وحشی کی یاد
6 Wahshi’s Memory
جعفر بن عمرو الضمری کہتے ہیں:
Ja‘far ibn ‘Amr al-Dumarī says:
عبيد الله بن عدي بن خيار او زه د حمص [شام] ته ولاړو. په هغه وخت کې وحشي هم هلته اوسېده؛ نو موږ د هغه سره د ليدو لپاره لاړو. لکه څنګه چې هغه عبيد الله ته وکتل، پوښتنه يې وکړه: «ايا ته د عدي بن خيار زوی يې؟»
‘Ubaid Allah ibn ‘Adī ibn Khiyór and I went to Hims [Syria]. At that time, Waúshī was also settled in ûimü; therefore we went to go and meet him. As soon as he saw ‘Ubaid Allóh, he asked, “Are you the son of ‘Adī ibn Khiyór?”.
عبيد الله جواب ورکړ: «هو، زه د هغه زوی یم. مګر ته څنګه زه پیژنې؟ ته زما سره دمخه هیڅکله نه یې لیدلی.»
‘Ubaid Allóh replied, “Yes, I am his son. But how do you know me, I have never met you before.”.
وحشي ځواب ورکړ: «دا ریښتیا ده چې موږ هیڅکله یو بل سره نه یو لیدلي، خو کله چې ته زیږیدلی وې، ما تا پورته کړې او مېرمنې ته مې ورکړې وې. کله چې ما تا پورته کړې، ټول بدن دې پټ و پرته له پښو څخه. نن کله چې ته راغلې، ما ستا پښې ولیدې او تا مې وپېژندې.»
Waúshī replied, “It is true we have never met before, but when you were born I picked you up and gave you to the mid-wife. When I picked you up, everything was covered except your feet. Today, when you came I saw your feet and recognized you.”.
وحشي د عبيد الله بن عدي بن خيار سره د ليدو وروسته کومه کال تېر شوي؟ حافظ ابن حجر په «فتح الباري» کې ليکي: «د زیږېدو وروسته، هغه دی دوهم ځل د پنځوسو کلونو وروسته وليد». او حیرانونکې خبره دا ده چې وحشي هغه سمدستي وپېژانده.15
Waúshī saw ‘Ubaid Allah ibn ‘Adi ibn Khiyór after how many years? Hafiz ibn Hajar writes in Fatú al-Barī, “After birth, he saw him for the second time after fifty years”.14 And the amazing part is that Wahshī recognized him immediately.15
د تاریخ کتابونه او د راویانو د ژوندلیک کتابونه د داسې پیښو څخه ډک دي. لومړی، الله (سبحانه و تعالی) دوی ته غیر معمولي حافظه ورکړې وه، او دوهم، دوی د احادیثو سره دومره مینه درلوده چې هر ګام یې پورته کړ او د خپلې وسې په اندازه یې د دې علم د زده کړې لپاره هر هڅه وکړه. د دې په اړه د دوی هڅې او مشقتونه زموږ لپاره نن ورځ د پوهیدو او درک کولو لپاره ګران نه دي.
The books of history and the books on the biographies of the narrators are full of such incidents. Firstly Allah (SWTH) blessed them with extraordinary memories, and, secondly, they were so passionate about ahadith that they took every step and made every effort within their means to gain knowledge of it. Their endeavors and hardships in this regard are not difficult for us to realize and understand in our times.