پورتنۍ یادونه شوې د حدیثونو دا ویش د یوې ځانګړې روایت د صحت د ټاکلو لپاره لوی رول لري. ابن الصلاح په خپل کتاب کې شپیته‌پنځه اصطلاحات ذکر کړي، چې له هغو څخه دېرش‌دری پورته بحث شوي دي. دوه نور ډولونه چې ابن الصلاح یې نه دي ذکر کړي، یعنی معلّق او متواتر، له نورو سرچینو څخه بحث شوي دي. پاتې دوه‌څلویښت ډولونه په لنډ ډول په لاندې ډول راځي، چې د روایتونو ترمنځ توپیر نور هم ښه څرګندوي.

The above-mentioned classification of ahadith plays a vital role in ascertaining the authenticity of a particular narration. Ibn al- Salah mentions sixty-five terms in his book, of which twenty-three have been discussed above. Two further types not included by Ibn al-Salah, mu'allaq and mutawatir, have been dealt with from other sources. The remaining forty-two types follow in brief, which help further distinguish between different types of narrations.

1. د اعتبار، متابعہ او شواہدو پوهه۔ محدثین تل د هغه حدیث د تقویت لپاره ملاتړ پلټي چې یوازې یوه سرچینه یې روایت کړې وي؛ دغه څیړنه «اعتبار» بلل کیږي۔ که د یو ځانګړي حدیث لپاره ملاتړی روایت ونه موندل شي، نو هغه «فرد مطلق» یا «غریب» اعلان کیږي۔ مثلاً که یو حدیث د دې سند له لارې روایت شي: حماد بن سلمہ ← ایوب ← ابن سیرین ← ابوهریرہ ← نبي کریم ﷺ، نو څیړنه کیږي چې آیا بل معتبر راوي هم له ایوب څخه روایت کړی دی؛ که داسې وي، دې ته «متابعہ تامہ» (بشپړه متابعت) ویل کیږي؛ که نه وي، نو له ابن سیرین څخه د ایوب پرته بل راوي لټول کیږي: که وموندل شي، دې ته «متابعہ قاصرہ» (ناقصه متابعت) ویل کیږي۔ متابعت د سند پورې اړه لري، یعنې همغو راویانو نورې روایتونه؛ خو هغه روایت چې د اصلي حدیث متن (معنا) ملاتړ کوي، که څه هم بل بالکل مختلف سند له لارې وي، «شاہد» (شاهد) بلل کیږي۔ 85۔

1. Knowledge of i'tibar ("consideration"), mutaba'ah ("follow-up") and shawahid ("witnesses"). Traditionists are always in search of strengthening support for a hadith which is reported by one source only; such research is termed i'tibar. If a supporting narration is not found for a particular hadith, it is declared as fard mutlaq (absolutely singular) or gharib. For example, if a hadith is reported through the following isnad: Hammad b. Salamah - -- Ayyub --- Ibn Sirin --- Abu Hurairah --- the Prophet (may Allah bless him and grant him peace), research would be done to ascertain whether another trustworthy reporter has narrated it from Ayyub; if so, it will be called mutaba'ah tammah (full follow-up); if not, a reporter other than Ayyub narrating from Ibn Sirin would be sought: if so, it will be called mutaba'ah qasirah (incomplete follow-up). Whereas mutaba'ah applies to the isnad, i.e. other narrations from the same reporters, a narration which supports the text (meaning) of the original hadith, although it may be through a completely different isnad, is called a shahid ("witness").85.

2. افراد (منفرد روایات)

2. Afrad (singular narrations).

۳. د منلې وړ راوي لپاره اړین کردار ډول

3. The type of character required in an acceptable reporter.

4. د حدیث د اوریدلو طریقې، او د احادیثو د ترلاسه کولو بېلابېل ډولونه

4. The way a hadith is heard, and the different ways of acquiring ahadith.

5. د حدیث لیکل کیدل او د پیسکتیشن نښې

5. How a hadith is written, and punctuation marks used.

۶. د حدیث د روایت طریقه

6. The way a hadith is reported.

۷۔ د حدیث بیانوونکو لپاره ضروري اخلاق

7. The manners required in traditionists.

۸. د حدیث د زده‌کوونکو لپاره اړین ادبونه

8. The manners required in students of Hadith.

۹۔ د عالي یا نازل سند پیژندنه (يعني هغه سند چې د راویانو شمېر یې لږ یا ډیر وي).

9. Knowledge of a higher or lower isnad (i.e. one with less or more reporters respectively).

10. د ګرانو لغاتو پیژندنه

10. Knowledge of difficult words.

۱۱۔ د منسوخو احادیثو علم۔

11. Knowledge of abrogated ahadith.

۱۲. د متن یا سند د الفاظو د بدلون علم

12. Knowledge of altered words in a text or isnad.

13. د متضاد احادیثو علم

13. Knowledge of contradictory ahadith.

۱۴. د اسناد کې د اضافو معرفت (یعنی د یوه اضافي راوي د نوم داخلولو سره).

14. Knowledge of additions made to an isnad (i.e. by an inserting the name of an additional reporter).

۱۵. د مرسل حدیث یو پټ ډول پیژندل۔

15. Knowledge of a well-concealed type of mursal hadith.

۱۶۔ د صحابه کرامو علم۔

16. Knowledge of the Companions.

۱۷۔ د تابعینو علم۔

17. Knowledge of the Successors.

د ځوانو راویانو څخه د مشرو راویانو د روایت پیژندنه

18. Knowledge of elders reporting from younger reporters.

۱۹. د هغو راویانو علم چې عمر یې یو شان وي او یو د بل څخه روایت کوي۔

19. Knowledge of reporters similar in age reporting from each other.

د راویانو ترمنځ د ورور او خور پیژندنه

20. Knowledge of brothers and sisters among reporters.

۲۱. د پلرانو څخه د زامنو له لارې د روایت زده کول۔

21. Knowledge of fathers reporting from their sons.

د پلرونو څخه د زامنو د روایت پوهه

22. Knowledge of sons reporting from their fathers.

۲۳. د هغو قضیو پېژندنه چېرې چې مثلاً دوه راویان د یوه تن له لارې روایت کوي، یو یې د خپل ژوند په لومړیو کې او بل یې د ژوند په پای کې؛ په داسې حالاتو کې د دواړو راویانو د وفات نیټې به خورا مهمې وي.

23. Knowledge of cases where e.g. two reporters report from the same authority, one in his early life and the other in his old age; in such cases the dates of death of the two reporters will be of significance.

د داسې راویانو پیژندنه چې له هغوی څخه یوازې یو کس روایت کړی وي۔

24. Knowledge of such authorities from whom only one person reported.

25. د داسې راویانو پیژندنه چې د یو شمیر نومونو او لقبونو په نوم یادیږي.

25. Knowledge of such reporters who are known by a number of names and titles.

د صحابه کرامو په ځانګړې توګه او راویانو په عمومي توګه د ځانګړو نومونو پیژندل

26. Knowledge of unique names amongst the Companions in particular and the reporters in general.

۲۷. د نومونو او کنیو (کنیه) پیژندنه۔

27. Knowledge of names and by-names (kunyah).

د هغو راویانو کنیو پیژندنه چې یوازې د نوم په توګه پیژندل شوي

28. Knowledge of by-names for reporters known by their names only.

۲۹۔ د محدثینو د لقبونو علم (علم الألقاب)

29. Knowledge of nicknames (alqab) of the traditionists.

۳۰۔ د مؤتلف او مختلف علم (هغه نومونه چې په لیکلو کې ورته وي مګر په تلفظ کې توپیر ولري)، لکه: کُرَیز او کُرَیظ۔

30. Knowledge of mu'talif and mukhtalif (names written similarly but pronounced differently), e.g. Kuraiz and Kariz.

31. د متفق او مفترق علم (هغه نومونه چې ورته وي خو هویتونه یې توپیر لري)، لکه "حنفي": دوه راویان دي چې دې نوم سره یادیږي؛ یو د خپل قبیلې بنو حنیفه له امله، او بل د یوې ځانګړې مذهب (د فقهې د فکري مکتب) ته د نسبت له امله.

31. Knowledge of muttafiq and muftariq (similar names but different identities), e.g. "Hanafi": there are two reporters who are called by this name; one because of his tribe Banu Hanifah; the other because of his attribution to a particular Madhhab (school of thought in jurisprudence).

۳۲. هغه نومونه چې دواړه پورتنۍ ډولونه یې په ځان کې راګرځوي.

32. Names covering both the previous types.

33. هغه نومونه چې ورته ښکاري خو د پلار د نوم د توپیر له امله توپیر لري، د بېلګې په توګه: یزید بن الاسود او الاسود بن یزید.

33. Names looking similar but they differ because of the difference in their father's names, e.g. Yazid b. al-Aswad and al-Aswad b. Yazid.

۳۴۔ د پلار پرته نورو ته منسوب نومونه، لکه اسماعیل بن امیه؛ په دې حالت کې امیه د مور نوم دی۔

34. Names attributed to other than their fathers, e.g. Isma'il b. Umayyah; in this case Umayyah is the mother's name.

د داسې لقبونو پیژندل چې معنا یې د هغو څه معنا نه وي چې بڼه یې ښکاري، لکه ابو مسعود البدري، نه له دې امله چې هغه د بدر جنګ ته حاضر شوی و، بلکه له دې امله چې هغه هلته اوسیدلی و؛ معاویه بن عبدالکریم الضال (یعنی ګمراه)، نه د عقیدې له امله، بلکه له دې امله چې هغه د مکې سفر کې لاره ورک کړه؛ او عبدالله بن محمد الضعیف، نه د حدیث په روایت کې د هغه د اعتبار له امله، بلکه د ضعیف جسم له امله.

35. Knowledge of such titles which have a meaning different from what they seem to be, e.g. Abu Mas'ud al-Badri, not because he witnessed the battle of Badr but because he came to live there; Mu'awiyah b. 'Abdul Karim al- Dall ("the one going astray"), not because of his beliefs but because he lost his way while travelling to Makkah; and 'Abdullah b. Muhammad al-Da'if ("the weak"), not because of his reliability in Hadith, but due to a weak physique.

د مبهم راویانو علم د دوی د نومونو په معلومولو سره

36. Knowledge of ambiguous reporters by finding out their names.

۳۷۔ د راویانو د زیږون او وفات د نیټو پیژندل۔

37. Knowledge of the dates of birth and death of reporters.

۳۸. د ثقه او ضعیف راویانو پیژندنه۔

38. Knowledge of trustworthy and weak reporters.

۳۹۔ هغه معتبر راویانو پیژندنه چې په زړوالي کې یې حافظه خرابه شوه او ګډوډ شول۔

39. Knowledge of trustworthy reporters who became confused in their old age.

د ځانګړي دورې د معاصرو پوهه

40. Knowledge of contemporaries in a certain period.

۴۱. د آزاد شوو غلامانو (موالي) علم د راویانو په منځ کې

41. Knowledge of free slaves (mawali) amongst the reporters.

42. د راویانو د وطنونو او د کورنیو ښارونو پوهه86

42. Knowledge of the homelands and home towns of reporters.86