تیسری طریقہ حفاظت کا احادیث کی تحریری دستاویز ہے۔ بعض لوگوں کا خیال ہے کہ احادیث سب سے پہلے تیسری صدی میں لکھی گئیں، جبکہ دوسرے زیادہ معتبر علماء کی رائے یہ ہے کہ احادیث کی کتابت پہلی صدی میں شروع ہو گئی تھی۔ اگر ہم اس معاملے میں مزید گہرائی میں جائیں تو معلوم ہوگا کہ احادیث نبی کریم ﷺ اور آپ کے صحابہؓ کے زمانے میں بھی لکھی گئی تھیں۔ نبی کریم ﷺ کے زمانے میں احادیث کی کتابت اور آپ ﷺ کے وفات کے بعد لکھی جانے والی احادیث میں فرق یہ تھا کہ آپ ﷺ کی حیات میں ہر شخص کو احادیث لکھنے کی اجازت نہیں تھی۔ جن لوگوں کو اجازت تھی انہوں نے خود نبی کریم ﷺ کی اجازت سے احادیث لکھیں۔ تاہم آپ ﷺ نے اپنی زندگی کے آخری حصے میں اس پابندی کو ختم کر دیا اور سب کو آپ ﷺ کی احادیث لکھنے کی اجازت دے دی۔ آپ ﷺ نے فرمایا: ”لکھ لو، اس میں کوئی حرج نہیں۔“31 ایک مرتبہ آپ ﷺ نے فرمایا: ”علم کو لکھ کر محفوظ کرو۔“32

The third method of preservation is the written documentation of the Ahadith. Some people believe that Ahadith were first documented in the third century, while other more reliable scholars hold the view that documentation of Ahadith began in the first century. If we go deeper into this matter, we will find that that the Ahadith were even written during the time of the Blessed Prophet (PBUH) and his Sahaba. The difference between the recording of Ahadith in the time of the Blessed Prophet (PBUH) and those written after he passed away was that not everyone was allowed to note down the Ahadith in his lifetime. The ones who were allowed wrote the Ahadith with the permission of the Blessed Prophet (PBUH) himself. However, during the end of his life, the Blessed Prophet (PBUH) abrogated this restriction and gave permission for everyone to write his Ahadith. He said, “Write! There is no harm.”31 Once he said, “Preserve knowledge by writing it.”32.

د عبدالله بن عمرو بن العاص روایت کوي چې مبارک پیغمبر ﷺ هغه ته وفرمایل: «علم وساتئ.»

‘Abd Allah ibn ‘Amr ibn al-‘As said that the Blessed Prophet (PBUH) told him, “Preserve the knowledge.”.

هغه ځواب ورکړ: "زه څنګه دا وساتم؟"

He replied, “How should I preserve it?”.

هغه وفرمایل: «د لیکلو په واسطه.»33.

He said, “By writing it.”33.

یہی وجہ ده چې د نبي کریم ﷺ د ژوند په زمانه کې د احادیثو ډیرې ټولګې مرتب شوې. مثال په توګه، الصحیفة الصادقة [صحیفه صادقه] شتون لري چې په هغې کې عبدالله بن عمرو بن العاص د نبي کریم ﷺ ټول احادیث لیکلي وو. هغه پخپله وویل:

This is why many collections of Ahadith were compiled during the lifetime of the Blessed Prophet (PBUH). For example, there is the al-Sahifat al-Sadiqa [The Authentic Scroll] in which ‘Abd Allah ibn ‘Amr ibn al-‘As wrote all the Ahadith of the Blessed Prophet (PBUH). He himself said:

ما هغه څه ولیکل چې د برکتمن نبي (صلی الله علیه وسلم) څخه مې اوریدل او یاد مې کړل. د قریشو ځینو خلکو زه د احادیثو د لیکلو څخه منع کړم. دوی وویل: "ایا ته هر هغه څه لیکې چې له پیغمبر څخه اوری؟ هغه هم یو انسان دی؛ ځینې وختونه ټوکې کوي او ځینې وختونه لکه د نورو خلکو په شان غصه کیږي."

I wrote whatever I heard from the Blessed Prophet (PBUH) and memorized it. Some members of Quraish discouraged me from recording the Ahadith. They said, “Do you write whatever you hear from the Prophet? He is a man; sometimes he jokes and sometimes he gets angry like any other person.”.

دوی مطلب دا و چې مبارک پیغمبر ﷺ ممکن په قهر یا مذاق کې داسې څه ووایي چې هغه یې نه وي اراده کړې، نو باید د هغه ټول خبرې ونه لیکل شي. عبدالله بن عمرو بن العاص دا خبره د مبارک پیغمبر ﷺ په نظر راوړه. پیغمبر ﷺ خپلې شونډو ته اشاره وکړه او وې فرمایل: «په هغه الله ﷻ قسم چې زما ژوند د هغه په لاس کې دی، له دې دوو شونډو نه بې له حقه بل څه نه راوځي.»34

What they meant was that the Blessed Prophet (PBUH) may get angry or joke and say what he did not mean to say, therefore one should not write down everything he says. ‘Abd Allah ibn ‘Amr ibn al-As brought this to the Blessed Prophet’s (PBUH) attention. The Blessed Prophet (PBUH) pointed to his lips and said, “I swear in the name of Allah (SWTH), in whose hands is my life, that nothing but truth [Haqq] comes from these two lips.”34

دا یو روښانه دلیل وو چې د مبارک پیغمبر ﷺ هر ځواب حق دی او ټول باید په کاغذ کې ولیکل شي۔ د دې حکم د پوره کولو لپاره، عبدالله بن عمرو بن العاص د احادیثو یو لوی انتخاب په یو کتاب کې راټول کړ، چې په مناسب ډول یې نوم الصحيفة الصادقة کېښود۔

This was clear proof that every word of the Blessed Prophet (PBUH) was the truth and that all of it should be put to paper. To fulfill this order, ‘Abd Allóh ibn ‘Amr ibn al-As compiled a large selection of Ahadith into a book which he appropriately titled al-Sahifat al-Sadiqa.