13. Annabi Ayyub (ayoub)
13. Prophet Job (ayoub)
Tarihin Iyalan Ayyuba
Job's Family History
Ibn Ishaaq ya bayyana cewa shi mutumin Rum ne. Sunansa Ayyuba ne, ɗan Musa, ɗan Razah, ɗan Is'ilu, ɗan Ishaƙ (a.s.), ɗan Ibrahim (a.s.). Wani kuma ya ce shi Ayyuba ne, ɗan Musa, ɗan Rimil, ɗan Is'ilu, ɗan Ishaƙ, ɗan Ya'aƙub. An kuma sami wasu maganganu game da nasabarsa. Ibn Asakir ya rawaito cewa mahaifiyarsa 'yar Lutu (a.s.) ce. An kuma ce mahaifinsa yana cikin waɗanda suka yi imani da Ibrahim (a.s.) lokacin da aka jefa shi cikin wuta.
Ibn Ishaaq stated that he was a man of Rum. His name was Job, Ibn Mose, Ibn Razeh, Ibn Esau, Ibn Isaac (pbuh), Ibn Abraham (pbuh). Someone else said he was Job, Ibn Mose, Ibn Rimil, Ibn Esau, Ibn Isaac, Ibn Jacob. There have also been other statements on his lineage. Ibn Asaker narrated that his mother was a daughter of Lot (pbuh). It was said, also that his father was one who believed in Abraham (pbuh) when he was cast into the fire.
Ra'ayin farko shi ne mafi inganci, domin shi zuriyar Ibrahim ne kamar yadda Allah Madaukakin Sarki ya bayyana cewa:
The first opinion is the most plausible, because he was a descendant of Abraham's offspring as Allah Almighty declared:
"Wannan ita ce hujjarmu da Muka ba Ibrahim a kan mutanensa. Muna ɗaukaka wanda Muke so zuwa matakai. Lalle Ubangijinka Mai hikima ne, Masani. Kuma Muka ba shi Is'hak da Ya'aƙub, kowannensu Muka shiryar. Kuma a gabansa Muka shiryar da Nuhu, kuma daga zuriyarsa Dawud, da Sulaiman, da Ayyuba, da Yusuf, da Musa, da Haruna. Haka Muke sakayya ga masu kyautatawa. (Sura ta 6, aya 83-84)"
"That was Our proof which We gave Abraham against his people. We raise whom We will in degrees. Certainly your Lord is All-Wise, All Knowing. And We bestowed upon him Isaac and Jacob, each of them We guided and before him, We guided Noah, and among his progeny David, Solomon, Job, Joseph, Moses, and Aaron. Thus do We reward the good doers. (Ch 6:83-84)
Yabon Allah ga Ayyuba
Allah's Praises of Job
Allah Maɗaukakin Sarki ya yabi bawansa Ayyuba a cikin Alƙur'ani Mai Girma:
Allah the Almighty praised His worshipper Job in His Glorious Quran:
Lalle! Mun same shi mai haƙuri. Wane bawa mai kyau! Lalle shi ya kasance mai yawan komawa zuwa gare Mu da tuba!" (Surah 38:44)
"Truly! We found him patient. How excellent a slave! Verily, he was ever oft returning in repentance to Us!" (Ch 38:44)
Ayyuba (a.s.) ya kasance mai tuba, yana tunawa da Allah da godiya, haƙuri, da juriya. Wannan ne dalilin tsamansa da kuma asirin yabon Allah a gare shi.
Job (pbuh) was repentant, remembering Allah with thankfulness, patience, and steadfastness. This was the cause of his rescue and the secret of Allah's praising him.
Wata rana wasu mala'iku suna tattaunawa game da sauran halittun ɗan Adam na Allah, yadda waɗanda suka yi tawali'u suka sami yardar Allah, yayin da waɗanda suka yi girman kai suka jawo fushinSa. Ɗaya daga cikin mala'ikun ya ce: "Mafi kyawun halitta a duniya a yau shi ne Ayuba, mutum mai kyawun hali wanda yake nuna haƙuri mai girma kuma koyaushe yana tunawa da Ubangijinsa Mai Karimci. Shi abin koyi ne mai kyau ga masu bautar Allah. A madadin haka, Ubangijinsa ya albarkace shi da tsawon rai da bayi masu yawa, kuma mabuƙata da talakawa suna rabawa cikin alherinsa; yana ciyar da talakawa, yana tufatar da su, kuma yana sayen bayi don ya 'yantar da su. Yakan sa waɗanda ke karɓar sadakarsa su ji kamar suna yi masa alheri, tausayi da laushin halinsa haka yake."
A group of angels were discussing Allah's other human creatures, how those who were humble earned Allah's pleasure, while those who were arrogant incurred His displeasure. One of the angels remarked: "The best creature on earth today is Job, a man of noble character who displays great patience and always remembers his Generous Lord. He is an excellent model for the worshippers of Allah. In return, his Lord has blessed him with a long life and plenty of servants, as well as the needy and the poor share in his good fortune; he feeds and clothes the poor and buys slaves to set them free. He makes those who receive his charity feel as if they are favoring him so kind and gentle is he."
Kishin Iblis
Iblis' Jealousy of Job
Sai Iblis ya ji duk wannan, sai ya yi fushi. Ya shirya zai jarabci Ayuba ya shiga fasadi da kafirci, don haka ya yi gaggawar zuwa wurinsa. Ya yi ƙoƙarin karkatar da Ayuba daga addu'o'insa ta hanyar raɗa masa game da abubuwa masu kyau na rayuwa, amma Ayuba mumini ne na gaskiya kuma bai bari munanan tunani su jarabce shi ba. Wannan ya ƙara damun Iblis, don haka ya fara ƙin Ayuba ƙwarai.
Iblis overhearing all of this, became annoyed. He planned to tempt Job to corruption and disbelief, so he hastened to him. He tried to distract Job from his prayers by whispering him about the good things in life but Job was a true believer and would not let evil thoughts tempt him. This disturbed Iblis even more; thus he began to hate Job even more.
Iblis Ya Lalata Dukiyar Ayyuba
Iblis Destroys Job's Wealth
Iblis ya koka wa Allah game da Ayyuba. Ya ce duk da cewa yana ta tasbihi ga Allah, ba don tsarkin zuciyarsa yake yin hakan ba, sai don ya faranta wa Allah rai domin kada a kwace masa dukiyarsa. Duk wasan kwaikwayo ne, duk saboda kwadayi. "In Ka cire masa dukiyarsa, za Ka ga harshensa ba zai ƙara ambaton sunanka ba, kuma sallarsa za ta tsaya." Allah ya gaya wa Iblis cewa Ayyuba na ɗaya daga cikin bayinsa mafi tsarkin zuciya. Ba ya bauta masa saboda ni'imomi; ibadarsa tana fitowa ne daga zuciyarsa, kuma ba ta da alaƙa da abubuwan duniya. Amma don ya nuna wa Iblis zurfin tsarkin zuciyar Ayyuba da haƙurinsa, Allah ya bar shi ya yi duk abin da shi da mataimakansa suke so da dukiyar Ayyuba.
Iblis complained to Allah about Job. He said that although he was continuously glorifying Allah he was not doing so out of his sincerity but to satisfy Allah so that his wealth should not be taken away. It was all a show, all out of greed. "If You remove his wealth then You will find that his tongue will no longer mention Your name and his praying will stop." Allah told Iblis that Job was one of His most sincere devotees. He did not worship Him because of the favors; his worship stemmed from his heart and had nothing to do with material things. But to prove to Iblis the depth of Job's sincerity and patience, Allah allowed him to do whatever he and his helpers wished with Job's wealth.
Iblis ya yi farin ciki sosai. Ya tara mataimakansa ya fara lalata shanun Ayyuba, bayinsa da gonakinsa, har ya bar shi babu dukiya ko kaɗan. Yana shafa hannayensa cikin murna, Iblis ya bayyana a gaban Ayyuba a siffar wani tsoho mai hikima, ya ce masa: "Duk dukiyarka ta ɓace. Wasu mutane suna cewa haka ta faru ne saboda ka yi sadaka fiye da kima, kuma kana ɓata lokacinka da addu'o'i marasa ƙarewa ga Allah. Wasu kuma suna cewa Allah ne ya jawo maka hakan domin ya faranta wa abokan gābanka rai."
Iblis was very happy. he gathered his helpers and set about destroying Job's cattle, servants and farms until he was left with no possessions. Rubbing his hands in glee, Iblis appeared before Job in the guise of a wise old man and said to him: "All your wealth is lost, some people say that it is because you gave too much charity and that you are wasting your time with your continuous prayers to Allah. Others say that Allah has brought this upon you in order to please your enemies.
"Idan Allah yana da ikon hana cutarwa, da ya kare dukiyarka." Saboda imaninsa mai karfi, Ayuba ya amsa da cewa: "Abin da Allah ya karbe mini na Shi ne. Ni dai mai rikon amana ne a gare shi na wani dan lokaci. Yana bayar da abin da yake so ga wanda yake so, kuma yana hana wanda yake so." Da wadannan kalmomi, Ayuba ya sake yin sujada ga Ubangijinsa.
If Allah had the capacity to prevent harm, then He would have protected your wealth." True to his belief, Job replied: "What Allah has taken away from me belongs to Him. I was only its trustee for awhile. He gives to whom He wills and withholds from whom He wills." With these words, Job again prostrated to his Lord.
Iblis Ya Halakar Da 'Ya'yan Ayyuba
Iblis Destroys Job's Children
Sa'ad da Iblis ya ga haka, ya ji takaici, sai ya sake yin magana da Allah ya ce: "Na kwashe wa Ayyuba dukkan dukiyarsa, amma har yanzu yana godiya gare Ka. Sai dai yana boye damuwarsa ne kawai, don yana matukar daraja 'ya'yansa da yawa. Ainihin jarrabawar iyaye tana ta cikin 'ya'yansa."
When Iblis saw this, he felt frustrated, so he again addressed Allah: "I have stripped Job of all his possessions, but he still remains grateful to You. However he is only hiding his disappointment, for he places great store by his many children. The real test of a parent is through his children.
"Za ka ga yadda Ayuba zai ƙi ka." Allah ya ba Iblis iko, amma ya gargaɗe shi cewa hakan ba zai rage imanin Ayuba ga Ubangijinsa ko haƙurinsa ba.
You will see how Job will reject You." Allah granted Iblis authority but warned him that it would not reduce Job' faith in His Lord nor his patience.
Iblis ya sake tara mataimakansa, ya fara aikata miyagun ayyukansa. Ya girgiza tushen gidan da 'ya'yan Ayyuba suke zaune, ya sa ginin ya rushe, ya kashe su duka. Sannan ya je wajen Ayyuba a sifar wani mutum da ya zo ya jajanta masa. Cikin sautin ta'aziyya ya ce wa Ayyuba: "Yanayin da 'ya'yanka suka mutu abin takaici ne. Lallai, Ubangijinka ba ya ba ka ladan addu'o'inka yadda ya kamata." Bayan ya faɗi haka, Iblis ya jira cikin fargaba yana fatan Ayyuba ya riga ya shirya ya ƙi Allah.
Iblis again gathered his helpers and set about his evil deeds. He shook the fountain of the house in which Job's children were living and sent the building crashing, killing all of them. Then he went to Job disguised as a man who had come to sympathize with him. In a comforting tone he said to Job: "The circumstances under which your children died were sad. Surely, your Lord is not rewarding you properly for all your prayers." Having said this, Iblis waited anxiously hoping Job was now ready to reject Allah.
Amma Ayuba ya sake ba shi kunya da amsarsa: "Allah yana ba da wani lokaci, yana kuma karɓa wani lokaci. Yana yarda da ayyukanmu wani lokaci, kuma yana ƙi wani lokaci. Ko abu yana amfani ko yana cutarwa a gare ni, zan tsaya tsayin daka a kan imani na, kuma zan ci gaba da godiya ga Mahaliccina." Sai Ayuba ya yi sujada ga Ubangijinsa. A nan Iblis ya yi matuƙar fushi.
But again Job disappointed him by replying: "Allah sometimes gives and sometimes takes. He is sometimes pleased and sometimes displeased with our deeds. Whether a thing is beneficial or harmful to me, I will remain firm in my belief and remain thankful to my Creator." then Job prostrated to his Lord. At this Iblis was extremely vexed.
Iblis Ya Lalata Lafiyar Ayyuba
Iblis Destroys Job's Health
Iblis ya roƙi Allah, ya ce: "Ya Ubangijina, dukiyar Ayyuba ta ƙare, 'ya'yansa sun mutu, amma jikinsa yana lafiya. Muddin yana jin daɗin lafiya zai ci gaba da bauta maka cikin fatan ya sake samun dukiyarsa da ƙara haihuwar 'ya'ya. Ka ba ni iko a kan jikinsa domin in raunana shi. Hakika zai daina bauta maka, sannan ya zama mai saɓo." Allah ya so ya koyar da Iblis darasi, cewa Ayyuba bawa ne mai sadaukarwa ga Ubangijinsa. Saboda haka ya amince masa da roƙo na uku, amma da sharaɗi: "Na ba ka iko a kan jikinsa, amma ba a kan ransa ba, ko hankalinsa, ko zuciyarsa, domin a waɗannan wurare ne ilimin Ni da addinina yake zaune." Da wannan sabon iko, Iblis ya fara ɗaukar fansa a kan jikin Ayyuba, ya cika shi da cututtuka har ya zama fata da ƙashi kawai, kuma ya sha azaba mai tsanani. Amma duk da dukkan wahalar, Ayyuba ya kasance mai ƙarfi a cikin imaninsa, yana haƙuri da duk wahalhalun ba tare da yin gunaguni ba.
Iblis called on Allah. "O my Lord, Job's wealth is gone, his children are dead, and he is still healthy in body, and as long as he enjoys good health he will continue to worship You in the hope of regaining his wealth and producing more children. Grant me authority over his body so that I may weaken it. He will surely neglect worshipping You an will thus become disobedient." Allah wanted to teach Iblis a lesson that Jo was a devoted servant of his Lord so He granted Iblis his 3rd request but placed a condition: "I give you authority over his body but not over his soul, intellect or heart, for in these places reside the knowledge of Me and My religion." Armed with this new authority, Iblis began to take revenge on Job's body and filled it with disease until it was reduced to mere skin and bone and he suffered severe pain. But through all the suffering Job remained strong in his faith, patiently bearing all the hardships without complaining.
Bawan Allah nagari bai yanke ƙauna ba, bai kuma juya zuwa ga wasu don neman taimako ba, sai dai ya ci gaba da kasancewa da fatan rahamar Allah. Har dangi na kusa da abokai sun watsar da shi. Matarsa mai tausayi da ƙauna ce kawai ta tsaya tare da shi.
Allah's righteous servant did not despair or turn to others for help but remained hopeful of Allah's mercy. Even close relatives and friends deserted him. Only his kind, loving wife stayed with him.
A lokacin buƙatarsa, ta nuna masa alheri da kulawa. Ta kasance abokiyar zamansa kaɗai kuma mai ta'aziyyarsa a cikin shekaru masu yawa na wahala.
In his hour of need, she showered her kindness on him and cared for him. She remained his sole companion and comforter through the many years of suffering.
Rayuwar Ayyuba - Takaitaccen Bayani
Job's Life - Summary
Ibn Asaker ya ruwaito: "Ayyuba mutum ne da yake da dukiya mai yawa iri-iri; shanu, bayi, tumaki, filaye masu fadi na Harran, da yara da yawa. Dukan wadannan ni'ima an kwace masa, kuma an same shi da cuta a jikinsa. Babu wata gaba ta jikinsa da ta tsira sai zuciyarsa da harshensa, wadanda da su yake daukaka Allah, Mai girma da daukaka, kullum rana da dare. Cutarsa ta dade har baki suka ji kyama da shi. Abokansa sun nisanci shi, kuma mutane sun kauracewa ziyartarsa. Babu wanda ya ji tausayinsa sai matarsa. Ta kula da shi sosai, tana sane da alherinsa da jinkansa a gare ta a baya."
Ibn Asaker narrated: "Job was a man having much wealth of all kinds; beats, slaves, sheep, vast lands of Haran and many children. All those favors were taken from him and he was physically afflicted as well. Never a single organ was sound except his heart and tongue, with both of which he glorified Allah, the Almighty all the time day and night. His disease lasted for a long time until his visitors felt disgusted with him. His friends kept away from him and people abstained from visiting him. No one felt sympathy for him except his wife. She took good care of him, knowing his former charity and pity for her."
Addu'ar Ayyuba don Neman Rahama
Job's Prayer for Mercy
Saboda haka Iblis ya yanke kauna. Ya tuntubi mataimakansa, amma ba su iya ba shi shawara ba. Suka tambaye shi: "Yaya ne basirarka ba ta yi aiki a kan Ayuba ba, alhali kuwa ka yi nasarar ɓatar da Adam, uban ɗan adam, daga Aljanna?" Iblis ya tafi wurin matar Ayuba a cikin siffar mutum. "Ina mijinki yake?" ya tambaye ta.
Therefore Iblis became desperate. He consulted his helpers, but they could not advise him. They asked : "How is it that your cleverness cannot work against Job, yet you succeeded in misleading Adam the father of man, out of Paradise?" Iblis went to Job's wife in the form of a man. "Where is your husband?" he asked her.
Ta nuna wani jiki kusan marar rai da ya durkushe a kan gado, ta ce: "Ga shi nan, yana tsakanin rai da mutuwa." Iblis ya tuna mata kwanakin da Ayuba yana da lafiya, da dukiya, da 'ya'ya. Nan take, tunanin shekaru masu raɗaɗi na wahala ya rinjaye ta, sai ta fashe da kuka. Ta ce wa Ayuba:
She pointed to an almost lifeless form crumbled on the bed and said: "There he is, suspended between life and death." Iblis reminded her of the days, when Job had good health, wealth and children. Suddenly, the painful memory of years of hardship overcame her, and she burst into tears. She said to Job:
"Har yaushe za ku ci gaba da jure wannan azaba daga Ubangijinmu? Shin za mu zauna ba tare da dukiya ba, ba tare da 'ya'ya ba, ba tare da abokai ba har abada? Don me ba za ku kira ga Allah ya kawar da wannan wahala ba?" Ayuba ya yi ajiyar zuciya, sannan cikin murya a hankali ya amsa:
"How long are you going to bear this torture from our Lord? Are we to remain without wealth, children or friends forever? Why don't you call upon Allah to remove this suffering?" Job sighed, and in a soft voice replied :
"Iblis ya tabbata ya yi maka waswasi, ya sa ka rashin gamsuwa. Ka faɗa mini, tsawon wane lokaci ne na ji daɗin lafiya da dukiya?" Ta amsa: "shekara tamanin." Sai Ayuba ya ce: "Tsawon wane lokaci ne nake shan wahala irin wannan?" Ta ce: "shekara bakwai." Sai Ayuba ya ce mata: "To a wannan yanayi, ina jin kunya in roƙi Ubangijina ya kawar da wahalar, domin ban sha wahala ba fiye da shekarun lafiya da yalwa. Da alama imaninki ya yi rauni, kin kuma yi rashin gamsuwa da ƙaddarar Allah. Idan na sake samun lafiya, na rantse zan hukunta ki da bugu ɗari! Daga yau, na haramta wa kaina cin ko shan wani abu daga hannunki. Ki bar ni, kuma Ubangijina ya yi da ni yadda Ya so."
"Iblis must have whispered to you and made you dissatisfied. Tell me how long did I enjoy good health and riches?" She replied: "eighty years." Then Job replied: "How long am I suffering like this?" She said: "seven years." Job then told her: "In that case I am ashamed to call on my Lord to remove the hardship, for I have not suffered longer than the years of good health and plenty. It seems your faith has weakened and you are dissatisfied with the fate of Allah. If I ever regain health, I swear I will punish you with a hundred strokes! From this day onward, I forbid myself to eat or drink anything by your hand. Leave me alone and let my Lord do with me as He pleases."
Lafiyar Ayyuba Ta Dawo
Job's Health is Restored
Tana kuka mai zafi da zuciya mai nauyi, ba ta da zabi sai ta bar shi ta nemi mafaka a wani wuri. Cikin wannan hali na rashin taimako, Ayuba ya juya zuwa ga Allah, ba don ya yi korafi ba sai dai don neman rahamarSa:
Crying bitterly and with a heavy heart, she had no choice but to leave him and seek shelter elsewhere. In this helpless sate, Job turned to Allah, not to complain but to seek His mercy:
"Hakika, wahala ta same ni, kuma Kai ne Mafi jin ƙai a cikin masu jin ƙai." Sai Muka amsa kiransa, Muka kawar masa da wahalar da ke kansa, Muka mayar masa da iyalinsa (waɗanda ya rasa), da kuma irinsu tare da su, a matsayin rahama daga gare Mu da kuma tunatarwa ga dukan masu bauta mana." (Suratul Anbiya'i 21:83-84)
"Verily! distress has seized me and You are the Most Merciful of all those who show mercy." so We answered his call, and we removed the distress that was on him, and We restored his family to him (that he had lost), and the like thereof along with them as a mercy from Ourselves and a Reminder for all who worship Us." (Ch 21:83-84)
Allah Maɗaukakin Sarki ya kuma umarta:
Almighty Allah also instructed:
Ka tuna bawanmu Ayyuba, lokacin da ya kira Ubangijinsa yana cewa: "Lalle ne, Shaidan ya shafe ni da wahala (ta hanyar rashin lafiyata) da azaba (ta hanyar rashin dukiyata)!" Sai Allah ya ce masa: "Ka buga ƙasa da ƙafarka: Wannan maɓuɓɓugar ruwa ce don wanka da sanyaya jiki da abin sha mai daɗi." Kuma Muka mayar masa da iyalinsa, tare da irinsu tare da su a matsayin rahama daga Gare Mu, da tunatarwa ga masu hankali.
"Remember Our slave Job, when he invoked His Lord saying: "Verily! Satan has touched me with distress (by losing my health) and torment (by losing my wealth)!" Allah said to him: "Strike the ground with your foot: This is a spring of water to wash in and cool and a refreshing drink." And We gave him back his family, and along with them the like thereof as a Mercy from Us, and a reminder for those who understand." (Ch 38:41-43)
Ayuba ya yi biyayya, kuma kusan nan take lafiyarsa ta dawo. A halin nan kuma, matarsa mai aminci ba ta iya ƙara jure rabuwa da mijinta ba, sai ta dawo wurinsa domin neman gafararsa, tana mai son ta yi masa hidima. Tana shiga gidansu, ta yi mamaki matuƙa da wannan canji kwatsam: Ayuba ya sake samun lafiya! Ta rungume shi, kuma ta gode wa Allah saboda rahamarSa.
Job obeyed and almost immediately his good health was restored. Meanwhile, his faithful wife could not longer bear to be parted from her husband and returned to him to beg his forgiveness, desiring to serve him. On entering her house, she was amazed at the sudden change: Job was again healthy! She embraced him and thanked Allah for His mercy.
Labarin Annabi Muhammad ﷺ game da Ayuba
Prophet Muhammad's Account on Job
Abu Hurairah (Allah ya yarda da shi) ya ruwaito cewa Annabi Muhammad ﷺ ya ce:
Abu Hurairah (may Allah be pleased with him) narrated that the Prophet Muhammad (pbuh) said:
Yayin da Ayyuba yake tsirara, yana wanka, sai wani gungun fara na zinariya ya sauka a kansa, sai ya fara tattara su a cikin tufafinsa. Ubangijinsa ya kira shi: "Ya Ayyuba! Shin ban sa ka zama mai wadata sosai ba, har ba ka bukatar abin da kake gani?" Ya ce: "Eh, ya Ubangijina! Amma ba zan iya kin Albarkarka ba." (Al-Bukhari)
"While Job was naked, taking a bath, a swarm of gold locusts fell on him, and he started collecting them in his garment. His Lord called him: "O Job! Have I not made you too rich to need what you see?" He said: "Yes, My Lord! But I cannot shun Your Blessings." (Al Bukhari)