Kitaplar ilim araçlarıdır; selef, kitaplarına karşı en güzel ve en eksiksiz adabı gösterir ve onları toplamak için elinden gelen bütün çabayı harcarlardı.

Books are the instruments of knowledge, and the Salaf would have the best and most complete manners when dealing with their books, and they would exert all the effort they could in collecting them.

Bir talebe-i ilim, ihtiyaç duyduğu kitapları satın alarak, kiralayarak veya ödünç alarak temin etmeye ve bir araya getirmeye gayret etmelidir. Çünkü kitaplar, ilmi öğrendiği araçlardır. Ancak o, ilim ve anlayıştan payını yalnızca kitap toplamakla sınırlandırmamalıdır; fıkha ve hadise nispet eden birçok kimsenin durumu da böyledir. Ne güzel söylemiştir şu kişi:

“As a student of knowledge, one should strive to collect and gather the books that he needs, whether by purchasing, renting, or borrowing them. They are the instruments by which he learns, and he shouldn’t limit his share of knowledge and understanding to merely collecting and gathering them, as is the case with many of those who ascribe themselves to Fiqh and Hadith. And how excellent is the one who said:

Eğer keskin bir ezberciniz değilseniz, o zaman kitap koleksiyonunuzun bir faydası yoktur… Kitaplarınızı onlara zarar vermeyecek kişilere ödünç vermeniz teşvik edilir. Bazı alimler bunu hoş karşılamasa da, bilgiye ulaşmada birbirinize yardımcı olma niteliği taşıdığı ve kitap ödünç vermenin faziletini ve sevabını düşündüğümüzde, yine de bunu yapmalıdır.

If you are not a sharp memorizer * Then your collection of books is of no benefit… It is encouraged to lend your books out to those who will not damage them. Although a group of the scholars discouraged this, one should still do it since it is a form of assisting each other in gaining knowledge, and considering the virtue and reward of lending out books.

Ödünç alan kişi, kitabı ödünç veren kişiye teşekkür etmeli ve ona iyilikle karşılık vermelidir. İhtiyacı olmadığı halde kitabı uzun süre yanında tutmamalıdır. Aksine, kitaptan istediğini elde ettiyse onu geri vermeli, sahibi isterse onu yanında saklamamalıdır. Kitap sahibinin izni olmadan kitaba dipnot eklemesi caiz değildir; sahibinin onayı olmadan giriş veya sonuç bölümlerinin yakınına hiçbir şey yazması da caiz değildir. Kitabı başkasına ödünç vermemeli ve bir zorunluluk olmadıkça kitabı başkasının yanına bırakmamalıdır.

The borrower should thank the lender and reward him with good, and he shouldn’t keep the book with him for too long without a need for it. Rather, he should return it to him if he has obtained what he needs from it, and should not keep it stored with him if the owner requests it. He is not allowed to add footnotes to the book without the permission of the owner, nor is he allowed to write anything near the introduction or conclusion unless the owner approves. He should not lend it out to anyone else, and should not leave it with anyone else unless there is a need to do so.

Eğer bir kısmını ya da tamamını kopyalamak istiyorsa, kâğıt kitabın üzerinde ya da içindeyken yazmamalıdır. Kitabın üzerine açık bir kalem bırakmamalı ve kalemi kitabın sayfaları üzerinde gezdirmemelidir.151

If he wants to copy a portion or all of it, he shouldn’t write while the paper is on or in the book. He shouldn’t leave an open pen on it, and he shouldn’t run a pen over the pages of the book.”151

El-Hatib (Allah ona rahmet etsin) şöyle rivayet etmiştir: Veki' şöyle demiştir: "Hadisin ilk nimeti, kitaplarını ödünç vermendir." Sufyan es-Sevri şöyle demiştir: "Bilgisini cimrilik eden kimse üç şeyden biriyle imtihan edilir: Ya unutur ve ezberleyemez, ya da bilgisinden faydalanamaz, ya da kitaplarını kaybettiğini görür." Ödünç alan kişinin kitapları sahiplerinden uzun süre alıkoyması hoş karşılanmaz; kitapları mümkün olan en kısa sürede sahiplerine geri vermesi gerekir… Yunus rivayet etmiştir: Yezid ona, ez-Zührî'nin şöyle dediğini söylemiştir: "Ey Yunus, kitapların hıyanetinden sakın." Yunus sormuştur: "Kitapların hıyaneti nedir?" O da şöyle demiştir: "Onları sahiplerinden alıkoymandır." El-Fudayl bin İyad (Allah ona rahmet etsin) şöyle demiştir: "Bir adamın işitme yetisini ve kitaplarını alıp yanında tutmak, ihtiyatlı kimselerin ve âlimlerin davranışlarından değildir."

And al-Khatib (may Allah have Mercy on him) reported that Waki’ said: “The first blessing of Hadith is that you lend out your books.” Sufyan ath-Thawri said: “Whoever is stingy with his knowledge will be tested with one of three things: he will forget and be unable to memorize, or he will not benefit from it, or he will find himself losing his books.” And it is disliked for the borrower to keep books from their owners, and he must return them to their owners as quickly as possible… Yunus narrated that Yazid said to him that az-Zuhri said: “O Yunus, beware of the treachery of books.” So, Yunus asked: “And what is the treachery of books?” He said: “That you keep them from their owners.” al-Fudayl bin ‘Iyad (may Allah have Mercy on him) said: “It is not from the actions of the cautious or the scholar that you take a man’s hearing and books and keep them with you.

"Bunu yapan kimse kendisine zulmetmiş olur." Bu durum yüzünden bazıları, kitapları sahiplerinden alıkoymanın bu türünden dolayı, kitaplarını ödünç vermekten kaçınmıştır. Nitekim Sufyân (Allah ona rahmet etsin) şöyle demiştir: "Kitaplarından hiçbirini kimseye ödünç verme." Rabî' bin Süleyman da şöyle demiştir: "el-Büveytî bana yazdı:

Whoever does this has wronged himself.” And a number of them refrained from lending out their books because of this phenomenon of keeping books from their owners, as Sufyan (may Allah have Mercy on him) said: “Do not lend anyone any of your books,” and ar-Rabi’ bin Sulayman said: “al-Buiti wrote to me:

"Kitaplarınızı ezberleyin, çünkü onlardan birini kaybederseniz, onu asla yerine koyamazsınız."152

“Memorize your books, because if you lose one of them, you’ll never be able to replace it.”””152

"Bir kitaptan bir şey yazmak veya kitabı çıkarmak isteyen kişi, onu açık bir şekilde yere yaymamalıdır. Bunun yerine, kitabın cildini zedelememek için iki başka kitap veya nesne arasına koymalı ya da kitaplar için kullanılan, herkesçe bilinen katlanır sehpayı kullanmalıdır. Kitabı yüksek bir yere koyacaksa, bir sandalye, kitaplık vb. üzerine koymalıdır. Kitabın kirlenmesini veya ıslanmasını önlemek için en iyisi, kitabı doğrudan yere koymamaktır. Bir tahta parçasının üzerine koyarsa, kapağın bozulmasını veya çürümesini önlemek için aralarına bir bez yerleştirmelidir."

“And if one is writing something from the book or pulls it out, he shouldn’t spread it on the floor in an open fashion. Rather, he should put it between two other books or objects, or the well-known folding chair used for books in order not to damage the binding of the book. If he places it in an elevated location, it should be on a chair, a bookshelf, etc. It is best that the book not be placed directly on the ground in order to avoid getting it dirty or wet. If he places it on a piece of wood, he should place some cloth between it and the book to prevent the cover from becoming altered or decomposed.

Bir kişi kitaplarını düzenlerken özel bir dikkat göstermelidir ve bunu her kitabın faziletine, önemine ve değerine uygun şekilde yapmalıdır. Bu nedenle en şerefli kitabı diğer bütün kitapların üstüne koymalı, ardından da adım adım aşağıya doğru ilerlemelidir. Kütüphanesinde Kur'an-ı Kerim varsa, onu diğer bütün kitapların üstüne yerleştirmelidir ve en iyisi, onun bir torbaya konulup duvarın temiz, pak ve elin erişebileceği bir yerine çivilenmesidir.

One should pay special attention to how he organizes his books, and should do so in accordance with the virtue, importance, and significance of each book. So, he should place the noblest book above all the others, and then work his way down gradually. If his library contains the Noble Qur’an, it should be placed above all the other books, and what is best is that it be placed in a sack and nailed to a clean, pure part of the wall that is within reach.

Ardından hadis kitapları gelir, örneğin ‘Sahih el-Buharî’ ve ‘Sahih Müslim’. Ardından Kur’an tefsirleri, ardından hadis şerhleri, ardından dinin temel ilkelerine (usul) dair kitaplar, ardından fıkıh usulü, ardından fıkıh, ardından nahiv ve dil, ardından Arap şiiri ve ardından genel şiir gelir.

Then come the books of Hadith, such as ‘Sahih al-Bukhari’ and ‘Sahih Muslim.’ Then come the explanations of the Qur’an, then the explanations of Hadith, then the books regarding the principles (usul) of the Religion, then the principles of Fiqh, then Fiqh, then grammar and language, then Arabic poetry, then general poetry.

Aynı alanda olan iki kitap fazilet bakımından eşitse, kütüphanesinde Kur'an ve Hadis içeriği daha fazla olanı diğerinden üste koymalıdır. Bu yönden de eşitlerse, yazarı daha faziletli olanı diğerinden üste koymalıdır. Bu yönden de eşitlerse, iki kitaptan daha eski ve daha geniş kabul görmüş olanını kütüphanesinde üste koymalıdır. Bu yönden de eşitlerse, daha sahih ve güvenilir olanı üste koymalıdır.

If two books in the same field are equal in virtue, he should place the one with more Qur’an or Hadith content higher than the other. If they are equal in this regard as well, he should place the one with the more virtuous author higher than the other. If they are equal in this as well, he should place the older and more widely accepted of the two higher in his library. If they are equal in this regard as well, he should place the one that is more authentic and trustworthy.

Bir kitabı ödünç alan kişi, sahibi isterse onu hemen geri vermelidir. Bir kitap satın alan kişi ise kitabın başını, ortasını, sonunu ve içindekiler bölümünü gözden geçirmelidir.

If one borrows a book, he should immediately give it back if the owner requests it. If he purchases a book, he should flip through its beginning, middle, end, and table of contents.

O kişi, kitabın yeterince zamanı yoksa ayrıntılı olarak okumak yerine sayfalarını gözden geçirmeli ve kitabın görünen sahihliğini ve faydasını değerlendirmelidir.

He should flip through its pages and evaluate its apparent authenticity and benefit if he doesn’t have enough time to read it in detail.

Bir kitaptan el yazısıyla bir şey kopyalayan kimse, "Bismillahirrahmanirrahim" (Esirgeyen ve bağışlayan Allah'ın adıyla) ile başlamalıdır. Eğer kitap, Allah'a hamdi veya Allah'ın Elçisi'ne salat ve selamı içeren bir giriş ile başlıyorsa, bunu besmeleden sonra yazmalıdır. Ardından kitaptan istediği kısmı yazmalıdır.

If one copies something from the book in his handwriting, he should begin with ‘Bismil-Lah ar-Rahman ar-Rahim’ (In the Name of Allah, the Beneficent, the Merciful). If the book begins with an introduction that contains the praise of Allah or peace and blessings upon His Messenger, he should write this out after the basmalah. He should then write what he wants from the book.

Allah Teâlâ'nın ismi zikredildiğinde, arkasından Onun yüceliğini belirten bir ifade getirilmelidir; örneğin Teâlâ (Yüce), Sübhânehû (Her türlü eksiklikten münezzehtir), Azze ve Celle (Güç ve Celâl sahibi), Tekaddes (her türlü noksanlıktan uzaktır) gibi.

Whenever one writes the Name of Allah, the Exalted, he should follow it up with a description of exaltation, such as Ta’ala (the Exalted), Subhanah (Glorified is He), ‘Azza wa Jall (the Mighty and Majestic), Taqaddas (free from imperfection), etc.

Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) adını yazdığında, adından sonra 'as-Salatu was-Salamu 'alayh' (Allah'ın salat ve selamı onun üzerine olsun) ifadesini yazmalı ve bunu diliyle de söylemelidir. Selef ve onlardan sonra gelenlerin âdeti, bunu tam olarak ve kısaltmadan yazmaktı; aynı satırda birçok kez tekrarlansa bile. Oysa günümüzün geri kalmış yazarlarının yaptığı gibi 'SAW', 'PBUH' veya 'SAWS' yazmak ve bütün bunlar, onun (sallallahu aleyhi ve sellem) bizim üzerimizdeki haklarını eksiltir.

Whenever he writes the name of the Prophet (peace be upon him), he should write after it ‘as-Salatu was-Salamu ‘alayh’ (prayers and peace be upon him), and he should also say this with his tongue. The habit of the Salaf and those who came after them was to write this out fully and unabbreviated - even if it was repeated many times on the same line – as opposed to what the backwards authors of our times do, writing ‘SAW,’ ‘PBUH,’ or ‘SAWS,’ and all of this detracts from the rights he has upon us (peace be upon him).

Bir Sahabi'nin adı anıldığında – özellikle de büyük Sahabilerden biriyse – "Radiyallahu anh" (Allah ondan razı olsun) yazmalıdır. Peygamberler ve melekler dışında kimse için salât ve selam getirilmez; yalnızca onları izleyerek yapılır.

If one comes across mention of a Companion – let alone the major ones – he should write ‘Radi Allahu ‘anhu’ (may Allah be Pleased with him), and he is not to invoke peace and blessings except for the Prophets or Angels, except in following them.

Selef'ten birinin adı geçtiğinde, özellikle İslam'ın büyük, tanınmış ve önde gelen alimlerinden bahsedildiğinde, "Rahimahullah" (Allah ona rahmet etsin) yazmalıdır. (Allah hepsine rahmet etsin.)

If he comes across mention of one of the Salaf, he should write ‘Rahimahu Allah’ (may Allah have Mercy on him), especially when referring to the major, well-known, leading scholars of Islam (may Allah have Mercy on them all).

Kitapların kenarlarına, sahibinin sahip olduğu kitaplarda dipnotlar, faydalı noktalar ve önemli notlar yazmakta bir sakınca yoktur; ancak yalnızca o kitapla ilgili önemli hususları yazmalıdır; örneğin bir karışıklık noktası, bir temsil, bir örnek, bir hata gibi.

And there’s no problem in writing footnotes, points of benefit, and important notes in the borders of the books he owns, and one shouldn’t write except the important points related to that particular book, such as a point of confusion, a parable, an example, a mistake, etc.

Ama, (yazar) kitabı garip ve ayrıntılı ikincil konularla doldurmamalı, sayfaları karartacak ya da kitapta çok fazla yer israf edecek kadar çok dipnot da eklememelidir.

But, he shouldn’t crowd the book with strange and detailed secondary matters, and shouldn’t add so many footnotes that it darkens the pages or wastes too much space in the book.

"Satır aralarına yazı yazılmamalıdır. Bazıları satır aralarına kırmızı ile yazı yazmış olsa da, bunu tamamen terk etmek daha iyidir."153

One should not write between the lines. Although some did this by writing in red between the lines, it is better to leave this totally.”153