Şeyh Muhammed İbn Salih el-Useymin, Allah ona rahmet etsin, şöyle soruldu:

Shaykh Muhammad Ibn Saalih al-‘Uthaymeen, may Allaah have mercy on him, was asked:

Q: Bu duâyı Peygamber ﷺ, el-Hasan İbn Aliyy'e öğretti. Bu duâya ek kelimeler eklemek caiz midir?

Q: Is it permissible to add additional words to this Du’aa, which the Prophet (
) taught al-Hasan Ibn ‘Alee ( )?

A: Witr namazında bu Kunut duasına ek sözcüklerle ilave yapmak isteyen birinin bunda bir sakınca yoktur. Eğer kişi yalnız namaz kılıyorsa, dilediği şeylerle de dua edebilir. Bununla birlikte, kişinin kapsamlı ve genel nitelikli duaları seçmesi daha uygundur; çünkü Peygamber ﷺ bazen kapsamlı ve genel dualarla dua eder, bazen de daha özel dualarla dua ederdi. Ayrıca imamın, cemaate yük ya da zorluk olmaması için bu duayı onlara karşı uzatmaması da gerekir.16

A: There is no problem should a person wish to increase this Du’aa of Qunoot during the Witr prayer with additional words. If he were alone (in prayer), then he may also make Du’aa with whatever he likes. However, it is preferable for a person to choose comprehensive and general supplications as the Prophet (
) used to supplicate with comprehensive, general supplications and other times would supplicate with ones that are more specific. It is also incumbent upon the Imaam not to prolong it upon the people so not as to put a burden or hardship upon them.16

Şeyh, Allah ona rahmet etsin, dua eden ancak duası hemen kabul edilmeyen bir kişi hakkında da soruya muhatap oldu. Böyle biri, "Dua ediyorum ama kabul edilmiyor" diyebilir. Cevap: Hamd ve şükür yalnızca Allah'a aittir. Peygamberimiz Muhammed'e, onun ailesine ve ashabına salât ve selam ederim. Kardeşlerime ve bana, akide, söz ve amelde doğru olan şeyi takip etme muvaffakiyeti vermesini Allah'tan (SWT) niyaz ediyorum.

Q: The Shaykh, may Allaah have mercy on him, was also asked about a person who makes Du’aa yet is not immediately answered. He may say, “I make Du’aa but it is not answered.” A: All praise and thanks are due to Allaah, and I send peace and prayers upon our Prophet, Muhammad, upon his family, and upon his companions. I ask Allaah () to bestow upon my brothers and myself success in following that, which is correct in ‘Aqeedah (principles of faith), statement, and action.

Allah () şöyle buyurur:

Allaah () says:

“Rabbiniz şöyle buyurdu: ‘Bana dua edin, size icabet edeyim. Muhakkak ki benden yüz çevirerek ibadet etmeyenler, zelil ve küçük düşmüş olarak Cehennem’e gireceklerdir.’” [Gâfir Suresi, 40:60] Soru soran kişi, Allah’a () dua ettiğini, ancak Allah’ın kendisine karşılık vermediğini söylüyor. Bu durum, dua edene icabet edeceğini vaat eden ve vaadinden asla dönmeyen Allah’ın () bu şerefli ayetiyle karşılaştırıldığında, onda bir sorun ve karışıklık doğuruyor. Buna verilecek cevap, duanın kabul edilmesi için yerine getirilmesi gereken şartların bulunduğudur.

“And your Lord said, ‘Call upon Me; I will answer you.’ Indeed, those who reject My worship will enter Hell humiliated, disgraced.” [Soorah Ghaafir, 40:60] The questioner says he makes Du’aa to Allaah () yet Allaah does not respond to him. So this reality presents a problem and confusion for him when contrasted with this noble verse in which Allaah () promises to answer the one who makes Du’aa to Him, and Allaah never breaks a promise. The answer to this is that there are conditions for one’s Du’aa being answered that need fulfillment.

Birinci Şart: Allah'a (Celle Celaluhu) İhlâs Bu şart, kişinin yalnızca Allah'a dua etmesi, dikkatli ve samimi bir kalple O'na yönelmesidir. Allah'a dua ederken içtenlikli olmalı, Allah'ın (Celle Celaluhu) çağrısına cevap vermeye tamamen kadir olduğunu kesin olarak bilmeli ve O'nun duasına icabet edeceğini ümit edip beklemelidir.

The First Condition: Sincerity to Allaah () in that one sincerely calls upon Allaah alone, turning to Him with an attentive and truthful heart. He must be earnest while asking Him, knowing with certainty that Allaah () is completely capable of responding to his call, and hoping and expecting Him to answer.

İkinci Şart: Dua eden kişi, dua ederken Allah'a (SWT) duyduğu büyük ihtiyacın farkında olmalı ve kendisini çaresizlik içinde Ona yönelmeye mecbur hisseden kişinin duasını yalnızca Allah'ın işittiğini ve kabul ettiğini bilmelidir.

The Second Condition: The person must feel that while making Du’aa, he is in dire need of Allaah (), and that Allaah alone is the only One Who hears and answers the Du’aa of the one compelled to call upon Him.

Kendini Allah'a muhtaç hissetmeyen ve O'na ihtiyacı olmadığını düşünerek, sadece alışkanlıktan veya duanın etkisini denemek amacıyla Allah'a dua eden kimse, böyle bir kişinin duası kabul edilmeye layık değildir.

As for someone calling upon Allaah while feeling himself self-sufficient without Allaah and not in dire need of Him, yet he merely makes Du’aa out of habit or to test the effect, then such a person is not worthy of a response.

Üçüncü Şart: Kişi, haram olan herhangi bir şeyi yemekten kaçınmak için her türlü tedbiri almalıdır; çünkü haram olanı yemek, kişinin dualarının kabul edilmesini engeller. Nitekim sahih bir hadiste Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur:

The Third Condition: The person must take all precautions to avoid eating anything forbidden because eating that which is impermissible prevents one’s supplications from being answered as has been established in an authentic Hadeeth that the Prophet (
) said:

Şüphesiz ki Allah iyidir ve yalnızca iyi olanı kabul eder. Allah, mü'minlere de peygamberlere emrettiği şeylerle emreder. O (Yüce Allah) şöyle buyurmuştur: "Ey iman edenler! Size rızık olarak verdiğimiz temiz şeylerden yiyin ve eğer yalnız O'na ibadet ediyorsanız Allah'a şükredin." [Bakara Suresi, 2:172] Ve (Yüce Allah) şöyle buyurmuştur:

Indeed, Allaah is good and only accepts that which is good. And Allaah commands the believers with the likes of which He commands the messengers; He () said, “O you who believe, eat of the good things We have provided you and be grateful to Allaah if it is Him that you worship.” [Soorah al-Baqarah, 2:172] And He () said:

“Ey Peygamberler, temiz ve helal yiyeceklerden yiyin ve salih amel işleyin. Şüphesiz ben, yaptıklarınızı bilirim.” [Mü'minûn Sûresi, 23:51] Ardından Peygamber ﷺ, uzak bir yolculuk yapmış, saçı başı dağınık ve toz toprak içinde olan bir adamdan bahsetti. Bu adam gökyüzüne doğru ellerini uzatarak, “Ey Rabbim, ey Rabbim!” diye yalvarır; oysa yediği yiyecek haramdır, giydiği elbise haramdır. Haram olan şeylerle beslenmektedir; öyleyse duası nasıl kabul edilsin?18

“O Messengers, eat from the good foods and work righteousness. Indeed, I know what you do.” [Soorah al-Muminoon, 23:51] Then the Prophet (
) mentioned a man who - having traveled far - is disheveled and dusty. He stretches his hands to the sky saying, “O Lord, O Lord”, yet his food if Haraam and his clothes are Haraam. He is taking nourishment from that which is Haraam,17 so how could he be answered?18

Peygamber (ﷺ), fiziksel olarak duânın kabul edilmesine yol açan bazı sebeplere gerçekten sahip olmasına rağmen, böyle bir adamın duâsının kabul edilmesini engellemiştir. Bu sebepler şunlardır:

The Prophet (
) excluded such a man from being answered even though he actually fulfilled some of the physical means by which Du’aa is answered, and they are:

1. Adam, gökyüzüne doğru, yani Allah'a (SWT) işaret ederek ellerini kaldırır; çünkü O, göklerin üstünde, arşın üzerindedir. Ellerini Allah'a doğru uzatmak, bir hadiste geldiği üzere duanın kabul edilmesinin sebeplerinden biridir:

1. The man raised his hands towards the sky, meaning to Allaah (), because He is above the heavens, above the throne. Stretching out the hands to Allaah is from the means of having one’s supplication answered as has come in the Hadeeth:

Şüphesiz Allah, haya sahibidir ve cömerttir. Bir kul ellerini O'na açtığında, onları boş ve reddedilmiş olarak geri çevirmekten utanır.19

“Indeed, Allaah is shy and generous. He is shy, when a man raises his hands to Him, to return them empty and rejected.”19

2. Bu adam Allah'a () "Ey Rab, ey Rab" diyerek dua etti. Allah'a bu isimle yakınlaşmak, kulun duasının kabul olmasının yollarından biridir. Rab, yaratan, mülkün sahibi ve bütün işleri düzenleyendir. Gökler ve yerin idaresi O'nun elindedir. Bu sebeple Kur'an-ı Kerim'deki duaların çoğunda bu isimin yer aldığını görürsün:

2. This man supplicated to Allaah () using the name “Lord” by saying, “O Lord, O Lord”. Seeking nearness to Allaah by this name is also from the means of a servant having his Du’aa answered. The Lord is the creator, the owner, and the arranger of all affairs. In His hand is the control of the heavens and earth. For this reason, you find most of the supplications in the noble Qur’aan contain this name:

"Rabbimiz, gerçekten biz, iman çağrısında bulunan bir davetçiyi (Peygamber Muhammed ﷺ) işittik; 'Rabbinize iman edin' diyordu, biz de iman ettik. Rabbimiz, günahlarımızı bağışla, kötülüklerimizi bizden uzaklaştır ve bizi iyilerle birlikte öldür. Rabbimiz, Peygamberlerin aracılığıyla bize vaat ettiklerini ver ve kıyamet günü bizi rezil etme. Şüphesiz Sen vaadinden dönmezsin." "Bunun üzerine Rableri onlara şu karşılığı verdi: 'Ben, sizden erkek ya da kadın olsun, hiçbir çalışanın amelini zayi etmem; kiminiz kiminizdendir.'"

“Our Lord, indeed, we have heard a caller (Prophet Muhammad) calling to Faith, saying, ‘Believe in your Lord,’ so we have believed. Our Lord, forgive us of our sins and remove from us our misdeeds and cause us to die with the righteous people. Our Lord, grant us what You promised us through Your Messengers and do not disgrace us on the Day of Resurrection. Indeed, You do not fail in Your Promise.” “So their Lord responded to them, ‘Never will I allow to be lost the work of any worker among you, whether male or female; you are of one another.

Böylece hicret eden, evlerinden çıkarılan, Benim yolumda eziyet görüp savaşan veya öldürülen kimselerin kötülüklerini mutlaka örteceğim ve altlarından ırmaklar akan cennetlere mutlaka koyacağım. Bu, Allah katından bir sevaptır. Allah'ın katında ise en güzel sevap vardır.” [Âl-i İmrân Sûresi, 3:193-195] Dolayısıyla bu ismi kullanarak Allah'a yakınlaşmak, duanın kabul edilmesinin sebeplerinden biridir.

So those who immigrated, driven out from their homes, harmed in My Cause, fought, or were killed – I will surely remove from them their misdeeds, and I will surely admit them into gardens beneath which rivers flow as a reward from Allaah. And Allaah has with Him the best reward.’” [Soorah Aali-‘Imraan, 3:193-195] So seeking nearness to Allaah by using this name is from the means of one’s Du’aa being responded to.

3. Bu adam (23. sayfadaki Hadis'te geçen), yolculukta idi ve yolculuk çoğu zaman duaların kabul edildiği bir zamandır. Bunun nedeni, insan yolculukta olduğunda, evinde ailesinin yanında güvende olduğu zamana kıyasla genellikle Allah'a daha fazla ihtiyaç ve güven duymasıdır. Bu durum, özellikle geçmiş zamanlarda yolculuk yapılırken daha da böyleydi.

3. This man (in the Hadeeth on pg. 23) was traveling and most of the time, traveling on a journey is a time in which supplications are answered. This is because when one is journeying, he usually feels a sense need and reliance upon Allaah more than when he is at home, secure with his family. This was even more so, especially traveling during those past times.

Peygamber () bu hadiste adamın "saçı dağınık ve tozlu" olduğunu zikretmiştir; yani bu kişinin her zamanki normal hâlinde olmadığını belirtmektedir. Sanki o anda onun için en önemli şey, ne hâlde olursa olsun, Allah'a yönelmek ve O'na dua etmekti; isterse dağınık ve tozlu olsun, isterse konforlu bir lüks içinde bulunsun fark etmezdi. Ayrıca bu dağınık ve tozlu hâl, Peygamber'in () Arafat günü Allah'ın en alt semaya indiğini, meleklere karşı Kendisine durup dua edenlerle övündüğünü ve şöyle buyurduğunu bildiren hadis nedeniyle, kişinin duasının kabul edilmesi üzerinde bir etkisi olabilir: {...}

The Prophet (
) mentioned in the Hadeeth that this man was, “disheveled and dusty” meaning that he was not in the normal state he usually is. It was as if the most important thing to him at that time was turning to Allaah and supplicating to Him no matter what state he was in, whether untidy and dusty or comfortable in luxury. And this state of being disheveled and dusty may have some affect on one’s Du’aa being responded to due to the Hadeeth in which the Prophet (
) said that Allaah descends to the lowest heaven on the day of ‘Arafah, boasting to the angels of those who stand and supplicate to Him, saying:

"Kullarıma bakın. Bana dağınık saçlı ve toz içinde gelmişler."20

“Look at My servants. They have come to Me disheveled and dusty.”20

Bütün bu duaya icabet vesilelerini yerine getirmesine rağmen, yiyeceği haram, giyeceği haram ve tamamen haram yollarla beslenmiş olduğu için bunlar ona hiçbir fayda sağlamadı. Bunun üzerine Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: “Peki bu kişinin duası nasıl kabul edilsin?” İşte bunlar, yerine getirilmediğinde kişinin duasının kabul edilmemiş gibi görünmesine yol açabilecek bazı şartlardır. Ancak bunlar yerine getirildiği hâlde Allah (SWT) dua edeni hemen karşılamazsa, bunun sebebi belirli bir hikmet ve Allah'ın (SWT) dilediği bir bilgeliktir.

Even while fulfilling all of these means of having his Du’aa answered, they did not benefit him at all because his food was Haraam, his clothing Haraam, and he was completely nourished by Haraam means. So the Prophet (
) said, “So how could he be answered?” So these are some conditions that, when not fulfilled, may make ones’ supplication seem unanswered. However, if they are fulfilled and still Allaah () does not immediately respond to the caller, then that is due to a certain reason and Allaah’s wisdom that He ()

...bilmez, oysa kullanıcı bunun farkında değildir. Ve bazen bir şeyi sevebilir ve isteyebiliriz, oysa o gerçekten bizim için çok kötü olabilir. Dolayısıyla biri Dua'nın şartlarını yerine getirmek için elinden geleni yapar, ama duasına hemen karşılık verilmediğini hisseder; o zaman Allah, ona başına gelecek bundan daha büyük bir kötülüğü engelliyor olabilir ya da karşılığı ve kabulü Kıyamet Günü'ne saklayabilir; o gün de artırılmış sevaplarla karşılığını verecektir. Dolayısıyla kişi şartları yerine getirir (ama Allah'ın hikmeti gereği duası kabul edilmez, ya da dua ettiği şeyden daha büyük bir kötülük başına gelmesi engellenmiş olmaz), o zaman ona iki kez sevap verilir: bir kez yalnızca Allah'a yalvarması olan ibadeti için, bir kez de duasının hemen kabul edilmemesinden doğan sıkıntısı ve üzüntüsü için. Böylece Allah, onun için daha büyük ve daha tam olanı saklayacaktır.

knows yet the caller is unaware of. And it is possible that we love and want something but it is really bad for us. So if one tries his best to fulfill the conditions of Du’aa, yet he feels he is not immediately responded to, then it may be that Allaah will instead prevent an evil greater than that from befalling him, or He may save the reward and response until the Day of Resurrection on which He will repay with increased rewards. So if he fulfills the conditions (yet is not answered due to Allaah’s wisdom nor is an evil prevented from afflicting him greater than that for which he made Du’aa about) then he will be given a reward twice – once for his act of worship of supplicating to Allaah alone, and once for his trouble and grief of not having his Du’aa immediately answered. So Allaah will save for him that which is greater and more complete.

Ayrıca, duasına verilen cevabın geç geldiğini düşünmemek gerekir; çünkü bu, duanın kabul edilip karşılık bulmasını engelleyen yollardan biridir. Bunun dayanağı, Peygamber ﷺ'in şu hadisidir:

Also, one must not consider the response to his supplication to be slow for this is actually one of the ways of preventing Du’aa from being accepted and answered. This is based on a Hadeeth in which the Prophet (
) said:

"Sizden herkesin duası, acele etmediği sürece kabul edilir; ‘Dua ettim ama benim için kabul edilmedi’ demedikçe."21

“Each of you will be answered as long as he is not hasty, saying, ‘I made Du’aa but it was not answered for me.’”21

Kişi, icabetin gecikmesi karşısında acele etmemeli ve ümitsizliğe kapılıp dua etmeyi bırakmamalıdır.

So a person should not try to rush the response or despair and leave making Du’aa.

Bilakis, Allah'a her dua ettiğinde O'na dua etmeye devam etmesi gerekir; çünkü bu, O'na yaklaşmanın ve karşılığını almanın bir ibadet biçimidir.

Rather, he should persist in calling upon Allaah for each time you supplicate to Him, that is a form of worship by which you draw nearer to Him and are rewarded.

Kardeşim, işlerinin tamamında, genel ve özel olanlarında, küçük ve büyük meselelerinde, dua etmeye yalnızca Allah'a (SWT) samimiyetle yönelmeye devam etmelisin. Ve yalnızca Allah'a dua etmenin bir ibadet olduğu gerçeğinden başka hiçbir şey olmasa bile, bir kişinin bu amelde sürekli sebat etmesi kesinlikle değerli olurdu. Başarı ancak Allah'tadır.

So, my brother, you must stay constant upon making Du’aa sincerely to Allaah () alone in all of your affairs, the general and specific, the minor and critical matters. And even if there was nothing other than the fact that making Du’aa to only Allaah () is worship, then it would definitely be worthwhile for a person to constantly remain steadfast on this action. And with Allaah lies all success.