لاندې د حدیث اصلي ډولونه مهم دي:

The following principal types of hadith are important:

• مرفوع - "بلند شوی": د پیغمبر ﷺ څخه روایت، لکه یو راوی (که صحابی وي، تابعي وي یا بل څوک) وایي، "د الله رسول ﷺ وفرمایل ..." مثال، د صحیح بخاري لومړۍ حدیث داسې دی: البخاري === الحميدي عبدالله بن الزبير === سفيان === يحيى بن سعيد الأنصاري === محمد بن إبراهيم التيمي === علقمة بن وقاص الليثي، هغه وویل: ما د عمر بن الخطاب ﷺ دا خبره واورېده چې په منبر باندې وو، "ما د الله رسول ﷺ دا وفرمایل: د عملونو اجر د نیتونو پورې تړلی دی، او هر څوک هغه اجر ترلاسه کوي چې هغه یې نیت کړی وي؛ نو هغه څوک چې د دنیا د ګټې یا د یوې ښځې د ودونې لپاره هجرت وکړ، د هغه هجرت هماغه څه ته دی چې هغه یې نیت کړی."

• Marfu' - "elevated": A narration from the Prophet (may Allah bless him and grant him peace), e.g. a reporter (whether a Companion, Successor or other) says, "The Messenger of Allah said ..." For example, the very first hadith in Sahih al-Bukhari is as follows: Al- Bukhari === Al-Humaidi 'Abdullah b. al-Zubair === Sufyan === Yahya b. Sa'id al-Ansari === Muhammad b. Ibrahim al-Taymi === 'Alqamah b. Waqqas al-Laithi, who said: I heard 'Umar b. al- Khattab saying, while on the pulpit, "I heard Allah's Messenger (may Allah bless him and grant him peace) saying: The reward of deeds depends on the intentions, and every person will get the reward according to what he has intended; so whoever emigrated for wordly benefits or for a woman to marry, his emigration was for what he migrated.".

• موقوف - "روکا ہوا": یہ صرف ایک صحابی سے منقول روایت ہے، یعنی اُن کا اپنا قول؛ مثلاً امام البخاری اپنی صحیح میں کتاب الفرائض میں روایت کرتے ہیں کہ ابوبکر، ابن عباس اور ابن الزبیر نے کہا: "دادا باپ کی طرح ہے۔" واضح رہے کہ صحابی کے بعض مخصوص الفاظ عام طور پر کسی حدیث کو، اگرچہ بظاہر وہ موقوف ہو، عملاً مرفوع کے حکم میں لے آتے ہیں، مثلاً درج ذیل الفاظ:

• Mauquf - "stopped": A narration from a Companion only, i.e. his own statement; e.g. al-Bukhari reports in his Sahih, in Kitab al-Fara'id (Book of the Laws of Inheritance), that Abu Bakr, Ibn 'Abbas and Ibn al-Zubair said, "The grandfather is (treated like) a father." It should be noted that certain expressions used by a Companion generally render a hadith to be considered as being effectively marfu' although it is mauquf on the face of it, e.g. the following:

«مونږ ته امر وشو چې ...».

"We were commanded to ...".

موږ څخه منع کړای شوي وو له ...

"We were forbidden from ...".

"مونږ به ... کول".

"We used to do ...".

مونږ به ... ویل/کول چې پداسې حال کې چې د الله رسول ﷺ زموږ په منځ کې و.

"We used to say/do ... while the Messenger of Allah was amongst us.".

« موږ به د فلانی‌ څه شی پروا نه کوله...».

"We did not use to mind such-and-such...".

دا به وویل شو ...

"It used to be said ...".

د سنت له جملې څخه دی چې ...

"It is from the Sunnah to ...".

دا آیت په لاندې حالاتو کې نازل شو: ...

"It was revealed in the following circumstances: ...", speaking about a verse of the Qur'an.

• مَقْطُوع- «بریدل شوی»: د تابعینو یوه روایت، لکه د مسلم په مقدمه کې راغلي چې ابن سیرین (وفات ۱۱۰ هجري) وویل: «دا علم (یعنې حدیث) دین دی، نو په دې پام وکړئ چې خپل دین له چا اخلئ۔»

• Maqtu'- "severed": A narration from a Successor, e.g. Muslim reports in the Introduction to his Sahih that Ibn Sirin (d. 110) said, "This knowledge (i.e. Hadith) is the Religion, so be careful from whom you take your religion.".

د دې درې ډلو د هر یوه حدیث صحت نورو عواملو پورې اړه لري، لکه د راویانو اعتبار، د دوی ترمنځ د سند نوعیت، او نور. په دې سره، پورتنۍ ویش ډیر ګټور دی، ځکه له دې لارې د پیغمبر ﷺ خبرې د صحابه کرامو یا تابعینو له خبرو سمدستي توپیر کیدای شي؛ دا په فقهي بحثونو کې په ځانګړې توګه ګټوره ده.

The authenticity of each of the above three types of hadith depends on other factors such as the reliability of its reporters, the nature of the linkage amongst them, etc. However, the above classification is extremely useful, since through it the sayings of the Prophet (may Allah bless him and grant him peace) can be distinguished at once from those of Companions or Successors; this is especially helpful in debate about matters of Fiqh.

امام مالک کی الموطأ، جو احادیث کے ابتدائی مجموعوں میں سے ایک ہے، میں ان اقسام کی احادیث کا تقریباً متوازن تناسب پایا جاتا ہے، نیز مرسل احادیث بھی ہیں (جن پر بعد میں بحث کی جائے گی)۔ ابوبکر الأبھری (وفات 375ھ) کے مطابق، الموطأ میں درج ذیل احادیث شامل ہیں:

Imam Malik's Al-Muwatta', one of the early collections of hadith, contains a relatively even ratio of these types of hadith, as well as mursal ahadith (which are discussed later). According to Abu Bakr al-Abhari (d. 375), Al- Muwatta' contains the following:

د ۶۰۰ مرفوع احادیثو

l 600 marfu' ahadith.

ل ۶۱۳ موقوف احادیث۔

l 613 mauquf ahadith.

l 285 maqṭūʿ aḥādīth, and.

l 285 maqtu' ahadith, and.

l 228 مرسل احادیث؛ مجموعاً 1726 احادیث۔6۔

l 228 mursal ahadith; a total of 1726 ahadith.6.

په نورو ټولګو کې، نسبتاً ډیر موقوف او مقطوع احادیث د ابن ابي شیبه (د ۲۳۵ هـ وفات) المصنف، د عبدالرزاق (د ۲۱۱ هـ وفات) المصنف، او د ابن جریر (د ۳۱۰ هـ وفات)، ابن ابي حاتم (د ۳۲۷ هـ وفات) او ابن المنذر (د ۳۱۹ هـ وفات) تفسیرونو کې موندل کیږي۔7

Among other collections, relatively more mauquf and maqtu' ahadith are found in Al-Musannaf of Ibn Abi Shaibah (d. 235), Al-Musannaf of 'Abd al- Razzaq (d. 211) and the Tafsirs of Ibn Jarir (d. 310), Ibn Abi Hatim (d. 327) and Ibn al-Mundhir (d. 319).7