با این حال، باید از همین نقل‌قول‌های ارائه‌شده آشکار باشد که برای درک درست تعالیم قرآن، فهم کامل دلالت‌های این چهار اصطلاح ضروری است. در واقع، قرآن برای کسی که نمی‌داند منظور از «إله» یا «رب» چیست، و چه چیزی «عبادت» را تشکیل می‌دهد، و قرآن از به‌کار بردن واژهٔ «دین» چه اراده می‌کند، تمام معنای خود را از دست خواهد داد. او نخواهد توانست بیاموزد که «توحید» (باور به یکتایی خداوند به معنای کامل آن) چیست، یا آنچه ضد آن است، یعنی «شرک» (نسبت دادن، به‌طور کامل یا جزئی، هر یک از صفات و ویژگی‌های انحصاری خداوند به دیگران) چه چیزی را تشکیل می‌دهد.

It should however be obvious even from the quotations given that it is essential for proper comprehension of the teachings of the Qur'ān fully to understand the implications of these four terms. The Qur'ān will in fact lose its whole meaning for anyone who does not know what is meant by ilaah or rabb, what constitutes ’ibadah, and what the Qur'ān means when it uses the word deen. He will fail to learn what Tawhid (belief in the One-ness of Allah in the fullest sense) is, or what constitutes its anti-thesis, that is, shirk (the attribution to others, either wholly or partially, of any of Allah’s exclusive qualities or attributes).

نہ ہو سکے گا کہ وہ اپنی عبادت، یا اپنے دین کو صرف اللہ کے لیے خاص کر سکے۔ اور ایسے مکمل جاہل شخص سے ذرا ہی بہتر وہ شخص ہوگا جس کو ان اصطلاحات کے مفہوم کا صرف مبہم سا اندازہ ہو، کیونکہ اس صورت میں قرآن کی پوری تعلیم اس کے لیے مبہم اور ادھوری رہے گی، اور اس کا عقیدہ اور اس کا عمل دونوں مہلک حد تک کمی کا شکار رہیں گے۔ وہ بلاشبہ کلمے کے الفاظ دہراتا رہے گا، اور یہ بھی بیان کرے گا کہ اس کا مطلب یہ ہے کہ اللہ کے سوا کوئی الٰہ نہیں، پھر بھی عملاً وہ بہت سے دوسروں کو بھی الٰہ ٹھہراتا رہے گا۔ وہ زندگی بھر یہ اعلان کرتا رہے گا کہ اللہ کے سوا کوئی رب نہیں، اور پھر بھی بہت سے ایسے ہوں گے جن کے ساتھ وہ رب جیسا معاملہ کرتا رہے گا۔ وہ پوری سنجیدگی اور اخلاص کے ساتھ احتجاج بھی کرے گا اور اقرار بھی کرے گا کہ وہ اللہ کے سوا کسی کی عبادت نہیں کرتا، اور پھر بھی انجانے میں دوسروں کو عبادت دیتا رہے گا۔ اگر کوئی ذرا سا بھی اشارہ کرے کہ اس کا کوئی اور دین ہے تو وہ اتنا ناراض ہوگا کہ الزام لگانے والے سے ہاتھا پائی پر اتر آئے، اور پھر بھی عملاً وہ بے خبری میں بہت سے دوسرے دینوں کے ساتھ اپنی وفاداری نبھا رہا ہوگا۔

It will not be possible for him to make his ’ibadah, or his deen, exclusive for Allah alone. And little better than such a completely ignorant man would be the one who has only a vague idea of what the terms imply, because in that case the whole teaching of the Qur'ān will remain vague and incomplete for him, and both his belief and his conduct will fatally leave much to be desired. He will no doubt keep on reciting the words of the kalimah, and even explain that it means that there is no ilaah but Allah, and yet, in practice, he will keep treating many another to be an ilaah too. He will go through life proclaiming that there is no rabb but Allah, and yet for all that there will be many whom he will be treating as rabbs. He will protest, and affirm, with all seriousness and sincerity, that he does not give his ’ibadah to any but Allah, and will yet keep giving to others unknowingly. If anyone even so much as hints that he has any other deen, he would feel offended enough to come to blows with the accuser, and yet in practice, he will unwittingly be giving his allegiance to many another deen.

کسی هرگز نخواهد شنید که او کلمات «الله» یا «رب» را جز در همان معنای خاصی به کار ببرد که این واژه‌ها در قرآن به کار رفته‌اند، اما او رفتارش چنان خواهد بود که گویی خدایان (إله) و پروردگاران (رب) بسیاری دارد، بی‌آنکه خود بداند؛ درست مانند کسی که تا زمانی که به صراحت به او گفته نشد، نمی‌دانست که تمام عمر نثر سخن گفته است. اگر کسی به صراحت به او می‌گفت که عبادت خود را به دیگران می‌دهد و بدین‌سان شرک می‌ورزد، ممکن بود به شدت برنجد و حتی با خشونت بحث کند؛ اما بر اساس معیارهای حاکم، او ناآگاهانه همچون پرستنده‌ی دیگران و پیرو دین‌های دیگران زیسته است، بی‌آنکه هرگز گمان ببرد که واقعیت چنین است.

No one will ever hear him actually use the words Allah or rabb in respect of any but in the specific sense in which the words have been employed in the Qur'ān, but he will be conducting himself as if he had many an ilaah and many a rabb though without realising this, just like the person who never realised until he was specifically told that he had been uttering prose all his life. If someone were to tell him in so many words that he was giving his ’ibadah to others, and thus committing shirk, he might resent this strongly and even quarrel violently, but according to the criteria applicable he will unconsciously have been living as a worshipper of others as an adherent of the deens of others, without ever suspecting that in fact was the case.