(30) Çok yaşlı olup gücünü yitirmiş ve ölüm yaklaştıkça her gün biraz daha zayıflayanlar oruç tutmak zorunda değildir; oruç tutmak onlara çok zor geldiği sürece oruç tutmamalarına izin verilmiştir. İbn ‘Abbâs (Allah ondan razı olsun), “Ona güç yetirebilenler de (yani yaşlı bir adam gibi zorlukla oruç tutabilenler de) bir yoksulu doyurmak (her gün için) fidye olarak (ödemek zorundadır)” [el-Bakara 2:184] ayetiyle ilgili olarak şöyle derdi: “Bu hüküm neshedilmemiştir. Oruç tutamayan yaşlı erkek ve yaşlı kadını ifade eder; bunların her gün için bir yoksulu doyurmaları gerekir.” (Buhârî, Kitâbü’t-Tefsîr, Bâb: Eyyâmen Ma‘dûdât…) Bunama ve akıl karışıklığına düşenler ise oruç tutmak ya da başka bir şey yapmakla yükümlü değildir; çünkü bu kimseler artık sorumlu tutulmazlar, ailelerinin de onlar adına bir şey yapmaları gerekmez. Bazen aklı başında, bazen karışık olanlar ise aklı yerinde olduğu zamanlarda oruç tutarlar, akılları karıştığında ise oruç tutmazlar. (Bkz. İbn ‘Useymîn, Mecâlisü Şehri Ramazân, s. 28.)

(30) The very elderly who have lost their strength and are getting weaker every day as death approaches, do not have to fast, and they are allowed not to fast so long as fasting would be too difficult for them. Ibn ‘Abbaas (may Allaah be pleased with him) used to say, concerning the aayah (interpretation of the meaning), “And as for those who can fast with difficulty (e.g., an old man, etc.), they have (a choice either to fast or) to feed a poor person (for every day)” [al-Baqarah 2:184]: “This has not been abrogated. It refers to the old man and the old woman who cannot fast, so they should feed a poor person for every day.” (Al Bukhaari, Kitaab al-Tafseer, Baab Ayaaman Ma’doodaat…) Those who have become senile and confused do not have to fast or do anything else, and their family does not have to do anything on their behalf, because such people are no longer counted as responsible. If they are of sound mind sometimes and confused at other times, they have to fast when they are OK and they do not have to fast when they are confused. (See Majaalis Shahr Ramadaan by Ibn ‘Uthyameen, p. 28).

(31) Düşmanla savaşan veya düşman tarafından kuşatılan kimseler için, oruç tutmak onları savaşamayacak kadar zayıflatacaksa, yolcu olmasalar bile orucu bozmalarına izin verilir. Savaştan önce orucu bozmaları gerekiyorsa, orucu bozabilirler. Peygamber ﷺ bir keresinde, savaştan önce Sahabilerine şöyle buyurdu: “Sabah düşmanla karşılaşacaksınız ve oruç tutmamak sizi daha güçlü kılacak, o halde oruç tutmayın.” (Müslim, 1120, ‘Abdülbâkî baskısı. Bu, Şeyhülislam İbn Teymiyye’nin de tercih ettiği görüştür. Şam âlimleri de şehirleri Tatarlar tarafından saldırıya uğradığında aynı yönde fetvalar vermişlerdir.) (32) Bir kimsenin oruç tutmama sebebi açık olduğunda, örneğin hastalık gibi, açıkça yemesi veya içmesinde bir sakınca yoktur. Ancak sebep gizli olduğunda, örneğin adet hali gibi, suçlamalara ve benzeri şeylere yol açmamak için gizlice yemesi ve içmesi daha iyidir.

(31) For those who are fighting an enemy or are being besieged by an enemy, if fasting would make them too weak to fight, they are allowed to break the fast, even if they are not travelling. If they need to break their fast before fighting, they can break their fast. The Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said to his Companions once, before fighting: “In the morning you are going to meet your enemy and not fasting will make you stronger, so do not fast.” (Reported by Muslim, 1120, ‘Abd al-Baaqi edn. This is also the preferred opinion of Shaykh al-Islam Ibn Taymiyah. The scholars of Damascus also issued fatwas to the same effect when their city was attacked by the Tatars) (32) If a person’s reason for not fasting is obvious, such as illness, there is nothing wrong with him eating or drinking openly, but if the reason is hidden, such as menstruation, it is better to eat and drink in secret, so as not to attract accusations and the like.