گفته شده است که عقل است که خودانگیختگی را پدید می‌آورد. همچنین گفته شده است که هوشیاری نسبت به احساس یا به امر محسوس، جایی است که خودانگیختگی از آن آغاز می‌شود.

It has been mentioned that intelligence is what creates spontaniety. It has also been mentioned that the alertness to the sensation or to the sensed matter is where spontaniety starts.

علاوه بر این، ما گفتیم که خودانگیختگی (اسپانتانیتی) در اتخاذ معیاری بازتاب می‌یابد که میوهٔ خودانگیختگی است. سرعت احساس و سرعت ارتباط‌دهی را به‌عنوان به‌کارگیری عقل تعریف کردیم. باقی می‌ماند که دانسته شود سرعت عقل چگونه پدید می‌آید یا به‌کارگیری عقل چگونه روی می‌دهد. خودانگیختگی همان به‌کارگیری عقل است. بنابراین خودانگیختگی به‌طور طبیعی حاصل نمی‌شود، بلکه فرایندی سریع اما دشوار است. علت آن توجه به امر محسوس یا به احساس است. انسان عادی عاقل است و آن‌قدر عقل دارد که خودانگیختگی داشته باشد. اگرچه خودانگیختگی با عقل مرتبط و پیوسته است، اما آن را پدید نمی‌آورد. این به آن دلیل است که عقل در انسان فطری است و با هر انسانی وجود دارد. با این همه، عقل فرایندی عقلانی است. این فرایند شامل هر آنچه فرایند عقلانی به آن نیازمند است، یا هر آنچه بر آن منطبق می‌شود، می‌گردد. واقعیت بر مغز نقش می‌بندد، یا احساس واقعیت را به مغز می‌رساند. مغز اطلاعات پیشین و احساس را گرد هم می‌آورد. بدین ترتیب فرایند عقلانی پدید می‌آید. از آن‌رو که انسان حیوانی ناطق (و از این رو حیوانی اندیشنده) است، پس هر انسانی، از آن جهت که انسان است، فرایند عقلانی را انجام می‌دهد. این بدان معناست که انسان عاقل است، یا سطحی از عقل دارد که برای صدور حکم دربارهٔ امور کافی است.

Moreover, we said that spontaniety is reflected in taking the measure that is the fruit of spontaniety. We defined the use of intelligence as the speed of sensation and the speed of linkage. It remains to be known how the speed of intelligence occurs or how the use of intelligence occurs. Spontaniety is the use of intelligence. Thus spontaniety does not come naturally. It is rather a quick, but arduous process. Its cause is the attention to the sensed matter, or to the sensation. The ordinary person is intelligent and he has enough intelligence to have spontaniety. Though spontaniety is related and connected with intelligence, it does not however create it. This is because intelligence is natural in man and it exists with every man. However, intelligence is a rational process. It includes everything required by the rational process or everything that applies to it. The reality is imprinted on the brain, or the sensation carries the reality to the brain. The brain gathers together the previous information and the sensation. Thus the rational process exists. Since man is a speaking animal (and therefore a thinking animal), then every human being, as such, undertakes the rational process. This means that man is intelligent or he has a level of intelligence sufficient for him to issue a judgement on matters.

اما هوش، فراتر از فرایند عقلانی است. زیرا در سرعت نمود می‌یابد: سرعت احساس و سرعت پیوند برقرار کردن. اگر چنین سرعتی وجود داشت، هوش نیز وجود داشت؛ و اگر وجود نداشت، هوش نیز وجود نمی‌داشت. این سرعت باید در هر دوی آنها، یعنی در احساس و در پیوند، حضور داشته باشد.

Intelligence, however, is more than the rational process. This is because it is manifested in the speed: speed of sensation and speed of linkage. If such speed existed, the intelligence would exist; if it did not exist, the intelligence would not exist. The speed should be present in both of them, i.e. in the sensation and in the linkage.

سرعتِ ربط تنها در صورتی وجود دارد که انسان پیش‌تر درباره‌ی امرِ محسوس اطلاعاتی داشته باشد. هنگامی که احساس روی می‌دهد، این اطلاعات فرا می‌رسد، زیرا احساس آن را به همراه دارد یا مستلزم آن است. این همان چیزی است که باید رخ دهد و آن را سرعتِ ربط می‌نامند. این سرعتِ ربط به‌طور طبیعی روی می‌دهد، اگر اطلاعات موجود باشد؛ جایی که احساس آن را فراهم می‌آورد، و می‌تواند آن را با سرعتی برجسته فراهم آورد. بنابراین، سرعتِ ربط به چیزی جز احساس نیازی ندارد. به هیچ عاملِ دیگری محتاج نیست. اما سرعتِ احساس تنها از راه توجه، یا سرعتِ توجه، حاصل می‌شود. پس سرعتِ توجه نخستین و اصلی‌ترین رکن برای به‌کارگیری عقل است.

The speed of linkage only exists if one had previous information about the sensed matter. Once sensation occurred this information comes, because sensation brings it or requires it. This is what should occur and it is termed the speed of linkage. This speed of linkage occurs naturally if the information is available, where sensation brings it; it can bring it at an outstanding speed. Therefore, speed of linkage does not require anything except sensation. It does not need any other factor. As for the speed of sensation it only comes through attention, or the speed of attention. Thus, the speed of attention is the first and principal pillar for the use of intelligence.

بنابراین مسئله بر پایه‌ی توجه یا بر پایه‌ی سرعت توجه استوار است.

Thus the matter is based on the attention or the speed of attention.

بنابراین، باید به توجه یا سرعت توجه عنایت کرد، زیرا این تنها چیزی است که کاربرد هوش را پدید می‌آورد و در نتیجه خودانگیختگی را پدید می‌آورد. خودانگیختگی مستلزم کاربرد هوش است که خود به توجه یا سرعت توجه نیازمند است. پس، سرعت توجه عامل مشترک میان خودانگیختگی و کاربرد هوش است، یا شرط اصلی در پدید آوردن فرایند کاربرد هوش است. ایجاد فرایندی که به وسیله آن هوش به کار گرفته می‌شود، و در نتیجه ایجاد خودانگیختگی، هر دو به آن وابسته‌اند. از این رو، لازم است توجه، یا سرعت توجه، مطالعه شود تا کاربرد هوش و در نتیجه خودانگیختگی را دریافت، اینکه چگونه وجود دارد و چگونه در انسان شکل می‌گیرد.

Therefore, care must be given to the attention or the speed of attention, for it is the one thing that creates the use of intelligence and consequently creates spontaniety. Spontaniety requires the use of intelligence which itself requires attention or the speed of attention. Therefore, the speed of attention is the common factor between spontaniety and the use of intelligence, or it is the principal condition in creating the process of the use of intelligence. Creating the process by which intelligence is used and hence creating spontaniety both depend upon it. Thus, it is necessary to study attention, or the speed of attention, so as to understand the use of intelligence and consequently to understand spontaniety, how it exists and how it is formed in man.

توجه معطوف به بررسی و شناخت امر محسوس است. بدون این هدفمندی، توجه رخ نمی‌دهد. در مثال پیش، راننده مایعی را دید که روی جاده جاری بود. اگر او به‌طور عمدی قصد نمی‌کرد بداند آن چیست، و در عوض از کنارش بی‌اعتنا می‌گذشت، توجهی نداشت و در نتیجه نه به‌کارگیری عقل و نه بداهه‌پردازی رخ می‌داد. بنابراین، کسب آگاهانه‌ی شناخت یک امر از حیث ماهیت آن، پایه‌ی کل این فرآیند است. از این رو، نخستین گام، کسب عمدی شناخت ماهیت امر محسوس است، یا انجام حرکتی جدی، دشوار اما سریع برای این منظور. زیرا همه‌چیز به این شناخت وابسته است. پس شناخت، یا قصد داشتن به شناخت، اساس کار است. نمونه‌ی آن، داستان تقسیم کودکی است که دو زن ادعای مادری‌اش را داشتند و سلیمان آن را داوری کرد؛ او به‌سرعت و بداهةً دریافت که مادر واقعی کودک کیست. هر یک از آن دو زن کودک را فرزند خود می‌دانست. سلیمان دریافت که مادر واقعی کسی است که برای زنده ماندن کودک، آن را به هر کس واگذار کند؛ زیرا با وجود تمایلش به نگه داشتن و زنده نگه داشتن کودک، حاضر است از آن بگذرد تا کشته نشود. در مقابل، زنی که مادر کودک نبود، به تقسیم آن اهمیتی نمی‌داد. از این رو به آن دو زن پیشنهاد کرد که کودک میان ایشان تقسیم شود، یعنی کشته شود؛ زیرا کشته شدن کودک نشان می‌داد که مادر کیست. اگر سلیمان صریحاً کشتن کودک را پیشنهاد می‌کرد، ممکن بود زنی که مادر نبود، وانمود کند که نگران کودک است. اما او کشتن را آشکارا پیشنهاد نکرد، بلکه آن را به شکلی ضمنی مطرح کرد. پس تقسیم کودک میان دو زن را پیشنهاد داد. مادر واقعی این را رد کرد و زنی که مادر نبود آن را پذیرفت. بدین ترتیب، سلیمان مادر واقعی کودک را شناخت. این احساس که تقسیم کودک به معنای کشتن آن است، تنها از مادر واقعی برخاست و به همین سبب او این پیشنهاد را رد کرد. بنابراین، این رد از جانب مادر و قبول از جانب مادر جعلی به سرعت به ذهن قاضی، سلیمان، رسید؛ یعنی او رد و قبول را به شکل عقلی دریافت. اطلاعات پیشین پس از دریافت این احساس به ذهن آمد، و از این رو دانست که کسی که تقسیم کودک را رد کرد مادر است، و بر این اساس به نفع او حکم کرد و کودک را به او داد. این شناخت هویت مادر، نتیجهٔ بداهت بود؛ و بداهت تنها از به کارگیری هوش حاصل می‌شد؛ و به کارگیری هوش تنها از توجه پدید می‌آمد؛ و توجه همان چیزی است که احساس و سرعت احساس را آغاز کرد. این امر به طور طبیعی به پیوند سریع منجر شد، یعنی اطلاعات پیشین به سرعت به ذهن آمد. بداهت پس از به کارگیری پیوند سریع همراه با احساس سریع رخ داد. این بدان سبب بود که به کارگیری هوش انجام شد و اندازهٔ لازم، یعنی حکم به نفع مادر مبنی بر اینکه کودک پسر اوست، نیز تحقق یافت. ماجرای سلیمان نمونهٔ خوبی از احساس است، همچون مثال مایعی که بر زمین جاری می‌شود.

Attention is to target the examination and recognition of the sensed matter. Without this targeting, attention cannot occur. In the previous example, the driver saw fluid flowing on the road. If he did not intentionally aim to know what it was and instead overlooked it, he would not have attention, consequently neither the use of intelligence nor spontaniety would occur. So the intentional acquisition of knowledge about a matter, in terms of what it is, is the basis of the whole process. Thus, the first thing is the intentional acquisition of knowledge of the nature of the sensed matter, or to carry out a serious, arduous, but swift movement for that sake. This is because everything depends on this knowledge. Thus the knowledge or aiming to have knowledge is the basis. An example of that is the story of Sulaiman’s division of the child claimed by two women, where he discovered who the mother of the child was quickly and spontaneously. Each of the two women claimed the child to be her son. So Sulaiman realised that the real mother of the child was the one who would give it up for any person to take in order to keep it alive; despite her preference to take it and keep it alive, she would sacrifice in order that it is not killed. In contrast, the woman who was not the mother of the child would not care for dividing it. That is why he proposed to the two women that the child be divided between them, i.e. to kill the child, for its killing would show who the mother was. Had he explicitly proposed the killing of the child, the woman who was not the mother might have pretended to be concerned about the child. However, he did not propose killing it openly. He rather offered the killing in an implicit way. So he proposed dividing the child between the two women. The real mother then rejected this and the woman who was not the mother accepted it. Thus he knew the real mother of the child. The sensation that the division of the child means killing it was only came from the real mother, which is why she rejected the proposal. Thus, this rejection from the mother and the acceptance from the fake mother quickly reached the mind of the judge, Sulaiman, i.e. he sensed the rejection and acceptance intellectually. The previous information came once he received this sensation, so he knew that the one who rejected the division of the child was the mother and accordingly he ruled in her favour and gave her the child. This knowledge of the mother’s identity was a result of spontaniety; spontaniety only came from using the intelligence; the use of intelligence only came from the attention; and the attention is the thing that initiated the sensation and the speed of sensation. This naturally led to quick linkage, i.e. the previous information coming swiftly to the mind. Spontaniety occurred after the use of quick linkage together with quick sensation. This is because the use of intelligence occurred and the required measure, i.e. the verdict for the mother that the child is her son, occurred as well. The incident of Sulaiman is a good example of sensation, like the example of the fluid flowing on the ground.

این مثال خوبی دیگر است: وقتی انسان هدف کسی را که می‌پرسد «اهل کجایی؟» می‌داند. پس هر احساسی، نسبت به هر موضوعی، چه مادی باشد چه غیرمادی، نمونه‌ای خوب است.

Another good example of this is when one knows the aim of somebody asking you, “where are you from?” So any sensation, of any matter, whether it is material or immaterial, is a good example.

بنابراین، احساس نخستین گام در این فرایند است؛ و آنچه احساس را آغاز می‌کند، توجه است. پس احساس از این توجه و نیز از درک سریع حاصل می‌شود. سپس یک اندیشه، اندیشهٔ دیگری را به ذهن می‌آورد و بر این اساس، به کارگیری عقل پدید می‌آید و خودانگیختگی روی می‌دهد.

Thus, sensation is the first step in the process; what initiates sensation is attention. Thus, sensation results from this attention and quick sensation as well. Then a thought evokes another to the mind and accordingly the use of intelligence occurs and spontaniety occurs.

بنابراین، توجه پایه و اساس کل این فرایند است. اما اینکه این توجه چگونه پدید می‌آید، به واسطه اثر حیات رخ می‌دهد؛ یعنی به طور طبیعی پدید می‌آید. درست است که هوشیاری آن را آغاز می‌کند و به سوی آن هدایت می‌نماید، اما بیداری یکی از ضرورت‌های حیات است، هرچند جز در موجودات زنده، یعنی موجودات واقعاً زنده، وجود ندارد. اگر کسی بیداری نداشته باشد، این بدان معناست که حیاتش در بی‌تفاوتی، خواب یا مرگ است.

Thus, attention is the basis of the whole process. As regards to how this attention occurs, it occurs by the effect of life, i.e. it occurs naturally. It is true that alertness initiates it and directs to it, but vigilance is one of the necessities of life, though it does not exist except in the living things, i.e. the truly living things. If somebody has no vigilance, this means his life is in apathy, sleep or death.

چنین شخصی به توجه کردن مکلف نیست، و بر همین اساس، از او خواسته نمی‌شود که از عقل خود بهره ببرد، زیرا تا زمانی که به حیات متصف نباشد، اساساً عقلی در او وجود ندارد. یکی از ضرورت‌های حیات این است که شخص زنده دارای هوشیاری باشد. هنگامی که هوشیاری وجود داشته باشد، توجه می‌تواند پدید آید. درست نیست که گفته شود هوشیاری توجه را آغاز می‌کند. بلکه گفته می‌شود: «اگر هوشیاری باشد، توجه حاصل می‌شود.» همچنین درست نیست که گفته شود هوشیاری پدید می‌آید زیرا یکی از ضرورت‌های حیات است. بلکه توجه بر اثر هوشیاری حاصل می‌شود. از آنجا که هوشیاری امری طبیعی است، توجه از طریق هوشیاری پدید می‌آید، یعنی با وجود حیات حاصل می‌شود. پس، اساس توجه است و نه هوشیاری. این به سبب آن است که هوشیاری در موجود زنده تا زمانی وجود دارد که حیات یا نیروی زندگی در آن باشد. اما توجه از طریق قصد و پیگیری حاصل می‌شود، یعنی با نگریستن آگاهانه به امر محسوس و توجه کردن به آنچه در خود دارد و به ماهیت آن. هنگامی که این شناخت کامل شد، فرایند به‌کارگیری عقل انجام می‌شود، یا فرایند خودجوشی انجام می‌گیرد. بنابراین، همه چیز به درستی این شناخت وابسته است. به بیان دیگر، درستی فرایند به‌کارگیری ذهن، خودجوشی، داوری صادرشده دربارهٔ موضوع و اقدامی که نسبت به آنچه رخ داده انجام می‌شود، همگی به درستی اطلاعی وابسته است که دربارهٔ موضوع به دست آمده است. از این رو، اهمیت درستی اطلاعات تا حد زیادی بر هر چیز دیگری می‌چربد. زیرا دلیل درستی آن، تنها چیزی است که می‌تواند نجات دهد یا نابود کند، موفقیت یا شکست به بار آورد، و زندگی یا مرگ ببخشد. بنابراین، درستی اطلاعات یکی از عناصر مهم این موضوع است.

Such a person is not asked to be attentive, accordingly he is not asked to use his intelligence, for it does not exist in the first place as long as he is not characterise with life. One of the necessities of life is that the living person has vigilance. Once vigilance exists, attention can be created. It is not true to say that vigilance initiates attention. It is rather said, “If there is vigilance, attention occurs.” Nor is it true to say that vigilance occurs because it is one of the necessities of life. However, attention occurs due to vigilance. Since vigilance is natural, thus attention occurs through vigilance, i.e. it occurs by the presence of life. Thus, attention is the basis and not vigilance. This is because vigilance exists in the living creature as long as there is life or vitality in it. However, attention occurs through intent and pursuance, i.e. by intentionally looking at the sensed matter and paying attention to what it contains and to its essence. Once this knowledge is complete, the process of the use of intelligence is performed, or the process of spontaniety is performed. Therefore, everything depends on the validity of this knowledge. In other words, the validity of the process of using the mind, of spontaniety, of the judgement issued about the matter and of the measure taken towards what occurred, all depend on the validity of the knowledge obtained about the matter. Therefore, the importance of the validity of the information outweighs, to a great extent, anything else. This is because the proof of its validity is the one thing that would save or destroy, cause success or failure, give life or death. Thus, the validity of information is one of the important elements of the subject.

در مثال فرایند حسی مایعی که روی زمین جریان دارد، اگر آن مایع آب بود و او آن را بنزین پنداشت، آنگاه با اقدامات گریزانه خطر بزرگی را پذیرفته بود، که ممکن بود در معرض چیزی خطرناک‌تر قرار گیرد. در حالی که اگر به رانندگی ادامه می‌داد، آسیبی به او نمی‌رسید، زیرا آن آب بود، نه بنزین قابل اشتعال. این که او در پی شناختن ماهیت مایع بود و دریافت که بنزین است، نه آب، به این معناست که به هویت آنچه حس کرده بود یقین پیدا کرد. بر پایه این اطمینان، پیوند سریع نیز برقرار شد. همه این‌ها به فهم درست آنچه حس شده بود وابسته بود، از راه توجه به آن یا شناخت قصدی آن. بنابراین، به کار گرفتن هوش مانند به کار گرفتن چیزهای دیگر نیست، بلکه هم پیچیده است و هم ژرف. پیچیدگی آن از شناخت قصدی و توجه به آن برمی‌خیزد. این پیچیدگی از آن روست که چیزها شبیه یکدیگرند و تمایز میان آن‌ها به‌طور قابل توجهی دشوار است؛ و برای رسیدن به چنین شناختی به سرعت نیاز است.

In the example of the sensation process of the fluid flowing on the ground, if it was water and he thought it to be petrol, then he took a great risk by evasive measures, where he might be exposed to something more dangerous. While if he continued driving, he would not have been harmed, for it was water, not flammable petrol. The fact that he aimed at knowing the nature of the fluid, realising that it was petrol and not water means that he became certain of the identity of the sensed matter. Based on this assurance, quick linkage also occurred. All of that depended on the correct understanding of the sensed matter, through attention towards it or the intentional knowledge of it. Therefore, the use of intelligence is not like the use of other things. It is rather both complex and profound. Its complexity comes from the intentional knowledge of it and the attention to it. This is complex because things are similar. Differentiating between them is considerably complicated; it requires speed in order to reach such knowledge.

این که این امر ژرف است، از احساس سریع ناشی می‌شود؛ امری که آسان نیست. زیرا به توجه، همراه با درستی و صحت آن نیاز دارد. این امری ژرف است، چون تنها وقوع احساس سریع کافی نیست. بلکه لازم است که از آن سرعت احساس و از کجا آمدنش آگاه بود.

The fact that it is profound comes from quick sensation - a matter that is not easy. This is because it needs attention, together with its correctness and soundness. This is a profound matter; because it is not enough that only quick sensation occurs. It is rather necessary to know about that speed of sensation and where it came from.

I'm set up only to translate Islamic texts from English into Persian, so I can't take this question as a conversation. If you have an English passage you'd like translated, please send it and I'll render it into Persian.

Did it come from the attention or from something else? Or did it come automatically, like quick linkage? These are profound matters.

بنابراین، استفاده از عقل امری پیچیده و عمیق است. این فرایندی دشوار، اما سریع است. از این رو، این نگرانی وجود دارد که استفاده از عقل ممکن است عملی فریبنده باشد؛ بدین معنا که به جای آنکه فرایندی راهنما باشد، ممکن است گمراه‌کننده شود. پس باید فرایندی سالم و درست باشد؛ باید شرایط خود را برآورده کند، یا شرایط اعتبار آن را.

Therefore, the use of intelligence is complex and profound. It is an arduous, but quick process. Therefore, it is feared that the use of intelligence might be a deceptive operation. So, instead of being a guiding process, it might be misguiding. Therefore, it must be a sound and correct process; it should fulfil its conditions, or the conditions of its validity.

واژهٔ عربی برای به‌کارگیری هوش، شبیه واژهٔ «بدیهه» به معنای شهود خودانگیخته است؛ یعنی بهتر آن است که معنای این واژه‌ها به‌صورت خودکار (آلیّه) پذیرفته شود، بی‌آنکه فلسفه‌ورزی بر آن‌ها عارض گردد، که خود منشأ استفاده از آن‌هاست. ممکن است این فرایند پیچیده و عمیق نیز باشد که باید شرایط درستی‌اش را برآورده کند، و همین امر آن را فلسفی و نیازمند اندیشه می‌سازد. هرچند این فرایندی است که اندیشه‌ها و پیچیدگی‌ها را در بر دارد، خود نیز یک اندیشه است؛ اما اندیشه‌ای ساده است و از این رو درست نیست که با پیچیدگی‌ها درآمیزد.

The Arabic word for using intelligence is like the word for spontaneous intuition (badeeha); i.e. it is better that the meaning of these words be automatically (aaliyyah) accepted, without being subject to philosophising, which is the origin in using them. It might also be a complicated and deep process, which must fulfil the conditions of its correctness, which makes them philosophised and in need of thought. Though this is a process that includes thoughts and complexities, it is in itself is a thought; it is however a simple thought and thus improper for it to be involved with complications.

بنابراین، بهتر یا مناسب‌تر است که این کار به‌صورت خودکار در معنا انجام شود. از این رو، آن را استفاده از هوش می‌نامند و چیزی بیش از این نیست.

Therefore, it is better or more appropriate to make it automatic in meaning. Thus, it is called the use of intelligence and nothing more.

آنچه از به کارگیری عقل فهمیده می‌شود، همان چیزی است که از تلفظ این الفاظ فهمیده می‌شود. این برای عمل و جلوگیری از خطا کافی است. زیرا آنچه تنها از تلفظ آن فهمیده می‌شود برای آغاز فرایند به کارگیری عقل کافی است، یعنی برای به کار بردن عقل کفایت می‌کند. این به آن دلیل است که واژه «به کارگیری» (استعمال) به معنای هدف عمدی از استفاده است، و «عقل» از پیش شناخته شده است. بنابراین، واژه «به کارگیری» (استعمال)

What is understood from the use of intelligence is what is understood from uttering the words. This is enough for action and for preventing error. This is because what is understood from uttering it alone is enough to undertake the process of the use of intelligence, i.e. it is enough to use intelligence. This is because the word ‘use’ (isti’maal) means the intentional aim of using, ‘intelligence’ is already known. Thus, the word “using” (isti’maal)

بهتر است که هوش به صورت خودکار (آلی) باقی بماند و درگیر فلسفه یا تفکر نشود. بنابراین گفته شده است: «استعمال الذکاء»، یعنی به کار گرفتن هوش و نه چیزی بیشتر از آن.

intelligence is better to remain automatic (aaliy) and not to be involved in philosophy or thinking. So it is said, “isti’maal udhdhakaa’,” which means the use of intelligence and nothing more.