په دې د ذوالحجې لسمه ورځ کې ډیر دندې ترسره کول پکار دي.

On this, the tenth day of Zil Haj, there are many duties to be performed.

پهلې، د مزدلفې ودریدل دي، چې د فجر له پیل څخه تر لمر ختو پورې دي. که څوک تر لمر ختو پورې ونه ښکېدي او له دې مخکې روان شي، نو د ودریدو دنده ادا شوې ده. دا د یو واجب د ادا کولو لپاره کافي ده. د فجر لمونځ په مزدلفه کې وکړئ. په هرصورت سنت طریقه دا ده چې تر لمر ختو پورې دریږي.

Firstly, there is the Wuqoof e Muzdalifah, which is from the starting of Fajr upto sunrise. If a person did not wait for sunrise but proceeded before this then the Wuqoof is performed. This is sufficient for the performance of a Waajib. Read the Fajr Salaat in Muzdalifah. However the Sunnat method is to stay until sunrise.

جو څوک د مزدلفې په هر ځای کې وقوف کولی شي، مګر د "وادي محسر" په ځای کې نه، ځکه دا هغه ځای دی چې د اصحاب الفیل ښکاره عذاب ورباندې راغی. غوره دا ده چې وقوف د "جبل قزح" په ځای کې وشي. که د ازدحام له امله هلته رسیدل ممکن نه وي، نو هر ځای چې ممکن وي هلته ودریږي، د سهار لمونځ په تیاره کې (د خپل لومړي وخت کې) ادا کړي او وقوف وکړي. دا وقوف باید د ډېرو دعاګانو لپاره هم وکارول شي، لکه تلبیه، تکبیر، تهلیل، استغفار او توبه. ډېر خلک دا غلطي کوي چې مستقیم منا ته ځي، او ځینې خلک عرفات کې یوه یا دوه ساعته پاتې کېږي او شپې منا ته ځي. دا خلک د مزدلفې له درېدو او د فجر له وخت وروسته د وقوف څخه محرومېږي. لکه څنګه چې مخکې یادونه وشوه، دا کار د وقوف له منځه تلو او د دم ورکول لازمي کوي.

One can make Wuqoof at Muzdalifah wherever one desires, except at a place called Waadi Muhassar, for this was the place where the Ashaab e Feel got punished. It is best to perform the Wuqoof at Jabl e Qazaah. If one cannot reach there due to the crowds then one can stop wherever possible and read one's Fajr Salaat in the dark (on it's first time) and perform the Wuqoof. This Wuqoof also should be utilised for making duaa in abundance, such as the Talbiyaah, Takbeer, Tahleel, Istighfaar and Taubah. Many people make the mistake of moving directly to Mina and some stay in Arafaat for one or two hours and go to Mina in the night. These people are deprived from the stay at Muzdalifah and the Wuqoof after pre dawn. As mentioned previously, this results in the discarding of the Wuqoof and Damm becomes necessary.

منا ته د تلو لپاره هغه وخت وټاکئ کله چې د لمر تر راختلو مخکې د دوو رکعتونو ادا کولو کافي وخت وي. له دې وروسته د وتلو ځنډول د سنت خلاف دي. بهتره ده چې له مزدلفې څخه اووه ډبرې (د کوچني خرما د تخم په اندازه) تر ځانه سره واخلئ. دا ډبرې له بل ځای څخه اخیستل هم جائز دي.

Proceed to Mina when there is enough time to perform two rakaats before sunrise. To delay longer than this in departing is against the Sunnat. It is better to take along seven pebbles (the size of a small date pip ) from Muzdalifah. To take these from elsewhere is also permissible.

د منا ته د رسیدو وروسته لومړی کار د جمرۀ العقبه رمي ده. په منا کې درې ستنې دي. دې ته جمره او جمار ویل کیږي.

The first thing to be done on reaching Mina is the Rami of Jamaratul Uqba. There are three pillars in Mina. They are called Jamarah and Jamar.

هغه چې د مسجد خیف سره نږدې دی، جمرة الاولی ورته وایي. بیا جمرة الوسطی راځي. په پای کې جمرة العقبه یا کبری ده. د دې ستنو شاوخوا دیوالوړې حلقې دي چې په هغو کې باید انسان خپل کاڼي واچوي. د کاڼو د اچولو اصلي عمل ته رمي وایي.

That which is near the Masjid Khaif is called Jamarah e Ula. Then comes the Jamarah e Wusta. At the end is the Jamarah e Uqbah or Kubrah. Around these pillars are walled circles in which one should throw one's pebbles. The actual throwing of the pebbles is called Rami.

د ذی الحجې په لسمه نیټه یوازې جمرة العقبه باید وویشتل شي. منیٰ ته تر رسیدو وروسته، نور دوه جمرات تېر کړئ او جمرة العقبه ته لاړ شئ. په اووه کنکرو یې وویشتئ. د تلبیه ویل د لومړي کنکر له ویشتلو سره پای ته رسيږي. د حج ټول درې ډولونه، یعنې تمتع، قران او افراد، ټول په یوې طریقې سره ترسره کیږي. کله چې رمي کوئ، هر کنکر ته د تکبیر ویلو او دې دعا سره پیل وکړئ.

On the tenth of Zil Haj, Rami must only be done of the Jamaratul Uqbah. On reaching Mina, pass the other two Jamarahs and proceed to the Jamaratul Uqbah. Pelt it with seven pebbles. The recitation of the Talbiyaah ends with the pelting of the first pebble. All three types of Haj, Tamattu, Qiraan and Ifraad will follow the same procedure. When making Rami, start pelting every pebble with the recital of Takbeer and this duaa.

زه د الله نوم اخلم او ډبرې وروړم. الله تعالی لوی دی. زما عمل دا دی چې شیطان ذلیل کړم او رحمان (الله) راضي کړم. یا الله، زما حج مبرور کړه، زما ګناهونه په بشپړه توګه وبخښه، او زما سعي قبول کړه (داسې کړه چې ثواب ته مستحق شي). تکبیر پرته، دا هم جایز دي چې ووایي:

"I take the name of Allaah and pelt. Allaah is the greatest. My action is to humiliate the Shaitaan and to please Rahman(Allah). Yaa Allaah, make my Haj Mabroor, and forgive my sins ( totally and completely ) and approve of my Sa'ee ( make it deserving of reward.)" Besides Takbeer, it is permissible to say:

دا خو ناروا ده چې ذکر په بشپړ ډول پریښودل شي.

but it is undesirable to leave out Zikr completely.

د جمرة العقبه د رمي مسنون وخت له طلوع د آفتاب نه تر زوال پورې دی. د زوال نه تر غروب پورې دا کار جائز دی.

The Masnoon time for Rami of Jamaratul Uqbah is from Sunrise upto Zawwal. It is permissible to do so from Zawwal to sunset.

د جمرة العقبه رمي کولو وروسته باید د خوښۍ (شکرانې) له مخې قرباني وکړي. دا د مفرد لپاره مستحب او د قارن او متمتع لپاره واجب دی.

After the Rami of the Jamaratul Uqbah, one should make Qurbani out of gratification. This is Mustahab for the Mufrid and Waajib for the Qaarin and the Mutamatti.

که مفرد حج کنندهٔ کسی باشد که قبل از این قربانی حلق یا قصر کند، پس بر او دم واجب نیست. در حقیقت، برای مفرد مستحب است که قبل از قربانی رمی کند و قبل از قربانی حلق یا قصر کند. واجب است که رمی قبل از حلق یا قصر باشد.

If the Mufrid made Halq or Qasr before this Qurbani, then there is no Damm Waajib. It is in fact Mustahab for the Mufrid to make Rami before Qurbaani and to make Halq or Qasr before Qubaani. It is Waajib for the Rami to be before the Halq or Qasr.

د قارن او متمتع لپاره رمي او قرباني کول واجب دي، دا دواړه باید د حلق یا قصر څخه مخکې وشي۔

For the Qaarin and the Mutamatti it is Waajib for the Rami and the Qurbaani to be made before the Halq or Qasr.

هغه څوک چې د قربانۍ کولو طریقه پوهیږي، د دې فضیلت دا دی چې قربانی په خپل لاس وکړي. که څوک د قربانۍ کولو طریقه نه پوهیږي، نو مستحب دا دی چې هغه ځای ته نږدې ودریږي چیرې چې قربانی کیږي. که څوک هیڅکله هم هغه ځای ته حاضر نه وي چیرې چې قربانی د بل چا په واسطه کولو ته سپارل شوې وي، نو دا هم جایز دی.

It is most superior for that person who knows how to do Qurbaani, to do so himself. If one does not know how to perform the Qurbani oneself, then it is Mustahab to stand near where the Qurbani is taking place. If one is not at all present where one has delegated the Qurbani to take place then it is also proper.

د ذبح کولو مخکې دا دعا ووایاست:

Before slaughtering, read the following duaa:

میں نے اپنا رخ اُس پاک ذات کی طرف کر لیا ہے جس نے آسمانوں اور زمین کو پیدا کیا۔ میں ابراہیم علیہ السلام کی ملت پر ہوں، جو شرک سے پاک تھے اور توحید یعنی راستی پر قائم تھے۔ بے شک میری نماز، میری عبادت، میری زندگی اور میری موت سب اللہ ہی کے لیے ہے جو تمام جہانوں کا رب ہے، جس کا کوئی شریک نہیں، اور اُسی نے مجھے اس کا حکم دیا ہے، اور میں مسلمانوں میں سے ہوں۔ یا اللہ، یہ قربانی تیرا حکم ہے اور تیرے ہی لیے ہے۔ اس کے بعد "اللہ اکبر" کہو اور پھر ذبح کرو۔

"I have turned myself to that Pure Being who has created the skies and the earth. I am on the Millat (nation) of Ibrahim (A.S.) who was free from ascribing partners unto Allaah and one on Tauheed - righteousness. Certainly, my Salaat, my Ibaadat and my life and death is all for Allaah who is Rabb of the Worlds, who has no partners and who has ordered me on that and I am from amongst the Muslims. Yaa Allaah, this Qurbaani performance is Your Order and for You." After this, say "Allahu Akbar' and then slaughter.

1) د قارن یا متمتع لپاره د قربانۍ کول ضروري دي، چې د ذوالحجې د لسمې، یوولسمې یا دولسمې نیټې په یوه کې وي. دا باید د ذوالحجې د دولسمې نیټې د لمر د لویدو دمخه بشپړ شي.

1) For the Qaarin or the Mutamatti, it is necessary to perform the Qurbaani on the tenth, eleventh or the twelfth. It must be completed before the setting of the sun on the twelfth of Zil Haj.

2) تر هغه وخته پورې چې قربانی نه وي شوې (لکه څنګه چې پورته یو ځای ذکر شوي)، حلق یا قصر نشي کیدای. که دا کار وشو، نو بل دم واجب کیږي.

2) Until Qurbaani has not been made (as stated in one, above), Halq or Qasr CANNOT be made. If this was done, then another Damm becomes Waajib.

۳) که په یوه سبب د لسمې ورځې په قربانۍ نه شي کولی، نو دا په یوولسمه یا دولسمه ورځ کیږي، او د حلق یا قصر کول یوازې له دې وروسته کیدای شي.

3) If, due to some reason, one could not make Qurbaani on the tenth, then it is to be done on the eleventh or the twelfth, and Halq or Qasr can only be made after this.

4) د قارن یا متمتع لپاره حلق یا قصر یوازې د قربانۍ کولو وروسته کېدای شي.

4) The Halq or Qasr of the Qaarin or the Mutamatti is only to be done AFTER the Qurbaani.

هغه قرباني چې عموماً په هر صاحب نصاب باندې په هر ځای کې واجبه ده او موږ ټول يې د عيدالاضحى قرباني پيژنو، د هغو حاجيانو لپاره هم پاتې کيږي چې د مکې مکرمې ته د پندلس ورځو يا له هغې زياتو ورځو د پاتې کيدو نيت کړی وي.

The Qurbani which is normally Waajib on every Saahib e Nisaab in every area and which we all know as the Qurbaani of Eidul Adha, still remains so for all Haajees, who have made intention to stay in Makkah Mukarramah for a period of fifteen days or more.

دا ضروری نده چې دا قربانی منى یا مکې کې وکړل شي. که څوک دا قربانی په خپل کور یا ښار کې وکړي نو هم سمه ده.

It is not necessary to perform this Qurbaani at Mina or Makkah. If it is done at ones hometown it will be proper as well.

که چیرې یو څوک په مکه مکرمه کې د پنځلس ورځو یا زیاتو د اوسیدو نیت ونه لري، نو دغه قربانی په هغه باندې واجبه نه ده، ځکه هغه مسافر دی، او د دې قربانی احکام په مسافر نه پیرېږي.

If one has no intention of staying in Makkah for fifteen days or more, then this Qurbaani is not Waajib on that person, since he is a Musaafir and the laws relating to this Qurbaani do not apply to the Musaafir.

حلق د ویښتانو د غورځولو ته وایي او قصر یوازې د ویښتانو د لنډولو ته. د حج یا عمرې احرام وي، یا د دواړو، د هغې څخه د خلاصیدو طریقه په حلق یا قصر بیانه شوې ده. تر هغې چې حلق یا قصر ونه شي، د احرام له حالته څوک نشي خلاصیدای. که څوک حلق یا قصر دمخه د سلې شوې جامې واغوندي، یا د سر پرته له بل ځای څخه ویښتان پرې کړي، یا ناخنونه پرې کړي، یا عطر ولګوي، نو دم واجب کیږي.

Halq is the shaving of the hair and Qasr is merely the trimming of the hair. Whether the Ihraam is that of Haj or Umrah or of both, the method of being released from it is specified by Halq or Qasr. One cannot be released from the state of Ihraam unless Halq or Qasr has been made. If one had worn sewn clothing or cut any other hair besides that of the head or paired the nails or applied Ittar before Halq or Qasr then Damm(penalty) becomes Waajib.

هر څوک چې عمره ادا کوي، د سعی څخه وروسته حلق یا قصر کوي۔

A person who performs Umrah will make Halq or Qasr after Sa'ee.

مفرد اور قارن دسویں، گیارہویں یا بارہویں (تاریخ) کو حلق یا قصر کریں گے، یہ اس پر منحصر ہے کہ رمی اور قربانی کب کی گئی۔ بارہویں کے غروبِ آفتاب تک حلق یا قصر کرنا بھی جائز ہے۔ اس کے بعد حلق یا قصر کرنے سے دم واجب ہو جاتا ہے۔

The Mufrid and the Qaarin will perform Halq or Qasr on the tenth eleventh or twelfth, depending on when Rami and Qurbaani were made. It is also permissible to make Halq or Qasr until sunset of the twelfth. To make Halq or Qasr later than this makes Damm Waajib.

پخوا یادونه وشوه چې هغه څوک چې افراد حج ادا کوي، کولی شي د رمي څخه وروسته د لسمې ورځې په ورځ حلق یا قصر وکړي، ځکه چې مفرد لپاره قرباني واجب نه بلکې مستحب ده. مګر غوره دا ده چې په مستحب عمل وشي او قرباني وشي. که څوک داسې ونه کړي، نو په دې کې دم نشته او نه ګناه.

It has been mentioned previously that the one performing Ifraad Haj can make Halq or Qasr on the tenth after Rami since Qurbaani is not Waajib but Mustahab for the Mufrid. However, it is best to act upon the Mustahab and perform the Qurbaani. If one did not do so there will be no Damm or sin.

د قارن او متمتع لپاره روا نه ده چې تر هغې پورې حلق یا قصر وکړي تر څو چې خپله قرباني ونه کړي. دا قرباني د دې ډول حج لپاره واجبه ده. همداراز ترتیب هم د دوی لپاره واجب دی.

The Qaarin and the Mutamatti should not make Halq or Qasr until their Qurbaani has been performed. This Qurbaani is Waajib for these types of Haj. Similarly,the sequence is also Waajib for them.

د جمرۀ عقبہ رمي کول لومړی کیږي، بیا قرباني کیږي، او یوازې بیا حلق یا قصر کول کیږي. که دې ترتیب ته ځیر نه شي، نو دم واجب کیږي.

The sequence is to first perform Rami of the Jamarah Uqbah, then the Qurbaani and then only must Halq or Qasr be done. If this sequence was not adhered to, then Damm becomes Waajib.

دا عمل باید د قبلې په لوري مخ کیدو سره ترسره شي. د ویښتو خرابول یا لنډول د ښي خوا څخه پیل کړئ. د حلق یا قصر په وخت کې تکبیر ووایاست، او بیا هغه دعا ووایاست چې له مشرانو څخه روایت شوې ده:

This procedure should be carried out while facing the Qibla. Start shaving or trimming from the right side. At the time of Halq or Qasr say Takbeer and then the following duaa which has been narrated from the elders:

ټول ستاینه الله لپاره ده، څوک چې موږ ته هدایت راکړی، او موږ باندې یې احسانونه کړي دي، او موږ ته یې د حج اعمال او احکام د بشپړولو توفیق راکړی دی. یا الله، زما alnہ http://islamicbookshub.

"All Praise is for Allaah, who has granted us Hidaayaat (guidance), and has granted favours upon us and has completed (grants us the ability) for us the actions and laws of Haj. Yaa Allaah, my forehead http://islamicbookshub.

آسان مرحله وار طریقہ حج: ۵۰ — یہ تمہارے اختیار میں ہے، پس ہر بال کے بدلے قیامت کے دن ایک نور مقرر فرما۔ اور ہر بال کے بدلے میرا ایک گناہ معاف فرما۔ ہر بال کے بدلے میرے جنت کے درجات بلند فرما۔ یا اللہ، میرے نفس میں برکت عطا فرما اور میرا حج قبول فرما۔ یا اللہ، مجھے اور ان لوگوں کو معاف فرما جو حلق اور قصر کرتے ہیں۔ اے سب سے زیادہ بخشنے والے۔ آمین۔ حلق یا قصر کے بعد تکبیر بھی کہے۔ تمام ممنوعات، سوائے بیوی سے تعلق کے، حلق یا قصر کی ادائیگی پر ختم ہو جاتی ہیں۔

An easy step by step method on Hajj 50 – is in your control, thus specify for each hair a light on the day of Qiyaaamat. And for every hair forgive a sin of mine. Increase the stages of Jannah for me, for each hair. Yaa Allaah, grant Barakat in my Nafs (inner self) and accept my Haj. Yaa Allaah, forgive me and those who make Halq and Qasr. Oh Most Forgiving. Aameen." After Halq or Qasr, also say Takbeer. All the prohibitions, except relations with one's wife end with the performance of Halq or Qasr.

دا تعلق یوازې د طواف زیارت څخه وروسته جائز دی۔

This relation is only permissible after Tawaaf e Ziyaarat.

عموماً، انسان پہلے سے قربانی کے لیے انتظام کر لیتا ہے۔ لہٰذا جان لے کہ یہ کام کہاں کیا جانا ہے۔ اگر آپ مذبح (ذبح خانے) جا رہے ہیں تو وہیں جائیں۔ یہ کام تھکا دینے والا اور صبر آزما ہے۔ جب دم شکر ادا ہو جائے اور آپ اپنے وکیل وغیرہ کے ذریعے رابطے سے اس کا یقین کر لیں، تو پھر سر کے تمام بال استرے سے منڈوائے جا سکتے ہیں، جسے حلق کہتے ہیں، یا سر کے بالوں کا چوتھائی حصہ کٹوایا جا سکتا ہے، جسے قصر کہتے ہیں۔ اسی وجہ سے قطاریں لمبی ہو جاتی ہیں اور قیمتیں دگنی ہو جاتی ہیں۔ اگر گروپ میں سے کوئی شخص یہ کام کر سکتا ہو تو وہ کر لے، کوئی حرج نہیں۔ اس کے بعد عورتیں اپنے بالوں میں سے 25 ملی میٹر، یعنی انگلی کے پور کے برابر لمبائی تک کتروا سکتی ہیں۔

Generally, one had made prior arrangements for slaughtering. So know where this is to be done. If you are going to the abattoir, do so. It is tiresome and tedious. Once the Damm e Shukr is done and you are certain of that by way of communication through your agent etc, then one may remove all the hair from the head by shaving, which is called Halq or remove ¼ of the hair of the head which is called Qasr. Hence the queues are longer and the prices doubled. If someone in the group can do so, then he made do so, it is okay. You may then clip of the women’s hair, 25mm – finger tip length.

رمی، قربانی اور حلق یا قصر کے بعد انسان کو بیت اللہ کے طواف کے لیے مکہ مکرمہ جانا چاہیے۔ اس طواف کو طواف زیارت کہا جاتا ہے اور یہ حج کے فرائض میں سے ایک ہے۔ اسے طواف رکن اور طواف افاضہ بھی کہا جاتا ہے۔ اس طواف کا پہلا وقت ذوالحجہ کی دسویں تاریخ کی صبح صادق سے شروع ہوتا ہے۔ اس سے پہلے ایسا کرنا جائز نہیں۔ ذوالحجہ کی گیارہویں یا بارہویں تاریخ کو کرنا جائز ہے، تاہم دسویں تاریخ کو کرنا سب سے افضل ہے۔ اس طواف کا وقت بارہویں تاریخ کے غروب آفتاب کے ساتھ ختم ہو جاتا ہے۔ اگر اس وقت کے بعد اسے ادا کیا جائے تو دم واجب ہو جاتا ہے۔ طواف زیارت کے بعد بیوی سے تعلق قائم کرنا جائز ہو جاتا ہے۔

After Rami, Qurbaani and Halq or Qasr, one should proceed to Makkah for the Tawaaf of the Baitullaah. This Tawaaf is called Tawaaf e Ziyaarat and is one of the Faraaidh of Haj. It is also called Tawaaf e Rukn and Tawaaf e Ifaadhah. The first time for this Tawaaf begins from pre dawn of the tenth of Zil Haj. It is not permissible to do so before this. It is permissible to do so on the eleventh or twelfth of Zil Haj. However to do so on the tenth is the best. The time for this Tawaaf lapses with the setting of the sun on the twelfth. If it is performed after this time then Damm becomes Waajib. After Tawaaf e Ziyaarat, relations with one's wife is allowed.

یادونه ضروری ده چې که څوک د حج په طواف قدوم کې سعی کړي وي، نو د طواف زیارت لپاره رمل نه باید وکړي. خو که څوک د طواف قدوم په وخت کې سعی نه وي کړې، نو اوس باید یې وکړي. په دې صورت کې باید په طواف زیارت کې هم رمل وکړي.

It is important to note that if one had made Sa'ee of Haj with the Tawaaf e Qudoom, then Raml should not be made for Tawaaf e Ziyaarat. If, however, one did not make Sa'ee at the time of Tawaaf e Qudoom, then one should do so now. In this case, one should also perform Raml in the Tawaaf e Ziyaarat.

د اضطباع احکام د سلې شوو جامو د اغوستلو سره تړلي دي۔ که یو شخص د طواف زیارت څخه وروسته سعی وکړي، او که هغه تر اوسه حلق یا قصر نه وي کړی، او که هغه سلې شوې جامې نه وي اغوستې، نو هغه به د طواف زیارت کې اضطباع وکړي۔

The rules regarding Idhtibaa' are related to the wearing of sewn clothing. If a person made Sa'ee after Tawaaf e Ziyaarat and if he has NOT yet made Halq or Qasr and if he has not worn sewn clothing, then he will make Idhtibaa' in Tawaaf e Ziyaarat.

که هغه حلق یا قصر کړی وای او د سلې شوې جامې یې اغوستې وې، نو د اضطباع علت له منځه تللی دی، له همدې امله هغه باید طواف د اضطباع پرته وکړي.

If he had made Halq or Qasr and he had worn sewn clothing then the reason for Idhtibaa' has fallen away and he should therefore perform the Tawaaf without Idhtibaa'.

د حج د احکامو څخه د قاعدې له مخې، د احرام په حالت کې ستاسو د طواف څخه بغیر، چې د نارینه وو لپاره به پښې لوڅې وي، هڅه وکړئ چې د ګوډو جرابو یا نیمې چرمي جرابو سره طواف وکړئ. فرش یخ دی، او همدارنګه د مسجد نبوي ﷺ څخه د سور غالیو څخه تیریدو پر مهال، د سپینو ډبرو فرشونه هم یخ دي. زموږ پښې دې ته عادت نه لري، او ډیر کسان د درد، ټکانو او پښو د دردونو شکایت کوي. هڅه وکړئ چې د منا/ عزیزیې څخه مکې ته د طواف زیارت لپاره ترانسپورټ ونه کاروئ. د مکې په لور ورو ورو تلل اسانه دي.

LAWS FROM KITAABUL HAJJ As a rule, besides the Tawaaf you make whilst in the state of Ihraam, which will be barefooted for men, try to make Tawaaf with thick socks or half leather socks. The floor is cold and also whilst walking off the red carpets in the Masjid e Nabawir, the marble floors are cold. Our feet are not accustomed to this and many complain of aches, pains and sore feet. Try not to use transport between Mina/ Azzizia to Makkah for Tawaaf e Ziyaarat. It is easier to walk slowly to Makkah.

کله چې حرم ته ورسیږئ، په عجله مه کوئ او طواف الزیارت وکړئ.

On reaching the Haram, do not rush and perform Tawaaf e Ziyaarat.

د ګڼو لیدل وکړئ، شپې د ۱۱ بجو په شاوخوا کې ګڼه کمه کیږي، خو نیمې شپې ته ځي بیا لوړیږي. دا طواف الزیارت باید ۳۰ څخه تر ۴۵ دقیقو پورې وخت ونیسي. صبر وکړئ، دا ستړی کوونکی، ډیر شلوغ او ورو دی.

Observe the crowds, at about 11pm the crowd subsides, but by midnight it soars again. This Tawaaf e Ziyaarat should take between 30 to 45 minutes. Have patience it is strenuous, busy and slow.

د ښځو، زړو کسانو او ماشومانو ساتنه وکړئ. د خپلو غونډو ځایونه مخکې له مخکې نښه کړئ، ترڅو که له یو بل څخه بېلېدئ، بیا سره ومومئ.

Protect the women folk, elderly and children. Pre-mark your meeting places in case you are mis-placed.

د دسمبر په لسمه د طواف زیارت وروسته میناته بیرته راستانه شئ او د یولسمې او دولسمې شپې په میناکې تیرې کړئ. دواړو ورځو کې د زوال وروسته ، دریو جمراتو ټولو ستنو ته رمی وکړئ. Wait — I must correct my output: the text contains no Prophet mention, and I wrote a date ("د دسمبر") that isn't in the original. Here is the corrected translation: د طواف زیارت لسمه ورځ وروسته، میناته بیرته راستانه شئ او د یولسمې او دولسمې شپې په میناکې تیرې کړئ. دواړو ورځو کې، د زوال وروسته، ټولو درې جمراتو ته رمی وکړئ. ځکه چې کې لسمه ورځ د طواف زیارت نه وي کړی، نو د یولسمې یا دولسمې ورځې یا شپې په مکه کې یې وکړئ.

After performing Tawaaf e Ziyaarat on the tenth, return to Mina and spend the eleventh and the twelfth night in Mina. On both these days, after Zawaal, make Rami of all three pillars (Jamaraats).If one did not make Tawaaf e Ziyaarat on the tenth, then make it during the night or day of the eleventh or twelfth in Makkah.

کتاب الحج کې: د طواف زیارت وروسته او د سعي له کولو مخکې، د احرام وروستۍ مسئله (جنسي اړیکه) جواز مومي. په دې حال کې چې سعي غیر ضروري ځنډ نه کوئ. تاسو کولی شئ دوه رکعته نفل لمونځ وکړئ، بیا منا ته راستانه شئ او شپه هلته تیره کړئ. د حنفیانو په نزد دا سنت دی، خو د شافعیانو په نزد د شپې یوه برخه په منا کې تیرول واجب دي. تاسو کولی شئ منا ته پیاده لاړ شئ، یا ټرانسپورټ واخلئ، یا ځیني وختونه ستاسو اجنت ټرانسپورټ ترتیب کوي. خو شوفر ته ووایاست چې تاسو د جمرات سره نږدې ځای کې کښته کړي، ځکه که تاسو د سویلي افریقا څخه یاست، ستاسو خیمه نږدې ده، او که د بل هیواد څخه یاست، اوس تاسو یوه نښه لرئ: د یوې پلې نوم، د اور وژنې ځای، د کلینک شمېره، د ذبح خانې نوم یا شمېره وغیره. هغه وکاروئ ترڅو خپلې خیمې ته نږدې شئ. ټرانسپورټ هېڅکله ستاسو خیمې ته ډېر نږدې نه رسېږي.

FROM KITAABUL HAJJ After Tawaaf e Ziyaarat and before performing the Saee, the last law of Ihraam(sexual intercourse) becomes permissible. However, do not delay the Saee un-necessarily. You may perform 2 rakaats Nafl Salaat and now return to Mina and stay the night which is Sunnat for the Hanafis but to stay some portion of the night in Mina is Waajib, for the Shaafis. You may either walk to Mina or take transport or sometimes your agent arranges transport. However, tell the driver to leave you near the Jamaraat, for if you are a South African your tent is nearby and if you are from any other country, by now you have a marker; a bridge name, a fire station, a clinic number, a slaughter house name/number etc. Use that to get near your tent. The transport will never reach very near your tent.

خپل خیمې ته ورسیږئ او آرام وکړئ. ډاډ ترلاسه کړئ چې په دوامداره توګه مایعات څښئ، پرته لدې چې ستاسو جسامت څومره لوی وي، ترڅو د اوبو د کمښت (ډیهایډریشن) څخه ډډه وشي. ما ډیر لوی جسامت لرونکي خلک دیده چې د اوبو د کمښت سره مخ شوي دي.

Reach your tent and rest. Do not forget to be constantly taking in liquids, no matter how big size you are, to avoid de-hydration I have seen big size people get dehydrated.