ریشهٔ این واژه از سه حرف الف، لام و هاء تشکیل شده است، و معانی مشتقات گوناگون آن، چنان که در فرهنگ‌های لغت آمده، به این شرح است:

The root of this word consists of the three letters, alif, laam, and haa and the connotations of various derivations, as one finds in lexicons are as follows:

• سرگردان یا دچار حیرت شد۔

• Became confused or perplexed.

• با پناه بردن به کسی یا برقرار کردن رابطه با او، به آرامش و سکون روانی دست یافت.

• Achieved peace and mental calm by seeking refuge with someone or establishing relations with him.

• از حادثه یا مصیبتی که در پیش بود ترسید، و کسی برای او پناهگاه لازم را فراهم کرد.

• Became frightened of some impending mishap or disaster, and someone gave him the necessary shelter.

• به دیگری نیز با اشتیاق رو کرد، از شدت محبتی که به او داشت.

• Turned to another eagerly, due to the intensity of his feelings for him.

گم‌شدهٔ بچهٔ شتر، هنگام یافتن مادرش، به سرعت خود را به او چسباند.

• The lost offspring of the she-camel rushed to snuggle up to its mother on finding it.

• پنهان شد، یا مستور گشت.

• Became hidden, or concealed.

• ارتقا یافت.

• Got elevated.

• ستوده

• Adored.

• مورد پرستش قرار داده شده.

• Offered worship to.

اگر در این معانی اصلی تأمل کنیم، می‌توانیم تصور لازم را به دست آوریم که چگونه این فعل به معنای عمل عبادت و این اسم به معنای معبود به کار رفته است. در این ارتباط چهار نکته را باید در نظر داشت:

If we reflect upon these original meanings, we can gain the necessary idea of how the verb came to mean the act of worship and the noun to denote the object of worship. There are four considerations to bear in mind in this connection:

نخستین عاملی که احساسِ نوعی پرستش نسبت به کسی را پدید می‌آورد، حالتِ پریشانی یا نیازمندیِ خودِ انسان است. انسان حتی نمی‌تواند کسی را بپرستد مگر آنکه باور داشته باشد که آن کس توانِ برطرف کردنِ پریشانی‌اش، برآوردنِ نیازهایش، پناه دادن به او و حفاظت از او در هنگامِ خطر، و آرام ساختنِ دلِ آشفته‌اش را دارد. بی‌گمان این باور با اعتقاد به برتریِ آن دیگری از نظرِ مقام، قدرت و توان همراه است. همچنین واقعیت دارد که هرگاه نیازهای انسان در فرایندِ عادیِ دادوستد برآورده شود، فرایندی که در برابرِ چشمِ خود انسان آشکارا رخ می‌دهد، هیچ احساسِ احترام، و به‌طریق اولی هیچ پرستشی، نسبت به دیگری پدید نمی‌آورد. برای نمونه، اگر به پول نیاز داشته باشم و پس از درخواستِ شغل و پذیرفته شدن، مزدم را دریافت کنم، از آنجا که تمامِ این معامله در برابرِ حواسِ من رخ می‌دهد و از شرایط یا علتِ پرداختِ پول کاملاً آگاهم، کوچک‌ترین میلی به پرستشِ کارفرمایم در من پدید نخواهد آمد. این احساس تنها هنگامی برمی‌خیزد که در شخصیت، قدرت، یا توانِ آن دیگری برای برآوردنِ نیازهای مردم یا تأثیرگذاری بر رویدادها، عنصری از رازآلودگی وجود داشته باشد. به همین دلیل است که واژه‌ای که برای نشان دادنِ معبود برگزیده شده، در معانی‌اش مفاهیمِ رازآلودگی، حیرت، و برتریِ مقام و مانندِ آن را دربردارد. سرانجام، کاملاً طبیعی است که اگر کسی باور داشته باشد که دیگری توانِ برآوردنِ نیازهایش، فراهم آوردنِ پناه و حفاظت، و آرام ساختنِ دلِ مضطرب و پر کردنِ آن از آرامش و سکون را دارد، بی‌درنگ و با اشتیاق به سوی آن شخص روی می‌آورد.

Foremost among the factors which engender a sentiment of some degree of adoration for some one is a person’s own state of being in distress or need. He cannot even conceive of worshipping someone unless he has reason to believe that someone to be in a position to remove his distress, to fulfil his needs, to give him shelter and protect him in time of danger, and soothe his troubled heart. It goes without saying that the above belief is accompanied by a belief also in the superiority of the other in status, power, and strength. It is also a matter of fact that where any of the needs of a human being are met under the ordinary process of give and take, which takes place perceptibly before one’s own eyes, it leads to no sense of reverence, much less of adoration, for the other. For example, if I should be in need of money and, having applied for, and been given a job, am paid for it, since the whole transaction would take place within the full ken of my senses, and I would be fully aware of the circumstances or the reason for giving me the money, I would experience not the slightest desire to offer my employer any adoration. That sentiment arises only when there is some element of mystery surrounding the personality, the power, or the ability of the other to fulfil peoples’ needs or to influence events. That is why the word chosen to denote an object of worship includes in its meanings the senses of mystery, perplexity, and superiority in status, etc. Lastly, it is only natural that if one believes another to be in a position to fulfil one’s needs, to provide shelter and protection, to soothe a disturbed heart and fill it with peace and calm, one turns eagerly to that person as a matter of course.

بنابراین می‌توانیم با اطمینان از آنچه گذشت نتیجه بگیریم که مفهوم واژهٔ «إله» شامل توانایی برآوردن نیازهای دیگران، پناه دادن و حمایت کردن از ایشان، آرام ساختن ذهن‌هایشان از اندوه و اضطراب، برتری و اقتدار و قدرت لازم برای انجام همهٔ این‌ها، پنهان یا ناپیدا بودن به نحوی از چشم انسان‌ها، و روی آوردن مشتاقانهٔ انسان‌ها به سوی او است.

We may therefore safely conclude from the above that the connotation of the word ilaah includes the capacities to fulfil the needs of others, to give them shelter and protection, to relieve their minds of distress and agitation, superiority, and the requisite authority and power to do all these, to be mysterious in some way or hidden from men’s eyes, and the turning of men eagerly to him.