۱.) لمونځ په جماعت سره په منظم ډول ادا کړئ.

1.) Perform Salaat with Jamaat regularly.

۲.) د فرض لمانځنې او د جنازې لمانځنې ترمنځ، که اړتیا وي، انسان کولی شي د سنتو دوه رکعته ادا کړي۔

2.) Between the Fardh Salaat and the Salaat e Janaazah, one may perform 2 Rakaats of the Sunnats, if there is to be performed.

۳.) تر ډیره امکان طواف وکړئ، د طواف غوره وخت د شپې ۱۱ بجې څخه تر ۲ بجو پورې دی. ترمذي کې روایت دی: «څوک چې زما کور ته راشي او ۵۰ طوافونه وکړي، هغه داسې کور ته راګرځي لکه څنګه چې د مور څخه نوی زیږیدلی وي (د وړو ګناهونو څخه پاک)۔» نو ۵۰ طوافونه وکړئ۔

3.) Make as many Tawaafs as possible, the best time to make Tawaafs is 11pm to 2pm. It is reported in Tirmidhi, “Whosoever visits my house and performs 50 Tawaafs, returns home like one whom his mother has just given birth too (free from minor sins)”. So make 50 Tawaafs.

۴.) د حج څخه مخکې عمره کول جائز دي۔

4.) It is permissible to perform Umrah before Hajj.

۵.) د طواف ډېرول د عمرې له ډېرولو څخه غوره دي۔

5.) More Tawaaf is better than more Umrah.

۶۔ د مکې مکرمې دقرآن کریم یوه ختم کولو کوښښ وکړئ۔

6.) Try to make 1 Khatam of The Noble Quraan in Makkah.

۷.) خپلې قضا شوې لمونځونه ادا کړئ۔

7.) Perform your Qadha Salaat.

8.) د ځای ارزښت وټاکئ.

8.) Value the place.

د پیرودنې کول جائز دي، مګر په دې کې زیاتي مه کوئ.

9.) It is permissible to shop but do not overdo it.

۱۰.) ښه خواړه وخورئ او ښه ویده شئ۔

10.) Eat good food and sleep well.

۱۱.) د اسلام په اړه داسې دعوه مه کوئ چې تاسو په دې برخه کې واکمن نه یاست۔

11.) Do not claim to be an authority on Islaam, when you are not so.

۱۲۔ د معتبرو علماؤ مختلفو پروګرامونو ته حاضری ورکړئ۔

12.) Attend the various programmes of reliable Ulema.

۱۳۔ د بدعت او شرک له کارونو څخه په سختۍ سره ځان وساتئ۔

13.) Avoid acts of Bid’at and Shirk, strictly.

۱۴.) د هوټل په لابیو کې ټولنه مه کوئ او خپل ترټولو قیمتي وخت ضایع مه کوئ۔

14.) Do not congregate in hotel lobbies and waste away your most valuable time.

۱۵.) له غیر ضروري ملګرتیا څخه ډډه وکړئ۔

15.) Avoid unnecessary company.

١٦.) پوه شه چې ته ارزښتناک یې، ته مسلمان یې، د ټول انسانیت لپاره دعا وکړه.

16.) Understand you are valuable, you are a Muslim, make duaa for the entire Mankind.

که چیرې یو څوک جدې ته تلل غواړي نو کړنلاره داسې ده: عموماً اجنټ یو عادي فیس اخلي او د جدې ورځنۍ سفر ترتیبوي. دې کې د مختلفو مسجدونو، ځينو قبرونو، ناشته او خرڅلاو لیدنه شامله ده. که څوک له خپلې کورنۍ سره تلل غواړي، نو د هرې کسې له یوه عکس سره محصصه دفتر ته ورشي، بیا په دفتر کې ورته د ورځنۍ سفر اجازه نامه ورکول کیږي، هماغه ورځ یې وکاروي. د جدې په لاره کې، هم د تلو په وخت او هم د راستنیدو په وخت کې به پولیس د داخلیدو اسنادو تصدیق کوي.

If one wants to go to Jeddah then the procedure is as follows; generally the agent charges a normal fee and arranges a day trip to Jeddah. This includes a visit to various Masjids, some graves, lunch and shopping. If you want to go with your family, then go to the Mohassasah office with one photo each, then at the office, a permit will be issued to you for the day trip, use it on that day. On the road to Jeddah, both going time and coming time there will be policemen to verify entry documents.

دا جایز دی چې په سفر کې، په سفر کې، طواف لپاره، د ۵ ورځو لپاره وغیره ویلچیر وکارول شي۔ که څوک خپل شخصي ویلچیر ولري نو هغه باید د صفا/مروه شاته واقع دولتي دفترونو ته د اونیزې اجازې لپاره لاړ شي۔ دا به تاسو ته د حرم ته د ننوتلو اجازه ورکړي۔ د دې نقصان دا دی چې هره ورځ اجازه لیږل کیږي۔

It is permissible to use a wheelchair for the journey, on the journey, for Tawaaf, for the 5 days etc. If one has one’s private wheelchair then one has to go to the governmental offices situated behind Safa/Marwah for a weekly permit. This will allow you to enter the Haram. The disadvantage of this is, daily permission is to be sent.

دا بهتره چې د حکومت له خوا تصدیق شوې او ساتل شوې وړونکې څوکۍ د دوی د یوې خرڅلاو مرکز څخه واخلئ. په ۲۰۰۲ کال کې دا د اجیاد په عمومي روغتون کې نږدې وه. دوی ممکن د امانت پیسې یا ستاسو د مؤسسې کارت واخلي. کله چې وړونکې څوکۍ بېرته ورکړئ، نو ستاسو امانت پیسې بېرته درکول کیږي. په هرصورت، داسې وړونکې څوکۍ واخلئ چې د پښو پیډل ونلري، بلکې د پلاستيکي تسمې لرونکې وي. که چیرې د فلزي پښو پیډل ولري، نو د دې په اړه محتاط اوسئ چې وړونکه څوکۍ څنګه تېله کوئ. وړونکه څوکۍ له شا څخه د نورو پر لور تېلول خورا دردوونکی دی او تاسو ممکن په لاره کې یو چا ته ډېر جدي زیان ورسوئ. د نورو په اړه بشپړ پام وکړئ. په ۵ کې

It is better to get a government approved and serviced wheelchair from one of their outlets. In 2002 it was near the general Hospital in Ajyad. They may take a deposit or your Mohassasah card. On returning the wheelchair you will get back your deposit. However, get a wheelchair that does not have a foot pedal but rather a plastic strap. If it does have a metal foot pedal than be cautious as to how you push the wheelchair. Pushing the wheelchair onto others from the back is extremely painful and you may injure someone on the path very seriously. Be absolutely considerate of others. In the 5

د ورځو لپاره ویلچیئر د بار او سامان پورته کولو لپاره کارول کیدای شي.

days the wheelchair can be used to load the luggage.

قبل از اینکه درباره پنج روز حج، روز به روز، بحث کنیم، باید مقداری معلومات مفید درباره حج پیاده شریک شود. مفتی عاشق الهی بلانشاری مهاجر مدنی (رحمه الله) یک بار از من پرسید که من چگونه حج را ادا می‌کنم؟ بعد از آنکه توضیح دادم، او پیشنهاد کرد که به عرفات برویم، خیمه‌ای برپا کنیم و روز را زیر آن بگذرانیم. من جواب دادم که ما جنوبی‌های افریقا هستیم، از شکر نبات ساخته شده‌ایم و آب می‌شویم و می‌میریم. اما وقتی به مکه رسیدیم، در حالی که در جلسات پرسش و پاسخ گوناگون روی بام داشتیم، من این ایده را پیش بردم و هشت نفر از ما آماده شدیم.

Before discussing the 5 days of Hajj, day to day, some useful information on the walking Hajj has to be shared. Mufti Aashiq Illahi Bulanshari Muhajir Madani (A.R.) once asked me how I perform Hajj, after I explained he gave a suggestion that we go to Arafaat and pitch a tent and spend the day under it. I replied, that we are South Africans, we are made out of Sugar Candy and that we will melt and die. However, on reaching Makkah, whilst having various question and answer sessions on the roof top, I promoted the idea and eight of us were ready.

د عمل پلان ساده و: موږ هر یو به له ځانه 1 راوړو.

The plan of action was simple, each one of us were going to bring 1

د نایلون رسی یو میتر، یو واحد د بستر چادر، او څو لوی د دستمال پنې.

metre of nylon rope, 1 single bed sheet and some big napkin pins.

جب ہم مسجدِ نمرہ، عرفات پہنچے تو جنوبی افریقہ کے خیموں کی طرف، جو نمرہ سے تقریباً ۳ کلومیٹر دور تھے، جانے کے بجائے ہم نے پہلی مناسب جگہ تلاش کی اور ساتھ موجود سامان کی مدد سے ایک خیمہ نصب کر لیا۔ پھر ہم نے عرفات کا دن انہی عارضی خیموں کے نیچے گزارا۔ اگلے سال ہماری تعداد دوگنی ہو گئی اور تب سے مسلسل بڑھتی جا رہی ہے۔

Upon reaching Masjid e Namira in Arafaat, instead of going to the South African tents which is about 3 kilometres from Namira, we looked for the first suitable spot and using the equipment we pitched a tent. We then passed the day of Arafaat under these make shift tents. The next year our numbers doubled and ever since it has been on the increase.

یو بل طریقہ وو چې موږ یې کارولو کله چې موږ شاوخوا ۳۰۰ کسان وو۔

Another strategy was that we used when we were around 300

خلک به د منیٰ/مزدلفہ سرحد کے قریب فجر لوستل۔ دا پدې معنا وه چې دوی د فجر څخه مخکې د جنوبی افریقہ خیمو څخه وتل او د منیٰ/مزدلفہ سرحد کې په لومړي وخت فجر ادا کول، بیا سمدلاسه عرفات ته روان کیدل۔ بیا موږ به نمرہ کې کیمپ جوړاوو او بیا به د عید شپې لپاره د مزدلفہ/منیٰ سرحد ته کیمپ کولو لپاره روان کیدو۔ په دې ډول موږ تل یو مخکښ پیل لرو۔ دا طریقه کار کوله او اوس هم د هغو ډلو لپاره کار کولی شي چې لوی شمیر نه لري۔

1.) یو ښه، پوه، پرهیزګار، قوي امیر چې پریکړه کولی شي او د خپل کار په اړه ډاډمن وي۔

1.) A good, knowledgeable, pious, strong Ameer who can make a decision and is certain of what he is doing.

2.) که چیرې ډله له ۱۰۰ څخه زیاته وي، نو د ډلې د پېژندلو لپاره بنرونه، بیرغونه، نښې او فیتې کارول ضروري دي۔

2.) Banners/ flags/ markers and ribbons must be used if group is more than 100.

3.) د مشرانو او تیریو ترمنځ ښه اړیکه: مخکښ لارښود، مرکز کې امیر، او شاته د پاکولو کوونکی.

3.) Good inter communication system between leader in front and Ameer in the centre and sweeper in the back.

۴.) د پښو یو ښه جوړ جوت چې شرعي سم وي. ښځې کولی شي د خپل خوښ جوت هر ډول وکاروي، پداسې حال کې چې د نارینه وو جوت باید د پښې پورته برجسته هډوکی ښکاره او د ټخنو هډوکي بې پرده وي. د پنځو ورځو څخه مخکې جوت وکاروئ ترڅو تاسو ورسره عادت شئ.

4.) A good pair of footwear which is Shari compliant. Females may use any footwear of their choice, whilst male’s footwear must have the raised foot bone exposed and the ankle bones bare. Use the footwear before the 5 days so that you become accustomed to it.

5.) د نارينه وو لپاره اوږده چتري چې وروسته به يې د لاس د لاټۍ په توګه کاروي، او د ښځو لپاره رنګارنګ لنډې چتري چې وروسته د نښو (نښې لګولو) په توګه کارول کیدای شي.

5.) Long umbrellas for men who are later going to use it as a walking stick and colourful short umbrellas for females, so it can be used as markers later.

6.) د ضروري لنډو درملو ته اړتیا

6.) Essential little medication.

۷۔ د لوستو لپاره ځینې کتابونه۔

7.) A few books to read.

8.) د حاجیانو لپاره د بالښت سره حصیر

8.) Hajji mat with pillow.

۹.) که امکان ولری نو د بیگ (بیک پیک) سره.

9.) Backpack if possible.

۱۰.) څومره چې لږ وزن ولري، هغومره ښه دی.

10.) The lighter the better.

۱۱.) د شمشې عینکو یو جوړه۔

11.) Pair of sunglasses.

۱۲.) د اوبو یوه خالی پلاستیکی بوتل۔

هرچه د سفر لپاره لاسته راغلي دي هغه د "پیاده روی" تر برخې لاندې ټول شرایط پوره کړئ، خو یو څوک کولی شي یو کوچنی کڅوړه وکاروي، نه لزوماً د شا کڅوړه (بیک پیک). په سپک سفر کولو ځان مخته وساتئ.

Take all that has been stipulated under section for walking but one may use a small bag and not necessarily a backpack. Travel lightly.

ځینې اجنټان د سفر لپاره خصوصي ټرانسپورټ هم ترتیبوي، چې د دې لپاره یو اضافي لګښت ورباندې راځي. په هر حال کې، باید ولیدل شي او معلومه شي چې ستاسو بس له کومې ځای او په کوم وخت حرکت کوي. د سم ځای او سمې وخت کې ځان ورسوئ، ترڅو سفر ونه ځنډي. دا حکم د ټولو سفرونو لپاره دی، که د مکې څخه منا ته وي، منا څخه عرفات ته، عرفات څخه مزدلفې ته، یا مزدلفې څخه منا ته.

Some agents arrange private transport at a further cost. In all cases, note and be informed from where and at what time your bus is leaving. Make sure you are at the correct spot and right time to travel. This applies for all journeys, whether from Makkah to Mina, Mina to Arafaat, Arafaat to Muzdalifah, Muzdalifah to Mina.

عموماً بس کو مزدلفہ تک پہنچنے میں دشواری ہوتی ہے۔ یقینی بنائیں اور اطمینان کر لیں کہ بس آپ کو مزدلفہ میں اتارے، نہ کہ اس کے مضافات میں۔ اس کے علاوہ بارہا ایسا بھی ہوتا ہے کہ بس آپ کو مزدلفہ میں اتار دیتی ہے اور واپس نہیں آتی۔ اس لیے آپ کو مزدلفہ سے منیٰ تک پیدل جانا پڑتا ہے۔ اپنے خیمے/ کیمپ تک جانے کا راستہ معلوم کر لیں۔ زیادہ تر صورتوں میں منیٰ سے مکہ تک کا انتظام آپ کو خود کرنا ہوگا، اور طواف زیارت کے بعد منیٰ واپس آنے کے لیے اپنی سواری خود تلاش کرنی ہوگی۔ سپٹکو پبلک ٹرانسپورٹ استعمال کرنے کی کوشش کریں یا تقریباً 10 ریال فی مسافر کے حساب سے ٹیکسی لے لیں۔

Generally the bus has difficulty in reaching Muzdalifah. Make sure and be certain that the bus leaves you in Muzdalifah and not on the out skirts. Also many times the bus leaves you in Muzdalifah not to return. So you must walk from Muzdalifah to Mina. Know the road to your tent/ camp in Mina. In most cases you will have to make you own arrangements from Mina to Makkah and after Tawaaf e Ziyaarat find your own transport back to Mina. Try to excess the Saptco Public Transport or take a taxi +- SR 10 per passenger.

که ستاسو ایجنټ د مکې څخه منا ته خصوصي ټرانسپورټ تنظیم کړی وي، نو په وخت سره ورسیږئ۔ د حج د پنځمې ورځې په ورځ د مکې یا عزیزیې ته د راستنیدو لپاره ټرانسپورټ مه کاروئ۔ هلته بشپړ افراتفري ده او ټول خلک مکې ته د بیرته راستنیدو لپاره په تیزۍ کې دي۔ سړکونه له ډکو موټرو ډک دي او دا لنډ سفر هم ساعتونه نیولی شي۔ مکې ته ورو ورو پښې وهئ، ډیرې ځایونه ودروئ، ډیر آرام وکړئ، عجله مه کوئ، په سړک کې د خواړو، اوبو او تشنابونو کافي اسانتیاوې شتون لري۔

If your agent has arranged private transport from Makkah to Mina, be on time. Try not to use the transport back to Makkah or Azzizia on the 5th Day of Hajj. It is absolutely chaotic and everyone is rushing back to Makkah. The roads are jam packed and this short trip can take hours. Take a slow walk back to Makkah, make many stops, rest a lot, do not rush, there is enough food, water, toilet amenities available on the road path.

هم د اړتیاوو لپاره اساسي شرایط بیان کړي دي. هرڅومره سپک وي هغومره ښه دی، څومره چې زیات تلبیه ووایی هغومره اسانه دی. دا حکم د پیاده تګ او د بس لپاره دواړو ته پلی کیږي. تاسو باید د لارې یو اټکل ولرئ. دا به مرسته وکړي که چیرې ځان ورک شي. تاسو به ورک نشئ. کله چې له ۵۰ سلنې زیات حجاج په یوه لوري روان وي، نو تاسو څنګه ورک کیدای شئ؟

We have explained the basic requirements to be taken. The lighter the better, more Talbiyyah the easier. This applies both to walking and bus. You should have a vague idea of the route. This will aid if you get misplaced. You will not get lost. When over 50% of the Hujjaj are walking in one direction, how can you get lost.

په لاره کې د خوړو، میوو او څښاک کافي اندازه شتون لري. انشاءالله تاسو د لوږې له امله نه مړیږئ، لکه څنګه چې ځینې اجنټان تاسو ته وایي. زما په اند تر اوسه هېڅ حاجي د لاره تللو په وخت کې د لوږې له امله مړ شوی نه دی. تاسو باید پوه شئ چې کله په پښو روان یاست او د دې په اړه یو اټکل لرئ چې چېرته به درېږئ، نو ورو ورو وګرځئ. تاسو د پښو پر مټ د حج کوئ نه د منډو حج، نو باید په عادي ګام روان شئ، ترڅو ورو تلونکي هم په پام کې ونیول شي. تاسو باید نورو ته خدمت وکړئ او د خدمت غوښتونکي نه شئ.

There is enough food/ fruit/ drinks on the walking road. You will not Insha Allaah die of starvation as some agents tell you. I do not think that up to date, one Haji died on the walking road out of starvation. You should know when you are walking and have a rough idea of where you are stopping, walk slowly. You are doing the walking Hajj not the running Hajj. You should walk at a normal pace, so that the slower ones are catered for. You should serve others and not want to be served.

د ټولو سختو لارو څخه ترټولو سخته لار له مسجد نمره څخه تر خیمو پورې ده. دا ځکه چې اوس انسان د سړک په دریو کیلومترو پورې داسې لاره وهي چې په هغې باندې هر ډول موټر روان وي. دا وروستیو کې حکومت هڅه کوي داسې سیستم جوړ کړي چې ټول بسونه او نور موټر به د بهرني رنګ سړک (outer ring road) په ځای ودریږي او داخلي لارې به له موټرو څخه خالي وي. دوی په لویه کچه بریالیتوب تر لاسه کړی دی.

The most difficult walks are from Masjid e Namira to the tents. This is because you now walk for +-3 kilometres on road that has every type of vehicle on it. Lately the government is trying to devise a system whereby all busses etc will stop at the outer ring road and the inner roads will be free from vehicles. They have succeeded to a great extent.

د حرم شریف څخه بهر وہیل چیئرونه موجود دي. ځینې وختونه د بس په سفر کولو سره د وہیل چیئر کارول غوره وي. ګټې او زیانونه وتلئ او پرېکړه وکړئ. موږ د وہیل چیئرونو او ماشومانو د پرامونو سره د زړو خلکو سره، ۷۹ کلن سړو، ۶۹ کلنو ښځو، ۶ کلن ماشومانو او هغو کسانو سره چې وروستی ناروغي لري، ګړندي شوي یو. هېڅوک نه مري، ټول ژوندي پاتې شوي. ډېری یې تر اوسه ژوندي دي کله چې دا زه لیکم. کله چې یو سړی د کعبې شاوخوا ۷ ځله عمره کوي نو دا شاوخوا ۰ ده.5