د ابن رَهوَيه، د امام بخاري د استاد، او د هغه د حافظې د ډالۍ قصه داسې ده چې د هغه په نوم پورې ښکاره شوې ده. د ابن رَهوَيه د حافظې قصه په علمي حلقو کې په پراخه توګه روایت کیږي۔ یوه ځل هغه د عبدالله بن طاهر د خصوصي مجلس په کوټه کې له بل عالم سره د ځینو فقهي مسلو په اړه خبرې کولې۔ دوی د یوې ځانګړې کتاب د متن په اړه اختلاف وکړ۔ ابن رَهوَيه له عبدالله بن طاهر وغوښتل چې هغه کتاب د خپل کتابتون څخه راوړي۔ کتاب د دواړو عالمانو په مخ کې راوړل شو۔ ابن عساکر په تاریخ دمشق کې لیکي چې د دې اختلاف څخه وروسته ابن رَهوَيه عبدالله بن طاهر ته وویل: «د کتاب یوولسم مخ خلاص کړه، په اووم کرښه کې به هغه څه ومومې چې زه یې وایم۔»

The story of Ibn Róhwai, the teacher of Imam Bukhórõ, and his gift of memory is a story that has stuck to his name. The story about the memory of Ibn Rahwai is widely narrated in scholarly circles. Once he was discussing some juridical issues with another scholar in the private chambers of ‘Abd Allah ibn Tahir. They disagreed on the text of a certain book. Ibn Rahwai asked ‘Abd Allah ibn Tahir to have the book checked out from his library. The book was brought before the two scholars. Ibn Asókir writes in The History of Damascus that after this disagreement, Ibn Róhwai said to ‘Abd Allóh ibn ùóhir, “Open to the eleventh page of the book, on the seventh line you will find what I have been saying.”.

د عبدالله بن طاهر په یوولسم مخ واړاوه او هغه یې هغسې وموند لکه څنګه چې ابن رهویه نقل کړی وو. په دې وخت کې عبدالله بن طاهر خپل ځای ته ودرېد او ابن رهویه ته یې وویل: «زه پوهیدم چې تا ډیری د شریعت احکام په حافظه کې ساتلي دي، خو ستا د تیز حافظې دا بې‌ساری څرګندتیا واقعیا ما حیران کړی دی.»

‘Abd Allah ibn Tahir flipped to the eleventh page and found it exactly as Ibn Rahwai had quoted. At this point, ‘Abd Allah ibn Tahir rose to the occasion and said to Ibn Rahwai, “I knew you had a lot of Shari‘a rulings put to memory, but this unprecedented revelation of your sharp memory has indeed left me wonderstruck.”.

دا پیښه د ابن راهوی د حافظې د تېزۍ په اړه هیڅ شک نه پرېږدي، خو ایا دا ریښتیا نه ده چې تقریباً په هر سیمه، هر ښار او هر کلي کې حافظان موندل کېږي چې د قرآن کریم آیتونه تلاوت کوي او د هغو ځای په قرآن کې دَ ژر په ژر پیدا کولی شي؟ حقیقت دا دی چې ابن راهوی د عالمانو په منځ کې د رسول الله ﷺ د احادیثو د ځانګړي حفظ کولو یوازینی مثال نه دی۔

This incident leaves no doubt about the sharpness of Ibn Rahwai’s memory, but is it not true that we find Huffaz in almost every area, city and village who recite ayas of the Qur’an and can instantly locate its place in the Qur’an? The reality is that Ibn Rahwai is not the only example amongst the scholars who memorized Ahadith of the Blessed Prophet (PBUH).