ناسیونالیسم مفهومی است بیگانه با اسلام، زیرا وحدتی را فرا می‌خواند که بر پایهٔ پیوندهای خانوادگی و قبیله‌ای استوار است، حال آنکه اسلام مردم را بر پایهٔ عقیده، یعنی ایمان به الله (سبحانه و تعالی) و به پیامبر او ﷺ، به هم پیوند می‌دهد. به دیگر سخن، اسلام پیوند عقیدتی و مکتبی را فرا می‌خواند.

Nationalism is a concept alien to Islam because it calls for unity based on family and tribalistic ties, whereas Islam binds people together on the ‘aqeedah, that is, belief in Allah (swt) and His Messenger (saw). In other words, Islam calls for the ideological bond.

گروه‌بندی بر پایه قبیله‌گرایی آشکارا حرام است. ابوداوود روایت کرده است که پیامبر خدا ﷺ فرمود: «از ما نیست کسی که به عصبیت فرا می‌خواند، یا برای عصبیت می‌جنگد، یا برای عصبیت می‌میرد.» و در حدیثی دیگر، پیامبر خدا ﷺ کسی را که به ناسیونالیسم فرا می‌خواند، مانند کرمی توصیف می‌کند که در ته سرگین می‌خزد، و در حدیثی که در مشکاة المصابیح ثبت شده، پیامبر خدا ﷺ فرمود: «کسی که به عصبیت فرا می‌خواند، مانند کسی است که آلت پدرش را گاز گرفته است.» در سیره نمونه‌های بسیاری وجود دارد که پیامبر خدا ﷺ کسانی را که از ناسیونالیسم حمایت می‌کردند، سرزنش فرمود. در یک مورد، گروهی از یهودیان پس از آنکه اوس و خزرج را در اسلام دیدند، توطئه کردند تا در صفوف مسلمانان تفرقه ایجاد کنند. جوانی از میان آنان فرستاده شد تا یادآور جنگ بُعاث شود، جنگی که در آن اوس بر خزرج پیروز شده بود، و او شعری خواند تا میان آنان جدایی افکند. در نتیجه، فریاد به سلاح خواندن برخاست. چون خبر به پیامبر خدا ﷺ رسید، فرمود: «ای مسلمانان، خدا را یاد کنید، خدا را یاد کنید. آیا در حالی که من میان شما هستم و پس از آنکه خدا شما را به اسلام هدایت کرد و به‌واسطه آن گرامی داشت و از کفر رهایی بخشید و میان شما دوستی برقرار ساخت، همچون جاهلان رفتار می‌کنید؟» چون این سخن را شنیدند، گریستند و یکدیگر را در آغوش گرفتند. این واقعه به روشنی نشان می‌دهد که پیامبر خدا ﷺ هرگونه قبیله‌گرایی را سرزنش می‌کرد. سپس خداوند متعال نازل فرمود: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از خدا چنان که شایسته پروای اوست پروا کنید و جز در حال اسلام نمیرید. و همگی به ریسمان خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید؛ و نعمت خدا را بر خود به یاد آورید، که دشمنان یکدیگر بودید و او میان دلهای شما الفت انداخت، پس به نعمت او برادران شدید؛ و بر لب گودالی از آتش بودید و او شما را از آن رهانید.» «پس خداوند آیات خود را این‌گونه برای شما روشن می‌کند، باشد که هدایت یابید.» [قرآن کریم ۳:۱۰۲-۱۰۳] از طبرانی و حاکم روایت شده است که در یک رویداد، برخی افراد با تحقیر دربارهٔ سلمان فارسی سخن گفتند. آنان از فروتری فارسی‌زبانان در برابر عرب‌ها سخن می‌گفتند، و چون این سخن به گوش رسول خدا ﷺ رسید، فرمود: «سلمان از اهل بیت است.» این سخن رسول خدا ﷺ هرگونه پیوند مبتنی بر نسب و ملاحظات قبیله‌ای را کنار می‌گذارد.

Grouping together on tribalistic lines is clearly forbidden. It is narrated by Abu Dawud that the Messenger of Allah (saw) said, “He is not one of us who calls for ‘asabiyyah, (nationalism) or who fights for ‘asabiyyah or who dies for ‘asabiyyah.” And in another hadith, the Messenger of Allah (saw) describes the one who calls for nationalism as being like the worm that crawls in the bottom of the dung, and in the hadith recorded in Mishkat al-Masabih, the Messenger of Allah (saw) said “He who calls for ‘asabiyyah is as if he bit his father’s genitals” There are many examples in the seerah where the Messenger of Allah (saw) had rebuked those who upheld nationalism. On one occasion a party of Jews conspired to bring about disunity in the ranks of the Muslims after seeing the Aus and Khazraj within Islam. A youth from amongst them was sent to incite remembrance of the battle of Bu’ath where the Aus had been victorious over the Khazraj, and he recited poetry to bring about division between them. As a result there was a call to arms. When the news reached the Messenger of Allah (saw), he (saw) said, “O Muslims, remember Allah, remember Allah. Will you act as pagans while I am present with you after Allah has guided you to Islam, and honoured you thereby and made a clean break with paganism; delivered you thereby from disbelief; made you friends thereby?” When they heard this they wept, and embraced each other. This incident clearly highlights how the messenger of Allah (saw) rebuked any forms of tribalism. Allah (swt) then revealed, “O you who believe! Fear Allah as He should be feared and die not except in a state of Islam. And hold fast together all of you to the rope of Allah, and be not divided among yourselves; and remember with gratitude Allah’s favours on you; for you were enemies and He joined your hearts in love, so that by His Grace you became brothers; and you were on the brink of the pit of fire, and He saved you from it. Thus Allah make His signs clear to you that you may be guided.” [TMQ 3:102-103] It is transmitted by at-Tabarani and al-Hakim that in one incident some people spoke very lowly about Salman al-Farsi. They spoke of the inferiority of the Persian in relation to the Arabs, and upon hearing this the Messenger of Allah (saw) declared, “Salman belongs to ahl al-bayt (the Prophet’s family).” This statement of the Messenger of Allah (saw) disassociates all links based on lineage and tribal considerations.

همچنین ابن المبارک در دو کتاب خود، «البر» و «الصلاة»، به دو روایت نقل کرده است که میان ابوذر و بلال اختلافی پیش آمد و ابوذر به بلال گفت: «ای پسر زن سیاه‌پوست!» پیامبر خدا ﷺ

It is also transmitted, in two different versions, by Ibn al-Mubarak in his two books, Al- Birr and As-Salah, that some disagreement occurred between Abu Dharr and Bilal and Abu Dharr said to Bilal, “You son of a black woman.” The Messenger of Allah (saw)

بلال از سخن ابوذر به شدت آزرده شد، و پیامبر ﷺ او را سرزنش کرد و فرمود: «ای ابوذر، این زیادهروی است. کسی که مادرش سفیدپوست است، هیچ برتری ندارد که او را بر پسر مادری سیاهپوست فضیلت دهد.» این سرزنش تأثیر عمیقی بر ابوذر گذاشت، و او سر بر زمین نهاد و سوگند خورد که سرش را بلند نخواهد کرد تا بلال پای خود را بر آن بگذارد.

was extremely upset by Abu Dharr’s comment, so he (saw) rebuked him by saying, “That is too much, Abu Dharr. He who has a white mother has no advantage which makes him better than the son of a black mother.” This rebuke had a profound effect on Abu Dharr, who then put his head on the ground swearing that he would not raise it until Bilal had put his foot over it.

این رویدادهای یادشده نشان می‌دهند که پیوندهای قبیله‌ای در اسلام جایی ندارند. مسلمانان مأمور شده‌اند که با هم متحد بمانند و تنها به‌خاطر تعلق به قبیله‌های گوناگون از یکدیگر جدا نشوند. پیامبر خدا ﷺ نیز فرمود: «مسلمانان همچون یک پیکرند؛ اگر عضوی از آن درد بگیرد، سایر اعضا نیز با آن بیدار و دردمند می‌شوند». این یعنی مسلمانان، چه چینی‌تبار باشند، چه آفریقایی، اروپایی یا آسیایی، یک امت‌اند و از یکدیگر جدایی‌ناپذیرند. هیچ پیوند قبیله‌گرایانه‌ای نباید هرگز وحدت آنان را بگسلد.

The incidents above demonstrate that tribal ties have no place in Islam. Muslims are commanded to stick together and not to disassociate themselves from each other just because they comes from different tribes. The Messenger of Allah (saw) also said, “The Muslims are like a body, if one part of the body hurts, the rest of the body will also suffer” meaning that the Muslims, whether they are of Chinese, African, European or Asian origin, are one Ummah and they cannot be separated from each other. No tribalistic ties should ever break their unity.

برخی مدعی‌اند که فرستاده‌ی خدا ﷺ ناسیونالیسم را تأیید کرده است، زیرا در هنگام هجرت به مدینه، درباره‌ی مکه با چشمانی اشک‌بار فرمود ﷺ

Some people claim that the Messenger of Allah (saw) approved of nationalism because during the migration to Madinah, he (saw) said about Makkah with tears in his (saw)

«تو محبوب‌ترین سرزمین نزد من هستی، ای خدا»؛ این سخن در هیچ ارتباطی با ملی‌گرایی نیست، و این را می‌توان از متن کامل آن دریافت، که مردم اغلب آن را نقل نمی‌کنند: «تو محبوب‌ترین سرزمین نزد من هستی، چون تو نزد خداوند محبوب‌ترین سرزمین هستی.» محبت رسول خدا ﷺ به مکه بر اساس جایگاه والایی بود که الله سبحانه و تعالی به مکه عطا کرده است، و نه به سبب آنکه ایشان ﷺ در آنجا متولد شده بودند. همه مسلمانان باید این محبت و علاقه به مکه را داشته باشند، زیرا مکه در نگاه الله سبحانه و تعالی محبوب‌ترین سرزمین است. چرا که مسلمانان رو به سوی مکه نماز می‌گزارند و برای ادای حج به آنجا می‌روند، زیرا کعبه در آنجاست. بنابراین سخن یادشده از رسول خدا ﷺ هیچ ارتباطی با ملی‌گرایی ندارد.

eyes, “You are the most beloved land of Allah to me.” However, this saying has nothing to do with nationalism, and this can be seen from the full saying which people often do not quote, “You are the most beloved land of Allah to me because you are the most beloved land of Allah to Allah.” The Messenger of Allah’s (saw) love for Makkah was based on the noble status that Allah (swt) has given to Makkah, and not because he (saw) was born there. All Muslims should have this love and affection for Makkah because it is the most beloved land in the sight of Allah (swt). After all, the Muslims pray towards Makkah and go there to perform hajj there as it houses the Ka’ba. The above saying of the Messenger of Allah (saw) therefore has nothing to do with nationalism.

اسلام نه‌تنها مردم را از گرد آمدن بر پایه پیوندهای ملی‌گرایانه بازمی‌دارد، بلکه تأسیس بیش از یک دولت را نیز منع می‌کند، خواه این دولت‌ها بر پایه ملی‌گرایی باشند یا بر پایه‌ای دیگر. تنها دولتی که برای مسلمانان روا است، دولت اسلامی است، دولتی که منحصراً با اسلام اداره می‌شود. الله (سبحانه و تعالی) خطاب به پیامبر ﷺ فرمود: «و میان ایشان به آنچه الله نازل کرده حکم کن و از هوس‌های ایشان که از حقی که به تو رسیده روی‌گردان است پیروی مکن» [TMQ 5:48] و نیز: «و میان ایشان به آنچه الله نازل کرده حکم کن و از هوس‌های ایشان پیروی مکن، و بر حذر باش که مبادا تو را از پاره‌ای از آنچه الله بر تو نازل کرده بازدارند.» [TMQ 5:49] سخن الله (سبحانه و تعالی) به پیامبر ﷺ، سخنی است خطاب به امت او ﷺ، مگر آنکه دلیلی خاص بیاید که آن را محدود کند. در این مورد، چنین محدودیتی وجود ندارد، و از این رو بر مسلمانان واجب است که بر پایه اسلام حکم کنند. و حکم بر پایه اسلام هیچ جایی برای قانون اساسی‌های ملی‌گرایانه باقی نمی‌گذارد، زیرا آنچه اجرا می‌شود و معیار داوری را تشکیل می‌دهد، کتاب الله (سبحانه و تعالی) است.

Not only does Islam forbid people from grouping on nationalistic ties, but it also prohibits the establishment of more than one state, whether these states are based on nationalism or otherwise. The only state that is allowed for the Muslims is the Islamic State, which is a state that is governed exclusively by Islam. Allah (swt) addressed the Messenger (saw), “And rule between them by that which Allah revealed to you, and do not follow their vain desires away from the truth which came to you” [TMQ 5:48] and, “And rule between them by that which Allah revealed to you and do not follow their whims, and beware (be on the alert) that they may deviate you away from even some part of what Allah revealed to you.” [TMQ 5:49] The speech of Allah (swt) to the Messenger (saw) is a speech to his (saw) Ummah unless specific evidence comes to restrict this. In this case, there is no such restriction, and so it becomes obligatory for the Muslims to rule according to Islam. And ruling according to Islam leaves no room for nationalistic constitutions whatsoever because what is applied, and what forms the criteria for judgement, is the Book of Allah (swt)

و سنّتِ رسولِ خدا ﷺ

and the Sunnah of the Messenger (saw).

حکمرانی بر اساس اسلام تنها در یک دولت و با یک خلیفه قابل تحقق است۔ در صحیح مسلم روایت شده که عبدالله بن عمرو بن العاص نقل کرد که از پیامبر خدا ﷺ شنید که فرمود: «هر کس با امامی بیعت کند، دست خود را به او بدهد و میوه دلش را، باید تا جایی که می‌تواند از او اطاعت کند۔ اگر کسی دیگر آمد تا با او (در امر فرمانروایی) منازعه کند، گردن آن شخص را بزنید»۔ ابوسعید خدری نقل کرد که پیامبر خدا ﷺ فرمود: «اگر برای دو خلیفه بیعت گرفته شود، دومی را بکشید»۔ و عرفجه گفت که از پیامبر خدا ﷺ شنید که فرمود: «اگر کسی نزد شما آمد در حالی که شما بر یک مرد متحد هستید و می‌خواهد قدرت شما را بشکند و وحدت شما را پراکنده کند، او را بکشید»۔ این وحدت مسلمانان در سندی که پیامبر خدا ﷺ هنگام تأسیس دولت اسلامی در مدینه نوشت، به روشنی برجسته شده است۔ در این سند، که قرار بود روابط مسلمانان و غیرمسلمانان را در دولت اسلامی تنظیم کند، پیامبر خدا ﷺ درباره مسلمانان فرمود: «پیمان خدا میان ایشان یکی است» و «مؤمنان برادران یکدیگرند، نه دیگران» و «امان مؤمنان تجزیه‌ناپذیر است؛ هنگامی که مؤمنان در راه خدا می‌جنگند، هیچ صلح جداگانه‌ای منعقد نمی‌شود»۔ این سخنان نشان می‌دهد که مسلمانان یک پیکرند و نباید با آنان به‌صورت جداگانه رفتار شود۔

Ruling according to Islam can only be achieved in one state, with one Khaleefah. It is reported in Sahih Muslim that ‘Abdullah ibn ‘Amr ibn al-‘As narrated that he heard the Messenger of Allah (saw) say, “He who gave the bay‘ah to an Imam, giving him the clasp of his hand and the fruit of his heart has to obey him as long as he can. If another comes to dispute with him (his authority) strike the neck of that person.” Abu Said al-Khudri narrated that the Messenger of Allah (saw) said, “If a bay‘ah is taken for two Khaleefahs, kill the latter one.” And ‘Arafaja said that he heard the Messenger of Allah (saw) say, “If someone comes to you when you are united over one man and wants to break your strength and divide your unity, kill him.” This unity of the Muslims was clearly highlighted in the document that the Messenger of Allah (saw) wrote when he established the Islamic State in Madinah. In this document, which was to regulate the relationships of Muslims and non-Muslims in the Islamic State, the Messenger of Allah (saw) said regarding the Muslims, “Allah’s covenant amongst them is one” and “Believers are brothers to the exclusion of others” and “The peace of the believers is indivisible. No separate peace shall be made when believers are fighting in the way of Allah.” These statements serve to indicate that Muslims are one body and they are not to be treated separately.

علاوه بر این، وجوب داشتنِ یک دولت، و نه چند دولت ملی‌گرا، از اجماعِ صحابه نیز ثابت می‌شود. هنگامی که رسول‌الله ﷺ وفات یافت، صحابه در سقیفه بنی ساعده گرد آمدند تا دربارهٔ تعیین خلیفه گفتگو کنند. یکی از حاضران پیشنهاد کرد که انصار امیری از خود برگزینند و مهاجران نیز امیری از خود، اما ابوبکر حدیثی را روایت کرد که امت را از داشتنِ بیش از یک رهبر بازمی‌دارد. پس صحابه هرگز اجازه ندادند که بیش از یک حاکم وجود داشته باشد، و اجماع آنان دلیلی معتبر برای ماست.

Furthermore, the obligation for having one state, and not many nationalistic states, also comes from the Ijma’ of the Sahabah. When the Messenger of Allah (saw) died, the Sahabah convened to discuss the appointment of the Khaleefah in the courtyard of Bani Sa‘ida. One person had proposed that the Ansar should elect their own amir and the Muhajireen their own, but Abu Bakr narrated the hadith that forbids the Ummah from having more then one leader. So the Sahabah never allowed more than one ruler and their consensus is a legitimate evidence for us.

بنابراین اسلام جایی برای دولت سعودی، دولت مصری یا دولت پاکستانی باقی نمی‌گذارد. اسلام خواستار یک دولت با یک حاکم است که همه مسلمانان را با عقیدهٔ اسلام به هم پیوند می‌دهد. و این امری است که اسلام آن را تعیین کرده و ما باید در برابرش تسلیم باشیم، زیرا الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید: {و هیچ مرد و زن مؤمنی را نرسد که چون خدا و پیامبرش امری را مقرر کنند، باز اختیاری در کارشان داشته باشند} [تی‌ام‌کیو ۳۳:۳۶]. و کسانی که هنوز به ناسیونالیسم پایبندند، به یاد داشته باشند آنچه الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید: {کسانی که از فرمان خدا سرپیچی می‌کنند باید بترسند از اینکه فتنه‌ای به آنان برسد یا عذابی دردناک بر ایشان فرود آید}. [TMQ 24:63]

Islam therefore leaves no room for the Saudi state, an Egyptian state, or a Pakistani state. Islam calls for one state with one ruler where all Muslims are tied together by the ‘aqeedah of Islam. And this is a matter decided by Islam to which we must submit to, for Allah (swt) says, “It is not for a believer (male or female) that when Allah and His Messenger have decided a matter that they should have any choice in the matter.” [TMQ 33:36] And those who still uphold nationalism, remember what Allah (swt) says, “Those who oppose Allah’s order have to be warned that a calamity may strike them or a painful doom may fall upon them.” [TMQ 24:63]