Bir talebe ve ilim arayıcısı olarak, ilim tahsil ederken gününe erken saatlerde başlamalıdır; selef de bu uygulamada çok istikrarlı ve titiz davranırdı.

“As a student and seeker of knowledge, one should start early in the day when studying, and the Salaf were very constant and particular in this practice.

Abdullah bin Ahmed bin Hanbel, babasının şöyle dediğini rivayet etmiştir: "Bazen hadis dinlemek için erkenden çıkmak isterdim. Annem de elbiselerimden tutar ve 'En azından ezan okunana ve insanlar uyanana kadar bekle' derdi. Ben de yine erkenden Ebu Bekr bin Ayyaş'ın ve başkalarının derslerine giderdim."154

‘Abdullah bin Ahmad bin Hambal narrated that he heard his father say: “Sometimes, I would want to go out early to hear Hadith. So, my mother would grab my clothes, saying: “At least wait for the prayer to be called and the people to wake up.” I would go out early to the classes of Abu Bakr bin ‘Ayyash and others.”154

Derse girerken dersin başlamasını beklemek, kalbini her türlü dağınıklıktan arındırarak tam bir dikkatle girmelidir. Arkadaşlarına açık bir sesle selam vermeli, ardından hocasına ekstra bir saygı ve özenle selam vermelidir. Sonra halkanın dış kenarına oturmalıdır; hoca veya arkadaşları ona daha yakına gelmesini söylemedikçe arkadaşlarının arasına sıkışmamalıdır. Nitekim el-Buhârî (Allah ona rahmet etsin), Ebû Vâkid el-Leysî'den (Allah ondan razı olsun) şöyle rivayet etmiştir: Peygamber ﷺ bir grup insanla birlikte mescidde oturuyordu. Bu sırada üç adam geldi. İkisi Peygamber ﷺ'in önüne çıktı, üçüncüsü ise gitti. Önündeki iki kişi bir süre onun önünde durdu; sonra biri halkada bir yer buldu ve oraya oturdu, diğeri ise topluluğun arkasına oturdu, üçüncü kişi de gitti. Allah'ın Resulü ﷺ konuşmasını bitirince şöyle buyurdu: "Size bu üç kişiyi anlatayım mı? Biri Allah'a sığındı, Allah da onu korudu. İkincisi Allah'tan utandı, Allah da onu cezalandırmaktan hayâ etti. Üçüncüsü ise Allah'tan yüz çevirdi ve gitti; Allah da ondan yüz çevirdi."155

“And he should enter his class with full attention, freeing his heart of all distractions. He should greet his fellow students in a clear voice, and he should then greet his shaykh with extra honor and attention. Then, he is to sit down at the outside edge of the circle, and he should not squeeze between his classmates unless the shaykh or classmates call him to move closer, as al-Bukhari (may Allah have Mercy on him) reported from Abu Waqid al-Laythi (may Allah be Pleased with him) that while the Prophet (peace be upon him) was sitting in the mosque with some people, three men came. Two of them came in front of the Prophet (peace be upon him), and the third one went away. The two people kept on standing before him for a while, and then one of them found a place in the circle and sat there, while the other sat behind the gathering, and the third one went away. When the Messenger of Allah (peace be upon him) finished his speech, he said: “Shall I tell you about these three people? One of them took himself to Allah, so Allah took him nto Himself. The second felt shy from Allah, and Allah was Shy to punish him. The third turned his face from Allah and went away. So, Allah likewise turned His Face from him.”155

Bir kimse, yerinden kalkmasını başkasına söylememeli; eğer biri onun yerini alırsa, bir fayda olmadıkça onu geri almamalıdır.

And he shouldn’t make anyone get up from his spot, and if anyone takes his spot, he shouldn’t take it back unless there is some benefit in doing so.

Gerektiği durum dışında halkanın ortasına oturmamalıdır; iki arkadaşın arasına da onların izni olmadan oturmamalıdır. Şeyhin sözlerini en iyi şekilde duyup anlayabilmek için, kimseyi rahatsız etmeyecek ölçüde şeyhe mümkün olduğunca yakın oturmalıdır.

He shouldn’t sit in the middle of the circle unless there is a need for this, and he shouldn’t sit between two companions except with their permission, and he should be as close to the shaykh as he can without annoying anybody in order to best hear and understand his words.

Talebe, sınıf arkadaşlarına ve dostlarına karşı en güzel adabı göstermelidir; çünkü bu, hocasına ve dersine karşı saygısının bir yansımasıdır. Ders ve sınıf, çiğnenmesine izin verilmeyen kutsal ve saygın bir mekândır.

He should use the best manners with his classmates and friends, as this is a manifestation of respect to his shaykh and his class, and the class and lesson is holy, sacred space that is not allowed to be violated.

Öğrenci, öğretmen gibi değil, bir öğrenci gibi alçakgönüllülük ve edep içinde oturmalıdır. Gereksiz yere ve sebepsiz yere sesini yükseltmemelidir. Aksine, öğretmeninin önünde tamamen dikkatli ve dinler halde oturmalı, bir soruyu açıklamada ya da yanıtlamada ona öncelik almamalıdır.

He should sit with humility and character in the manner of a student, not a teacher. He shouldn’t raise his voice often without a reason. Rather, he should sit in front of his teacher fully attentive and listening, and shouldn’t precede him in explaining or answering a question.

Ders işine "Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla" diyerek başlamalıdır.

He should begin the lesson by saying ‘In the Name of Allah, the Beneficent, the Merciful.

Allah'a hamd olsun; Allah'ın Elçisi'ne, onun Ehl-i Beyt'ine ve Ashabına salât ve selam olsun." Ardından, âlimler, hocaları, anne babası ve diğer bütün Müslümanlar için dua etmelidir.

Praise be to Allah, and peace and prayers be on His Messenger, his Household, and Companions.’ Then, he should supplicate for the scholars, his teachers, his parents, and the rest of the Muslims.

Talebesi şeyhine odaklanmalıdır; kalbi başka bir şeyle meşgulken, ya da sıkılmış veya yorulmuşken okumamalı ve ders çalışmamalıdır. Sorularda ısrarcı olmamalı, bunun yerine sorarken yumuşak, nazik ve sakin olmalıdır. Soruları yalnızca uygun zaman ve yerde sormalı, ancak doğru zamanda doğru soruları sormaktan da çekinmemelidir.

He should be focused on his shaykh, and he shouldn’t read or study while his heart is busy with something else, or if he is bored or tired. He shouldn’t be insistent in asking questions, and should instead be soft, gentle, and calm when doing so. He shouldn’t ask about questions except in their appropriate time and place, but should not be shy from asking the proper questions at the proper time.

Şeyh ona "Anladın mı?" diye sorarsa, gerçekten anlamadıysa "Evet" dememelidir; ve "Bilmiyorum" ya da "Anlamadım" demekten utanmamalıdır. Mücahid (Allah ona rahmet etsin) şöyle demiştir: "Ya utangaç ya da kibirli olan kimse bu ilmi öğrenemez." Aişe (Allah ondan razı olsun) da şöyle demiştir: "Ensar kadınları ne kadar da üstündür! Dini öğrenmelerine utanma duygusu engel olmadı." Halil bin Ahmed (Allah ona rahmet etsin) ise şöyle demiştir: "Cahillik makamı, utangaçlık ile kibir arasındadır."157

If the shaykh asks him ‘Do you understand?’ he should not say ‘Yes’ unless he really does understand, and he shouldn’t be shy from saying ‘I don’t know,’ or ‘I don’t understand.’ Mujahid (may Allah have Mercy on him) said: “Nobody who is either too shy or too arrogant will learn this knowledge,” and ‘A’ishah (may Allah be Pleased with her) said: “How excellent are the women of the Ansar! They did not let their shyness prevent them from learning the Religion,”156 and al-Khalil bin Ahmad (may Allah have Mercy on him) said: “The station of ignorance is between shyness and arrogance.”157

Allah'ın bu konuda açıklamasını nasip ettiği şey, ilim talebesinin adabıdır. Bu nedenle, ilim talip olan kimsenin ilk olarak bu konuyu çalışma hedefi edinmesi, bu adablarla hem içten hem dıştan süslenmesi ve bu vasıf ve özellikleri kendisinde elde etmek ve toplamak için acele etmesi gerekir. Allah'a, günahlarla dolu, kusurları çok, sürekli tuzaklara düşen, zelil ve aciz bir kul olarak yalvarıyorum: Niyetini ve gayesini yalnızca Allah için tutan her talebe ve ilim arayıcısının elde ettiği ödül olarak bu adabı nasip etmesini diyorum. Yine O'nun Celali ve Yüzünün Nuru hakkı için, fakir, korkak ve zayıf birinin talebiyle diyorum ki: Müslümanları, Peygamberi ﷺ'in Kur'an ve Sünnetinden, bid'at ve şirke yer bırakmayacak bir biçimde almaya hidayet etsin; çünkü O, her şeye kadirdir.

This is what Allah has made possible to clarify in regards to the manners of the knowledge seeker. So, it is essential for its seeker that he make this the first subject of study he sets his sights upon, and that he beautifies himself with these manners internally and externally, and that he rush to obtaining and collecting these traits and characteristics within himself. I ask Allah as a poor, humiliated servant who is filled with sins, full of shortcomings, always falling into traps – I ask Him to make these manners the prize obtained by every student and seeker of knowledge who has made his intention and concern purely for Allah, and I ask Him by His Glory and the Light of His Face – the request of one who is poor, fearful, and weak – that He Guide the Muslims to taking from the Qur’an and Sunnah of His Prophet (peace be upon him) in a manner that leaves no place for innovation or shirk, for He is indeed Capable of everything.

Sübhanekallahumme ve bihamdike, eşhedü en lâ ilâhe illâ ente, estağfiruke ve etûbü ileyk. Not: Transliteration is what the user didn't ask for; the instruction is to translate into Turkish. Correcting that: Ey Allah'ım, Seni tüm eksikliklerden tenzih eder, Sana hamd ederim. Senden başka hiçbir ilah olmadığına şahitlik ederim. Senden bağışlanma dilerim ve Sana tövbe ederim.

Glory be to You and by Your praise, O Allah, and I bear witness that none is worthy of worship except You. I ask Your Forgiveness, and I repent unto You.

Önce ve sonra, içte ve dışta, hamd Allah'a mahsustur. Peygamberimiz Muhammed ﷺ'e, Ehl-i Beyti'ne ve Ashabına bol ve tam selam ve salavat olsun. Son çağrımız ise hamdin, alemlerin Rabbi olan Allah'a ait olduğudur.

Praise be to Allah firstly and lastly, inwardly and outwardly, and may plenty and complete peace and prayers be upon our Prophet Muhammad, his Household, and his Companions, and our final call is that praise is for Allah, the Lord of the worlds.