10 د ابوهریرہ روایتونه
10 The Collection of Abū Huraira
دا څرګنده ده چې ابوهريرې (رضي الله عنه) د احادیثو ترټولو لویه ټولګه روایت کړې ده، او دا هم ثبت شوې ده. امام ابن عبدالبر د حسن بن عمرو په واسطه روایت کوي، چې وايي:
It is known that Abu Huraira recorded the largest collection of Ahadith, which was also documented. Imam Ibn ‘Abd al-Barr narrates on the authority of Hasan ibn ‘Amr, who says:
ما یوه حدیث ابو هریرې ته بیان کړ، خو هغه یې رد کړ. ما وویل: "دا حدیث ما تا څخه اورېدلی دی."
I narrated a hadīth to Abñ Huraira but he rejected it. I said, “I have heard this hadīth from you.”.
هغه وویل: «که تا دا حدیث له ما نه اورېدلی وي، نو زه باید دا ولیکم.» هغه زما لاس ونیوه او ما یې خپل کتابتون ته یووړ. هغه ما ته د هغو کتابونو کتابتون وښود چې د برکتمن پېغمبر ﷺ څخه د هغه روایتونه پکې وو. هغه په کتابونو کې هغه حدیث وموند چې ما روایت کړی وو. وروسته له دې، ابوهریره ماته وویل:
He said, “If you have heard this hadīth from me, then I must have it written down.” He held my hand and took me to his room. He showed me his library of books that comprised of his narrations from the Blessed Prophet (PBUH). He found the hadīth I had narrated in the books. After that, Abñ Huraira said to me, .
«آیا ما تاسو ته ونه ویل چې کله چې زه تاسو ته کومه حدیث بیان کړم نو باید هغه لیکل شوی وي؟»35.
“Did I not tell you that if I narrated any hadīth to you I must have it written down?”35.
حافظ ابن حجر هم دا حدیث په خپل کتاب فتح الباری کې بل سند سره روایت کړی دی. دا پیښه ثابتوي چې ابوهریره یوازې یو څو احادیث نه دي لیکلي، بلکې په حقیقت کې ټول هغه احادیث یې لیکلي وو چې وروسته د هغه د حدیثي ذخیرې یعنې د حدیثي کتابونو بنسټ شو.
Hafiz ibn Hajar has also narrated this hadīth in his book, Fatú al- Bari, with another chain. This incident proves that Abu Huraira did not document only a few aúódõth, but in fact all the ahadith which eventually became his store of hadīth books.
لیکن د ساتنې دا طریقه دلته ختمه نه شوه. حتی د هغه شاگردانو هم هغه احادیث ولیکل چې له هغه نه یې اوریدلي وو. یو شاگرد چې نوم یې بشیر بن نُهیق و، وې لیکل:
However this method of preservation does not stop here. Even his students wrote the aúódõth they heard from him. One student named Bashir ibn Nuhaiq wrote:
ما د ابوهریره څخه هغه ټول احادیث چې اورېدلي وو، ولیکل. کله چې ما د تلو اراده وکړه، نو د هغه په مخ کې هغه ټول احادیث چې هغه ماته روایت کړي وو، بېرته ولوستل. بیا مې وپوښتل: «آیا دا ټول هغه احادیث دي چې تاسو ماته روایت کړي دي؟»
I wrote down whatever aúódõth I heard from Abu Huraira. When I decided to leave, I read all the aúódõth he narrated to me by his side. Then I asked, “Are these all the aúódõth you narrated to me?”.
هغه وویل: «هو».36
He replied, “Yes.”36