اتوبوس از جده حرکت خواهد کرد و پیش از رسیدن به هیجری (ایستگاه دولتی اتوبوس) در بیرون مدینه، یک یا دو توقف خواهد داشت. امکانات دستشویی در این توقف‌ها مناسب نیست، اما در حال بهبود است. غذا در این توقف‌ها به اندازه کافی در دسترس است. در هیجری، توقف حدود ۱ ساعت است و گذرنامه‌های شما در آنجا پردازش می‌شوند. اگر در هیجری تأخیر داشتید، بدانید که داخل ساختمان امکانات کافی برای دستشویی، وضو، نماز، کافه و خدمات پزشکی وجود دارد.

The bus will leave Jeddah and make one/ two stops before Hijri (Government Bus Depot) outside Madinah. The toilet facilities are not good but are improving. Food is adequately available at these stops. At Hijri, the stop is +- 1 hour, your passports are processed. If you are delayed at Hijri then know that there are adequate toilet, wudhu, Salaat, café and medical facilities present inside the building.

اما وقتی پیاده می‌شوید، مطمئن شوید که راه بازگشت به اتوبوس خود را می‌دانید. همه اتوبوس‌ها و رانندگان شبیه هم هستند. شماره اتوبوس و محلی را که اتوبوس در نهایت در آن توقف کرد یادداشت کنید. از نشانه‌های ثابت به‌عنوان راهنما استفاده کنید، نه از دستفروشان غذا که دائماً در حال جابه‌جایی هستند.

However, when you alight make sure you know how to return to your Bus. All the busses and drivers look alike. Note the number of the bus, where the bus finally stopped. Use permanent markers as guides not food vendors who are constantly moving.

همین حکم برای سفر از مدینه به مکه نیز صادق است، آنگاه که اتوبوس در «هِجری» و سپس در «ذوالحُلیفه» توقف می‌کند، جایی که شخص برای عمره احرام می‌بندد. پس از «هِجری»، مسئولان یک برگه کاغذ به شما می‌دهند. آن را با دقت نگه دارید، زیرا در آن اطلاعاتی وجود دارد که نشان می‌دهد گذرنامه‌تان در کدام کیف یا بخش به‌طور امن نگهداری می‌شود.

The above paragraph also applies to journey from Madinah to Makkah when the bus will stop at Hijri and then at “Zul Hulaifah”, where one adorns the Ihraam for Umrah. After Hijri the officials will give you a slip of paper. Keep this safely for it contains information where and in which bag/ section your passport is safely stored.

آپ کا ایجنٹ آپ سے کہے گا کہ کاغذ کی پرچی پر اپنا نام پاسپورٹ پر درج صورت میں اور پاسپورٹ نمبر لکھیں۔ جب وہ مکہ مکرمہ روانہ ہونے والے اپنے مسافروں کی فہرست (مینی فیسٹ) تیار کرے گا، تو یہ معلومات آپ کا پاسپورٹ تلاش کرنے اور مکہ کے سفر کے لیے اسے تیار رکھنے میں مفید ہوں گی۔

Your agent will ask you to write your name as it appears on the passport and passport number on the slip of paper. When he draws the manifest for his passengers to leave for Makkah, this information will be useful in locating and mobilizing your passport for the journey to Makkah.

بس برای ادای نماز و صرف غذا توقف می‌کند. این مکان برای اطعام حجاج کشورهای دیگر جای مناسبی است. سال گذشته (۲۰۰۲) بسیار گرسنه بودم و در رستورانی به قیمت ۳ ریال، غذای کاری و برنج می‌خوردم که ناگهان گروه بزرگی از حجاج وارد رستوران شدند، اما به دلیل بودجه بسیار محدودشان نتوانستند ۱ ریال برای یک وعده غذا بپردازند. این وضعیت، مورد معمول بیشتر حجاج است. بنابراین، ثروتمندان باید به چنین حجاجی غذا دهند و الله پاداش فراوانی به شما خواهد داد.

The bus stops so that Salaat can be performed and meals taken. This is an ideal place to feed Hujjaj of other countries. Last year (2002), I was extremely hungry and was eating a meal of curry and rice at 3 riyals in that a huge group of Hujjaj entered the restaurant but due to their tight budget they could not release 1 riyal for a meal. This is a typical case of most Hujjaj. Thus the affluent should feed such Hujjaj and Allaah will reward you abundantly.

اطمینان حاصل کنید که اسباب‌تان از اتوبوس پیاده شده باشد. راننده اتوبوس، به دستور «عدیله» — نامِ «محصّه» در مدینه — شما را به هتلتان خواهد برد. نخست استراحت کنید و اگر نماز برپا است، به جماعت بپیوندید. پس از استراحت، غسل کنید، لباس پاکیزه بپوشید، عطر (عِطر) بزنید، سپس با کمال فروتنی برای عرض صلوات و سلام بر نبی ﷺ بروید.

See that your luggage is off loaded. The bus driver on the instruction of the “Adilla” - the name of the “Mohassah” in Madinah will take you to your hotel. First rest and if Salaat is being performed, join in. After resting, take ghusl, put good clothing on, apply perfume (itr), then with full humility go to present your Salaat wa Salaam to Nabi.

در مسجد نبوی ﷺ نماز با جماعت ثواب بسیاری دارد. در حدیثی روایت شده است که رسول‌الله ﷺ فرمودند: ثواب یک نماز با جماعت در مسجد من، از هزار نماز (در جای دیگر) بیشتر است، مگر مسجدالحرام. و ثواب نماز با جماعت در مسجدالحرام، صد هزار برابر برتر است.

There is great reward in performing Salaat with Jamaat in the Masjid-e-Nabawi r.It is related in a Hadith that Rasulullaah r said that the reward of one Salaat with Jamaat, in my Masjid, is greater than a thousand Salaats (anywhere else),with the exception of Masjid-e-Haraam. The reward of the Salaat with Jamaat in the Masjid-e-Haram is more superior by hundred thousand.

(الترغیب والترہیب)

(Al-Targheeb Wat Tarheeb).

حضرت انس رضی الله عنه از رسول الله ﷺ روایت می‌کنند که هرکس چهل نماز را در مسجد من بخواند و هیچ‌یک از آن‌ها را از دست ندهد، برای او نوشته می‌شود که از جهنم آزاد است، و از عذاب آزاد است، و از نفاق آزاد است. (روایت احمد؛ و این حدیث معتبر است - چنان‌که در الترغیب والترهیب للمنذری - جلد ۲ - صفحه ۲۱۵ آمده است)

Hadhrat Anas t narrates from Rasulullaah r that whosoever reads forty Salaats in My Masjid without missing one,it will be written for him that he is free from Hell (Jahannam),and free from punishment and free from Nifaaq (Hypocrisy). (Narrated by Ahmed and is reliable - as in Targheeb Wat Tarheeb Lil Munzari - Vol 2 - pg 215)

حضرت اُسید بن ظہیر انصاری رضی اللہ عنہ روایت کرتے ہیں کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: مسجدِ قباء میں ایک نماز ایک عمرے کے برابر ہے۔

Hadhrat Aseed bin Zaheer Ansaari t narrates that Rasulullaah r said that one Salaat in Masjid-e-Quba is equal to one Umrah.

(روایت ترمذی، و گفته شده که حسن و غریب است).

(narrated by Tirmidhi and it is said to be good and rare ).

حضرت سہل بن حنیف رضی اللہ عنہ روایت کرتے ہیں کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: جو شخص طہارت (یعنی وضو) کرے، پھر مسجدِ قباء میں آئے اور وہاں کوئی نماز ادا کرے، تو اسے ایک عمرہ کے برابر ثواب ملتا ہے۔ (اسے احمد، نسائی، ابنِ ماجہ اور حاکم نے روایت کیا ہے، اور کہا گیا ہے کہ اس کی سند معتبر ہے، جیسا کہ الترغیب، جلد 2، صفحہ 218 میں ہے۔)

Hadhrat Sahl bin Haneef t narrates that Rasulullaah r said that whosoever made purity (i.e. wudhu) and then came to Masjid-e-Quba and performed any Salaat there, then he has received the reward equal to one Umrah. (narrated by Ahmed, Nisai, Ibn-e-Maajah, Hakim and it is said with reliable chain of narrators,as in Targheeb Vol 2 - pg 218.)

نزدیک مسجد النبی ﷺ، گورستان معروف مدینه منوره به نام جنت البقیع قرار دارد۔ این مکان را نیز زیارت کنید و هنگام زیارت، این گونه سلام بدهید:«السلامُ علیکم یا اہلَ الدیارِ من المؤمنین والمسلمین، ورحمۃُ اللہ علی المتقدِّمین مِنّا والمتأخرین، وإنّا إن شاء اللہ بکم لاحقون»۔

Near Masjid-e-Nabawi r, lies the famous graveyard of Madinah Munawwarah called Jannatul Baqee. Visit this place also and at the time of visiting, present Salaam in this manner:- "Salaam upon those staying here who are Mo'mins and Muslims and Allaah's Mercy be upon those preceding (us) and coming after (us) and if Allaah wills ( Inshaa-Allaah ) we also will be definitely meeting you".

هزاران صحابه، تابعین و سلف صالح در جنت البقیع دفن شده‌اند. از جمله داماد رسول‌الله ﷺ، حضرت عثمان غنی رضی‌الله عنه، عموی رسول‌الله ﷺ حضرت عباس رضی‌الله عنه، نوه‌ی ایشان ﷺ حضرت حسن بن علی رضی‌الله عنهما، و فرزند رسول‌الله ﷺ حضرت ابراهیم، و دخترانش رقیه، زینب و ام کلثوم، و عمه‌ها و همسران پاک‌دامن ایشان ﷺ، و خدمتکار مخصوص ایشان، عبدالله بن مسعود، و عبدالرحمن بن عوف و حضرت سعد بن ابی وقاص رضی‌الله عنهم، در آنجا دفن شده‌اند، و بنابر یک روایت، قبر حضرت سیده فاطمه رضی‌الله عنها نیز در آنجاست.

Thousands of Sahaabah, Taabi-een and the Pious Predecessors are buried in Jannahul Baqee. Amongst them are the son-in-law of Rasulullaah r, Hadhrat Uthman Ghani t, Rasulullaah r's uncle Hadhrat Abbaas t, his r's grandson, Hadhrat Hasan bin Ali r and Rasulullaah r's son Hadhrat Ibraaheem, and his daughters, Ruqayyaah, Zainab, Umme Kulthum and his aunties and pure wives and his special attendant, Abdullah bin Masood and Abdur-Rahmaan bin Auf t and Hadhrat Sa'd bin Abi Waqqaas t are buried there and according to one narration Hadhrat Sayyidah Faatimah's grave is also there.

در دوران اقامت در مدینه منوره، رفتن به احد که نام کوهی است خوب است. رسول‌الله ﷺ فرمودند: «احد ما را دوست دارد و ما او را دوست داریم.» (الترغیب، جلد ۲، صفحه ۲۳۰)

During your stay in Madinah Munawwarah, it is good to go to Uhud, which is the name of a mountain. Rasulullaah r said, "Uhud loves us and we love it." (At-Targheeb Vol 2 pg 230.)

در سال سوم هجری، نبردی در نزدیکی احد رخ داد. مشرکان مکه مکرمه به مسلمانان حمله کردند. رسول‌الله ﷺ و صحابه ‌رضی‌الله‌عنهم پاسخ دادند و در آن هنگام هفتاد تن از صحابه ‌رضی‌الله‌عنهم به شهادت رسیدند.

In the third Hijri, there was a battle near Uhud. The polytheists of Makkah Mukarramah, attacked the Muslims. Rasulullaah r and the Sahaabah t fought back and seventy Sahaabah t were martyred at that time.

رسول‌الله ﷺ نیز زخمی شد. دشمنان ایشان را مجروح کردند و عمویش، حضرت حمزه بن عبدالمطلب رضی‌الله عنه، به شهادت رسید. قبرهای شهدا در بخشی از قبرستان قرار دارد. از هر طرف دیوارهایی ساخته شده است. در آن توری‌ای تعبیه شده است تا بتوان از میان آن دید، اما همواره قفل است.

Rasulullaah r was also injured. The enemies wounded him and his uncle Hadhrat Hamzah bin Abdul Mutallib t, was martyred. The graves of those who were martyred are in one section of the graveyard. Walls have been constructed on all sides .The door is netted so that one can see through, but always locked.

قبرهای حضرت حمزه و حضرت مصعب بن عمیر رضی الله عنهما از بیرون دیده می‌شوند و از در دورند. قبرهای دیگر بزرگان نزدیک دیوارها قرار دارند. هنگام حضور در اینجا، همان الفاظی را برای سلام بگویید که برای جنت البقیع به کار می‌روند.

The graves of Hadhrat Hamzah and Hadhrat Mus'ab bin Umair t, can be seen from the outside and are away from the door. The graves of the other great personalities are near the walls. When present here, make Salaam with the same words which are used for Jannahul-Baqee.

و الله هو المُوفِّق والمُعين.

"And Allaah is the One who gives ability and help.

تمّت بالخير، و الحمد لله ربّ العالمین.

Completed in goodness and All Praise is due to Allaah, the Rabb of the entire universe."

بعد از تقریباً هر نماز فرض، اعلانی برای ادای نماز جنازه داده می‌شود۔ پس بعد از نماز فرض، همان‌طور که معمول است دست‌ها را بلند کرده و دعا می‌کنید، هرچند اطرافیان شما چنین نمی‌کنند۔ در حین دعا، اعلان نماز جنازه داده خواهد شد۔ «رجل» یعنی مرد، «اموات» یعنی بسیاری، «طفل» یعنی کودک۔ بانوان نیز می‌توانند در هر دو حرم، پشت سر امام، نماز جنازه بخوانند۔ میان نماز فرض و نماز جنازه، تنها تسبیح غربا را می‌توان خواند – که به اشتباه به‌نام تسبیح فاطمه شناخته می‌شود، یعنی ۳۳ سبحان‌الله، ۳۳ الحمدلله، ۳۴ الله‌اکبر۔

After practically, every Fardh Salaat an announcement is made for the performance of Salaat ul Janaaza. So after Fardh Salaat as normal raise your hands and make duaa, although those around you will not do so. Whilst making duaa the call for Salaat ul Janaaza will be made. “Rajul” - man, “Amwaat”- many, “Tifil” - child. The ladies may also perform the Salaat ul Janaaza behind the Imaam in both Harams. Between the Fardh Salaat and the Salaat ul Janaazah one may read ONLY the tasbeeh e ghurba – wrongly known as Tasbeeh e Faatimah i.e. 33 Subhaanallaah, 33 Alhamdulillaah, 34 Allahu Akbar.

روش انجام نماز جمعه به این صورت است: تلاش کنید هرچه زودتر بروید تا جای مناسبی به دست آورید. قرآن بخوانید و ذکر بگویید. به محض اینکه وقت زوال تمام شد، اذان گفته می‌شود، سپس حدود ۴ دقیقه استراحت می‌شود؛ در این فاصله چهار رکعت سنت مؤکده را بخوانید. سپس امام با «السلام علیکم» به جماعت سلام می‌دهد و اذان دیگری گفته می‌شود، پس از آن دو خطبه ایراد می‌شود و سپس دو رکعت نماز جمعه خوانده می‌شود. پس از آن می‌توانید بقیه نمازهای خود را به جا آورید، یعنی چهار رکعت سنت مؤکده، دو رکعت سنت غیر مؤکده و دو

The procedure of Jumuah is as follows: try to go as early as possible to get place. Read the Quraan and make zikr. As soon as Zawaal expires, Adhaan will be given then a +- 4 minute break, perform your 4 rakaat Sunantul Muakkidah, then the Imaam will greet the congregation with As Salaam u Alaikum and another Adhaan will be given, followed by two Khutbas and then 2 Rakaats of Salaat of Jumuah. Then you can complete your remaining Salaat i.e. 4 Rakaats Sunnat Muakkidah and 2 Rakaats Sunnat e Ghair Muakkidah and 2

نفل۔ نماز جمعہ کو وضو کے بغیر ادا نہ کرنے میں احتیاط کریں۔

Nafl. Be cautious do not read Salaat of Jumuah without wudhu.

به‌طور کلی، راهنمای شما شما را به بازدید از مکان‌های تاریخی گوناگون در مدینه می‌برد؛ از جمله مساجد مختلف، کوه أُحُد، و سپس بازار خرما. سعی کنید روز شنبه، پیاده یا با اتوبوس/وسیله‌ی نقلیه، به مسجد قباء بروید، و روز پنج‌شنبه به مسجد القبلتین. ما چند مسجد را همراه با تاریخچه‌ای بسیار کوتاه از هر یک و چند عکس تازه فهرست خواهیم کرد.

Generally your guide will take you on a visit to various historical sites in Madinah. Taking you to various Masjids and Uhud and then to the date market. Try to go to Masjid e Quba on Saturday walking or by bus/conveyance and Masjid e Qiblatain on Thursday. We will list a few Masjids with a very short history of each and some new photos.

ما یک نقشه و چند عکس هوایی جدید از جنت البقیع را همراه با این مطلب قرار می‌دهیم.

We include a diagram and some aerial new photos of Janatul Baqi.

یادداشت‌هایی هم درباره‌ی آن بزرگوارانی که در آنجا دفن شده‌اند. زنان اجازه‌ی زیارت بقیع را ندارند.

Also some notes on those blessed ones who are buried there. The women are not allowed to visit Baqi.

توجه کنید: این متن را ترجمه می‌کنم. Here is the translation: براکه‌های تصاویر جدید از بخش‌های مهم مساجد و تاریخچه مختصری از ستون‌های بااهمیتی که در آن‌ها یافت می‌شود را پیدا کنید. خواندن چهل نماز جماعت در مسجد النبی ﷺ کار خوبی است، اما فرض، واجب یا سنت نیست. اگر انجام نشود، گناهی نیست. خواندن نماز در «روضه» از باغ‌های بهشت نیز فرض، واجب یا سنت نیست.

Find some new shots of some important areas in the Masjids and a brief history of the pillars of significance found therein. It is good to perform 40 congregational Salaats in Masjid e Nabawi r. However, it is not Fardh, Waajib or Sunnat. If not done there is no sin. It is not Fardh/ Waajib or Sunnat to perform Salaat in the “Rawdah garden of Jannat”.

از گرفتن لیست خرید از افراد، به ویژه خویشاوندان و دوستان، پرهیز کنید. اولاً، ناگزیر کالای اشتباهی خواهید خرید؛ ثانیاً، وقت ارزشمند شما را تلف می‌کند؛ و ثالثاً، در نهایت میان شما و کسانی که شما را با لیست فرستاده‌اند، کدورت ایجاد می‌کند. خرید کردن جایز است. نیت خود را کمک به مردم هر دو شهر قرار دهید. از خرید زیورآلات، به ویژه برای دیگران، خودداری کنید. بدانید که ممکن است مجبور شوید برای اضافه وزن هزینه بپردازید، و آنقدر خرج نکنید که پولی برای دم شکر و مانند آن نداشته باشید.

Avoid taking shopping lists of people, especially relatives and friends. Firstly, you will inevitably buy the wrong item, secondly, it will waste your valuable time, and thirdly, it will eventually create ill feeling between you and those who sent you with the list. It is permissible to shop. Make the intention of helping/ aiding the people of both these cities. Avoid jewellery shopping especially for others. Know that you may have to pay for overweight and do not spend so much that you do not have money for Damm e Shukr etc.

مردان بیشتر اوقات می‌توانند صلاة و سلام را (بر پیامبر ﷺ) ارسال کنند. در سال ۲۰۰۲، مسجد نبوی ﷺ تا ساعت ۱۱ شب باز بود، بنابراین بین ساعت ۱۰ تا ۱۱ شب بهترین زمان برای زیارت بود. اوقات زیارت بانوان دائماً تغییر می‌کند، پس برای آگاهی از آخرین تغییرات از پذیرش (مسئولین) پرس‌وجو کنید. به نظر می‌رسد این سیاست دولت است که زنان را از انجام زیارت بازمی‌دارد.

Men can present Salaat was Salaam most of the times. In 2002, the Masjid e Nabawi r was kept open till 11pm, thus between 10pm to 11pm was the best time for Ziyaarat. Women times are constantly changing. So inquire from the reception for the latest changes. It looks like Government policy to discharge ladies making Ziyaarat.

زیارت برای زنان به تدریج بسیار طاقت‌فرسا و گاه خطرناک می‌شود. حفظ جان واجب است و رفتن برای زیارت مستحب.

Ziyaarat for ladies is becoming very tedious and also dangerous at times. It is Fardh to protect one’s life and Mustahab to go for Ziyaarat.

در مدینه، بخش زنان به‌درستی مشخص شده است و زنان می‌توانند برای نماز به مسجد بروند. اگر در اتاق‌های هتل خود نماز بخوانند، بهتر است. در مکه، هرچند بخش زنان علامت‌گذاری شده، اما جمعیت زیاد، نظم و نظارت را کم‌اثر می‌کند. بهتر است زنان در اتاق‌های هتل خود نماز بخوانند. در هر دو مورد، هنگامی که جمعیت افزایش می‌یابد و تماس بدنی اجتناب‌ناپذیر می‌شود، آنگاه قطعاً در آن زمان‌ها زنان باید در اتاق‌های هتل خود نماز بخوانند. وضعیت در حرم مکه به چنان آشفتگی‌ای می‌رسد که شاید کسی حکم دهد مردان به‌خاطر ترس از اینکه زنان بر آنان پیشی بگیرند، در خانه بمانند.

In Madinah the ladies section is properly demarcated and ladies may go to the Masjid for Salaat. If they perform in their hotel rooms, it is better. In Makkah, although the ladies section is marked, the large crowds lessen the system and supervision. It is better that the ladies perform in their hotel rooms. In both cases once the crowds swell and touching becomes inevitable, then definitely during those times ladies should perform Salaat in their hotel rooms. The situation gets to such a level of chaos in the Haram of Makkah that maybe some one may rule that the men should stay at home due to fear of being overridden by women.

علاوہ خریداری کے، درج ذیل کام بھی کریں: ۱) نماز باجماعت کا مسلسل اہتمام کریں، بلکہ دو، تین اور چار رکعت نماز اس طرح پڑھنا سیکھیں جیسے نماز ادا کی جانی چاہیے۔ نمازِ جنازہ پڑھنا بھی سیکھیں۔

Besides shopping do the following:- 1.) Perform Salaat with Jamaat, constantly – in fact learn how to perform 2/ 3/ 4 Rakaats of Salaat as Salaat ought to be made. Learn how to perform Salaat ul Janaaza as well.

۲۔ مسجد نبوی ﷺ میں کم از کم ایک ختم قرآن مکمل کرنے کی کوشش کریں۔ اگر آپ مسجد جلدی پہنچ جائیں تو فرض نماز سے پہلے آدھا جزء اور فرض نماز کی سنتوں کے بعد، یا فجر اور عصر کے بعد آدھا جزء پڑھ سکتے ہیں، تاکہ قرآن کی تلاوت ہوتی رہے اور مسجد سے نکلنے کے انتظار میں وقت ضائع نہ ہو۔

2.) Try to complete at least one Khattam of Quraan in Masjid e Nabawi r, if you go early to the Masjid, you can read ½ juz/para before the Fardh Salaat and ½ juz/para after Sunnat of the Fardh Salaat or after Fajr or Asr, so that Quraan is read and one is not wasting time in the outflow of the Masjid.

۳) صلوات و درود را فراوان بفرستید۔

3.) Read Durood in Abundance.

۴) تا حد امکان زیارت قبر پیامبر ﷺ و حضرت ابوبکر و حضرت عمر را انجام دهید.

4.) Make Ziyaarat of the grave of Nabi r / Hadhrat Abu Bakr t/ Hadhrat Umar t as often as possible.

۵.) زیارت جنت‌البقیع انجام دهید ۶.) از مکان‌های دارای اهمیت تاریخی در مدینه دیدن کنید

5.) Make Ziyaarat of Jannatul Baqi 6.) Visit the places of Historical significance in Madinah.

۷.) پیاده به مسجد قبا بروید۔

7.) Walk to Masjid e Quba.

۸.) صدقه بدهید۔

8.) Give charity.

۹) به فقیران غذا بدهید.

9.) Feed the poor.

۱۰.) علم بیاموز و خود را آموزش ده، زیرا تو وقت زیادی در اختیار داری۔

10.) Study and educate yourself – for you have a lot of time on your hands.

۱.) در مسجد، قرآن‌های با جلد آبی همان خط عربی را دارند که ما به کار می‌بریم؛ در مکه نیز همین‌گونه است.

1.) In the Masjid, the blue covered Quraans have the same Arabic script that we use; this is the same in Makkah.

۲) میان اذان و اقامت فاصلهٔ زمانیِ معمولی وجود دارد؛ این فاصله با افزایش جمعیت نمازگزاران کم می‌شود، و در مکه نیز همین‌گونه است।

2.) There is a normal time gap between Adhaan and Iqaamat, this gap decreases as the crowd increases, this is the same in Makkah.

۳) مسجدِ مدینه بسته می‌شود، اما مسجدِ مکه چنین نیست۔

3.) The Masjid in Madinah closes, not so in Makkah.

۴.) بازارهای مدینه زودتر تعطیل می‌شوند، اما در مکه در چند روز آخر پیش از حج چنین نیست.

4.) The Bazaars in Madinah close early, not so in Makkah during the last few days before Hajj.