Daha önce, talebe-i ilmin az yemesi ve helal olandan yemesi gerektiğine değinmiştik. Midenin arzusunu yenmenin yolu, az ile yetinmeye alışmaktır. Bu nedenle insan yemeğini yavaş yavaş ve kademeli olarak azaltmalı, orta bir seviyeye ulaşmalıdır; işlerin en hayırlısı ise ortada olanlarıdır.

We previously touched upon the fact that the student of knowledge should eat little and from what is halal, “and the way to train oneself to overcome the desire of the stomach is to get used to being satisfied with little. So, one should slowly and gradually reduce his food intake so that he arrives at a moderate level, and the best of affairs are the moderate ones.

Kendini, ibadetten alıkonulmayacak ve gücünü koruyabilecek kadarına indirir. Ne aç ne de tok hissetmelidir. Ancak o zaman bedeni sağlıklı, himmeti yüksek ve vicdanı berrak olur. Bundan fazla yerse, daha çok uykuya meyledecek ve aklı daha zayıf olacaktır.”86

He cut himself down to just enough that he is not prevented from worship, and is able to preserve his strength. He should feel neither hungry nor full. Only then will his body become healthy, his aspirations high, and his conscience clear. If he eats any more than this, he will be driven to sleep more, and will have lower intellect.”86

Yiyeceğinizin helal olması her Müslüman için gereklidir; ilim talibi için bu gereklilik daha da büyüktür, çünkü ilim talibi helal ile haramın bilgisinde bir kaledir. Yiyecek ve içecek konusunda ihtiyatlı davranmanın önemine daha önce değindik ve Peygamber ﷺ'in yatağında bulduğu bir hurmayı, sadaka olabileceğinden çekinerek yemekten nasıl kaçındığını hatırlayın; çünkü sadaka ona helal değildi.

As for your food being halal, this is required of every Muslim, and is even more required of the student of knowledge, as the student of knowledge is the bastion of knowledge of what is halal and haram, and we’ve already touched upon the issue of caution when it comes to food and drink, and how the Prophet (peace be upon him) held back from eating a date that he found on his bed out of fear that it was from the charity, since charity was not permissible for him (peace be upon him).

Öyleyse ilim talebesi yiyecek ve içecek düşünmeye fazlasıyla meşguldür; bu dünyanın parıltısının ardını görebilen kişi de şişman olmaz. Aksine, tutkusu onu çoğu zaman yemeyi unutturur. İşte Şeyhülislam İbn Teymiyye: “Bir ilim veya amel meselesiyle ne kadar meşgul olursa olsun, öğle veya akşam yemeği istediğini hiç duyulmadı. Hatta bazen kendisine yemek getirilir, o da ona dönmeden uzun süre bekletirdi; yerse de sadece az bir miktar yerdi. Bu dünyanın lezzetlerinden hiç söz etmez, bu konuda ne konuşur ne de soru sorardı. Aksine bütün kaygısı ve sohbeti, Ahiret'i ve Yüce Allah'a yaklaştıracak şeyleri aramaktı.”87

So, the student of knowledge is too busy to think of food and drink, and the one who sees through the glitter of this life will not be fat. Rather, his passion makes him forget to eat a lot. Here is Shaykh al-Islam Ibn Taymiyyah, who “was never heard asking for food - dinner or supper – no matter how long he remained busy with some matter related to knowledge and action. Rather, he would sometimes be given food that he would leave for a long time before even turning to it, and if he ate from it, would only eat small bits. He would never mention the delights of this world, and would never speak or ask about it. Rather, all of his concern and conversation was in seeking the Hereafter and what could bring him closer to Allah, the Exalted.”87

an-Nu’man bin Beşir rivayet etmiştir: Ömer bin el-Hattab (Allah ikisinden de razı olsun) insanların içine düştüğü yoksulluğu anlatıyor ve şöyle diyordu: "Allah'ın Resulü ﷺ'in bütün gününü açlıktan huzursuz geçirdiğini gördüm; karnını doyurmak için kaliteli olmayan hurma bile bulamıyordu."88

an-Nu’man bin Bashir narrated that ‘Umar bin al-Khattab (may Allah be pleased with them both) was mentioning the poverty that the people had become stricken with, saying: “I saw the Messenger of Allah (peace be upon him) spend the whole day upset because of hunger, as he could not get even low quality dates with which to fill his stomach.”88

Ebu Hureyre, kavrulmuş bir koyun yiyen bir grubun yanından geçti ve ona oturup yemeklerine katılması teklif edildi. O ise reddetti ve şöyle dedi: "Allah'ın Elçisi ﷺ, arpa ekmeğiyle bile karnını doyurmadan bu dünyadan ayrıldı."89

Abu Hurayrah passed by a group of people who were eating a roasted sheep, and they invited him to sit and eat with them. He refused, saying: “The Messenger of Allah (peace be upon him) left this world without even satisfying his hunger with barley bread.”89

Enes bin Malik (Allah ondan razı olsun) şöyle dedi: "Peygamber ﷺ yemeklerini hiçbir zaman bir sofrada veya tek bir tabakta yemezdi ve ölünceye kadar ince, iyi pişmiş ekmek yemedi."90

And Anas bin Malik (may Allah be Pleased with him) said: “The Prophet (peace be upon him) never ate his meals at a dining table or in an individual plate, and he never ate thin, well-baked bread until he died.”90

Uyku konusuna gelince: Talebe, bedenine ve zihnine zarar vermeden uykusunu elinden geldiğince azaltmalıdır; bir gecede sekiz saatten, yani zamanının üçte birinden fazla uyumamalıdır. Bundan daha az uyumaya gücü yetiyorsa, bunu yapmalıdır.91

As for sleeping: “The student of knowledge should reduce it as much as he can without hurting his body and mind, and he should not sleep more then eight hours a night – one third of his time – and if he is able to sleep less than this, he should.”91

Zarnûcî (Allah ona rahmet etsin) şöyle demiştir:

az-Zarnuji (may Allah have Mercy on him) said:

El-Hasan bin Ziyad seksen yaşında ilim tahsil etmeye başladı; kırk yıl boyunca yatağında bir geceyi baştan sona uyuyarak geçirmedi. Muhammed bin el-Hasan eş-Şeybani ise geceleri uyumazdı.

“al-Hasan bin Ziyad began studying at the age of 80, and for forty years, he did not sleep an entire night on his bed, and Muhammad bin al-Hasan ash-Shaybani would not sleep at night.

Kitaplarını önüne koyar, birinden sıkıldığında başka bir kitaba geçerdi. Ayrıca uykusunu kovmak için önüne bir kap su koyardı ve şöyle derdi: "Uyku sıcaklıktan gelir, onu soğuk suyla defetmek gerekir."92

He would place his books in front of him, and if he became bored of one book, he’d move on to another. He would also place in front of him a container of water that he’d use to keep himself awake, saying: “Sleep comes from heat, and one must repel it with cold water.””92

Ebu Hureyre'den rivayet edilmiştir: Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Sizden biri uyuduğunda, Şeytan onun ensesine üç düğüm atar ve her düğümü şu sözle mühürler: 'Gecen uzun. Öyleyse uyu.' Eğer kişi uyanır ve Allah'ı zikrederse, bir düğüm çözülür. Abdest alırsa, iki düğüm çözülür. Namaz kılarsa, bütün düğümler çözülür ve sabah canlı ve neşeli bir halde kalkar."

And Abu Hurayrah narrated that the Prophet (peace be upon him) said: “When any one of you goes to sleep, Satan ties three knots at the back of his neck, sealing each knot by saying: ‘You have a long night. So, sleep.’ So, if one wakes up and mentions Allah, a knot is loosened. If he performs ablution, two knots are loosened. And if he prays, all the knots will be loosened, and in the morning he will be active and in a good mood.

Aksi takdirde sabahleyin huysuz olur ve halsiz kalır.”93

Otherwise, he will be in a bad mood and sluggish in the morning.”93

Konuşmanı azaltmaya gelince, Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "Allah'a ve Ahiret Günü'ne iman eden kimse ya hayırlı bir söz söylesin ya da sussun."99

As for reducing your level of speech, the Prophet (peace be upon him) said: “Whoever believes in Allah and the Last Day, let him say what is good or remain silent.”99

En-Nevevî dedi ki:

an-Nawawi said:

Bu, bir kişinin bir şey söylemek istediğinde, söylemek istediğinin kesinlikle iyi ve övgüye değer, farz veya teşvik edilmiş olup olmadığını düşünmesi gerektiği anlamına gelir. Eğer öyleyse, söylemelidir. İyi ve övgüye değer olduğunu görmüyorsa, haram, mekruh veya mübah olması fark etmez – hepsi aynıdır – söylememelidir. Bu durumda, normalde caiz olan konuşmalar, haram veya mekruh sözlere yol açabileceği korkusuyla kaçınılmalıdır ve bu çok sık görülür. Bu hadise dayanarak el-İmam eş-Şafiî (Allah ondan razı olsun) şöyle demiştir: "Bir şey söylemek istersen, düşünsün. Zararı olmadığını anlarsan konuş."

“This means that if one wants to say something, he should to whether what he wants to say is definitely good and praiseworthy, obligatory or encouraged. If so, he should say it. If he doesn’t see that it is good and praiseworthy, he should not say it, whether it is forbidden, disliked, or permissible – they are all the same. In this case, speech which is normally allowed should be avoided out of fear that it can lead to forbidden or disliked speech, and this happens a lot. Based on this hadith, al-Imam ash-Shafi’i (may Allah be Pleased with him) said that if you wish to say something, let him think. If you conclude that there is no harm, speak.

"Zararlı olacağına kanaat getirirsen, konuşma."100

If you conclude that your words will bring about harm, do not speak.”100

İbn Hacer (Allah ona rahmet etsin) şöyle dedi:

Ibn Hajar (may Allah have Mercy on him) said:

Bu, onun (ﷺ) az sözle çok anlam toplayabilmesinin bir örneğidir; çünkü her söz ya iyidir, ya kötüdür, ya da ikisinden birine meyleder. İyi sözün kapsamına farz ya da teşvik edilen her şey girer; bu tür sözün çeşitleri ne kadar çok olursa olsun, onları ve onlara götürebilecek her şeyi de mübah kılmıştır. Kötü söze ya da kötüye götürebilecek söze gelince, bu tür konuşmaya dalmak istediğimizde susmamızı emretmiştir.101

İbn Kudame (Allah ona rahmet etsin) şöyle demiştir:

Ibn Qudamah (may Allah have Mercy on him) said:

“Dilin günahları çoktur. Kalpte belirli bir tadı vardır ve insanın yapısından fışkırır. Bunların tehlikesinden kurtulmanın tek yolu sessiz kalmaktır. Ebu'd-Derdâ (radıyallâhu anh) şöyle demiştir: “Ağzını kullandığından çok kulaklarını kullan; çünkü sana iki kulak, bir ağız verilmiştir; böylece konuşmandan çok dinlemen gerekir.” Mahled bin el-Hüseyn ise şöyle demiştir: “Elli yıldır, pişman olduğum tek bir kelime bile konuşmadım.” Dilin günahlarına gelince, şunlardır:”

“The sins of the tongue are many. They have a certain taste in the heart, and they spring forth from a person’s nature. There is no way to be saved from their danger except to remain silent. Abu ad-Darda’ (may Allah be Pleased with him) said: “Use your ears more than your mouth, as you were given two ears and one mouth so that you’d listen more than you talk,” and Makhlad bin al-Husayn said: “For fifty years, I haven’t spoken a single word that I regret.” As for the sins of the tongue, they are:

• Sana ilgilenmediğin şeyler hakkında konuşmak:

• Speaking about what does not concern you:

Vaktinin değerini bilen kişi, onu kendisine fayda sağlamayan şeylerle harcamaz. Bu idrak, dilini kendisini ilgilendirmeyen şeylerden alıkoymayı gerektirir. Çünkü Allah'ı anmayı bırakıp kendisini ilgilendirmeyen şeylerle meşgul olan kimse, bir inci satın alabilecekken çamur satın alan kimseye benzer. Bu da bir ömrün kaybıdır.

Know that he who values his time will not waste it in what doesn’t benefit him, and this is a realization that mandates the imprisonment of the tongue from what is of no concern to him. This is because the one who leaves off the remembrance of Allah and instead busies himself with what doesn’t concern him is like the one who is able to buy a gem, and instead buys some mud, and this is the loss of a lifetime.

Luḳmān'a sorulmuş: “Bu kadar hikmetli olmanı nasıl başardın?” O da şöyle cevap vermiş: “İhtiyacım olmayan bir şeyi sormam ve beni ilgilendirmeyen şeyler hakkında konuşmam.” Rivayet edilmiştir ki Luḳmān, Dāvūd'un zırhını birleştirmekte olduğu sırada yanına girmiş. Gördüğü şeye hayret etmiş ve ne yaptığını sormak istemiş. Ancak hikmeti bunu yapmasına engel olmuş.

It was said to Luqman (peace be upon him): “How did you become so wise?” He replied: “I do not ask for what I don’t need, and I don’t speak about what doesn’t concern me.” And it was narrated that Luqman (peace be upon him) entered upon Dawud (peace be upon him) while he was putting together his armor. He was amazed at what he was seeing, and wanted to ask what he was doing. However, his wisdom prevented him from doing so.