2. İçimizden Konuşan İnsanlık
2. The Humanness That Speaks From Within Us
Kendimizden çok şeyi başkalarında görebiliriz. Düşmanlıkla dolu bir dünyada hepimiz en azından temel bir hayatta kalma umudunu taşırız. Bazen hayattaki birincil odak noktamız yalnızca ayakta kalmanın baskılarıyla ilgili olabilir. Bu, kira, faturalar, mali yükler, aile ve/veya iş stresleri biçiminde ortaya çıkabilir. Müslüman, bunun her insan üzerinde bir bedel yaratabileceğini ve Allah, hayat ve gaye üzerine düşünürken bakış açısını etkileyebileceğini anlamalıdır.
There is much we can see of ourselves in others. We all hope for basic survival, at the least, in a world of hostilities. Sometimes our primary focus in life can relate merely to the pressures of simply surviving. This could be in the form of paying the rent, bills, financial burdens, family and/or work stresses. The Muslim should understand that this can take its toll on any person and may affect their perspective when engaging in ideas around God, life and purpose.
Peygamberlere Bakış: Musa ve Harun (üzerlerine selam olsun)
A Look At The Prophets: Mūsa And Hārūn (peace Upon Them)
Musa ve Harun'un Firavun'u Allah'a çağırma görevleri üzerine düşünüyoruz. Allah'ın bize bildirdiği bilgiler hayret vericidir; zâlim ile peygamber arasındaki mücadele alanının ilk olarak içsel bir alan olduğunu anlatması bakımından.
We reflect on Mūsa and Hārūn in their mission to call Pharoah to Allāh. The information Allāh provides us is astonishing for how it describes that the initial theatre of struggle between the tyrant and the Prophet (peace be upon him), actually is first, an internal one.
Mūsa'nın (a.s.) davetinde bu tebliğ sürecinin bir gösteriş boyutu olsa da, Firavun'un halkını topladığı, ("Sonra topladı ve seslendi") [79:23] ayetinde belirtildiği gibi, bayram gününde sihirbazların da bulunmasıyla bu hazırlık bütünüyle manevi yenilenme ve ıslah amacı taşımaktaydı. Gerçek ihlas, ancak insanın kendi nefsine galip gelmesiyle kök salabilir. Bu hakikat, Allah'ın Mūsa'ya, haddi aşmış olan Firavun'a gitmesini emrettiği ilk anda açıkça görülür. Allah Mūsa'ya şöyle söylemesini buyurdu:
Though the apparatus of propagation in Mūsa’s case is staged with spectacle since Pharaoh had assembled his people, (“gathering his people, proclaiming” [79:23]) with the presence of magicians on a day of festival, the objective and preparation was entirely intended for spiritual renewal and reformation. It is in the overcoming of one’s inner self that sincerity can take root. The latter can be seen when Allāh first instructs Mūsa to go unto Pharaoh who had transgressed. Allāh directed Mūsa to say:
79:17 - "Firavun'a git, çünkü o sınırı aşmış bir zorba oldu;" 79:18 - "ve ona de ki: 'Arınmak ister misin?"
79:17 - ‘Go to Pharaoh, for he has exceeded all bounds, 79:18 - and ask him, “Do you want to purify yourself [of sin]?
79:19 - "Sana Rabbine giden bir yol göstermek istiyor musun ki O'ndan korkasın?" Bu ayetler, insanın işlediği kötülüklere karşı çare olarak ruhsal arınmaya duyulan büyük ihtiyacı vurgulamaktadır. Firavun, elbette pek çok insanın öldürülmesine ve zulmedilmesine karışmıştı; ancak Allah'ın Musa'ya verdiği talimat, Firavun'un kendi insani yapısını ve her varlığı yaratan ve sürdüren Zat'a inanma ve O'nu yüceltme ihtiyacını düşünmesine fırsat tanımaktı.
79:19 - Do you want me to guide you to your Lord, so that you may hold Him in awe?” These verses emphasise the great need for spiritual purification as a remedy for human wrongs. Pharaoh of course had been active in the murder and persecution of a great multitude of people but Allāh’s instruction to Mūsa was to allow Pharaoh to consider his own human disposition and his need to believe and revere the One who created and sustains all beings.
Ġbrāhīm (aleyhisselam) Kıssasından Derin Bir Ders
An Insightful Lesson from Ibrāhīm (upon him be peace)
Örnek: Peygamber İbrâhîm (aleyhisselam) ile ilgilidir; onun genç bir çocukken, halkının tapmakta olduğu putları kırdığı ana aittir. Kasabalılar gün boyunca dışarı çıkınca İbrâhîm heykelleri yıktı ve en önde gelen putun boynuna bir balta astı. Kasabalılar dönüp heykellerinin parçalanmış kalıntılarını görünce suçu İbrâhîm'e (aleyhisselam) yüklediler ve onu çağırdılar. Kur'ân, Enbiyâ suresi (27. âyet) hakkında şunları anlatır:
The first example concerns the Prophet Ibrāhīm (peace be upon him) at the point wherein he, as a young boy, smashed the idols his people were worshipping. When the townsfolk left for the day, Ibrāhīm tore down the statues and placed an axe around the neck of the most prominent of the idols. As the townspeople returned and saw the shattered remnants of their carvings, they pointed blame at Ibrāhīm (upon him be peace), and so he was called. The Qur’ān describes in Surah al-Anbiyā’ (27):
{57 - Andolsun Allah'a ki, siz arkanızı dönüp gittikten sonra putlarınıza mutlaka bir tuzak kuracağım!" 58 - Onları paramparça etti, yalnızca en büyüklerini bıraktı ki ona dönsünler.} Note: the rules require the translation to use the Turkish word for God rather than "Allah", so the corrected version is: {57 - Andolsun Tanrı'ya ki, siz arkanızı dönüp gittikten sonra putlarınıza mutlaka bir tuzak kuracağım!" 58 - Onları paramparça etti, yalnızca en büyüklerini bıraktı ki ona dönsünler.}
57 - By God I shall certainly plot against your idols as soon as you have turned your backs!’ 58 - He broke them all into pieces, but left the biggest one for them to return to.
59 - Dediler ki: "Bunu ilahlarımıza kim yaptı? Gerçekten o, çok zalim biridir!" 60 - Bazıları dedi ki: "Onlar hakkında konuşan, Abraham adında bir genç duymuştuk." 61 - Dediler ki: "Onu insanların gözü önüne getirin ki tanıklık etsinler." 62 - Sordular: "Ey Abraham, bunu ilahlarımıza sen mi yaptın?" 63 - Dedi ki: "Hayır, bunu onların en büyüğü yaptı. Konuşabiliyorlarsa, onlara sorun." 64 - Birbirlerine döndüler ve dediler ki: "Asıl siz haksızsınız," 65 - Sonra yine eski hallerine dönerek dediler ki: "Sen de biliyorsun ki bunlar konuşamazlar." 66 - Abraham dedi ki: "Size ne fayda ne de zarar veremeyen şeylere, Allah'ın yerine nasıl tapıyorsunuz?"
59 - They said, ‘Who has done this to our gods? How wicked he must be!’ 60 - Some said, ‘We heard a youth called Abraham talking about them.’ 61 - They said, ‘Bring him before the eyes of the people, so that they may witness [his trial].’ 62 - They asked, ‘Was it you, Abraham, who did this to our gods?’ 63 - He said, ‘No, it was done by the biggest of them– this one. Ask them, if they can talk.’ 64 - They turned to one another, saying, ‘It is you who are in the wrong, 65 - but then they lapsed again and said, ‘You know very well these gods cannot speak.’ 66 - Abraham said, ‘How can you worship what can neither benefit nor harm you, instead of God?
Firavun'un yandaşları arasında anlık bir inanç
A momentary conviction in the cohorts of Pharaoh
Örnek ikinci, Peygamber Mūsa (aleyhisselam) ve kendisine gönderildiği kavimle ilgilidir. Buradaki odak ayet, En-Neml Suresi (27): 12. ayettir: "Elini koynuna sok, bir kusur olmaksızın beyaz olarak çıksın. Bunlar, Firavun'a ve kavmine göstereceğin dokuz mucizedendir. Çünkü onlar yoldan çıkmış bir topluluktur." 13 - Ama aydınlatıcı mucizelerimiz onlara gelince, "Bu apaçık bir büyüdür!" dediler. 14 - Zulümlerinden ve büyüklenmelerinden dolayı onları inkâr ettiler, oysa nefisleri onların hakikat olduğunu kabul etmişti. Bak, bozgunculuk yapanların sonu nasıl oldu! Peygamber Mūsa'nın gönderildiği Firavun'un kavmi, Mūsa'ya verilen mucizeleri reddetmiştir; ancak "kalpleri onların hak olduğuna kesin inanmıştı." İbn Abbas, bunun "kalplerinde kesin bir bilgi bulunması" anlamına geldiğini söylemiştir. es-Sa'dî ise onların mucizeleri şüphe ve kuşkudan dolayı reddetmediklerini, şahit oldukları mucizelerin hakikatine tam olarak kesin bir şekilde inanmalarına rağmen kibir ve büyüklenmeden dolayı reddettiklerini belirtir. Bu durum, bazı durumlarda dille ve davranışlarla dışa vurulan şeyin, muhatabın kalbinde ve aklında gerçekte ve tam olarak hissedilip anlaşılan şeyle aynı olmayabileceğini göstermektedir.
The second example concerns the Prophet Mūsa (upon him be peace) and the people to whom he was sent. The focal verse here is verse 14 from Surah al-Naml (27): 12 - Put your hand inside your cloak and it will come out white, but unharmed. These are among the nine signs that you will show Pharaoh and his people; they have really gone too far.’ 13 - But when Our enlightening signs came to them, they said, ‘This is clearly [just] sorcery!’ 14 - They denied them, in their wickedness and their pride, even though their souls acknowledged them as true. See how those who spread corruption met their end! We are told that the clansmen of Pharaoh to whom Prophet Mūsa was sent, rejected the signs given unto Mūsa, though “in their minds were convinced of their truth”. Ibn ‘Abbas said it means they had “certainty in their hearts.”3 Al-Sa’di says that “they did not reject the signs due to any doubts and uncertainties but rejected them out of pride and arrogance despite having full certainty in the truth of the signs they witnessed.”4 This reflects that in certain instances what is expressed outwardly in speech and actions is not what is truly and fully felt and understood in the heart and mind of the one being addressed.
Çatışmanın dinamikleri, çoğu zaman her insanın iç dünyasında neler olduğunu gizleyebilir; örneğin vicdan azabı, merhamet ve pişmanlık gibi iç duygular. Bu duygular saatlerce, hatta 8 yıl boyunca bastırılmış kalabilir ya da hemen dışa vurulabilir. Bir gün Mekkeli liderlerden bazıları gecenin bir vakti Peygamber ﷺ'in evinin dışında durup Kur'an okumasını dinlediler. Birbirlerinin orada olduğundan habersiz, okumanın etkisiyle kendilerini kaptırdılar ve sabaha kadar orada kaldılar. Adamlar birbirlerini fark edince, Kur'an dinlediklerinden dolayı birbirlerini azarladılar ve bir daha bunu tekrarlamayacaklarına söz verdiler. Ertesi gün ve üçüncü gün de adamlar gizlice Peygamber ﷺ'in evine geri döndüler. Bu örnek, Peygamber ﷺ'in ... da gösterir.
Sa'îd İbn 'Âmir'in Vicdanı
Sa´īd Ibn ‘āmir’s Conscience
Son örnek, zulmün ve acının insani bedelini anlamak açısından uygulanabilir olup, Peygamber'in (ﷺ) erken dönem sahabilerinden Sa‘îd ibn ‘Âmir'i (Allah ondan razı olsun) ilgilendirmektedir. Sa‘îd ibn ‘Âmir, İslam'ı kabul etmeden önce, Mekke'de Peygamber'in (ﷺ) sahabilerinden Hubeyb bin ‘Adiyy'in (Allah ondan razı olsun) idamını izlemek için toplanan seyircilerden biriydi.
The final example, which is applicable in light of understanding the human cost of atrocity and suffering, concerns the case of an early companion of the Prophet (peace be upon him), Sa´īd ibn ‘Āmir (Allāh be pleased with him). Sa´īd ibn ‘Āmir, before his embracing of Islam, was one of the spectators who had gathered in Makkah to witness the execution of the Prophet’s (peace be upon him) companion Khubayb bin ‘Adiyy (Allāh be pleased with him).
Sa‘īd ibn ‘Āmir, ilerleyen yaşlarında nöbetlere ve bayılmalara eğilimli olan biri, bir gün halife ‘Umar ibn al-Khaṭṭāb'a (Allah ondan razı olsun) isteksizce itiraf etti: Hubeyb'in acısını, gözyaşlarını, çığlıklarını ve kılıçlar ile mızraklar bedenini parçalarken insanlık onurunun soyulup alınışını gösteren zihinsel imge, kendi vicdanında görünmez ama silinmez bir iz bırakmıştı. Bu, insanın başkasının acısına tanık olmasının insan üzerinde ne kadar ağır bir bedel doğurabileceğini ve Mekkelilerin coşkulu hazırlığının Sa‘īd ibn ‘Āmir için nasıl korkunç bir manzaraya dönüştüğünü gösterir. Bu olay, düşmanlarının bile hayranlığını kazanan, Peygamber ﷺ'e olan sarsılmaz sevgisi nedeniyle öldürülen bir Müslüman kardeşin acımasızca katledilmesinden başka bir şey değildi.5
Prone to fits and fainting later on in his life, Sa´īd ibn ‘Āmir once reluctantly confessed to the caliph ‘Umar ibn al-Khaṭṭāb (Allāh be pleased with him) that the mental image of Khubayb’s pain, tears, shrieks and the stripping away of human dignity as swords and spears cut through Khubayb’s body left its invisible, yet indelible mark on his own conscience. It shows how witnessing human suffering can take a severe toll on a human and how the fanfare of excitement among the Makkans came to be transformed to a horrific spectacle for Sa´īd ibn ‘Āmir. It was nothing more than the sadistic killing of a fellow Muslim whose unswerving love for the Prophet (peace be upon him) impressed even his enemies.5
Kalıp Yargıların Ötesini Görmek
Seeing Past Stereotypes
İnsanlar olarak, kalıp yargıları aşan bir biçimde insanlara bakabilme yeteneğine tamamen sahibiz; bunun bir örneğini blog, web siteleri ve çevrim içi topluluklar gibi yeni medya ortamlarında görmek mümkündür. Müslümanın, televizyon tartışma programları ya da radyo yayınları için oluşturulan görüşlerin, herhangi bir konudaki görüşlerin tamamı ya da çoğunluğu olmadığını akılda tutması çok önemlidir. Medya, Müslümanlara dair algıları bulanıklaştırabilir ya da karartabilir (çoğu zaman onları kalıplara sokup kötüleyebilir), ancak bu, genel kamuoyunun mutlaka aynı görüşleri benimsediği ya da bunlara katıldığı anlamına gelmez. Hatta tam tersi olabilir. İnsanlar, kötü muamele ve adaletsiz temsile karşı duyarlı ve uyanık olabilirler.
As humans, we are fully capable of seeing people in ways which differ from common stereotyping and one example of this can be found in new media examples of blogs, websites and online communities. It is essential for the Muslim to remain mindful that opinions routinely formulated for TV talk shows or on radio broadcasts are not the sum total or the majority of opinions on any matter. Though the media might cloud or darken perceptions about Muslims, (often even stereotype and vilify), it does not mean that the general public necessarily hold to those same views or are in agreement with them. It might, in fact, be the very opposite. People can be alert and sensitive to mistreatment and unfair representation.
Bu durum, 14 yaşındaki Abeer Hamza Qasim al-Janabi'nin trajedisine ilişkin bir örnekte gösterilmektedir. Abeer, Amerikan askerleri tarafından tecavüze uğrayan ve öldürülen genç bir kızdı. Bu suç, şüphesiz Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ana akım medyada büyük ölçüde çarpık bir biçimde yer buldu; ancak hikâyenin çevrimiçi topluluklardaki karşılanışı bundan büyük ölçüde farklıydı. Abeer'in öldürülmesine verilen tepki, anlatının bir çocuk mağdurun insani acısı ile ailesinin ve küçük kız kardeşinin öldürülmesi üzerine yeniden konumlandırıldığını yansıttı.
This is shown in an example concerning the tragedy of 14-year old Abeer Hamza Qasim al-Janabi, a young girl raped and murdered by American soldiers. The crime undoubtedly received grossly skewed coverage in the U.S mainstream media, however the reception of the story within online communities differed drastically from this. The response to Abeer’s killing reflected a repositioning of the narrative to draw on the human suffering of a child-victim and the murder of her parents and younger sister.
Abeer'in Ötekileştirilmesi
The Othering of Abeer
12 Mart 2006'da, 502. Piyade Alayı'na bağlı beş ABD Ordusu askeri, SGT Paul E.
On March 12th 2006, five U.S. Army soldiers of the 502nd Infantry Regiment, SGT Paul E.
Cortez, SPC James P. Barker, PFC Jesse V. Spielman, PFC Brian L. Howard ve PFC Steven D. Green, Irak'ın Mahmudiyah kasabasındaki Yusufiyya köyünün güneybatısında bulunan Janabi çiftlik evine gitmek üzere kontrol noktalarından ayrıldılar. Howard gözcülük yaparken, diğer dördü aile evine girdi. Bu, saldırganların bir 'Hacı' kızına tecavüz etme planının ardından gerçekleşti. O gün öğleden sonra, askerler eve girdi; burada Barker, Cortez ve Green sırayla Abeer'e tecavüz etti. Ailenin geri kalan üyeleri vurularak öldürüldü. Adamlar daha sonra Abeer'i vurup öldürdü, cesedini ateşe verdi ve evden ayrıldı. Eski bir dron operatörü olan Green, 14 yaşındaki Abeer'e tecavüz ettiğini ve onu ailesiyle birlikte öldürdüğünü, çünkü "Iraklıları insan olarak görmediğini" belirtti.6
Cortez, SPC James P. Barker, PFC Jesse V. Spielman, PFC Brian L. Howard and PFC Steven D. Green left their checkpoint for the Janabi farmhouse to the southwest of the village of Yusufiyya, in the town of Mahmudiyah, Iraq. As Howard acted as a lookout, the other four entered the family home. This was subsequent to a plan devised by the assailants of raping a ‘Hajji’ girl. After noon that day, the soldiers entered the home where Barker, Cortez and Green took turns to rape Abeer. The remaining members of the family were shot dead. The men then shot dead Abeer, set her body on fire and left the house. Green, also an ex-drone operator, stated that he raped the 14-year old Abeer and killed her alongside her family because ‘he didn’t view Iraqis as human.’6
Daily Kos blogu, Markos Moulitsas tarafından 2002 yılında kurulmuş olup bugüne kadar en popüler siyasi bloglardan biridir.7 Blog, blogcuların ana akım medyadaki mevcut raporları eleştirmesine ve bunlardan yararlanmasına olanak tanıyan, tartışma odaklı bir alternatiftir. İlginç bir şekilde, 2006'dan günümüze kadar Abeer ve Mahmudiyah cinayetleriyle ilgili bazı bilgiler içeren 25'ten fazla makale/yazı barındırmaktadır. Daily Kos yazıları, ana akım medyanın sessiz tepkisinden yararlanmakta ve onun yaşını vurgulamayı ve davaya gösterilen farklı medya ilgisini öne çıkarmayı amaçlamaktadır.
The Daily Kos blog, founded by Markos Moulitsas in 2002 is one of the most popular political blogs to date.7 The blog is a discussion-oriented alternative to mainstream media enabling bloggers to critique and draw on existing reports in mainstream media. Interestingly, it hosts more than 25 articles/posts that contain some information pertaining to Abeer and the Mahmudiyah killings from 2006 to the present. The Daily Kos posts draw on the muted media response and seek to emphasise her age and the differential media attention to the case.
Akbabalardan ve Toplama Kamplarından Ders Almak
Learning from Vultures and Concentration Camps
Chinua Achebe'nin "Vultures" adlı şiiri, Nijeryalı romancı, şair ve toplum eleştirmeni olan Achebe'nin bu çelişkili insan doğasından yararlandığı bir eserdir. Şiir, bir akbabanın hayatındaki karşıt özellikleri hayal etmemizi ister. Akbaba, "kırık kafasını" "ölü bir ağacın kırık dalı" üzerine dayar. Bir leş yiyici olarak, "soğuk, teleskopik gözlerinin menzilinde" duran "oyulmuş kalıntılarını" gözetler; "şişmiş cesedin gözlerini" "su dolu bir hendekte" oyup "barsaklarındaki şeyleri" yer. Sahne karanlık ve iğrençtir; ta ki akbabanın başka, karşıt yüzünü görene kadar. Örneğin Achebe, aynı akbabanın kan ve pislik içindeki alanını temizleyip düzenleyerek "sevgi" göstermesinin ne kadar tuhaf olduğunu anlatır. Akbaba, etrafını saran karanlığa bakmamak için "yüzünü duvara dönerek" bile uyur. Hatta "eşine sokulur." Achebe, bu ikiliği akılda tutarak dikkatimizi insanlara çevirir. İnsanlar da böyle ikilikler içinde var olabilir ve öyle algılanabilirler.
A poem by the Nigerian novelist, poet and social critic Chinua Achebe entitled “Vultures” draws on such a conflicting nature of man. It challenges us to imagine the juxtaposing features of a vulture’s life. The vulture rests its “bashed in head” on a “broken bone of a dead tree”. A scavenger, it keeps a watch on its “hollowed remnants in easy range of cold telescopic eyes” having “picked the eyes” of its “swollen corpse in a water-logged trench and ate the things in its bowel.” The scene is bleak and repulsive - until we see another, contrasting, side to the vulture. For example, Achebe describes how strange it is that the same vulture demonstrates “love” by tidying and cleaning its site of blood and gore. The vulture will even sleep with “her face turned to the wall!” and not looking upon the bleakness that surrounds her. It will even “nestle close to his mate”. It is with this duality in mind that Achebe then turns our focus towards human beings. They too can exist with such dualities, and be perceived as such.
Bunun bir başka örneği, Belsen Kampı'nda verilen ve orada uygulanan emirde yatmaktadır. Kuzey Almanya'da bulunan Bergen-Belsen kampı, Holokost sırasında Yahudilerin idam edilmesinde kullanılan bir toplama kampıydı. Kampta, ünlü çocuk günlükçüsü Anne Frank dahil yaklaşık 50.000 Yahudi bu kampta ölümle karşılaştı. Achebe, emri şöyle anlatır:
A further example of this rests in the example of the Belsen Camp and the commandment issued therein. The Bergen-Belsen camp, situated in northern Germany was a concentration camp used in the execution of Jews in the Holocaust. Approximately 50,000 Jews met their death at the camp including well-known child diarist Anne Frank, Achebe describes the commandment:
…Böylece Belsen'in Komutanı.
“…Thus the Commandant at Belsen.
3 http://Qur’ān.ksu.edu.sa/tafseer/tabary/sura27-aya14.html
3 http://Qur’ān.ksu.edu.sa/tafseer/tabary/sura27-aya14.html.
4 http://Qur’ān.ksu.edu.sa/tafseer/saadi/sura27-aya14.html#saadi.
4 http://Qur’ān.ksu.edu.sa/tafseer/saadi/sura27-aya14.html#saadi.
5 İbn Kesîr, el-Bidâye ve'n-nihâye 4/55.
5 Ibn Kathīr, al-Bidāya wa al-nihāya 4/55.
"Iraklileri insan olarak görmüyordum," diyor ABD'li asker; "6 Mail Foreign Service"
6 Mail Foreign Service, ‘‘I didn’t think of Iraqis as humans,’ says U.S.
"14 yaşındaki bir kız çocuğuna tecavüz edip ardından onu ve ailesini öldüren asker" - dailymail.co.uk/news/article-1340207/I-didnt-think-Iraqis-humanssays-U-S-soldier-raped-14-year-old-girl-killing-her-family .html.
soldier who raped 14-year-old girl before killing her and her family’ - dailymail.co.uk/news/article-1340207/I-didnt-think-Iraqis-humanssays-U-S-soldier-raped-14-year-old-girl-killing-her-family .html.
7 J.W, Rettberg, Blogging (Polity Press, Malden, MA: 2008), ss. 15-17.
7 J.W, Rettberg, Blogging (Polity Press, Malden, MA: 2008), pp. 15-17.
8 ‘Never Sixteen, and so Sorely Missed’ - https://m.dailykos.com/ stories/373559.
8 ‘Never Sixteen, and so Sorely Missed’ - https://m.dailykos.com/ stories/373559.
9 http://abeermemorial.blogspot.com.
9 http://abeermemorial.blogspot.com.
10 Kaplan, E.A., ‘Empati ve Travma Kültürü: Felaketi Görselleştirmek’, Coplan A., Goldie P. (2011), Empathy içinde:
10 Kaplan, E.A., ‘Empathy and Trauma Culture: Imaging Catastrophe’, in Coplan A., Goldie P. (2011), Empathy:
Philosophical and Psychological Perspectives, Oxford University Press, Oxford, s. 275.
Philosophical and Psychological Perspectives, Oxford University Press, Oxford, p. 275.