې ژوند نظام څخه داسې نظام ته وي چې له پخوانی نه لوړ، بشپړ او پاک وي، نو دا بشپړ بدلون د انساني رواني حالت سره سمون لري. خو چا به د جاهلیت له نظام څخه د اسلام نظام ته بدلون ته تیار وای، که اسلامي نظام یوازې دلته یو لږ بدلون او هلته یو لږ توپیر وای؟ پخوانی نظام ته دوام ورکول منطقي دي. لږترلږه دا یو ټاکل شوی نظم دی چې د اصلاح او بدلون وړ دی؛ نو بیا د هغه نظم د پریښودو لپاره، چې لا ټاکل شوی یا تطبیق شوی نه دی، څه ضرورت دی، په داسې حال کې چې دا د خپلو ټولو اساسي ځانګړتیاوو له کبله زوړ نظم ته ورته دی؟

It is God Who created men and Who knows their nature and the passages to their hearts. He knows how they accept the truth when it is proclaimed boldly, clearly, forcefully, and without hesitation and doubt! Indeed, the capacity exists in human nature to change completely from one way of life to another; and this is much easier for it than many partial changes. And if the complete change were to be from one system of life to another which is higher, more perfect and purer than the former, this complete change is agreeable to human psychology. But who would be agreeable to changing from a system of Jahiliyyah to the system of Islam if the Islamic system were no more than a little change here and a little variation there? To continue with the former system is more logical. At least it is an established order, amenable to reform and change; then what is the need to abandon it for an order not yet established or applied, while it continues to resemble the old order in all its major characteristics?

ہم کچھ ایسے لوگ بھی پاتے ہیں جو اسلام کا ذکر کرتے وقت اسے اس طرح لوگوں کے سامنے پیش کرتے ہیں گویا وہ کسی الزام کی زد میں ہو اور وہ اس کا دفاع کرنا چاہتے ہوں۔ ان کے دفاعی دلائل میں سے ایک یہ ہے: "کہا جاتا ہے کہ جدید نظاموں نے فلاں فلاں کام کیے ہیں، جبکہ اسلام نے ایسا کوئی کام نہیں کیا۔ مگر سنو! اس نے یہ سب کچھ جدید تہذیب سے تقریباً چودہ سو سال پہلے کر دیا تھا!" ایسے دفاع پر افسوس ہے! ایسے دفاع پر شرم ہے! حقیقت یہ ہے کہ اسلام اپنے جواز جاہلی نظام اور اس کی بُری شاخوں سے نہیں لیتا۔ اور یہ 'تہذیبیں' جنہوں نے بہت سوں کو خیرہ کر دیا اور ان کی روحوں کو مغلوب کر لیا، دل کی گہرائی میں جاہلی نظام کے سوا کچھ نہیں، اور یہ نظام اسلام کے مقابلے میں باطل، کھوکھلا اور بے قدر ہے۔ یہ دلیل کہ اس نظام کے تحت رہنے والے لوگ نام نہاد اسلامی ملک یا "اسلامی دنیا" کے لوگوں سے بہتر حالت میں ہیں، کوئی وزن نہیں رکھتی۔ ان ملکوں کے لوگ اس دردناک حالت کو اسلام کو چھوڑنے کی وجہ سے پہنچے ہیں، نہ اس لیے کہ وہ مسلمان ہیں۔ وہ دلیل جو اسلام لوگوں کے سامنے پیش کرتا ہے یہ ہے: یقیناً اسلام تصور سے بھی بڑھ کر بہتر ہے۔ وہ جاہلیت کو بدلنے آیا ہے، اسے جاری رکھنے کے لیے نہیں؛ انسانیت کو اس کی پستی سے بلند کرنے کے لیے، نہ کہ ان مظاہر کو برکت دینے کے لیے جنہوں نے 'تہذیب' کا لباس پہن لیا ہے۔

We also find some people who, when talking about Islam, present it to the people as if it were something which is being accused and they want to defend it against the accusation. Among their defenses, one goes like this: "It is said that modern systems have done such and such, while Islam did not do anything comparable. But listen! It did all this some fourteen hundred years before modern civilization!" Woe to such a defense! Shame on such a defense! Indeed, Islam does not take its justifications from the jahili system and its evil derivatives. And these 'civilizations', which have dazzled many and have defeated their spirits, are nothing but a jahili system at heart, and this system is erroneous, hollow and worthless in comparison with Islam. The argument that the people living under it are in a better condition than the people of a so-called Islamic country or "the Islamic world' has no weight. The people in these countries have reached this wretched state by abandoning Islam, and not because they are Muslims. The argument which Islam presents to people is this: Most certainly Islam is better beyond imagination. It has come to change Jahiliyyah, not to continue it; to elevate mankind from its depravity, and not to bless its manifestations which have taken the garb of 'civilization'.

ہمیں اتنی شکست خوردہ ذہنیت کا شکار نہیں ہونا چاہیے کہ ہم موجودہ نظاموں، یا بعض موجودہ مذاہب، یا موجودہ نظریات میں اسلام کی مشابہت تلاش کرنے لگیں؛ ہم مشرق کے نظاموں کو بھی رد کرتے ہیں اور مغرب کے نظاموں کو بھی۔ ہم ان سب کو رد کرتے ہیں، کیونکہ یہ درحقیقت پسماندگی کا شکار ہیں اور اس سمت کے مخالف ہیں جس کی طرف اسلام انسانیت کو لے جانا چاہتا ہے۔

We ought not to be defeated to such an extent that we start looking for similarities with Islam in the current systems or in some current religions or in some current ideas; we reject these systems in the East as well as in the West. We reject them all, as indeed they are retrogressive and in opposition to the direction toward which Islam intends to take mankind.

کله چې موږ خلکو ته په دې ډول خطاب کوو او د اسلام د جامع نظام بنسټیز پیغام پرې وړاندې کوو، نو د یوه نظام څخه بل نظام ته، د یوې طرز ژوند څخه بلې طرز ژوند ته د اړولو جواز به د دوی د وجود له ژورو ځایونو څخه راڅرګند شي. مګر موږ به د دوی سره دا بې اغیزې دلیل سره خبرې ونه کړو، چې وایو: "د هغه نظام څخه چې اوس قایم دی، هغه نظام ته راځئ چې لا تطبیق شوی نه دی؛ دا به په موجوده نظام کې یوازې لږ بدلون راولي. تاسو هیڅ اعتراض نه لرئ؛ تاسو کولی شئ هغه څه چې کوئ دوام ورکړئ. دا به تاسو ته یوازې ستاسو په عادتونو، اخلاقو او تمایلاتو کې یو څو بدلونونه غوښتنه وکړي، او هغه څه به تاسو ته وساتي چې تاسو ته خوښ دي او دا به یې یوازې خورا لږ لمس کړي." په ظاهره دا طریقه اسانه ښکاري، مګر په دې کې هیڅ جاذبه نشته؛ سربیره پردې دا په حق ولاړه نه ده.

When we address people in this fashion and present to them the basic message of the comprehensive concept of Islam, the justification for changing from one concept to another, from one mode of living to another, will come from the very depths of their being. But we will not address them with this ineffective argument, saying: "Come from a system which is currently established to a system not yet applied; it will make only a little change in the established order. You should have no objection; you can continue to do what you have been doing. It will not bother you except to ask for a few changes in your habits, manners and inclinations, and will preserve for you whatever pleases you and will not touch it except very slightly." On the surface this method seems easy, but there is no attraction in it; moreover, it is not based on the truth.

حقیقت دا ده چې اسلام یوازې تصورات او رویې نه بدلوي، بلکې نظام او طریقې، قوانین او دودونه هم بدلوي، ځکه دا بدلون دومره بنسټیز دی چې د جاهلیت د ژوند سره، هغه ژوند چې انسانیت یې تیروي، هیڅ اړیکه پاتې نشي کیدای. دا وینا بسنه ده چې اسلام دوی دواړه، په عمومي توګه او په خاصه توګه، د انسانانو بندګۍ څخه د هغه خدای بندګۍ ته اړوي چې یو دی.

The truth is that Islam not only changes concepts and attitudes, but also the system and modes, laws and customs, since this change is so fundamental that no relationship can remain with the jahili way of life, the life which mankind is living. It is sufficient to say that it brings them both in general and in particular from servitude to men into the service of God, Who is One:

"په زړه پوری وي که څوک یې غواړي، او که څوک یې نه غواړي نو انکار وکړي." او څوک چې انکار وکړي، نو بیشکه الله د خپلې مخلوقاتو څخه بې نیازه دی۔ د دې خبرې اصلي موضوع د کفر او ایمان، د الله سره د نورو شریکولو او د الله وحدانیت، او د جاهلیت او اسلام دی۔ دا باید واضح شي۔ په حقیقت کې هغه خلک چې د جاهلیت ژوند تیروي، تر هغه وخته پورې مسلمانان نه دي، که څه هم دوی ځانونه مسلمانان بولي۔ څوک چې غواړي خپل ځان یا نورو ته دا دوکه ورکړي چې اسلام د دې جاهلیت سره سم کیدای شي، نو دا د هغه په واک کې دی۔ مګر که دا دوکه نورو ته ورکړل شي، نو د حقیقت په واقعیت کې هیڅ بدلون نه راځي۔ دا اسلام نه دی، او دوی مسلمانان نه دي۔ نن د دعوت دنده دا ده چې دا نادان خلک بیرته اسلام ته راوګرځوي او له سره یې مسلمانان جوړ کړي۔

"Believe if one wishes or reject if one wishes." "And if one rejects, then God is independent of His creation," I he question in essence is that of unbelief and belief, of associating others with God and the Oneness of God, and of Jahiliyyah and Islam. This ought to be made clear. Indeed, people are not Muslims, as they proclaim to be, as long as they live the life of Jahiliyyah. If someone wishes to deceive himself or to deceive others by believing that Islam can be brought in line with this Jahiliyyah, it is up to him. But whether this deception is for others, it cannot change anything of the actual reality. This is not Islam, and they are not Muslims. Today the task of the Call is to return these ignorant people to Islam and make them into Muslims all over again.

ما د اسلام ته د خلکو د بلنې لپاره د دې نه نه غواړو چې له هغوی نه کوم اجر تر لاسه کړو؛ مونږ د ځان لپاره هیڅ شی نه غواړو، او نه زموږ حساب او اجر د خلکو سره دی. په حقیقت کې، مونږ خلک اسلام ته دې لپاره رابولو چې مونږ هغوی سره مینه لرو او د هغوی د ښېګڼې غوښتونکي یو، که څه هم دوی موږ ته عذاب ورکړي؛ او دا د اسلام د بلونکي خصوصیت دی او دا د ده محرک دی. خلک حق لري چې له مونږ نه د اسلام ماهیت او هغه مکلفیتونه زده کړي چې اسلام پر دوی لازموي، او همدارنګه هغه لوی نعمت چې اسلام ورته ورکوي. دوی دا حق هم لري چې پوه شي چې هغه کار چې دوی یې کوي د جاهلیت پرته بل هیڅ نه دی؛ په حقیقت کې دا جاهلیت دی، چې په کې د اسلام هیڅ شی نشته. دا یوازې خواهش دی ترڅو چې دا شریعت نه وي؛ او دا باطل دی ترڅو چې دا حق نه وي - او د حق څخه هاخوا بجز له باطله بل څه دی! زموږ په اسلام کې داسې هیڅ شی نشته چې موږ ترې شرمیږو یا د دفاع لپاره اندېښمن یو؛ په کې داسې هیڅ شی نشته چې د دوکې په واسطه خلکو ته قاچاق شي، او نه موږ د هغه ږغ لرونکي حق پټوو چې دا یې اعلان کوي. دا د مات شوې ذهنیت یو ډول دی، چې د لویدیځ او د ختیځ او د دې او هغې د جاهلیت د ډولونو په وړاندې مات شوی دی، چې د ځینو خلکو - "مسلمانانو" - کې موندل کیږي، چې د انسان جوړو شویو سیسټمونو کې د اسلام سره ورته والی لټوي، یا د جاهلي تمدن د کړنو په واسطه د اسلام د کړنو او د ده د ځینو مسایلو په اړه د هغه د پریکړې لپاره توجیه موندي.

We are not inviting people to Islam to obtain some reward from them; we do not desire anything at all for ourselves, nor is our accounting and reward with the people. Indeed, we invite people to Islam because we love them and we wish them well, although they may torture us; and this is the characteristic of the caller to Islam and this is his motivation. The people are entitled to learn from us the nature of Islam and the nature of the obligations it imposes on them, as well as the great blessing which it bestows on them. They are also entitled to know that the nature of what they are doing is nothing but Jahiliyyah; it is indeed Jahiliyyah, with nothing in it from Islam. It is mere desire as long as it is not the Shari'ah; and it is falsehood as long as it is not the truth - and what is beyond the truth but falsehood! There is nothing in our Islam of which we are ashamed or anxious about defending; there is nothing in it to be smuggled to the people with deception, nor do we muffle the loud truth which it proclaims. This is the defeated mentality, defeated before the West and before the East and before this and that mode of Jahiliyyah, which is found in some people - 'Muslims' - who search for resemblances to Islam in man-made systems, or who find justification for the actions of Islam and its decision concerning certain matters by means of the actions of jahili civilization.

هغه څوک چې د دفاع، توجیه او عذر غوښتنې ته اړتیا احساسوي، د اسلام د معرفي کولو وړتیا نه لري. په حقیقت کې، دا داسې څوک دی چې د جاهلیت ژوند ژوندی کوي، خالي او د تناقضاتو، عیبونو او بدیو څخه ډک، او غواړي د هغه جاهلیت لپاره توجیه برابره کړي چې په کې ژوند کوي. دغه کسان د اسلام مجرمان دي او ځینې مخلص کسان له ځانه اړوي. دوی د خپل دفاع په واسطه د اسلام حقیقي ماهیت ګډوډوي، لکه څنګه چې اسلام یو داسې تورن وي چې په محکمه کې ولاړ وي او د خپل ځان د دفاع لپاره اندیښمن وي.

A person who feels the need of defense, justification and apology is not capable of presenting Islam to people. Indeed, he is a person who lives the life of Jahiliyyah, hollow and full of contradictions, defects and evils, and intends to provide justification for the Jahiliyyah he is in. These are the offenders against Islam and they distract some sincere persons. They confuse Islam's true nature by their defense, as if Islam were something accused standing at trial, anxious for its own defense.

د امریکا په سفر کې زما سره داسې ځینې خلک وو چې زموږ سره بحث کاوه، زموږ سره چې لږ شمیر وو او د اسلام طرفدار ګڼل کیدو. ځینو یې د دفاع او توجیه دریځ نیولی و. زه بیا د لویدیځ جاهلیت، د هغې متزلزله مذهبي عقیدو، د هغې ټولنیزو او اقتصادي بڼو، او د هغې فساد او بې‌حیایي باندې د برید دریځ ونیولی و: "دې ‌تثلیث، اصلي ګناه، قرباني او فدیې دې نظریاتو ته وګورئ، چې نه عقل او نه وجدان ورسره موافق دی. دې سرمایه‌داري ته وګورئ، د هغې انحصاراتو، سود او هرې هغې ناعادلانه خبرې سره؛ دې انفرادي آزادۍ ته وګورئ، چې د بشري همدردۍ او د خپلوانو په اړه مسؤولیت سره خالي ده، پرته له دې چې د قانون زور یې مجبور کړي؛ دې مادي دریځ ته وګورئ چې روح مړ کوي؛ دې چال‌چلند ته وګورئ، لکه د ځناورو، چې تاسو یې "د جنسونو آزاد ګډون" بولئ؛ دې ابتذال ته وګورئ چې تاسو یې "د ښځو آزادي" بولئ، او دې ناعادلانه او ستونزمنو واده او طلاق قوانینو ته وګورئ، چې د عملي ژوند له اړتیاوو سره ټکر لري. او اسلام ته وګورئ، د هغه منطق، ښکلا، انسانیت او خوښۍ سره، چې هغه پوړو ته رسیږي چې انسان ورته هڅه کوي خو نه رسیږي. دا یو عملي ژوند لاره ده او د هغې حلونه د انسان د سالم فطرت پر بنسټ ولاړ دي." دا هغه واقعیتونه وو د لویدیځ ژوند چې موږ ورسره مخ شوو. دا حقایق، کله چې د اسلام په رڼا کې لیدل کیدل، امریکایي خلک سور مخ کړل. خو داسې خلک هم شته - د اسلام ښوونکي - چې د دې ‌جاهلیت په دې ‌ککړتیا کې ډوب ‌شوي ‌ککړتیا مخې ته ماتې خوري، تر دې چې د لویدیځ دې ‌کوړې ‌ټوټې کې او همدارنګه د ختیځ د بدې او ککړې ‌مادي ‌ګرایۍ کې د اسلام سره ورته والی لټوي.

During my stay in the United States, there were some people of this kind who used to argue with us-with us few who were considered to be on the side of Islam. Some of them took the position of defense and justification. I, on the other hand, took the position of attacking the Western Jahiliyyah, its shaky religious beliefs, its social and economic modes, and its immoralities: "Look at these concepts of the Trinity, Original Sin, Sacrifice and Redemption, which are agreeable neither to reason nor to conscience. Look at this capitalism with its monopolies, its usury and whatever else is unjust in it; at this individual freedom, devoid of human sympathy and responsibility for relatives except under the force of law; at this materialistic attitude which deadens the spirit; at this behavior, like animals, which you call 'Free mixing of the sexes; at this vulgarity which you call 'emancipation of women,' at these unfair and cumbersome laws of marriage and divorce, which are contrary to the demands of practical life; and at Islam, with its logic, beauty, humanity and happiness, which reaches the horizons to which man strives but does not reach. It is a practical way of life and its solutions are based on the foundation of the wholesome nature of man." These were the realities of Western life which we encountered. These facts, when seen in the light of Islam, made the American people blush. Yet there are people-exponents of Islam-who are defeated before this filth in which Jahiliyyah is steeped, even to the extent that they search for resemblances to Islam among this rubbish heap of the West, and also among the evil and dirty materialism of the East.

په دې وروسته، زه دا ویلو ته اړتیا نه لرم: یقیناً موږ چې خلکو ته اسلام وړاندې کوو، هغه کسان نه یو چې د جاهلیت د هیڅ مفهوم، طریقې یا دودونو سره ملګرتیا وکړو، که څه هم د هغې فشار زموږ په سر څومره لوی وي.

After this, there is no need for me to say: Certainly we who present Islam to the people are not the ones to go along with any of the concepts, modes and traditions of Jahiliyyah however great its pressure on us may be.

پر دې کار لومړی ګام دا دی چې جاهلیت د اسلامي نظریاتو او دودونو په ځای کیښودل شي. دا کار داسې نه کیږي چې له جاهلیت سره موافقه وشي او له شروع څخه یو څو ګامونه ورسره لاړ شو، لکه څنګه چې زموږ ځینې کسان فکر کوي چې باید وشي، ځکه دا به یوازې دا معنا ولري چې له شروع څخه مو ماتې منلې ده.

Our first task is to replace this Jahiliyyah with Islamic ideas and traditions. This cannot be brought about by agreeing with Jahiliyyah and going along a few steps with it from the very beginning, as some of us think we ought to do, for this will simply mean that from the very beginning we have accepted defeat.

البته معاشرے کے موجودہ خیالات اور رائج رواجات بہت بڑا دباؤ ڈالتے ہیں، ایسا دباؤ جو کمر توڑ دیتا ہے، خاص طور پر عورتوں کے معاملے میں؛ مسلمان عورت واقعی انتہائی اور ظالمانہ دباؤ میں ہے، مگر یہی حالت ہے اور ہمیں اس کا سامنا کرنا ہے۔ سب سے پہلے ہمیں ثابت قدم رہنا ہوگا؛ اس کے بعد ہمیں اس پر غالب آنا ہوگا؛ پھر ہمیں جاہلیت کو دکھانا ہوگا کہ وہ اصل میں اُس بلند اور روشن افق کے مقابلے میں کتنی پست حالت میں ہے جس اسلامی زندگی کو ہم حاصل کرنا چاہتے ہیں۔

Of course the current ideas of the society and its prevalent traditions apply great pressure - back-breaking pressure, especially in the case of women; the Muslim woman is really under extreme and oppressive pressure - but this is the situation and we have to face it. First we must be steadfast; next we must prevail upon it; then we must show Jahiliyyah the low state it is really in compared to the lofty and bright horizons of Islamic life which we wish to attain.

دا کار د جاهلیت څو قدمه ورسره تلل په نه کیږي، او نه دا چې اوس له هغې څخه اړیکې پرې کړو او ځان یوه جلا کونج ته ورسوو؛ هیڅکله نه. سمه لاره دا ده چې په حکمت سره ګډ شو، په وقار سره ورکول او اخیستل وکړو، په مینه سره حق خبرې وکړو، او د دین برتری په عاجزۍ سره وښیو. د دې ټولو وروسته باید دا حقیقت په ذهن کې ولرو چې موږ د جاهلیت په منځ کې ژوند کوو، چې زموږ د ژوند لاره د جاهلیت له لارې څخه سمه ده، او د جاهلیت څخه اسلام ته بدلون لوی او پراخ دی. د اسلام او جاهلیت ترمنځ توپیر ډیر لوی دی، او په دې توپیر باندې داسې پل نه جوړیږي چې د دواړو خواوو خلک یو له بل سره ګډ شي، بلکې یوازې دا پل جوړیږي ترڅو د جاهلیت خلک اسلام ته راشي، که هغوی په یوه به اصطلاح اسلامي هیواد کې ژوند کوي او ځانونه مسلمانان بولي، یا له دغه به اصطلاح اسلامي هیواد بهر اوسیږي، ترڅو له تیارې څخه رڼا ته راووځي او خپل بد حال له منځه یوسي، او هغه نعمتونه خوند کړي چې موږ یې خوند اخیستی دی، موږ چې اسلام مو پوه شوی او د هغه په چاپیریال کې ژوند کوو.

This cannot come about by going along a few steps with Jahiliyyah, nor by now severing relations with it and removing ourselves to a separate corner; never. The correct procedure is to mix with discretion, give and take with dignity, speak the truth with love, and show the superiority of the Faith with humility. After all this, we must realize the fact that we live in the midst of Jahiliyyah, that our way of life is straighter than that of Jahiliyyah, and that the change from Jahiliyyah to Islam is vast and far-reaching. The chasm between Islam and Jahiliyyah is great, and a bridge is not to be built across it so that the people on the two sides may mix with each other, but only so that the people of Jahiliyyah may come over to Islam, whether they reside in a so-called Islamic country and consider themselves Muslims or they are outside the 'Islamic' country, in order that they may come out of darkness into light and may get rid of their miserable condition, and enjoy those blessings which we have tasted-we who have understood Islam and live in its atmosphere.

که نه، نو مونږ به هغه څه ورته ووایو چې الله تعالیٰ خپل رسول ﷺ ته د ویلو حکم کړی و:

If not, then we shall say to them what God commanded His Messenger -peace be on him-to say:

تاسو لپاره ستاسو دین دی، او زما لپاره زما دین دی۔ (۱۰۹:۶)

"For you your way, for me mine." (109:6)