عالم بزرگ ابن قیم، په خپل کتاب زاد المعاد کې یوه باب لري چې سرلیک یې دا دی: "د نبي ﷺ له پیغمبرۍ څخه تر وفات پورې د کافرانو او منافقانو سره د هغه ﷺ چلند۔" په دې باب کې دې عالم د اسلامي جهاد ماهیت لنډ کړی دی۔

The great scholar Ibn Qayyim, in his book Zad al-Mitad, has a chapter entitled "The Prophet's Treatment of the Unbelievers and the Hypocrites from the Beginning of His Messengership Until His Death." In this chapter, this scholar has summed up the nature of Islamic Jihaad.

د خدای له لوري هغه لومړۍ وحي چې پیغمبر ﷺ ته راغلې وه، «اِقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ» وه. دا د نبوت پیل وو. خدای پیغمبر ﷺ ته حکم وکړ چې دا یې په زړه کې ولولي. د تبلیغ حکم لا نازل نه وو شوی. بیا خدای نازل کړ: «يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ» (اې کمبل پوښونکیه! پاڅه او خبرداره کړه). نو د «اِقْرَأْ» وحي د پیغمبر ﷺ د نبوت ټاکل وو، او د «يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ» وحي د رسالت ټاکل وو. وروسته خدای پیغمبر ﷺ ته حکم وکړ چې خپلو نږدې خپلوانو ته خبرداری ورکړي، بیا خپل قوم ته، بیا هغو عربو ته چې د دوی شاوخوا وو، بیا ټول عرب ځمکه، او په پای کې ټول نړۍ ته. په دې ډول د رسالت له پیل وروسته پیغمبر ﷺ دیارلس کاله خلک د خدای خوا ته په تبلیغ سره دعوت کړل، بې له دې چې جنګ یا جزیه وي، او حکم شوی و چې ځان وساتي او صبر او زغم وکړي. بیا هجرت ته حکم شو، او وروسته جنګ ته اجازه ورکړل شوه. بیا حکم شو چې هغو کسانو سره جنګ وکړي چې له هغه سره جنګیږي، او هغو کسانو څخه ځان وساتي چې له هغه سره جنګ نه کوي. وروسته حکم شو چې مشرکانو سره جنګ وکړي تر دې چې د خدای دین په بشپړ ډول قایم شي. د جهاد له حکم وروسته کافران په درې ډلو وویشل شول: یو، هغه کسان چې له دوی سره سوله وه؛ دوهم، هغه خلک چې مسلمانان له دوی سره په جګړه کې وو؛ او دریم، ذمیان. [«ذمه» په لغت کې مسؤلیت معنی لري، او «ذمیان» هغه غیر مسلم خلک دي چې په یوه اسلامي دولت کې اوسیږي، چې د ساتنې او حقونو مسؤلیت اسلامي حکومت په غاړه لري.] دا حکم وشو چې څومره چې هغه بې دینه کافران چې له هغوی سره یې د سوله ییز تړون وو خپلې اړتیاوې پوره کوي، نو هغه باید د تړون شرطونه پوره کړي، مګر که دوی دا تړون مات کړ، نو باید دوی ته خبرداری ورکړل شي چې دوی تړون مات کړی دی؛ تر هغې پورې په هیڅ ډول جنګ اعلان نه کیږي. که دوی په خپل ناسم دریځ ټینګ پاتې شول، نو هغه باید له دوی سره وجنګیږي. کله چې د "برائت" په نوم سورت نازل شو، نو د دې دریو ډلو بې دینه کافرانو سره د چلند تفصیل بیان شو. همدارنګه څرګنده شوه چې هغه کسان چې د "کتاب والا" [یعنې عیسویان او یهودان] څخه دي او خلاص دښمني اعلانوي، له هغوی سره تر هغې جنګ اعلان کړای شي تر څو چې دوی د جزیې ورکولو یا اسلام قبلولو ته غاړه کیږدي. د مشرکانو او منافقانو په اړه، په همدې سورت کې حکم وشو چې د دوی پر ضد جهاد اعلان شي او له دوی سره سختي وشي. پیغمبر ﷺ د مشرکانو پر ضد د جنګ په ذریعه او د منافقانو پر ضد د تبلیغ او استدلال په ذریعه جهاد ته دوام ورکړ. په همدې سورت کې حکم وشو چې د مشرکانو سره تړونونه د دوی د مودې د پای ته رسیدو پر مهال ختم شي. په دې اړه، هغه کسان چې له هغوی سره تړونونه وو، په دریو ډلو ووېشل شول: لومړی، هغه کسان چې تړون یې مات کړ او د هغې شرطونه یې پوره نه کړل. دې ته امر وشو چې له دوی سره وجنګي؛ هغه له دوی سره وجنګېد او بریالی شو. دوهم، هغه کسان چې له هغوی سره د یوې ټاکلې مودې لپاره تړون شوی و؛ دوی دا تړون نه وو مات کړی او نه یې د پیغمبر ﷺ پر ضد د چا مرسته کړې وه. د دوی په اړه، خدای امر وکړ چې دا تړونونه د خپلې ټاکلې مودې تر پای پورې بشپړ شي. دریم، هغه کسان چې نه له هغوی سره تړون و او نه دوی د پیغمبر ﷺ سره جنګېدل، یا هغه کسان چې د پای د مودې نه وه ټاکل شوې. د دوی په اړه امر وشو چې هغوی ته څلور میاشتې مخکې خبرداری ورکړل شي، او د دې مودې په پای کې دې دوی خلاص دښمنان وګڼل شي او له دوی سره دې وجنګېږي. پس هغه کسان چې تړون یې ماتاوه، د هغوی سره جګړه وشوه، او هغه کسان چې نه یې تړون درلود یا د تړون موده یې نامعلومه وه، هغوی ته څلور میاشتې مهلت ورکړل شو، او هغو کسانو سره چې د تړون موده یې پای ته رسیده، خپل تړون ساتل شو. دغه ټول کسان د مهلت له پای ته رسیدو مخکې مسلمان شول، او د دولت غیر مسلمانانو جزیه ورکوله. په دې ترتیب د سورت «براءت» له نازلیدو وروسته کافران درې ډولونه شول: د جګړې دښمنان، د تړون لرونکي، او ذمیان. د تړون لرونکي په پای کې مسلمانان شول، نو یوازې دوه ډوله پاتې شول: جنګیالي او ذمیان. جنګیالي تل د هغه نه ویره کوله. اوس د ټولې نړۍ خلک درې ډوله وو: یو هغه مسلمانان چې هغه ته ایمان لرل، دوهم هغه کسان چې له هغه سره سوله وه، او دریم هغه دښمنان چې په جګړه کې یې هغه سره جنګ ته دوام ورکاوه. ځینو منافقانو ته، خدای پیغمبر ﷺ ته امر وکړ چې د دوی ظاهر ومني او د دوی نیت خدای ته پرېږدي، او د دلیل او قناعت په ذریعه د دوی په وړاندې جهاد ته دوام ورکړي. هغه ته امر وشو چې د دوی د جنازې لمونځ ونه کړي، نه د دوی په قبرونو لمونځ وکړي، او نه د دوی لپاره له خدای څخه بخښنه وغواړي، ځکه چې د دوی معامله له خدای سره ده. نو دا د پیغمبر ﷺ عمل و د هغه دښمنانو په اړه، چې له کافرانو او منافقانو څخه وو. په دې بیان کې د اسلامي جهاد د مرحلو لنډیز په ښه ډول راغلی دی. په دې لنډیز کې د حقه دین د متحرکې نهضت ټول ځانګړي او اوږدمهاله ځانګړتیاوې موندل کیږي؛ د ژور مطالعې لپاره باید په دې باندې فکر وشي. په دې ځای کې به موږ یوازې د ځینو تشریحي څرګندونو سره بسنه وکړو.

"The first revelation from God which came to the Prophet - peace be on him - was 'Iqraa, bisme Rabbika alladhee ...'('Read, in the name of Your Sustainer, Who created ...'). This was the beginning of the Prophethood. God commanded the Prophet - peace be on him - to recite this in his heart. The commandment to preach had not yet come. Then God revealed 'Ya ayyuha al-Muddathir, qum fandhir' ('O you who are enwrapped in your mantle, arise and warn'). Thus, the revelation of 'Iqraa' was his appointment to Prophet-hood, while 'Ya ayyuha al-muddathir' was his appointment to Messengership. Later God commanded the Prophet-peace be on him-to warn his near relatives, then his people, then the Arabs who were around them, then all of Arabia, and finally the whole world. Thus for thirteen years after the beginning of his Messengership, he called people to God through preaching, without fighting or Jizyah, [A tax levied by Muslims on non-Muslim men in areas governed by Muslims, in lieu of military service.] and was commanded to restrain himself and to practice patience and forbearance. Then he was commanded to migrate, and later permission was given to fight. Then he was commanded to fight those who fought him, and to restrain himself from those who did not make war with him. Later he was commanded to fight the polytheists until God's religion was fully established. After the command for Jihaad came, the nonbelievers were divided into three categories: one, those with whom there was peace; two, the people with whom the Muslims were at war; and three, the Dhimmies. [Literally meaning 'responsibility', Dhimmies refers to the non-Muslim peoples residing in a Muslim state for whose protection and rights the Muslim government was responsible.] It was commanded that as long as the non-believers with whom he had a peace treaty met their obligations, he should fulfill the articles of the treaty, but if they broke this treaty, then they should be given notice of having broken it; until then, no war should be declared. If they persisted, then he should fight with them. When the chapter entitled 'Bratt' was revealed, the details of treatment of these three kinds of non-believers were described. It was also explained that war should be declared against those from among the 'People of the Book' [16 Christians and Jews] who declare open enmity, until they agree to pay Jizyah or accept Islam. Concerning the polytheists and the hypocrites, it was commanded in this chapter that Jihaad be declared against them and that they be treated harshly. The Prophet-peace be on him-carried on Jihaad against the polytheists by fighting and against the hypocrites by preaching and argument. In the same chapter, it was commanded that the treaties with the polytheists be brought to an end at the period of their expiration. In this respect, the people with whom there were treaties were divided into three categories: The first, those who broke the treaty and did not fulfill its terms. He was ordered to fight against them; he fought with them and was victorious. The second were those with whom the treaty was made for a stated term; they had not broken this treaty nor helped anyone against the Prophet - peace be on him - Concerning them, God ordered that these treaties be completed to their full term. The third kind were those with whom there was neither a treaty nor were they fighting against the Prophetpeace be on him-, or those with whom no term of expiration was stated. Concerning these, it was commanded that they be given four months' notice of expiration, at the end of which they should be considered open enemies and fought with. Thus, those who broke the treaty were fought against, and those who did not have any treaty or had an indeterminate period of expiration were given four months period of grace, and terms were kept with those with whom the treaty was due to expire. All the latter people embraced Islam even before the term expired, and the non-Muslims of the state paid Jizyah. Thus, after the revelation of the chapter 'Bratt', the unbelievers were of three kinds: adversaries in war, people with treaties, and Dhimmies. The people with treaties eventually became Muslims, so there were only two kinds left: people at war and Dhimmies. The people at war were always afraid of him. Now the people of the whole world were of three kinds: One, the Muslims who believed in him; two, those with whom he had peace and three, the opponents who kept fighting him. As far as the hypocrites were concerned, God commanded the Prophet -peace be on him -to accept their appearances and leave their intentions to God, and carry on Jihaad against them by argument and persuasion. He was commanded not to pray at their funerals nor to pray at their graves, nor should he ask forgiveness from God for them, as their affair was with God. So this was the practice of the Prophet-peace be on him- concerning his enemies among the nonbelievers and the hypocrites. ' In this description we find a summary of the stages of Islamic Jihaad presented in an excellent manner. In this L summary we find all the distinctive and far-reaching characteristics of the dynamic movement of the true religion; we should ponder over them for deep study. Here, however, we will confine ourselves to a few explanatory remarks.

پہلی بات دا دی چې د دې دین طریقه ډېره عملي ده. دا تحریک خلکو سره داسې چلند کوي لکه څنګه چې دوی په حقیقت کې دي، او داسې وسایل کاروي چې د عملي حالاتو سره سمون ولري. ځکه چې دا تحریک د هغه جاهلیت سره ټکر کوي چې په افکارو او عقیدو باندې غالب دی، او چې یوه عملي نظام ژوند او پشت ته یې سیاسي او مادي واک لري، نو اسلامي تحریک ته دا ضروري وو چې د دې جاهلیت د مقابلې لپاره موازي وسایل رامینځ ته کړي. دا تحریک د افکارو او عقیدو د اصلاح لپاره د تبلیغ او قانع کولو طریقې کاروي، او د جاهلي نظام هغه ټولنې او واکمني له منځه وړلو لپاره چې خلک یې د خپلو افکارو او عقیدو د اصلاح څخه منع کوي او دوی ته یې د خپلو غلطو لارو اطاعت مجبوروي او د خدای بزرګ پر ځای انسانانو ته یې خدمت ورڅخه غواړي، فزیکي ځواک او جهاد کاروي. دا تحریک د فزیکي ځواک د مقابلې لپاره یوازې تبلیغ ته نه محدودیږي، همدارنګه د خلکو د افکارو د بدلولو لپاره جبر هم نه کاروي. د دې دین په طریقه کې دا دواړه اصول سره برابر اهمیت لري. د دې تحریک موخه داده چې هغه خلک چې غواړي له انسانانو غلامۍ څخه آزاد شي، آزاد کړي، ترڅو یوازې د خدای عبادت وکړي.

First, the method of this religion is very practical. This movement treats people as they actually are and uses resources Which are in accordance with practical conditions. Since this movement comes into conflict with the Jahiliyyah which prevails over ideas and beliefs, and which has a practical system of life and a political and material authority behind it, the Islamic movement had to produce parallel resources to confront this Jahiliyyah. This movement uses the methods of preaching and persuasion for reforming ideas and beliefs and it uses physical power and Jihaad for abolishing the organizations and authorities of the Jahili system which prevents people from reforming their ideas and beliefs but forces them to obey their erroneous ways and make them serve human lords instead of the Almighty Lord. This movement does not confine itself to mere preaching to confront physical power, as it also does not use compulsion for changing the ideas of people. These two principles are equally important in the method of this religion. Its purpose is to free those people who wish to be freed from enslavement to men so that they may serve God alone.

دا دین دوهم اړخ دا دی چې دا یو عملي نهضت دی چې پړاو په پړاو پرمخ ځي، او په هر پړاو کې د حالاتو د عملي اړتیاوو سره سم وسایل برابروي او بل پړاو ته زمینه جوړوي. دا عملي ستونزو ته د تیورۍ په ډول مجرد نظریو سره مخ نه کیږي، او نه مختلفو پړاوونو ته د بې بدلونه وسیلو سره مخامخ کیږي. هغه کسان چې د اسلام د جهاد په اړه خبرې کوي او د قرآني آیتونو حوالې ورکوي، دا اړخ په پام کې نه نیسي، نه دا پوهیږي چې دا نهضت په کوم ډول پړاوونو کې پرمخ ځي، او نه دا چې مختلفو مواقعو کې نازل شوي آیتونه له هر پړاو سره څه اړیکه لري. په همدې سبب کله چې دوی د جهاد خبرې کوي، نو ناسم خبرې کوي، مختلف پړاوونه سره مدغم کوي، او د جهاد ټول مفهوم خرابوي، او له قرآني آیتونو څخه داسې نهایي اصول او عمومي قواعد استنباطوي چې هیڅ جواز نلري. دا ځکه چې دوی د قرآن هر آیت داسې ګني لکه دا چې د دې دین نهایي اصل وي. د دې فکري ډلې کسان، چې د اوسني مسلمان نسل د ناوړه حال محصول دي، د اسلام له نوم پرته هیڅ نه لري، او روحي او عقلي وسلې یې په ماتې سره ایښي دي. وایي: "اسلام یوازې دفاعي جنګ ټاکلی دی!" او فکر کوي چې د خپل دین لپاره یې ښېګڼه کړې ده چې هغه یې له خپل میتود څخه محروم کړی، چې هغه میتود د ځمکې څخه ټول ظلم له منځه وړل، خلک یوازې د خدای عبادت ته را اوړل، او د نورو د غلامۍ څخه د ربّ د بندګانو په توګه وژغورل دي. اسلام خلک په خپل عقیده منلو مجبورول نه غواړي، بلکې یو آزاد چاپیریال برابرول غواړي چې په هغه کې دوی ته د عقیدو د انتخاب اختیار وي. هغه غواړي هغه ظالم سیاسي نظامونه له منځه یوسي چې لاندې خلک له هغه آزادۍ څخه منع کیږي چې د خپلې خوښې عقیدې انتخاب وکړي، او له هغې وروسته دوی ته بشپړه آزادي ورکوي چې پریکړه وکړي چې اسلام به منې که نه.

The second aspect of this religion is that it is a practical movement which progresses stage by stage, and at every stage it provides resources according to the practical needs of the situation and prepares the ground for the next one. It does not face practical problems with abstract theories, nor does it confront various stages with unchangeable means. Those who talk about Jihaad in Islam and quote Qur'anic verses do not take into account this aspect, nor do they understand the nature of the various stages through which this movement develops, or the relationship of the verses revealed at various occasions with each stage. Thus, when they speak about Jihaad, they speak clumsily and mix up the various stages, distorting the whole concept of Jihaad and deriving from the Qur'anic verses final principles and generalities for which there is no justification. This is because they regard every verse of the Qur'an as if it were the final principle of this religion. This group of thinkers, who are a product of the sorry state of the present Muslim generation, have nothing but the label of Islam and have laid down their spiritual and rational arms in defeat. They say, "Islam has prescribed only defensive war"! and think that they have done some good for their religion by depriving it of its method, which is to abolish all injustice from the earth, to bring people to the worship of God alone, and to bring them out of servitude to others into the servants of the Lord . Islam does not force people to accept its belief, but it wants to provide a free environment in which they will have the choice of beliefs. What it wants is to abolish those oppressive political systems under which people are prevented from expressing their freedom to choose whatever beliefs they want, and after that it gives them complete freedom to decide whether they will accept Islam or not.

دا دین د خپل پرمختللي حرکت په جریان کې چې کوم نوي وسایل یا لارې کاروي، هغه د خپلو بنسټیزو اصولو او اهدافو څخه نه لیرې کوي۔ د لومړۍ ورځې څخه، که پیغمبر ﷺ خپلو نږدې خپلوانو، یا قریشو، یا عربو، یا ټولې نړۍ ته خطاب کاوه، د هغه دعوت یو او ورته و۔ هغه دوی ته د یوې خدای سره د تسلیم کېدو او د نورو انسانانو د ربوبیت د رد کولو دعوت ورکاوه۔ پر دې اصل کې نه کومه مصالحه ده او نه کومه نرمښت۔ د دې هدف د ترلاسه کولو لپاره دا د یوې پلان له مخې حرکت کوي، کوم چې ځینې پړاوونه لري، او هر پړاو یې خپل نوي وسایل لري، لکه څنګه چې مخکې مو تشریح کړل۔ څلورم اړخ دا دی چې اسلام د مسلمانې ټولنې د نورو ډلو سره د اړیکو لپاره قانوني بنسټ برابروي، لکه څنګه چې د زاد المعاد څخه د نقل څخه ښکاره دی۔ دا قانوني ترتیب پر دې اصل ولاړ دی چې اسلام، یعنې د خدای سره تسلیمېدل، یو نړیوال پیغام دی چې ټوله انسانیت باید ومني یا له هغې سره سوله وکړي۔ هیڅ سیاسي نظام یا مادي قدرت باید د اسلام د تبلیغ په لاره کې خنډونه نه اچوي۔ هغه باید هر فرد ته آزادي ورکړي چې دا ومني یا رد یې کړي، او که چېرې څوک یې منل غواړي، نو باید هغه ته مخنیوی ونه کړي او په هغه باندې جګړه ونه کړي۔ که څوک دا کار وکړي، نو د اسلام دنده ده چې له هغه سره جنګ وکړي، تر دې چې یا هغه وژل شي یا دا چې هغه د خپل تسلیم کېدو اعلان وکړي۔

A third aspect of this religion is that the new resources or methods which it uses during its progressive movement do not take it away from its fundamental principles and aims. From the very first day, whether the Prophet-peace be on him- addressed his near relatives, or the Quraish, or the Arabs, or the entire world, his call was one and the same. He called them to the submission to One God and rejection of the lordship of other men. On this principle there is no com- promise nor any flexibility. To attain this purpose, it proceeds according to a plan, which has a few stages, and every stage has its new resources, as we have described earlier A fourth aspect is that Islam provides a legal basis for the relationship of the Muslim community with other groups, as is clear from the quotation from Zad al-Mitad. This legal formulation is based on the principle that Islam - that is, submission to God-is a universal Message which the whole of mankind should accept or make peace with. No political system or material power should put hindrances in the way of preaching Islam. It should leave every individual free to accept or reject it, and if someone wants to accept it, it should not prevent him or fight against him. If someone does this, then it is the duty of Islam to fight him until either he is killed or until he declares his submission.

جب شکست خوردہ ذہنیت اور معذرت خواہانہ سوچ رکھنے والے لوگ "اسلام میں جہاد" پر لکھتے ہیں اور اسلام سے اس "داغ" کو مٹانے کی کوشش کرتے ہیں تو وہ دو باتوں کو آپس میں گڈمڈ کر دیتے ہیں: پہلی یہ کہ یہ دین لوگوں پر اپنے عقیدے کو زبردستی مسلط کرنے سے منع کرتا ہے، جیسا کہ آیت {لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ} (البقرہ:256) سے واضح ہے، جبکہ دوسری طرف یہ ان تمام سیاسی اور مادی طاقتوں کو ختم کرنا چاہتا ہے جو لوگوں اور اسلام کے درمیان حائل ہیں، جو ایک قوم کو دوسری قوم کے آگے جھکنے پر مجبور کرتی ہیں اور انہیں اللہ کی حاکمیت قبول کرنے سے روکتی ہیں۔ ان دونوں اصولوں کا آپس میں کوئی تعلق نہیں اور نہ ہی ان کو ملانے کی کوئی گنجائش ہے۔ اس کے باوجود یہ شکست خوردہ ذہنیت کے لوگ دونوں پہلوؤں کو ملانے کی کوشش کرتے ہیں اور جہاد کو اس چیز تک محدود کرنا چاہتے ہیں جسے آج "دفاعی جنگ" کہا جاتا ہے۔ اسلامی جہاد کا جدید جنگ سے نہ اس کے اسباب کے اعتبار سے کوئی تعلق ہے اور نہ اس کے طریقۂ کار کے اعتبار سے۔ اسلامی جہاد کے اسباب خود اسلام کی فطرت اور دنیا میں اس کے کردار، اس کے اُن بلند اصولوں میں تلاش کیے جانے چاہییں جو اسے اللہ کی طرف سے عطا ہوئے، اور جن کے نفاذ کے لیے اللہ تعالیٰ نے نبی ﷺ کو اپنا رسول مقرر فرمایا اور آپ ﷺ کو تمام انبیاء و رسل میں آخری قرار دیا۔

When writers with defeatist and apologetic mentalities write about "Jihaad in Islam," trying to remove this 'blot' from Islam, then they are mixing up two things: first, that this f religion forbids the imposition of its belief by force, as is clear from the verse, "There is no compulsion in religion"(2:256), while on the other hand it tries to annihilate all those political and material powers which stand between people and Islam, which force one people to bow before another people and prevent them from accepting the sovereignty of God. These two principles have no relation to one another nor is there room to mix them. In spite of this, these defeatist-type people try to mix the two aspects and want to confine Jihaad to what today is called 'defensive war'. The Islamic Jihaad has no relationship to modern warfare, either in its causes or in the way in which it is conducted. The causes of Islamic Jihaad should be sought in the very nature of Islam and its role in the world, in its high principles, which have been given to it by God and for the implementation of which God appointed the Prophet-peace be on him-as His Messenger and declared him to be the last of all prophets and messengers.

یقیناً دا دین د انسان د آزادۍ یوه عمومي اعلامیه ده، د بل انسان د غلامۍ څخه او د خپلو نفساني خواهشاتو د غلامۍ څخه، چې دا هم د انسان یوه ډول غلامي ده؛ دا د دې اعلان دی چې حاکمیت یوازې د خدای سره دی او هغه د ټولو عالمونو رب دی. دا د هغو ټولو سیستمونو او بڼو په وړاندې ننګونه ده چې د انسان د حاکمیت په مفهوم ولاړ دي؛ په بل عبارت، هغه ځای چېرته چې انسان د خدای د صفت غصب کړی وي. هر هغه سیستم چې په کې وروستي پرېکړې انسانانو ته راجع وي، او په کې د ټولو واکونو سرچینې انسانان وي، انسانان خدایان ګرځوي، ځکه خدای پرته نورو ته د انسانانو باندې د ربانو حیثیت ورکوي. دا اعلان دا معنا لري چې د خدای غصب شوی واک بېرته هغه ته ورکړل شي او غاصبان وویستل شي، هغه کسان چې پخپله د نورو لپاره قوانین جوړوي ترڅو هغه تعقیب کړي، په دې ډول خپل ځانونه د ربانو مقام ته اوچتوي او نور د غلامانو مقام ته راښکته کوي. په لنډ ډول، د خدای د واک او حاکمیت اعلان کول د ټولو انساني پاچاهیو له منځه وړل دي او د کائنات د ساتونکي د واکمنۍ اعلان دی په ټول ځمکه باندې. د قرآن په الفاظو کې:

This religion is really a universal declaration of the freedom of man from servitude to other men and from servitude to his own desires, which is also a form of human servitude; it is a declaration that sovereignty belongs to God alone and that He is the Lord of all the worlds. It means a challenge to all kinds and forms of systems which are based on the concept of the sovereignty of man; in other words, where man has usurped the Divine attribute. Any system in which the final decisions are referred to human beings, and in which the sources of all authority are human, deifies human beings by designating others than God as lords over men. This declaration means that the usurped authority of God be returned to Him and the usurpers be thrown out-those who by themselves devise laws for others to follow, thus elevating themselves to the status of lords and reducing others to the status of slaves. In short, to proclaim the authority and sovereignty of God means to eliminate all human kingship and to announce the rule of the Sustainer of the universe over the entire earth. In the words of the Qur'an:

{هُوَ الَّذِي فِي السَّمَاءِ إِلَٰهٌ وَفِي الْأَرْضِ إِلَٰهٌ} (۴۳:۸۴) Note: the Qur'an verse is kept in its Arabic form, as is conventional, with the translated rendering following this text.

"He alone is God in the heavens and in the earth." (43:84)

حکم یوازې د خدای دی. هغه تاسو ته امر کوي چې له هغه پرته د بل چا عبادت مه کوئ. دا سم ژوند دی. (۱۲:۴۰)

"The command belongs to God alone. He commands you not to worship anyone except Him. This is the right way of life." (12: 40)

ووایه: ای د کتاب خاوندانو! راځئ هغه خبره ومنئ چې زموږ او ستاسو په منځ کې مشترکه ده: دا چې له خدای پرته به هېچا ته عبادت ونه کړو، او هېڅ شی به د هغه سره شریک نه کړو، او زموږ څخه به یو بل له خدای پرته رب نه نیسو. که دوی مخ واړوي، نو ووایاست: شاهدان اوسئ چې موږ د (خدای ته) تسلیم شوي یو. {البقرہ: ۶۴}

"Say: O People of the Book, come to what is common between us: that we will not worship anyone except God, and will not associate anything with Him, and will not take lords from among ourselves besides God; and if they turn away then tell them to bear witness that we are those who have submitted to God." (2: 64)

د خدای د حاکمیت د قائمولو لاره دا نه ده چې ځینې مقدس خلک، یعنې پادریان، د حکومت واک ورکړل شي، لکه څنګه چې د کلیسا د واکمنۍ په دوره کې وو، او نه دا چې د خدای ځینې ویاند واکمن شي، لکه څنګه چې په "تیوکریسۍ" کې کېږي. د خدای حاکمیت قائمول دا معنا لري چې د هغه قوانین تطبیق شي، او د ټولو چارو په اړه وروستی پریکړه د همدې قوانینو له مخې وي.

The way to establish God's rule on earth is not that some consecrated people - the priests - be given the authority to rule, as was the case with the rule of the Church, nor that some spokesmen of God become rulers, as is the case in a 'theocracy'. To establish God's rule means that His laws be enforced and that the final decision in all affairs be according to these laws.

د خدای واکمنی په ځمکه کې قایمول، د انسان واکمنی له منځه وړل، حاکمیت له غاصب څخه اخیستل ترڅو بیرته خدای ته ورکړل شي، او د شریعت د الهي قانون پلي کیدل او د انسان جوړ شوي قوانینو له منځه تلل، یوازې د تبلیغ په ذریعه نه شي کیدای. هغه کسان چې د خدای د واک غصب کړی دی او د خدای مخلوق یې ظلم ته اړ کړي، یوازې د تبلیغ په واسطه خپل واک نه پریږدي؛ که داسې وای، د خدای دین په نړۍ کې قایمول به د خدای پیغمبرانو لپاره ډېر اسانه وای! دا د پیغمبرانو د تاریخ او د حقه دین د مبارزې هغه کیسې ته مخالف دی چې په نسلونو کې خپره شوې ده.

The establishing of the dominion of God on earth, the abolishing of the dominion of man, the taking away of sovereignty from the usurper to revert it to God, and the bringing about of the enforcement of the Divine Law (Shari'ah) and the abolition of man-made laws cannot be achieved only through preaching. Those who have usurped the authority of God and are oppressing God's creatures are not going to give up their power merely through preaching; if it had been so, the task of establishing God's religion in the world would have been very easy for the Prophets of God! This is contrary to the evidence from the history of the Prophets and the story of the struggle of the true religion, spread over generations.

دا د انسان د آزادۍ عمومي اعلامیه ده چې په ځمکه کې د خدای تر پرته له هر واک څخه ده، او دا اعلان ده چې حاکمیت یوازې د خدای دی او هغه د ټول کائنات مالک دی. دا یوه نظري، فلسفي او منفعل اعلان نه دی. دا یو مثبت، عملي او متحرک پیغام دی چې موخه یې د خدای د شریعت پلي کول او خلکو کې د نورو انسانانو له بندګۍ څخه د ازادولو او دوی د یوازینی خدای، چې هیڅ شریک نلري، د خدمت ته راوستل دي. دا موخه نشي ترلاسه کېدای، مګر داچې "تبلیغ" او "تحریک" دواړه وکارول شي، ځکه هر عملي حالت ته د مناسبو وسیلو اړتیا ده.

This universal declaration of the freedom of man on the earth from every authority except that of God, and the declaration that sovereignty is God's alone and that He is the Lord of the universe, is not merely a theoretical, philosophical and passive proclamation. It is a positive, practical and dynamic message with a view to bringing about the implementation of the Shari'ah of God and actually freeing people from their servitude to other men to bring them into the service of God, the One without associates. This cannot be attained unless both 'preaching' and 'the movement' are used. This is so because appropriate means are needed to meet any and every practical situation.

له دې امله چې دا دین د ځمکې په سر د انسان د ازادۍ اعلان کوي، د خدای څخه پرته له هر ډول واک نه، نو د انساني تاریخ په هر دوره کې — پرون، نن، یا سبا — له عقیدو او نظریاتو، فزیکي ځواک، او د سیاسي، ټولنیزو، اقتصادي، نژادي او طبقاتي جوړښتونو له خنډونو سره مخ کیږي. سربیره پردې، فاسدې عقیدې او خرافات له دې دین سره ګډ کیږي، له هغه سره یوځای کار کوي او د خلکو په زړونو کې ځای نیسي.

Because this religion proclaims the freedom of man on the earth from all authority except that of God, it is confronted in every period of human history-yesterday, today, or tomorrow - with obstacles of beliefs and concepts, physical power, and the obstacles of political, social, economic, racial and class structures. In addition, corrupted beliefs and superstitions become mixed with this religion, working side by side with it and taking root in peoples' hearts.

که د "تبلیغ" له لارې عقیدې او نظریات ننګول کیږي، نو د "تحریک" له لارې مادي خنډونه له منځه وړل کیږي. په دې کې تر ټولو مهم هغه سیاسي واک دی چې د یو پیچلي خو یو بل سره تړلي ایدیالوژیکي، نژادي، طبقاتي، ټولنیز او اقتصادي ملاتړ پر بنسټ ولاړ دی. له همدې امله دا دواړه طریقې، یعنی تبلیغ او تحریک، یو ځای سره یوځای شوي او "انساني حالت" د ټولو اړینو لارو سره ننګوي. د انسان د ازادۍ د ترلاسه کولو لپاره په ځمکه کې - د ټولې نړۍ د ټولو انسانانو لپاره - اړینه ده چې دا دواړه طریقې اړخ په اړخ کار وکړي. دا خورا مهمه نکته ده او د هغې ټینګار ډیر کول ناشونی دي.

If through 'preaching' beliefs and ideas are confronted, through 'the movement' material obstacles are tackled. Foremost among these is that political power which rests on a complex yet interrelated ideological, racial, class, social and economic support. Thus these two-preaching and the movement - united, confront 'the human situation' with all the necessary methods. For the achievement of the freedom of man on earth - of all mankind throughout the earth - it is necessary that these two methods should work side by side. This is a very important point and cannot be over- emphasized .

دا دین یوازې د عربانو د آزادۍ اعلان نه دی، او نه د هغه پیغام د عربانو سره محدود دی. دا په ټوله انساني ټولنه خطاب کوي، او د هغه د کار ساحه ټوله ځمکه ده. خدای یوازې د عربانو روزونکی نه دی، او نه د هغه پالنه یوازې د هغو کسانو لپاره ده چې د اسلام په دین ایمان لري.

This religion is not merely a declaration of the freedom of the Arabs, nor is its message confined to the Arabs. It addresses itself to the whole of mankind, and its sphere of work is the whole earth. God is the Sustainer not merely of the Arabs, nor is His providence limited to those who believe in the faith of Islam.

خدای ﷻ د ټولې نړۍ پالونکی دی. دا دین غواړي ټوله نړۍ خپل پالونکي ته بیرته راوړي او د له خدایه پرته د هرچا غلامۍ څخه یې خلاصه کړي. د اسلام په نظر، ریښتینې غلامي هغه ده چې د یو چا جوړ کړي قوانینو پیروي وشي، او دا هغه غلامي ده چې په اسلام کې یوازې د خدای لپاره ځانګړې ده. هرڅوک چې په دې معنا د خدای پرته بل چا غلامي وکړي، له خدای دین څخه بهر دی، که څه هم دا دعوه وکړي چې دې دین ته منسوب دی. پیغمبر ﷺ په صراحت سره وفرمایل چې د شریعت له مخې «اطاعت کول» «عبادت کول» دي. د عبادت دې معنا په پام کې نیولو سره، کله چې یهودو او عیسویانو د خدای حکم ونه منه، نو دوی د هغو په څیر شول چې خدای ته شریک جوړوي.

God is the Sustainer of the whole world. This religion wants to bring back the whole world to its Sustainer and free it from servitude to anyone other than God. In the sight of Islam, the real servitude is following laws devised by someone, and this is that servitude which in Islam is reserved for God alone. Anyone who serves someone other than God in this sense is outside God's religion, although he may claim to profess this religion. The Prophet- peace be on him - clearly stated that, according to the Shari'ah, 'to obey' is 'to worship'. Taking this meaning of worship, when the Jews and Christians 'disobeyed' God, they became like those who 'associate others with God'.

ترمذی د عدي بن حاتم له لارې روایت کوي چې کله د پیغمبر ﷺ پیغام هغه ته ورسید، هغه شام ته وتښتید (هغه د پیغمبر ﷺ له زمانې مخکې عیسویت منلی و)، خو د هغه خور او د قبیلې ځینې خلک جنګي بندیان شول. پیغمبر ﷺ له هغې سره په مهربانۍ چلند وکړ او ورته ځینې ډالۍ ورکړې. هغه خپل ورور ته بیرته ولاړه، هغه یې اسلام ته بللو، او وې ویل چې د پیغمبر ﷺ لیدو ته لاړ شه. عدي دا خبره ومنله. خلک ډیر په لیواله وو چې هغه مدینې ته راتلل وګوري.

Tirmidhi has reported on the authority of 'Adi bin Hatim that when the Prophet's message reached him, he ran away to Syria (he had accepted Christianity before the Prophet's time), but his sister and some of the people of his tribe became prisoners of war. The Prophet-peace be on him- treated his sister kindly and gave her some gifts. She went back to her brother and invited him to Islam, and advised him to visit the Prophet - peace be on him. 'Adi agreed to this. The people were very anxious to see him come to Medina.

کله چې هغه د پیغمبر ﷺ په حضور کې راغی، هغه یوه سپینه صلیب اغوستې وه. پیغمبر ﷺ دا آیت تلاوت کاوه: {هغوی (د کتاب والاو) خپل علماء او راهبان د خدای پرځای رب ونیول} عدي وايي: "ما وویل: دوی خو خپلو علماوو او راهبانو ته عبادت نه کوي." د خدای رسول ﷺ وفرمایل: "کوم شی چې دوی د علماوو او راهبانو له خوا حلال ګڼي، هغه حلال ګڼي، او کوم شی چې دوی حرام ګڼي، هغه حرام ګڼي، او په دې ډول دوی د هغوی عبادت کوي." د پیغمبر ﷺ دا تشریح د پورتني آیت په اړه څرګندوي چې د قوانینو او حکمونو منل د یوه ډول عبادت دی، او چا چې دا کار وکړ، هغه د دې دین څخه بهر ګڼل کیږي. دا د ځینو خلکو د نورو په اړه د رب نیولو معنی لري، پداسې حال کې چې دا دین راغلی چې دغه ډول کړنې له منځه یوسي، او اعلان کوي چې د ځمکې ټول خلک باید د خدای پرته د هرچا له غلامۍ څخه آزاد شي.

When he came into the presence of the Prophet, he was wearing a silver cross. The Prophet - peace be on him-was reciting the verse. "They (the People of the Book) have taken their rabbis and priests as lords other than God". 'Adi reports: "I said, 'They do not worship their priests." God's Messenger replied, "Whatever their priests and rabbis call permissible, they accept as permissible; whatever they declare as forbidden, they consider as forbidden, and thus they worship them." This explanation of the above verse by the Prophet-peace be on him - makes it clear that obedience to laws and judgments is a sort of worship, and anyone who does this is considered out of this religion. It is taking some men as lords over others, while this religion has come to annihilate such practices, and it declares that all the people of the earth should become free of servitude to anyone other than God.

اګر د انسانانو واقعي ژوند د دې آزادۍ د اعلان سره سم نه وي، نو اسلام ته دا لازمه ده چې د تبلیغ او د حرکت په ذریعه میدان ته ننوځي، او هغو ټولو سیاسي قدرتونو ته سخت ټکور ورکړي چې خلک د ځانونو په وړاندې د سجدې کولو مجبوروي او د خدای د احکامو پروا نه کوي او په خلکو باندې حکومت کوي، او خلک له دې منع کوي چې د تبلیغ اوریدل وکړي او که وغواړي نو ایمان قبول کړي. د ظالمانه ځواک له مینځه وړلو وروسته، که هغه سیاسي بڼه ولري، یا نژادي بڼه، یا په همدې نژاد کې د طبقاتي تفاوت بڼه، اسلام یو نوی ټولنیز، اقتصادي او سیاسي نظام قایموي، په کوم کې چې د انسان د آزادۍ مفهوم په عمل کې پلی کیږي.

If the actual life of human beings is found to be different from this declaration of freedom, then it becomes incumbent upon Islam to enter the field with preaching as well as the movement, and to strike hard at all those political powers which force people to bow before them and which rule over them, unmindful of the commandments of God, and which prevent people from listening to the preaching and accepting the belief if they wish to do so. After annihilating the tyrannical force, whether it be in a political or a racial form, or in the form of class distinctions within the same race, Islam establishes a new social, economic and political system, in which the concept of the freedom of man is applied in practice.

اسلام دا نه اراده لري چې خلکو باندې خپل عقیدې زور پر تحمیل کړي، خو اسلام یوازې یو «عقیده» نه ده. لکه څنګه چې مونږ وښودله، اسلام د انسان د خلاصون اعلان دی له دې نه چې هغه د نورو انسانانو د غلامۍ څخه آزاد شي. له همدې امله دا له پیله هڅه کوي چې هغه ټول نظامونه او حکومتونه له منځه یوسي چې د انسانانو په واک او د یو انسان د بل انسان غلامۍ باندې ولاړ وي. کله چې اسلام خلک د دې سیاسي فشار څخه خلاصوي او خپل روحاني پیغام ورته وړاندې کوي، د دوی عقل ته مراجعه کوي، نو دوی ته دا کامل آزادي ورکوي چې د هغې عقیدې ومني یا ونه منې. خو دا آزادي دا معنا نه لري چې دوی خپل خواهشات خپل خدایان وګرځوي، یا دا چې په یو انسان د بل انسان غلامۍ کې پاتې شي او ځینې انسانان د نورو باندې بادشاهان وګرځوي. په نړۍ کې هر هغه نظام چې قایمیږي باید د خدای په واک ولاړ وي او خپل قوانین یوازې له هغه نه واخلي. بیا هر فرد د دې نړیوال نظام په ساتنه کې له هرې هغې عقیدې ډیره کیدای شي چې غواړي خپله کړي. دا یوازینۍ لاره ده چې «دین» یوازې د خدای لپاره پاک شي. د «دین» کلمه له عقیدې څخه ډیره شیان شاملوي؛ «دین» په حقیقت کې د ژوند طریقه ده، او په اسلام کې دا طریقه په عقیده ولاړه ده. خو په یوه اسلامي نظام کې د هرډول خلکو لپاره ځای شته چې خپلې عقیدې تعقیب کړي، په داسې حال کې چې د هغه هېواد قوانینو ته غاړه ږدي چې پخپله د الهي واک پر بنسټ ولاړ دي.

It is not the intention of Islam to force its beliefs on people, but Islam is not merely 'belief'. As we have pointed out, Islam is a declaration of the freedom of man from servitude to other men. Thus it strives from the beginning to abolish all those systems and governments which are based on the rule of man over men and the servitude of one human being to another. When Islam releases people from this political pressure and presents to them its spiritual message, appealing to their reason, it gives them complete freedom to accept or not to accept its beliefs. However, this freedom does not mean that they can make their desires their gods, or that they can choose to remain in the servitude of other human beings, making some men lords over others. Whatever system is to be established in the world ought to be on the authority of God, deriving its laws from Him alone. Then every individual is free, under the protection of this universal system, to adopt any belief he wishes to adopt. This is the only way in which 'the religion' can be purified for God alone. The word 'religion' includes more than belief; 'religion' actually means a way of life, and in Islam this is based on belief. But in an Islamic system there is room for all kinds of people to follow their own beliefs, while obeying the laws of the country which are themselves based on the Divine authority.

جو شخص دین اسلام کے اس خاص مزاج کو سمجھتا ہے، وہ جہاد بالسیف (تلوار کے ساتھ جدوجہد) کا مقام بھی سمجھ لے گا، جو اسلامی تحریک کے عمل میں جہاد بالتبلیغ (تبلیغ کے ذریعے جدوجہد) کے لیے راستہ صاف کرنے کا کام ہے۔ وہ سمجھ جائے گا کہ اسلام آج کی اصطلاح میں "دفاعی جنگ" کے تنگ معنی میں کوئی "دفاعی تحریک" نہیں ہے۔ یہ تنگ معنی اسے وہ لوگ دیتے ہیں جو حالات کے دباؤ میں ہیں اور مستشرقین کے عیارانہ حملوں سے مغلوب ہو گئے ہیں، جو اسلامی جہاد کے تصور کو مسخ کرتے ہیں۔ یہ ایک ایسی تحریک تھی جس کا مقصد ظلم کا خاتمہ اور انسانیت کو حقیقی آزادی دلانا تھا، اور اس کے لیے انسانی حالات کے مطابق وسائل استعمال کیے گئے، اور اس کے واضح مراحل تھے، جن میں سے ہر مرحلے کے لیے اس نے نئے طریقے اختیار کیے۔

Anyone who understands this particular character of this religion will also understand the place of Jihaad bis saif (striving through fighting), which is to clear the way for striving through preaching in the application of the Islamic movement. He will understand that Islam is not a 'defensive movement' in the narrow sense which today is technically called a 'defensive war.' This narrow meaning is ascribed to it by those who are under the pressure of circumstances and are defeated by the wily attacks of the orientalists, who distort the concept of Islamic Jihaad. It was a movement to wipe out tyranny and to introduce true freedom to mankind, using resources according to the actual human situation, and it had definite stages, for each of which it utilized new methods.

که موږ د اسلامي جهاد د دفاعي تحریک په توګه یادونه کوو، نو باید د «دفاع» کلمې معنا بدله کړو او په دې معنا «د انسان دفاع» وګڼو، هغه ټولو عناصرو ته چې د هغه ازادي محدوده کوي. دا عناصر د عقایدو او نظریاتو په بڼه، همدارنګه د سیاسي نظامونو په بڼه ښکاره کیږي چې په اقتصادي، نژادي یا طبقاتي توپیرونو ولاړ وي. کله چې اسلام پیل شو، نړۍ له داسې نظامونو ډکه وه، او نن ورځ هم د جاهلیت په بیلابیلو ډولونو داسې نظامونه شتون لري.

If we insist on calling Islamic Jihaad a defensive movement, then we must change the meaning of the word 'defense' and mean by it 'the defense of man' against all those elements which limit his freedom. These elements take the form of beliefs and concepts, as well as of political systems, based on economic, racial or class distinctions. When Islam first came into existence, the world was full of such systems, and the present-day Jahiliyyah also has various kinds of such systems.

هغه وخت چې موږ د "دفاع" دغه پراخه معنا واخلو، نو د اسلام حقیقي ماهیت ځان ته ښکاره کیږي، او دا چې اسلام د انسان د خلاصون یوه نړیواله اعلامیه ده: د انسان د خلاصون لپاره له نورو انسانانو د غلامۍ څخه، د الله تعالیٰ د حاکمیت او د هغه د ربوبیت د قائمولو لپاره په ټوله نړۍ کې، د انسان د تکبر او انانیت د ختمولو لپاره، او د الهي شریعت د پلي کیدو لپاره په انساني چارو کې.

When we take this broad meaning of the word 'defense', we understand the true character of Islam, and that it is a universal proclamation of the freedom of man from servitude to other men, the establishment of the sovereignty of God and His Lordship throughout the world, the end of man's arrogance and selfishness, and the implementation of the rule of the Divine Shari'ah in human affairs.

جو کسان د اسلامي جهاد مفهوم د اوسني دفاعي جګړې د تنګ مفهوم په معنا تشریح کولو سره د دفاع کولو هڅه کوي، او دا ثابتوي چې د اسلامي جهاد جګړې یوازې د اسلام د وطن د دفاع لپاره وې، پداسې حال کې چې ځینې کسان د اسلام وطن یوازې د عربستان جزیره ګڼي، د ګاونډیو واکمنیو د تېرې په وړاندې، دوی د اسلام د ماهیت او د هغه د اصلي هدف په پوهه کې کمزوري دي. داسې هڅه په حقیقت کې د هغه ذهن محصول دی چې د اوسنیو ستونزمنو شرایطو او د منافقو مستشرقینو د اسلامي جهاد پر وړاندې حملو له امله ماتې خوړلې ده.

As to persons who attempt to defend the concept of Islamic Jihaad by interpreting it in the narrow sense of the current concept of defensive war, and who do research to prove that the baules fought in Islamic Jihaad were all for the defense of the homeland of Islam - some of them considering the homeland of Islam to be just the Arabian peninsula-against the aggression of neighboring powers, they lack understanding of the nature of Islam and its primary aim. Such an attempt is nothing but a product of a mind defeated by the present difficult conditions and by the attacks of the treacherous orientalists on the Islamic Jihaad.

کیا کوئی دا وینا کولی شي چې که ابوبکر، عمر یا عثمان مطمئن وای چې د روم او فارس واکمنان به د عربي ټاپوګانو پر وړاندې برید نه کوي، نو دوی به د اسلام د پیغام د نړۍ ته خپرولو هڅه نه وای کړې؟ د اسلام پیغام به څنګه خپریدای شو کله چې د داسې ماډي خنډونو سره مخ و لکه د دولت سیاسي نظام، د نژادونو او طبقو پر بنسټ ولاړ ټولنیز-اقتصادي نظام، او د دې ټولو شاته د حکومت نظامي ځواک؟

Can anyone say that if Abu Bakr, 'Umar or 'Othman had been satisfied that the Roman and Persian powers were not going to attack the Arabian peninsula, they would not have striven to spread the message of Islam throughout the world? How could the message of Islam have spread when it faced such material obstacles as the political system of the state, the socio-economic system based on races and classes, and behind all these, the military power of the government?

دا به ساده ګي وي که فکر وشي چې د یوې داسې دعوت اعلان کیږي چې ټول انسانیت په ټول ځمکه کې آزادوي، او دا یوازې د وعظ او تشریح پورې محدود وي. حقیقت دا دی چې دا د وعظ او تشریح له لارې کوشش کوي کله چې د خبرو اترو آزادي وي او خلک له دې ټولو اغیزو آزاد وي، لکه څنګه چې ویل شوي: {لا إكراه في الدين}۔ خو کله چې په دې لاره کې پورتنۍ خنډونه او عملي ستونزې راولاړ شي، نو دا ته هیڅ لاره نه پاتې کیږي پرته له دې چې هغه په زور لرې کړي، ترڅو کله چې دا د خلکو زړونو او ذهنونو ته مخاطب شي، نو دوی په آزاده ذهن سره دا قبولولو یا ردولو ته آزاد وي۔

It would be naive to assume that a call is raised to free the whole of humankind throughout the earth, and it is confined to preaching and exposition. Indeed, it strives through preaching and exposition when there is freedom of communication and when people are free from all these influences, as "There is no compulsion in religion; but when the above- mentioned obstacles and practical difficulties are put in its way, it has no recourse but to remove them by force so that when it is addressed to peoples' hearts and minds they are free to accept or reject it with an open mind.

څرنګه چې د اسلام د پیغام موخه د انسان د ازادۍ یوه قاطع اعلان دی، نه یوازې په فلسفي سطحه، بلکې د ژوند په عملي شرایطو کې هم، نو دې ته د جهاد په کارولو اړتیا ده. دا خبره توپیر نه لري چې د اسلام وطن، یعنې د اسلام په حقیقي مفهوم کې دار الاسلام، په سوله کې دی که د ګاونډیانو له خوا ګواښل شوی دی. کله چې اسلام سوله غواړي، نو د دې موخه هغه سطحي سوله نه ده چې یوازې هغه برخه امن وي چېرې چې د مسلمانانو اوسېدل وي. هغه سوله چې اسلام یې غواړي دا ده چې دین (یعنې د ټولنې قانون) د خدای لپاره پاک شي، د ټولو خلکو اطاعت یوازې د خدای لپاره وي، او یو شمېر خلک په نورو باندې ځانونه ښاغلي نه وي. د پېغمبر ﷺ له دورې وروسته، د جهاد د حرکت یوازې وروستي پړاوونه پر مخ وړل کېږي؛ لومړني یا منځني پړاوونه نور نه پلي کېږي. دا پړاوونه پای ته رسېدلي دي، او لکه څرنګه چې ابن قیم وايي: "نو د سورت «براءت» له نازلېدو وروسته کافران درې ډوله شول: د جګړې دښمنان، د تړون لرونکي خلک، او ذمیان. د تړون لرونکي وروسته مسلمانان شول، نو یوازې دوه ډوله پاتې شول: جنګیالي خلک او ذمیان. جنګیالي خلک تل د هغه څخه ویره لرله. اوس د ټولې نړۍ خلک درې ډوله وو: یو مسلمانان چې په هغه ایمان لرلو، دوهم هغه خلک چې له هغه سره یې سوله وه (او له مخکنۍ جملې څخه پوهېږو چې دوی ذمیان وو)، او دریم دښمنان چې تل له هغه سره جګړه کوله." دا هغه منطقي موقفونه دي چې د دې دین له ځانګړتیاو او موخو سره سم دي، نه هغه څه چې هغه خلک یې پوهېږي چې له اوسنیو شرایطو او د دوکه باز مستشرقینو له بریدونو ماتې خوړلي دي.

Since the objective of the message of Islam is a decisive declaration of man's freedom, not merely on the philosophical plane but also in the actual conditions of life, it must employ Jihaad. It is immaterial whether the homeland of Islam - in the true Islamic sense, Dar ul-Islam - is in a condition of peace or whether it is threatened by its neighbors. When Islam strives for peace, its objective is not that superficial peace which requires that only that part of the earth where the followers of Islam are residing remain secure. The peace which Islam desires is that the religion (i.e. the Law of the society) be purified for God, that the obedience of all people be for God alone, and that some people should not be lords over others. After the period of the Prophet - peace be on him - only the final stages of the movement of Jihaad are to be followed; the initial or middle stages are not applicable. They have ended, and as Ibn Qayyim states, "Thus, after the revelation of the chapter 'Bratt', the unbelievers were of three kinds: adversaries in war, people with treaties, and Dhimmies. The people with treaties eventually became Muslims, so there were only two kinds left: people at war and Dhimmies. The people at war were always afraid of him. Now the people of the whole world were of three kinds: one, the Muslims who believed in him: two, those with whom he had peace (and from the previous sentence we understand that they were Dhimmies); and three, the opponents who kept fighting him." These are the logical positions consonant with the character and purposes of this religion, and not what is understood by the people who are defeated by present conditions and by the attacks of the treacherous orientalists.

خدای تعالی مسلمانانو ته د مکې او د مدینې ته د هجرت په لومړني دوره کې د جنګ څخه منع کړي وو، او ورته یې وفرمایل: «خپلې لاسونه ساتئ، لمونځ قایم کړئ او زکات ورکړئ». بیا ورته د جنګ اجازت ورکړل شو: «هغو کسانو ته جنګ کولو اجازت ورکړل شوی دی چې ورباندې جنګ کیږي، ځکه چې دوی مظلوم دي، او بیشکه خدای د دوی د مرستې توان لري. دا هغه خلک دي چې په ناحقه توګه د خپلو کورونو څخه وشړل شول». بیا دوهم پړاو هغه وخت راغی کله چې مسلمانانو ته امر وشو چې هغو کسانو سره جنګ وکړي چې دوی سره جنګ کوي: «د خدای په لاره کې هغو کسانو سره جنګ وکړئ چې ستاسو سره جنګ کوي». او په پای کې ټولو مشرکانو سره د جنګ اعلان وشو: «او ټولو مشرکانو سره جنګ وکړئ لکه څنګه چې دوی ټول ستاسو سره جنګ کوي»، «هغو کسانو سره جنګ وکړئ چې د اهل کتابو څخه دي او په خدای او د آخرت په ورځ ایمان نه لري، هغه څه نه حراموي چې خدای او د هغه رسول حرام کړي دي، او حق دین نه منې، تر دې چې په ذلت سره جزیه ورکړي». نو د امام ابن قیم د تشریح له مخې، مسلمانان لومړی د جنګ څخه منع شوي وو؛ بیا ورته د جنګ اجازت ورکړل شو؛ بیا د تیریدونکو سره د جنګ امر وشو؛ او په پای کې ټولو مشرکانو سره د جنګ امر وشو.

God held back Muslims from fighting in Mecca and in the early period of their migration to Medina, and told them, "Restrain your hands, and establish regular prayers, and pay Zakat". Next, they were permitted to fight: "Permission to fight is given to those against whom war is made, because they are oppressed, and God is able to help them. These are the people who were expelled from their homes without cause. The next stage came when the Muslims were commanded to fight those who fight them: "Fight in the cause of God against those who fight you." And finally, war was declared against all the polytheists: "And fight against all the polytheists, as they all fight against you;" "Fight against those among the People of the Book who do not believe in God and the Last Day, who do not forbid what God and His Messenger have forbidden, and who do not consider the true religion as their religion, until they are subdued and pay Jizyah." Thus, according to the explanation by Imam Ibn Qayyim, the Muslims were first restrained from fighting; then they were permitted to fight; then they were commanded to fight against the aggressors; and finally they were commanded to fight against all the polytheists.

د قرآن کریم دې آیتونو او د پېغمبر ﷺ د ډېرو احادیثو سره، چې د جهاد ستاینه کوي، او د اسلام ټوله تاریخ، چې د جهاد څخه ډک دی، د هر مسلمان زړه هغه تشریح ردوي چې د جهاد په اړه هغه خلکو جوړه کړې ده چې د نامساعدو حالاتو لاندې او د هوښیارو مستشرقینو د اسلامي جهاد پر ضد حملو لاندې خپل فکرونه ماتې ته تسلیم کړي دي.

With these verses from the Qur'an and with many Traditions of the Prophet - peace be on him - in praise of Jihaad, and with the entire history of Islam, which is full of Jihaad, the heart of every Muslim rejects that explanation of lihaad invented by those people whose minds have accepted defeat under unfavorable conditions and under the attacks on Islamic Jihaad by the shrewd orientalists.

دا څه ډول سړی دی چې د خدای امر او د پیغمبر ﷺ د حدیثونو اورېدو وروسته، او د اسلامي جهاد په پیښو باندې د لوستلو وروسته، بیا هم فکر کوي چې دا یو لنډمهاله حکم دی چې د لنډمهاله حالاتو پورې اړه لري، او یوازې د سرحدونو د دفاع پورې تړاو لري؟

What kind of a man is it who, after listening to the commandment of God and the Traditions of the Prophet - peace be on him-and after reading about the events which occurred during the Islamic Jihaad, still thinks that it is a temporary injunction related to transient conditions and that it is concerned only with the defense of the borders?

په هغه آیت کې چې جهاد ته اجازت ورکوي، خدای تعالیٰ مؤمنانو ته خبر ورکړی چې د دې دنیا حال داسې دی چې یوه ډله د بلې ډلې په واسطه مهار کیږي، دا د خدای قانون دی، ترڅو ځمکه له فسادونو پاکه شي. «هغو کسانو ته اجازت ورکړل شوی دی چې ورسره جنګ کیږي، ځکه چې دوي مظلوم دي، او بې شکه خدای د دوي د مرستې پر ورکولو قادر دی۔ دا هغه خلک دي چې له خپلو کورونو څخه په ناحقه وشړل شول، یوازې دا ځکه چې دوي وویل: زموږ رب خدای دی۔ که خدای د انسانانو یوه ډله د بلې ډلې په واسطه مهار نه کړې وای، نو یقیناً صومعې، کلیساګانې، کنیسې او مسجدونه چې په هغو کې د خدای نوم ډیر یادیږي، ړنګ شوي وای۔» څرګنده ده چې دا جدوجهد یو لنډمهاله حال نه دی، بلکې یوه دایمي حالت دی، دایمي حالت، ځکه چې حق او باطل په دې ځمکه کې یو ځای نشي اوسیدای۔ هر کله چې اسلام دا عالمي اعلان په لوړ آواز وکړ چې د خدای حاکمیت په ټوله ځمکه کې قائم شي او انسانان له یو بل د بندګۍ څخه آزاد شي، نو د خدای د واک غاصبانو په ځمکه باندې په سختۍ سره دې ته مخالفت وکړ او هیڅکله یې زغم ونه کړ۔ اسلام ته ضروري شو چې مقابله وکړي او انسان په ټوله ځمکه کې د دې غاصبانو له پنجې څخه خلاص کړي۔ د انسان د آزادۍ دا دایمي جدوجهد به دوام کوي تر هغو چې دین د خدای لپاره خالص نه شي۔

In the verse giving permission to fight, God has informed the Believers that the life of this world is such that checking one group of people by another is the law of God, so that the earth may be cleansed of corruption. "Permission to fight is given to those against whom war is made, because they are oppressed, and God is able to help them. These are the people who were expelled from their homes without cause, except that they said that our Lord is God. Had God not checked one people by another, then surely synagogues and churches and mosques would have been pulled down, where the name of God is remembered often." Thus, this struggle is not a temporary phase but an eternal state - an eternal state, as truth and falsehood cannot co-exist on this earth. Whenever Islam stood up with the universal declaration that God's Lordship should be established over the entire earth and that men should become free from servitude to other men, the usurpers of God's authority on earth have struck out against it fiercely and have never tolerated it. It became incumbent upon Islam to strike back and release man throughout the earth from the grip of these usurpers. The eternal struggle for the freedom of man will continue until the religion is purified for God.

په مکی دورې کې د جنګ څخه د ډډه کولو امر یوه لنډمهاله مرحله وه، چې د یوه اوږد سفر یوه برخه وه.

The command to refrain from fighting during the Meccan period was a temporary stage in a long journey.

د هجرت په لومړیو ورځو کې همدا علت موجود و، خو د دې لومړیو مرحلو وروسته د جهاد علت یوازې د مدینې دفاع نه وه. په حقیقت کې د دې دفاع ضروري وه، خو دا وروستی هدف نه و. هدف دا و چې د هغې تحریک سرچینې او مرکز وساتل شي، هغه تحریک چې د انسانانو د آزادۍ لپاره و او د هغو خنډونو د له منځه وړلو لپاره و چې انسانانو ته دې آزادۍ ته د رسیدو اجازه نه ورکوله.

The same reason was operative during the early days of Hijra, but after these early stages, the reason for Jihaad was not merely to defend Medina. Indeed, its defense was necessary, but this was not the ultimate aim. The aim was to protect the resources and the center of the movement - the movement for freeing mankind and demolishing the obstacles which prevented mankind from attaining this freedom.

د مکی دور کې د جنګ څخه د ځان ساتلو دلیلونه په اسانۍ سره پوهېدلی شو. په مکه کې تبلیغ اجازه درلودله. رسول ﷺ د بني هاشم په ساتنه کې و، نو هغه ته دا فرصت میسر و چې خپل پیغام په ښکاره اعلان کړي؛ هغه ته د افرادو او ډلو سره خبرې کولو آزادي وه او د دوی زړونو او عقلونو ته خطاب کولی شو. داسې کومه منظمه سیاسي قدرت نه و چې هغه ته د تبلیغ څخه او خلکو ته د اورېدو څخه مخنیوی وکړي. په دې مرحله کې د ځواک کارولو ته اړتیا نه وه. پرته له دې، نور دلیلونه هم وو او ما دا دلیلونه د خپلې تفسیر "في ظلال القرآن" کې تفصیلاً بیان کړي دي، د هغه آیت په تشریح کې چې وايي: {آیا ته هغو خلکو ته ونه ګورې چې ورته وویل شوي و: خپل لاسونه وساتئ، لمونځ قایم کړئ او زکات ورکړئ؟} (۳:۷۷). دلته د دې تشریح ۶۵ برخې نقل کول ګټور کېدای شي.

The reasons for refraining from fighting during the Meccan period are easily understood. In Mecca preaching was permitted. The Messenger - peace be on him - was under the protection of the Banu Hashim and hence he had the opportunity to declare his message openly; he had the freedom to speak to individuals as to groups and to appeal to their hearts and minds. There was no organized political power which could prevent him from preaching and prevent people from listening. At this stage there was no need for the use of force. Besides this, there were other reasons and I have detailed these reasons in my commentary, In the Shades of the Qur'an, in explanation of the verse, "Have you seen the people to whom it was said, 'Restrain your hands, and establish regular prayers, and pay Zakat?" (3:77) It may be useful to reproduce 65 parts of this explanation here.

د مکی دور کې د ځواک کارولو د منع کیدو یوه ممکنه وجه دا وه چې دا یو داسې مرحله وه چې د ځانګړي چاپیریال، ځانګړي ملت او ځانګړو شرایطو لپاره د روزنې او چمتووالي وخت و.

"A reason for prohibiting the use of force during the Meccan period may have been that this was a stage of training and preparation in a particular environment, for a particular nation and under particular conditions.

په دې حالاتو کې د روزنې او تیارۍ یوه مهمه برخه دا وه چې هر عرب فرد داسې روزل شي چې د ځان یا د خپلو خواخوږو په وړاندې د ظلم پر مهال صبر وکړي، خپل غرور مات کړي، او د ځان یا د خپلو ګرانو کسانو د انتقام اخیستل د خپل ژوند هدف ونه ګرځوي. همدارنګه روزنې ته اړتیا وه ترڅو هغه د خپلو اعصابو کنټرول زده کړي، د لومړي اشتعال پر مهال خپل غوسه ونه بایلي، لکه څنګه چې د هغه طبیعت وو، او نه د لومړي احساس په اغیز کې ګړندی شي، بلکه داسې وروزل شي چې د خپل طبیعت او عمل کې وقار او سنجیدګي پیدا کړي. هغه باید د یوې داسې ټولنې نظم ته غاړه کیښودلې وای چې د یوه مشر په لارښوونه روانه وي، او په هر کار کې دې مشر ته مراجعه کړي او د هغه امرونو ته تسلیم شي، حتی که هغه د هغه له عادت یا خوښې سره مخالف وي. موخه دا وه چې داسې لوړ اخلاقو لرونکي افراد وروزل شي چې مسلمانه ټولنه جوړه کړي، د مشر لارښوونې تعقیب کړي، او متمدن او پرمختللي وي، د وحشي عادتونو او قبیلوي تعصب څخه پاک.

Under these circumstances, an important factor in training and preparation was to train the individual Arab to be patient under oppression to himself or to those he loved, to conquer his pride, and not to make personal revenge or revenge for one's dear ones the purpose of one's life. Training was also needed so that he could learn control of his nerves, not lose his temper at the first provocation as was his temperament - nor get excited at the first impulse, but so that he could develop dignity and composure in his temperament and in his action. He was to be trained to follow the discipline of a community which is under the direction of a leader, and to refer to this leader in every matter and to obey his injunctions even though they might be against his habit or taste The aim was to develop individuals of high character who would constitute the Muslim community, who would follow the directions of the leader, and who would be civilized and progressive, free of wild habits and tribalism.

یو بل سبب دا هم کیدای شي چې قریش د خپل نسب او عزت پر وړاندې ویاړ کاوه، او داسې ماحول کې یوازې پند او قناعت تر ټولو زیات خوښ او اغیزمن کیدای شو. په دې مرحله کې جنګ به د بدلې اورونه بل کړي وای۔ دمخه د قبیلو ترمنځ د وینې د بدلو پر بنسټ ډېر جنګونه روان وو، لکه د داحس، غبراء او بسوس جنګونه، چې کلونه دوام وکړ او قبیله پر قبیله ړنګ کړه۔ که د وینې بدلې د دوی په ذهن کې د اسلام سره وتړل شي، نو دا تاثر به هېڅکله هم له منځه نه تلای۔ په پایله کې اسلام، پرځای د رښتیني دین د بلنې، د بې پایه قبیلوي دښمنیو یوه لړۍ به شو او د هغې بنسټیز تعلیمات به په ډېر لومړي پړاو کې هېر شوي وای۔

"Another reason for it may have been that the Quraish were proud of their lineage and honor, and in such an environment only persuasion could be most appealing and effective. At this stage, fighting would have resulted in kindling the fires of revenge- There was already much tribal warfare based on blood feuds, such as the wars of Dahis, Gabra and Basus, which continued for years and annihilated tribe after tribe. If blood feuds were to become associated in their minds with Islam, then this impression would never have been removed. consequently, Islam, instead of being a call toward the true religion, would have become an unending sequence of tribal feuds and its basic teachings would have been forgotten at the very beginning.

یو بل دلیل شاید دا وو چې هر کور کې د نفاق او وینې تویدو تخم نه کرل شي۔ په هغه وخت کې داسې کوم منظم حکومت نه وو چې مؤمنانو ته شکنجې او ځورونه ورکوي؛ مؤمن په خپلو خپلوانو او ساتونکو باندې ځورول کیده، شکنجه کیده او "درس ورکول کیده"۔ په دې حالت کې د جهاد اجازت به داسې وای چې هر کور به د جګړې میدان جوړ شي۔ خلک به وویل "نو دا دی اسلام!" حقیقت دا دی چې دا خبره د اسلام په اړه وشوه، حال دا چې جنګ ته اجازت نه وو ورکړل شوی۔

"Another reason may have been to avoid sowing the seed of discord and bloodshed in every household. At that time, there was no organized government which was torturing and persecuting the Believers; the Believer was persecuted, tortured and 'taught a lesson by his own patrons. Under these circumstances, permission to fight would have meant that every house would have become a battlefield. The people would have said 'So, this is Islam'! In fact, this was said about Islam, even though fighting was not permitted.

د هغه موسم په جریان کې چې د عربستان خلک د حج او تجارت لپاره مکې ته راتلل، قریشو به دوی ته تلل او داسې به یې ویل: "محمد نه یوازې د خپل ملت او قبیلې ترمنځ تفرقه اچوي؛ بلکې حتی د پلرونو او زامنو ترمنځ هم تفرقه اچوي! دا څه ډول شی دی چې زوی ته هڅه ورکوي چې خپل پلار ووژني، غلام ته چې خپل مالک ووژني، په هر کور او هر سیمه کې؟" "بل احتمال دا هم دی چې خدای ﷺ پوهېده چې هغه ډیرې لويې ډلې چې لومړني مسلمانان یې ځورول او شکنجه یې کول، یوه ورځ د اسلام وفادار سرتېري او حتی ستر مشران به شي. ایا عمر بن الخطاب هم له دوی څخه یو نه و؟"

During the season when the people of Arabia came to Mecca for pilgrimage and commerce, the Quraish would have gone to them and would have said, 'Muhammad is not only dividing his nation and his tribe; he is even dividing sons from fathers! What kind of a thing is this which incites the son to kill his father, the slave to kill his master, in every house and in every locality?" "Another reason may have been that God knew that a great majority of those who persecuted and tortured the early Muslims would one day become the loyal soldiers of Islam, even its great leaders. Was not 'Umar Ibn al-Khattab one of them?

ممکن یو بل دلیل دا هم وي چې د عربو غیرت، په ځانګړې توګه د قبیلوي چوکاټ په دننه کې، هغه شخص ته مرسته رسوي چې ځورول کیږي خو ماتی نه مني، په ځانګړې توګه که ځورول شوي خلک د خلکو په نزد عزتمن وي. دې نظریې د ملاتړ لپاره ډیری داسې پیښې یادولای شو. کله چې ابوبکر، چې یو عزتمن سړی و، د بلې ځای ته د هجرت په موخه مکه پریښوده، ابن الدغنه دا نه شو زغملای او هغه یې له تلو څخه منع کړ، ځکه چې دا یې د عربو لپاره شرمیدنه بلله؛ هغه ابوبکر ته خپله ساتنه وړاندې کړه۔ د داسې پیښې ترټولو ښه بیلګه هغه تړون ماتول دي چې له مخې یې بنو هاشم د ابوطالب په دره کې بند شوي وو، کله چې د دوی د لوږې او محرومیت دوره بې‌ځایه اوږده ښکاره شوه۔ دا مردانګي د عربو ځانګړنه وه، پداسې حال کې چې په لرغونو «تمدنونو» کې، چې عادت یې د خلکو د سپکاوي لیدل وو، هغه کسان چې زیان یې لید او ځورول شول، خندول شول، ټوکې یې ورباندې وشوې او سپک ګڼل شول، او ظالم او ستمګر درناوی ترلاسه کاوه۔

"Another reason may have been that the sense of honor of the Arabs, especially in a tribal framework, comes to the help of the person who is persecuted yet does not concede defeat, especially if the persecuted are honored by the people. Several such incidents can be quoted to support this thesis. When Abu Bakr, who was an honorable man, left Mecca in order to migrate to some other place, Ibn al-Daghna could not bear it and restrained him from leaving because he considered it a disgrace to the Arabs; he offered Abu Bakr his own protection. The best example of such an incident is the tearing up of the contract under which the Banu Hashim were confined to the Valley of Abu Talib when the period of their hunger and privation seemed unreasonably long. This chivalry was a peculiarity of the Arabs, while in ancient 'civilizations' which were accustomed to seeing people humiliated, those who suffered and were persecuted were laughed at, ridiculed and treated with contempt, and the oppressor and the tyrant were respected.

بل یوه بله وجه دا هم کیدای شی چې مسلمانان ډیر لږ وو او یوازې په مکه کې اوسیدل، ځکه چې د اسلام پیغام نورو سیمو ته، یا نه وو رسیدلی، یا یوازې د اوریدلو په ډول رسیدلی وو. نور قبیلې دا د قریشو کورنۍ شخړه ګڼله، او د دې مبارزې پای ته ګوته نیولې وه.

"Another reason may have been that the Muslims were few in number and they lived only in Mecca, as the message of Islam had not reached other parts of Arabia or had reached only as hearsay. Other tribes considered it as a domestic quarrel of the Quraish; they were watching for the outcome of this struggle.

په دې حالاتو کې، که جنګ اجازه شوی وای، نو دا محدود جنګ به د مسلمانانو مکمل له منځه تللو سره پای ته رسېدی؛ که څه هم دوی به د مخالفینو ډېر شمېر وژلی وای، بیا هم په بشپړ ډول له منځه تللي به وای. بت پرستي به دوام کړی وای، او د اسلامي نظام سهار به هېڅکله نه وای راغلی، او نه به د خپل لوړوالي تر کچې رسېدلی وای، په داسې حال کې چې اسلام د ټول انسانیت لپاره د ژوند یوه عملي لاره ثابته شوې ده.

Under these circumstances, if fighting had been allowed, this limited warfare would have resulted in the complete annihilation of the Muslims; even if they had killed a great number of their opponents, they would still have been completely annihilated. Idolatry would have continued and the dawn of the Islamic system would never have arrived and would never have reached its zenith, while Islam is revealed to be a practical way of life for all mankind".

د مدینې د لومړني دورې په لومړیو کې جګړه هم منع وه. دا ځکه چې پيغمبر ﷺ د مدینې له یهودو او د مدینې په شاوخوا کې د کافرو عربو سره تړون لاسلیک کړی و، کار چې د دې پړاو لپاره اړین و.

In the early Medinite period fighting was also prohibited. The reason for this was that the Prophet - peace be on him- had signed a pact with the Jews of Medina and with the unbelieving Arabs in and around Medina, an action which was necessary at this stage.

پہلے تبلیغ اور دعوت کا کھلا موقع موجود تھا۔ اس آزادی کو محدود کرنے والی کوئی سیاسی طاقت نہیں تھی؛ پوری آبادی نے نئی مسلم ریاست کو قبول کیا اور تمام سیاسی امور میں نبی ﷺ کی قیادت پر اتفاق کیا۔ معاہدے میں تمام فریقوں نے یہ طے کیا کہ کوئی بھی نبی ﷺ کی واضح اجازت کے بغیر صلح کا معاہدہ نہیں کرے گا، جنگ کا اعلان نہیں کرے گا، اور کسی بیرونی فریق کے ساتھ تعلقات قائم نہیں کرے گا۔ اس طرح مدینہ میں حقیقی اقتدار مسلم قیادت کے ہاتھ میں تھا۔ اسلام کی تبلیغ کے دروازے بھی کھلے تھے اور عقیدے کی آزادی موجود تھی۔

First, there was an open opportunity for preaching and persuasion. There was no political power to circumscribe this freedom; the whole population accepted the new Muslim state and agreed upon the leadership of the Prophet-peace be on him-in all political maners. In the pact it was agreed by all parties that no one would make a treaty of peace or declare war or establish relations with any outsider without the express permission of the Prophet - peace be on him. Thus, the real power in Medina was in the hands of Muslim leadership. The doors were also open for preaching Islam and there was freedom of belief.

دویم، په دې مرحله کې پیغمبر ﷺ غوښتل چې خپل ټول هڅې د قریشو په مقابله کې وساتي، چې د دوی بې‌ځایه مخالفت د اسلام د خپرولو په لار کې لوی خنډ و، څو نورې قبیلې چې د دواړو قریشي ډلو تر منځ د مبارزې د پای انتظار کاوه. له همدې امله پیغمبر ﷺ په بیلابیلو لوریو کې د سکاوټي ډلو د لیږلو ته ژر وکړل. لومړی داسې ډله د حمزه بن عبدالمطلب په مشرۍ وه، او دا ډله د رمضان په میاشت کې، له هجرت څخه یوازې شپږ میاشتې وروسته روانه شوه.

Secondly, at this stage the Prophet-peace be on him - wanted to conserve all his efforts to combat the Quraish, whose relentless opposition was a great obstacle in spreading Islam to other tribes which were waiting to see the final outcome of the struggle between the two groups of the Quraish. That is why the Prophet - peace be on him - hastened to send scouting parties in various directions. The first such party was commanded by Hamza bin Abdul Muttalib, and it went out during the month of Ramadan, only six months after the Immigration.

اس کے بعد دوسری جاسوسی مہمات بھی بھیجی گئیں؛ ایک ہجرت کے نویں مہینے میں، اگلی تیرھویں مہینے میں، تیسری ہجرت کے سولہویں مہینے میں، اور سترھویں مہینے میں آپ ﷺ نے عبداللہ بن جحش کی سرکردگی میں ایک دستہ روانہ فرمایا۔ اس دستے کا کچھ مزاحمت سے سامنا ہوا اور کچھ خون بہا۔ یہ واقعہ رجب کے مہینے میں پیش آیا، جو حرمت والا مہینہ سمجھا جاتا تھا۔ اس کی طرف سورۂ بقرہ کی درج ذیل آیت اشارہ کرتی ہے:

After this, there were other scouting parties, one during the ninth month after Hijra, the next in the thirteenth month the third sixteen months after Hijra, and in the seventeenth month he sent a party under the leadership of Abdullah bin Jahash. This party encountered some resistance and some blood was shed. This occurred during the month of Rajab, which was considered a sacred month. The following verse of Chapter Baqara refers to it:

دوی له تا څخه د حرمت لرونکو میاشتو کې د جنګ په اړه پوښتنه کوي. ورته ووایه: په دغو میاشتو کې جنګول لوی ګناه ده، خو د الله د لاري څخه منع کول، هغه ته کفر ویل، د مسجد حرام څخه د خلکو منع کول، او د هغوئ له کورونو څخه د ایستلو، دا ډیره لویه ګناه ده، او ظلم له وژلو څخه هم بد دی.

"They ask you about fighting in the sacred months. Say: Fighting in them is a great sin, but to prevent people from the way of God, and to reject God, and to stop people from visiting the Sacred Mosque, and to expel people from their homes are a much greater sin, and oppression is worse than killing." (2:217)

د همدې کال د رمضان په میاشت کې د بدر غزا وشوه، او په سورۀ انفال کې دې غزا ته پام واړول شو.

During Ramadan of the same year, the Battle of Badr took place, and in Chapter Anfal this battle was reviewed.

که د اسلامي نهضت دې مرحلې ته په سمه کتنه وکتل شي، نو د دې ځای نه لري چې ووایو د اسلامي نهضت بنسټیز هدف "دفاعي" و، په هغه تنګ مفهوم کې چې ځینې خلک یې اوس ورته منسوبوي، او د دغو دوکه باز مستشرقینو په بریدونو مغلوب شوی! هغه کسان چې د اسلام د پراختیا په تاریخ کې د دفاعي نوعیت لاملونه لټوي، د مستشرقینو په تیریدونکو بریدونو کې نیول کیږي، په داسې وخت کې چې مسلمانان نه ویاړ لري او نه اسلام لري. په هرصورت، د خدای په فضل سره، داسې کسان شته چې په دې موضوع کې ټینګ دربږي چې اسلام د انسان د آزادۍ یوه نړیواله اعلامیه ده په ځمکه باندې د خدای د واک پرته له هرې واک نه، او دا چې دین باید د خدای لپاره پاک شي؛ او دوی د اسلامي جهاد په اړه لیکنه جاري ساتي.

If this stage of the Islamic movement is viewed in proper perspective, then there is no room to say that the basic aim of the Islamic movement was 'defensive' in the narrow sense which some people ascribe to it today, defeated by the attacks of the treacherous orientalists! Those who look for causes of a defensive nature in the history of the expansion of Islam are caught by the aggressive attacks of the orientalists at a time when Muslims possess neither glory nor do they possess Islam. However, by God's grace, there are those who are standing firm on the issue that Islam is a universal declaration of the freedom of man on the earth from every authority except God's authority, and that the religion ought to be purified for God; and they keep writing concerning, the Islamic Jihaad.

اما اسلامي تحريک ته د ادب څخه د دلايلو اخيستلو اړتيا نشته، ځکه دا د قرآن کريم د ښکاره آيتونو پر بنسټ ولاړ دی:

But the Islamic movement does not need any arguments taken from the literature, as it stands on the clear verses of the Qur'an:

هغه کسان باید د خدای په لار کې جهاد وکړي څوک چې د اخرت د ژوند په بدل کې د دنیا ژوند پلورلی وي، او هر څوک چې د خدای په لار کې جهاد وکړي او وژل شي یا بریالی شي، نو موږ به ده ته لوی اجر ورکړو.

"They ought to fight in the way of God who have sold the life of this world for the life of the Hereafter; and whoever fights in the way of God and is killed or becomes victorious, to him shall We give a great reward.

ولے تاسو د الله تعالیٰ په لاره کې د هغو نارینه، ښځو او ماشومانو لپاره جهاد نه کوئ چې کمزورو والي له امله ظلم ته ګرفتار شوي دي او دا دعا کوي: «اې زموږ ربه! موږ دې ښار څخه چې ظالم خلک پکې ژوند کوي وباسه، او زموږ لپاره له خپل فضله یو مرستندوی او یو ملګرے راولېږه!» هغه کسان چې ایمان لري د الله تعالیٰ په لاره کې جنګېږي، او هغه کسان چې کافر دي د طاغوت په لاره کې جنګېږي. نو د شیطان دوستانو سره جنګ وکړئ، ځکه د شیطان فریب ډېر کمزوری دے۔ [(3: 74-76)]

Why should not you fight in the way of God for those men, women and children who have been oppressed because they are weak and who call 'Our Lord! Take us out of this place whose people are oppressors, and raise for us an ally, and send for us a helper'. Those who believe fight in the cause of God, while those who do not believe fight in the cause of tyranny. Then fight against the friends of Satan. Indeed, the strategy of Satan is weak." (3: 74-76)

هغو کافرانو ته ووایاست: که دوی (له کفره) باز شي، نو هغه څه چي تېر شوي دي هغوي ته به وبخښل شي، او که بېرته راګرځي، نو دوی ته به معلومه وي چي د پخوانیو قومونو سره څه شوي دي. او له دوی سره داسې جنګ وکړئ تر دې چي فتنه پاته نه شي او دین ټوله د الله لپاره وي. نو که دوی باز شي، نو بې شکه الله د هغوی د کارونو ښه لیدونکی دی.

"Say to the unbelievers that if they refrain, then whatever they have done before will be forgiven them; but if they turn back, then they know what happened to earlier nations. And fight against them until there is no oppression and the religion is wholly for God. But if they refrain, then God is watching over their actions.

پس که دوی ونه کړي، نو پوه شئ چې خدای ستاسو مددګار دی، هغه ښه مولا او ښه مرستندوی دی۔" (۸: ۳۸-۴۰)

But if they do not, then know that God is your Ally and He is your Helper." (8: 38-40)

هغه کسان چې د کتاب خاوندان دي او د خدای او د وروستۍ ورځې پر ځای نه لري، او هغه څه نه حراموي چې خدای او د هغه رسول حرام کړي دي، او د حق دین نه نیسي، له هغوئ سره جنګ وکړئ تر دې چې دوي په ذلت سره جزیه ورکړي. یهودان وایي: عزیر د خدای زوی دی، او عیسویان وایي: مسیح د خدای زوی دی. دا د دوی په خولو کې یوازې خبرې دي، چې د دوی له مخکې کافرانو ته ورته خبرې کوي. خدای دوی ته ورسوي؛ دوی څنګه له حقه اړول کیږي! دوی خپل علماء او راهبان د خدای پرځای خپل ربان نیولي دي، او همداسې مسیح بن مریم هم؛ حال دا چې دوی ته یوازې دا امر شوی و چې یو خدای ته عبادت وکړي. له هغه پرته هیڅ معبود نشته. هغه د هغو شریکانو نه پاک دی چې دوی ورته شریکوي! دوی غواړي چې د خدای نور په خولو سره وژني، خو خدای خپل نور بشپړوونکی دی، که څه هم کافران بد وګڼي.

"Fight against those among the People of the Book who do not believe in God and the Last Day, who do not forbid what God and His messenger have forbidden, and who do not consider the true religion as their way of life, until they are subdued and pay Jizyah. The Jews say: 'Ezra is the Son of God', and the Christians say: 'The Messiah is the Son of God'. These are mere sayings from their mouths, following those who preceded them and disbelieved. God will assail them; how they are perverted! They have taken their rabbis and priests as lords other that God, and the Messiah, son of Mary; and they were commanded to worship none but One God. There is no deity but He, glory be to Hlm above what they associate with Him! They desire to extinguish God's light with their mouths, and God intends to perfect His light, although the unbelievers may be in opposition" (9: 29-32)

د جهاد هغه اسباب چې پورتنیو آیتونو کې بیان شوي، دا دي: د خدای واکمنۍ په ځمکه کې ټینګول؛ د انساني چارو تنظیم د هغه سمې لارښوونې له مخې چې خدای ورکړې ده؛ د ټولو شیطاني ځواکونو او د ژوند شیطاني نظامونو له منځه وړل؛ د یوه انسان د واکمنۍ پای ته رسول پر نورو باندې، ځکه ټول انسانان د خدای مخلوقات دي او هیڅ چا ته دا واک نشته چې دوی خپل غلامان وګرځوي یا دوی ته خپلسری قوانین جوړ کړي.

The reasons for Jihaad which have been described in the above verses are these: to establish God's authority in the earth; to arrange human affairs according to the true guidance provided by God; to abolish all the Satanic forces and Satanic systems of life; to end the lordship of one man over others since all men are creatures of God and no one has the authority to make them his servants or to make arbitrary laws for them.

دا دلیلونه د جهاد د اعلان لپاره کافي دي. په دې سره سره، باید همیشه دا خبره په ذهن کې وي چې په دین کې هیڅ جبر نشته؛ یعنې کله چې خلک د انسانانو د ربوبیت څخه آزاد شي، نو د ټولنیزو چارو باندې حاکم قانون به یوازې د خدای قانون وي، او هیڅوک به په زور مجبور نه کیږي چې خپل عقیده بدله کړي او اسلام قبول کړي.

These reasons are sufficient for proclaiming Jihaad. However, one should always keep in mind that there is no compulsion in religion; that is, once the people are free from the lordship of men, the law governing civil affairs will be purely that of God, while no one will be forced to change his beliefs and accept Islam.

د اسلام جهاد دې ته دی چې هر انسان ته په ټوله نړۍ کې بشپړ ازادي ترلاسه شي، په دې ډول چې هغه د نورو انسانانو بندګۍ څخه خلاص شي، ترڅو خپل یو او شریک نلرونکی رب ته عبادت وکړي. دا پخپله د جهاد لپاره کافي دلیل دی. د مسلمان مجاهدینو په زړونو کې همدا یوازې دلایل وو. که له دوی څخه پوښتنه کېدله چې "تاسو ولې جنګېږئ؟" هیڅوک به دا ځواب نه ورکاوه چې "زما هېواد په خطر کې دی، زه د هغه د دفاع لپاره جنګېږم" یا "فارسیان او رومیان زموږ په لوري راغلي دي"، یا "موږ غواړو خپل واک پراخ کړو او نور غنیمتونه غواړو." دوی به هماغسې ځواب ورکاوه لکه څنګه چې ربعي بن عامر، حذیفه بن محصن او مغیره بن شعبه د فارسي جنرال رستم ته ځواب ورکړ، کله چې هغه د قادسیې د جګړې څخه مخکې په پرله‌پسې درې ورځو کې یو په یو له دوی څخه وپوښتل: "تاسو د کوم مقصد لپاره راغلي یاست؟" د دوی ځواب یو و: "خدای موږ لیږلي دي ترڅو هر هغه څوک چې غواړي، د انسانانو د بندګۍ څخه د یوازې خدای د عبادت لپاره وباسو، د دې دنیا له تنګۍ څخه د دنیا او اخرت پراخوالي ته، او د ادیانو له ظلم څخه د اسلام عدل ته. خدای د همدې مقصد لپاره یو پیغمبر ﷺ راولېږه ترڅو خپلو مخلوقاتو ته خپله لاره وښيي. که څوک دا ژوند کورنۍ ومني، موږ به بېرته راګرځو او د هغه هېواد به بېرته ورکړو، او هغو کسانو سره به جنګېږو چې یاغیان شي، تر دې چې شهیدان شو یا بریالي شو."

The Jihaad of Islam is to secure complete freedom for every man throughout the world by releasing him from servitude to other human beings so that he may serve his God, Who IS One and Who has no associates. This is in itself a sufficient reason for Jihaad. These were the only reasons in the hearts of Muslim warriors. If they had been asked the question "Why are you fighting?" none would have answered, "My country is in danger; I am fighting for its defense" or "The Persians and the Romans have come upon us", or, "We want to extend our dominion and want more spoils'.' They would have answered the same as Rabati bin 'Amer, Huzaifa bin Muhsin and Mughira bin Shtuba answered the Persian general Rustum when he asked them one by one during three successive days preceding the battle of Qadisiyyah, "For what purpose have you come?" Their answer was the same: "God has sent us to bring anyone who wishes from servitude to men into the service of God alone, from the narrowness of this world into the vastness of this world and the Here- after, and from the tyranny of religions into the justice of Islam. God raised a Messenger for this purpose to teach His creatures His way. If anyone accepts this way of life, we turn back and give his country back to him, and we fight with those who rebel until we are martyred or become victorious" .

دا هغه دلیلونه دي چې د دې دین په طبیعت کې موجود دي. همدارنګه، د عالمي آزادۍ اعلان، د انساني حالاتو سره د مناسبو وسیلو په واسطه د عملي مقابلې طریقه، او په مختلفو مرحلو کې د نوو وسیلو پراختیا، هم د دې پیغام په طبیعت کې له پیله موجوده ده، او دا د اسلامي ځمکو یا په هغو کې اوسیدونکو مسلمانانو په وړاندې د تیریدنې د کومې ګواښ له امله نه ده. د جهاد دلیل د دې پیغام په طبیعت کې او په انساني ټولنو کې موجودو عملي حالاتو کې دی، نه یوازې د دفاع د اړتیا په اساس، کوم چې شاید لنډمهاله او محدود وي. مسلمان د دې ارزښتونو د پاره، چې په هغو کې د ده لپاره نه شخصي ګټه موجوده ده او نه حرص، د "الله تعالی د لاري" کې له خپل مال او ځان سره جهاد کوي۔

These are the reasons inherent in the very nature of this religion. Similarly, its proclamation of universal freedom, its practical way of combatting actual human conditions with appropriate methods, its developing new resources at various stages, is also inherent in its message from the very beginning- and not because of any threat of aggression against Islamic lands or against the Muslims residing in them. The reason for Jihaad exists in the nature of its message and in the actual conditions it finds in human societies, and not merely in the necessity for defense, which may be temporary and of limited extent. A Muslim fights with his wealth and his person "in the way of God" for the sake of these values in which neither personal gain nor greed is a motive for him.

مسلمان چې میدان جنګ ته ورځي، هغه مخکې له مخکې په خپل ځان کې یو لوی جنګ کړی وي؛ د شیطان په وړاندې، د خپلو خواهشاتو او هوساوو په وړاندې، د خپلو شخصي ګټو او تمایلاتو په وړاندې، د خپل کورنۍ او خپل ملت د ګټو په وړاندې، هغه هر شی چې له اسلامه نه وي؛ او په هر هغه خنډ په وړاندې چې د خدای عبادت او د ځمکې پر مخ د الهي واکمنۍ د تطبیق په لاره کې راځي، د دې واکمنۍ بېرته خدای ته ورکول او دا واک له یاغیو غاصبانو څخه اخیستل.

Before a Muslim steps into the battlefield, he has already fought a great battle within himself against Satanagainst his own desires and ambitions, his personal interests and inclinations, the interests of his family and of his nation; against which is not from Islam; against every obstacle which comes into the way of worshipping God and the implementation of the Divine authority on earth, returning this authority to God and taking it away from the rebellious usurpers.

هغه کسان چې وايي اسلامي جهاد یوازې د "د اسلام د وطن" د دفاع لپاره و، د اسلامي ژوند طریقې عظمت کموي او دا یې د خپل "وطن" په پرتله لږ مهم ګڼي. دا د اسلام نظر نه دی، او د دوی دا نظر د عصري دورې زېږنده دی او د اسلامي شعور سره بالکل بیګانه دی. هغه څه چې د اسلامي شعور په نزد منل شوي دي، عقیده ده، هغه ژوند طریقه ده چې دا عقیده یې ټاکي، او هغه ټولنه ده چې د دې ژوند طریقې سره سم ژوند کوي. د وطن خاوره په ځان کې هیڅ ارزښت یا وزن نه لري. د اسلام له نظره، خاورې ته یوازینی ارزښت هغه وخت په برخه کیږي چې پر دې خاوره د خدای حاکمیت قایم شي او د خدای لارښوونه تعقیب شي؛ او په دې ډول دا خاوره د عقیدې د قلعې، د "د اسلام د وطن" په نوم د دې ژوند طریقې د ځای، او د انسان د بشپړ آزادۍ د غورځنګ د مرکز ګرځي.

Those who say that Islamic Jihaad was merely for the defense of the 'homeland of Islam' diminish the greatness of the Islamic way of life and consider it less important than their 'homeland'. This is not the Islamic point of view, and their view is a creation of the modern age and is completely alien to Islamic consciousness. What is acceptable to Islamic consciousness is its belief, the way of life which this belief prescribes, and the society which lives according to this way of life. The soil of the homeland has in itself no value or weight. From the Islamic point of view, the only value which the soil can achieve is because on that soil God's authority is established and God's guidance is followed; and thus it becomes a fortress for the belief, a place for its way of life to be entitled the 'homeland of Islam', a center for the movement for the total freedom of man.

البته، په دې صورت کې د «اسلامي وطن» دفاع د اسلامي عقیدو، د اسلامي ژوند طریقې او د اسلامي امت دفاع دی. خو د جهاد د اسلامي نهضت اصلي موخه دا دفاع نه دی، بلکه دا یو وسیله ده چې په دې کې د الهي اقتدار قایمولو لپاره ده، ترڅو دا د اسلام د نهضت مرکز شي، او بیا دا نهضت د ځمکې په ټولو سیمو کې د ټولې انسانیت ته ورسول شي، ځکه د دې دین موخه ټوله انسانیت دی او د هغه د عمل ساحه ټوله ځمکه ده.

Of course, in that case the defense of the 'homeland of Islam' is the defense of the Islamic beliefs, the Islamic way of life, and the Islamic community. However, its defense is not the ultimate objective of the Islamic movement of Jihaad but is a means of establishing the Divine authority within it so that it becomes the headquarters for the movement of Islam, which is then to be carried throughout the earth to the whole of mankind, as the object of this religion is all humanity and its sphere of action is the whole earth.

پورتنیو کې موږ تشریح کړه چې د خدای د حاکمیت په ځمکه کې قائمولو په لاره کې ډیر عملي خنډونه شتون لري، لکه د دولت واک، ټولنیز نظام او دودونه، او په عمومي ډول ټول انساني چاپیریال.

As we have described earlier, there are many practical obstacles in establishing God's rule on earth, such as the power of the state, the social system and traditions and, in general, the whole human environment.

اسلام صرف دې خنډونو د لرې کولو لپاره ځواک کاروي، ترڅو د اسلام او انسانانو ترمنځ هیڅ دیوال پاتې نشي، او ترڅو دا خنډونه له منځه تللو وروسته د دوی زړونو او عقلونو ته مخاطب شي، او بیا دوی ته آزادي ورکړي چې دا دین ومني یا رد یې کړي.

Islam uses force only to remove these obstacles so that there may not remain any wall between Islam and individual human beings, and so that it may address their hearts and minds after releasing them from these material obstacles, and then leave them free to choose to accept or reject it.

نہ ہمیں مستشرقین کے حملوں سے دھوکہ کھانا چاہیے اور نہ شرمندہ ہونا چاہیے، جو جہاد کی اصل پر اعتراض کرتے ہیں، اور نہ موجودہ حالات اور دنیا کی بڑی طاقتوں کے دباؤ کے سامنے اپنے اعتماد کو اس حد تک کھو دینا چاہیے کہ ہم اسلامی جہاد کے اسباب اس دین کی فطرت سے باہر تلاش کرنے لگیں، اور یہ ثابت کرنے کی کوشش کریں کہ یہ عارضی حالات میں ایک دفاعی تدبیر تھی۔ جہاد کی ضرورت باقی ہے اور باقی رہے گی، خواہ یہ حالات موجود ہوں یا نہ ہوں! تاریخی واقعات پر غور کرتے ہوئے ہمیں اس دین کی فطرت میں موجود پہلوؤں کو نظرانداز نہیں کرنا چاہیے، یعنی اس کا عالمگیر آزادی کا اعلان اور اس کا عملی طریقہ۔ ہمیں ان کو دفاع کی عارضی ضروریات کے ساتھ خلط ملط نہیں کرنا چاہیے۔

We ought not to be deceived or embarrassed by the attacks of the orientalists on the origin of Jihaad, nor lose self- confidence under the pressure of present conditions and the weight of the great powers of the world to such an extent that we try to find reasons for Islamic Jihaad outside the nature of this religion, and try to show that it was a defensive measure under temporary conditions. The need for Jihaad remains, and will continue to remain, whether these conditions exist or not! In pondering over historical events, we should not neglect the aspects inherent in the nature of this religion, its declaration of universal freedom, and its practical method. We ought not to confuse these with temporary needs of defense.

بې شکه دا دین باید د تیریدونکو په وړاندې خپل دفاع وکړي. د دې دین شتون، د دې عمومي اعلان په توګه چې خدای د ټولو شیانو پر مټ واکمن دی او انسان د خدای پرته د بل هر شي غلامۍ نه آزاد دی، همدارنګه د یوه نوي مشرتابه لاندې د یوې غورځنګ تنظیم، چې د اوسني جاهلي مشرتابه نه بل دی، او د خدای د واک او یوازینی خدای ته د تسلیمیدو پر بنسټ د یوې جلا او دایمي ټولنې جوړول، دومره دلیل دی چې شاوخوا جاهلي ټولنه، چې په یوه بڼه د انسان واک پر بنسټ ولاړه ده، د خپلې ساتنې او د اسلام د ځپلو لپاره د دې په وړاندې پورته شي. په دې شرایطو کې ښکاره ده چې نوې تنظیم شوې اسلامي ټولنه باید د دفاع لپاره ځان چمتو کړي. دا شرایط په حتمي ډول رامنځته کیږي او د اسلام د راتګ سره په هره ټولنه کې په ورته وخت کې شتون پیدا کوي.

No doubt this religion must defend itself against aggressors. Its very existence in the form of a general declaration of the universal Lordship of God and of the freedom of man from servitude to any being other than God, and its organizing a movement under a new leadership other than the existing jahili leadership, and its creating a distinct and permanent society based on the Divine authority and submission to One God, is sufficient cause for the surrounding jahili society, which is based on human authority in some form or another, to rise against it for its own preservation and for the suppression of Islam. Clearly, under these conditions, the newly- organized Islamic community will have to prepare itself for defense. These conditions inevitably occur and come into existence simultaneously with the advent of Islam in any society.

داسې حال کې د اسلام د خوښ یا ناخوښ کیدو سوال نشته، ځکه جهاد اسلام باندې تحمیل شوی دی؛ دا دوو داسې نظامونو تر منځ طبیعي جګړه ده چې ډیر وخت یو له بل سره نشي ژوند کولای. دا یو داسې حقیقت دی چې نه شي انکار کیدای، او له همدې امله اسلام ته د تیري په وړاندې د ځان دفاع پرته بل هیڅ انتخاب نشته.

There is no question of Islam's liking or disliking such a situation, as the struggle is imposed upon Islam; this is a natural struggle between two systems which cannot co-exist for long. This is a fact which cannot be denied, and hence Islam has no choice but to defend itself against aggression.

لیکن یو بل حقیقت دا ده چې د دې حقیقت څخه ډېر مهم دی۔ د اسلام په طبیعت کې دا خبره شامله ده چې ځمکې ته د ټولو انسانانو د خلاصون لپاره پهل وکړي، هغوی د خدای پرته د بل چا د بندګۍ څخه آزاد کړي؛ نو دا کار د کومې جغرافيايي یا نژادي حدود پورې محدود نشي کېدای، ځکه چې په ټوله ځمکه کې ټول انسانان په بدۍ، په فساد او د خدای پرته د نورو ټاکلو مالکانو په بندګۍ کې پرېږدل کېدای نشي۔

But there is another fact which is much more important than this fact. It is in the very nature of Islam to take initiative for freeing the human beings throughout the earth from servitude to anyone other than God; and so it cannot be restricted within any geographic or racial limits, leaving all mankind on the whole earth in evil, in chaos and in servitude to lords other than God.

دا ممکن ده چې د اسلام دښمنان داسې وګني چې د اسلام پر ضد اقدام نه کول غوره دي، که اسلام دوی پخپلو جغرافیايي سرحدونو کې پرېږدي چې د ځینو انسانانو د ځینو پر سر د واکمنۍ دوام وکړي، او د خپل پیغام او د ازادۍ د عمومي اعلان خپرول دوی په خپل قلمرو کې پراخ نه کړي. خو اسلام دې ته نشي راضي کېدای، مګر دا چې دوی د جزیې په ورکولو سره د هغه د واک تابع شي، چې دا به د دې تضمین وي چې دوی د اسلام د تبلیغ لپاره خپل دروازې پرانیستې دي او د دولت د زور په واسطه به د هغه په لار کې هیڅ خنډ نه اچوي.

It may happen that the enemies of Islam may consider it expedient not to take any action against Islam, if Islam leaves them alone in their geographical boundaries to continue the lordship of some men over others and does not extend its message and its declaration of universal freedom within their domain. But Islam cannot agree to this unless they submit to its authority by paying Jizyah, which will be a guarantee that they have opened their doors for the preaching of Islam and will not put any obstacle in its way through the power of the state.

دا د دې دین کردار دی او دا د دې دین دنده ده، ځکه دا د خدای د ربوبیت اعلان دی او د انسان د آزادۍ اعلان دی له هغه بندګۍ څخه چې د خدای پرته د بل چا لپاره وي، د ټولو خلکو لپاره.

This is the character of this religion and this is its function, as it is a declaration of the Lordship of God and the freedom of man from servitude to anyone other than God, for all people.

د اسلام د دې مفهوم او بل مفهوم ترمنځ، هغه چې دا یې په جغرافیایي او نژادي حدودو پورې محدود ګڼي او یوازې د تیرىي د ویرې له امله کومه اقدام کوي، لوی توپیر شتون لري. د دویمې صورت په پایله کې د اسلام ټول ذاتي متحرک ځواک له منځه ځي.

There is a great difference between this concept of Islam and the other, which considers it confined to geographical and racial limits, and does not take any action except out of fear of aggression. In the latter case, all its inherent dynamism is lost.

اسلام کی متحرک حقیقت کو واضح اور گہرائی کے ساتھ سمجھنے کے لیے یہ یاد رکھنا ضروری ہے کہ اسلام وہ طرزِ زندگی ہے جو خدا کی جانب سے انسان کے لیے مقرر کیا گیا ہے۔ یہ نہ کوئی انسان ساختہ نظام ہے، نہ کسی گروہ کا نظریہ، اور نہ ہی کسی خاص نسل سے مخصوص طرزِ زندگی۔ اس عظیم حقیقت کو نظرانداز کیے بغیر اور اس بات کو فراموش کیے بغیر کہ یہاں بنیادی سوال خدا کی حاکمیت اور اس کی مخلوق کی اطاعت کا ہے، ہم جہاد کے خارجی اسباب کی بات نہیں کر سکتے؛ اور جو شخص اس عظیم حقیقت کو یاد رکھتا ہو، اس کے لیے یہ ممکن نہیں کہ وہ اسلامی جہاد کے لیے کوئی اور وجوہات تلاش کرے۔

To understand the dynamism of Islam with clarity and depth, it IS necessary to remember that Islam is a way of life for man prescribed by God. It is not a man-made system, nor an ideology of a group of people, nor a way of life peculiar to a given race. We cannot talk about external reasons for Jihaad unless we overlook this great truth and unless we forget that the fundamental question here is the sovereignty of God and the obedience of His creatures; it is impossible for a person to remember this great truth and still search for other reasons for Islamic Jihaad.

د جاہلیت له خوا د اسلام په وړاندې د جنګ د مسلط کیدو هغه نظر، چې وایي دا د جاهلي ټولنو د طبیعت له مخې راپیښ شو او دوی باید اسلام ته برید وکړی، او هغه نظر، چې وایي اسلام خپله ابتکار اخلي او دې مبارزې ته ځان ور رسوي، ترمنځ توپیر د اسلامي غورځنګ په لومړیو مرحلو کې نشي اټکل کیدای.

The true estimate of the difference between the concept that war was forced upon Islam by Jahiliyyah because its very nature demanded that jahili societies would attack it, and the concept that Islam takes the initiative and enters into this struggle, cannot be made in the early stages of its movement.

په اسلامي غورځنگ کې د لومړنیو مرحلو په ترڅ کې دا دوه مفهومونه سره توپیر کول ستونزمن دي، ځکه چې په دواړو صورتونو کې اسلام باید جنګ ته مخه کړي. په هرحال، په وروستیو مرحلو کې، کله چې لومړني جنګونه بریالي شي، دا دوه مفهومونه ډیر توپیر لري، د اسلامي پیغام د موخو او اهمیت په پوهیدو کې لوی توپیر. او دلته خطر پروت دی.

In the early stages of the Islamic movement it is difficult to discriminate between these two concepts, because in either case Islam will have to do battle. However, in the final stages, when the initial battles are won, the two concepts make a great difference-a great difference in understanding the purposes and the significance of the Islamic message. And here lies the danger.

د اسلام د ژوند د یوه الهي تنظیم په توګه د نظر او د هغه د جغرافیايي حدودو لرونکي نظام په توګه د نظر ترمنځ هم لوی توپیر دی. د لومړي نظر له مخې، اسلام دې نړۍ ته د دې لپاره راغلی چې د خدای حاکمیت د خدای په ځمکه قایم کړي، ټول خلک د خدای د عبادت طرف ته بلنه ورکړي، او خپل پیغام د یوې مسلمانه ټولنې په شکل کې عملي حقیقت وګرځوي، هغه ټولنه چې پکې افراد د انسانانو له غلامۍ آزاد وي او د خدای د غلامۍ لاندې راټول شوي وي، او یوازې د خدای شریعت پلي کوي. دغه اسلام حق لري چې هغه ټول خنډونه له لارې لرې کړي چې د هغه په لاره کې دي، ترڅو په کوم مداخلې او مخالفت پرته د انساني عقل او وجدان سره خطاب وکړي. د دوهم نظر له مخې، اسلام یوازې یو ملي نظام دی چې یوازې هغه وخت د وسلو د پورته کولو حق لري کله چې د هغه وطن ته برید وشي.

There is also a great difference in the idea that Islam is a Divinely-ordained way of life and in the idea that it is a geographically-bounded system. According to the first idea, Islam came into this world to establish God's rule on God's earth, to invite all people toward the worship of God, and to make a concrete reality of its message in the form of a Muslim community in which individuals are free from servitude to men and have gathered together under servitude to God and follow only the Shari'ah of God. This Islam has a right to remove all those obstacles which are in its path so that it may address human reason and intuition with no interference and opposition from political systems. According to the second idea, Islam is merely a national system which has a right to take up arms only when its homeland is attacked.

په دواړو مفهومونو کې اسلام باید هڅه او جهاد وکړي؛ خو د دې دواړو اهداف او پايلې مفهوماً او عملاً بالکل بېلې دي.

In the case of either concept, Islam has to strive and to struggle; but its purposes and its results are entirely different, both conceptually and practically.

بیشکه، اسلام د پیل کولو حق لري. اسلام د کومې ځانګړې نژاد یا هیواد میراث نه دی؛ دا د خدای دین دی او د ټولې نړۍ لپاره دی. دا حق لري چې هغه ټول خنډونه له مینځه یوسي چې د نهادونو او دودونو په شکل وي او د انسان د انتخاب ازادي محدوده کوي. دا نه افرادو ته برید کوي او نه هغوی ته په زور د خپلو عقایدو د منلو امر کوي؛ بلکې د نهادونو او دودونو پر وړاندې ولاړ کیږي ترڅو انسانان د هغو زهرجنو اغیزو څخه خلاص کړي چې د انسان فطرت خرابوي او د انسان ازادي محدوده کوي.

Indeed, Islam has the right to take the initiative. Islam is not a heritage of any particular race or country; this is God's religion and it is for the whole world. It has the right to destroy all obstacles in the form of institutions and traditions which limit man's freedom of choice. It does not attack individuals nor does it force them to accept its beliefs; it attacks institutions and traditions to release human beings from their poisonous influences, which distort human nature and which curtail human freedom.

اسلام حق لري چې انسانان له انسانانو څخه د بندګۍ څخه خلاص کړي، ترڅو يوازې خدای ته عبادت وکړي، او دا اعلان يې په عملي توګه پلی کړي چې خدای د ټولو حقيقي رب دی او ټول انسانان د هغه لاندې آزاد دي. د اسلامي نظر له مخې او په حقيقت کې، د خدای حاکميت په ځمکه يوازې د اسلامي نظام له لارې قايميدای شي، ځکه دا هغه يوازينی نظام دی چې خدای د ټولو انسانانو لپاره ټاکلی دی، که هغوی واکمن وي او که رعيت، تور وي او که سپين، غريب وي او که بډاى، جاهل وي او که عالم. د دې نظام قانون د ټولو لپاره يو شان دی، او ټول انسانان په دې کې په مساوي توګه مسئوله دي. په نورو ټولو نظامونو کې انسانان له انسانانو اطاعت کوي او د انسانانو جوړ کړي قوانين تعقيبوي. تقنين د خدای يوه ځانګړتيا ده؛ هر هغه څوک چې دا حق دې ادعا کوونکي ته ورکوي، که هغه ته خدای وايي او که نه، هغه يې د خدای په توګه منلی دی.

It is the right of Islam to release mankind from servitude to human beings so that they may serve God alone, to give practical meaning to its declaration that God is the true Lord of all and that all men are free under Him. According to the Islamic concept and in actuality, God's rule on earth can be established only through the Islamic system, as it is the only system ordained by God for all human beings, whether they be rulers or ruled, black or white, poor or rich, ignorant or learned. Its law is uniform for all, and all human beings are equally responsible within it. In all other systems, human beings obey other human beings and follow man-made laws. Legislation is a Divine attribute; any person who concedes this right to such a claimant, whether he considers him Divine or not, has accepted him as Divine.

اسلام صرف یو عقیده نه ده، چې یوازې د هغې تبلیغ کافي وي. اسلام چې یو ژوند طریقه ده، د انسان د آزادۍ لپاره د یوې نهضت د تنظیم عملي گامونه اخلي. نور ټولنې دې ته د دې فرصت نه ورکوي چې خپل پیروان د خپلې طریقې له مخې منظم کړي، او له همدې امله د اسلام دنده دا ده چې ټول داسې نظامونه له منځه یوسي، ځکه دا د نړیوالې آزادۍ په لاره کې خنډونه دي. یوازې په دې ډول ژوند طریقه په بشپړ ډول د خدای لپاره وقف کیدای شي، څو نه بشري واکمني پاتې شي او نه د غلامۍ پوښتنه، لکه څنګه چې په ټولو نورو نظامونو کې دی چې د انسان د انسان غلامۍ پر بنسټ ولاړ دي. زموږ هغه معاصر مسلمان علماء چې د اوسنیو شرایطو په فشار او د خاینو مستشرقینو په بریدونو ماتې خوړلې، د اسلام دې ځانګړتیا ته ملاتړ نه کوي. مستشرقینو داسې انځور جوړ کړی دی چې اسلام یو تاوتریخوالی لرونکی نهضت دی چې خپل عقیده یې په تورې زور وتپله. دا بدبخته مستشرقین ښه پوهیږي چې دا خبره سمه نه ده، مګر په دې لاره هڅه کوي چې د اسلامي جهاد حقیقي انګیزې وګرځوي. خو زموږ دا ماتې خوړلي مسلمان علماء د دې تور د ردولو لپاره دفاعي دلیلونه لټوي. دوی د اسلام په ماهیت او دنده نه پوهیږي، او نه پوهیږي چې اسلام د انسان د آزادۍ لپاره د پیل کولو حق لري.

Islam is not merely a belief, so that it is enough merely to preach it. Islam, which is a way of life, takes practical steps to organize a movement for freeing man. Other societies do not give it any opportunity to organize its followers according to its own method, and hence it is the duty of Islam to annihilate all such systems, as they are obstacles in the way of universal freedom. Only in this manner can the way of life be wholly dedicated to God, so that neither any human authority nor the question of servitude remains, as is the case in all other systems which are based on man's servitude to man. Those of our contemporary Muslim scholars who are defeated by the pressure of current conditions and the attacks of treacherous orientalists do not subscribe to this characteristic of Islam. The orientalists have painted a picture of Islam as a violent movement which imposed its belief upon people by the sword. These vicious orientalists know very well that this is not true, but by this method they try to distort the true motives of Islamic Jihaad. But our Muslim scholars, these defeated people, search for reasons of defensive with which to negate this accusation. They are ignorant of the nature of Islam and of its function, and that it has a right to take the initiative for human freedom.

دا څېړونکي عالمان، د خپل مغلوب ذهنیت له امله، د لویدیځ دا مفهوم خپل کړی دی چې "دین" یوازې د زړه د "عقیدې" نوم دی، چې د ژوند د عملي چارو سره هیڅ اړیکه نه لري، او له همدې امله دوی دیني جګړه داسې ګڼي لکه د خلکو په زړونو کې عقیده تحمیلول.

These research scholars, with their defeated mentality, have adopted the Western concept of 'religion', which is merely a name for 'belief' in the heart, having no relation to the practical affairs of life, and therefore they conceive of religious war as a war to impose belief on peoples' hearts.

مګر اسلام داسې نه دی، ځکه اسلام هغه ژوند طریقه ده چې خدای د ټولې انسانیت لپاره ټاکلې ده، او دا طریقه یوازې د خدای د ربوبیت، یعنې د خدای د حاکمیت قائموالي کوي، او د عملي ژوند ټولې ورځنۍ برخې تنظیموي۔ په اسلام کې جهاد په ساده ډول د دې ژوند نظام د نړۍ پر سر غالبولو لپاره د کوښښ نوم دی۔ څه چې عقیدې پورې اړه لري، دا په ښکاره توګه د شخصي نظر پورې تړلې ده، د یوه عمومي نظام په ساتنه کې چې په کې د شخصي عقیدې د ازادۍ ټول خنډونه لیرې شوي وي۔ ښکاره ده چې دا بالکل بل موضوع ده او د اسلامي جهاد پر ټولو مفهومونو نوې رڼا اچوي۔

But this is not the case with Islam, as Islam is the way of life ordained by God for all mankind, and this way establishes the Lordship of God alone-that is, the sovereignty of God - and orders practical life in all its daily details. Jihaad in Islam is simply a name for striving to make this system of life dominant in the world. As far as belief is concerned, it clearly depends upon personal opinion, under the protection of a general system in which all obstacles to freedom of personal belief have been removed. Clearly this is an entirely different matter and throws a completely new light on the Islamic Jihaad.

لهذا، هرچیرې چې یو اسلامي ټولنه موجوده وي چې د الهي تنظیم شوي ژوند نظام یوه عملي بیلګه وي، هغې ټولنې ته د خدای له لوري ورکړل شوی حق دی چې پیش شي او د سیاسي واک کنټرول په لاس کې واخلي، ترڅو په ځمکه باندې الهي نظام تاسیس کړي، پداسې حال کې چې د عقیدې مسئله فرد ته د هغه د ضمیر په واک کې پرېږدي. کله چې خدای مسلمانانو ته د یوې ټاکلې مودې لپاره له جهاد څخه منع کړل، دا د اصول پر ځای د ستراتیژۍ مسئله وه؛ دا د تحریک د اړتیاوو پورې اړوند خبره وه، نه د عقیدې. یوازې د دې تشریح په رڼا کې موږ کولی شو د قرآن کریم هغه آیتونه پوه شو چې د دې تحریک بېلابېلو پړاوونو پورې اړه لري. د دې آیتونو په لوستلو کې باید تل په زړه کې وساتو چې د دوی یو معنی د اسلام د پرمختګ د ځانګړو پړاوونو پورې تړاو لري، پداسې حال کې چې بله عمومي معنی د اسلام د نه بدلېدونکي او ابدي پیغام پورې اړه لري. موږ باید دا دواړه اړخونه سره ګډ نه کړو.

Thus, wherever an Islamic community exists which is a concrete example of the Divinely-ordained system of life, it has a God-given right to step forward and take control of the political authority so that it may establish the Divine system on earth, while it leaves the matter of belief to individual conscience. When God restrained Muslims from Jihaad for a certain period, it was a question of strategy rather than of principle; this was a matter pertaining to the requirements of the movement and not to belief. Only in the light of this explanation can we understand those verses of the Holy Qur'an which are concerned with the various stages of this movement. In reading these verses, we should always keep in mind that one of their meanings is related to the particular stages of the development of Islam, while there is another general meaning which is related to the unchangeable and eternal message of Islam. We should not confuse these two aspects.