د قرآن مجید په تفسیر کې د انسان د جنین د پیدایښت بله مرحله دا ده چې هډوکي د غوښې په جامه پټیږي۔ کلمه "کسوه" د پټولو، جامه اغوستلو، ځان پټولو او پوښاک اغوستلو معنا لري. همدارنګه دې کلمې معنا د ځوړند کولو، لمنې ته اچولو، مخ کې کېدو، پوښ ورکولو او بکس کې اچولو هم ده. د دې کلمې نورې تشریحات دادي: د یو شي په څېر ښکاره کول، ځانګړې ډول پټول، ایښودل، بل کې ننوتل، او داسې ښکاره کول چې ګویا بل شی دی۔ کلمه "لحم" د غوښې، ګوښت، یا د غوښې یوه ټوټې معنا لري۔

The next stage in the qur’anic description of the development of the human embryo is clothing the bones with flesh. The word kasauna means: to clothe, to dress, to garb and to attire. It also carries the meanings of: to hang, to drape, to face, to line and to case. Further interpretations of the word include: to incase, to cover, to put, to slip and to give the appearance of and make look like.79 The word lahm means flesh, meat, or a piece of flesh or meat. 80 81

د قرآن کریم په کارول شوو هغو الفاظو چې د دې مرحلې بیانوي، د اوسنۍ ایمبریالوژۍ سره په حیرانوونکي ډول ورته والی لري. کلمه "کسونا" د مایوبلاستونو د کډوال کیدو او راټولیدو معنا لري، چې دوی په پشا او ښې لورې عضلاتي ډلو کې منظم کیږي او وده کوونکي هډوکي شاوخوا یې راټولیږي. دا فزیولوژیکي پرمختګونه د هغو معنا وو په واسطه روښانه کیږي چې "کسونا" یې لري، لکه: جامې اغوستل، ځان ډکول، پټول او پوښل. "لحم" کلمه یوازې د لاس او پښو عضلاتو پورې محدوده نه ده، بلکه د محوري هډوکي شاوخوا عضلاتي ډلو لپاره هم کارول کیږي.

The words used in the Qur’an to describe this stage are remarkably consistent with modern embryology. The word kasauna denotes the migration and aggregation of the myoblasts which organize into dorsal and ventral muscle masses surrounding the developing skeleton. These physiological developments are illustrated by the meanings kasauna carries, such as: to clothe, to dress, to incase and to cover. The word lahm is not just limited to the limb muscles but also applies to the muscles masses surrounding the axial skeleton.

باري مچيل او رام شرما د پراخيدونکي غږ ډنډ (ليمب) د ډنډيو کنکال په اوږدو کې د عضلاتو د جوړښت پروسه تشريح کوي.

Barry Mitchell and Ram Sharma elucidate the process of muscle formation over the developing limb skeleton:

د اعضا عضلات د لمبو کړۍ (limb bud) په نږدې برخه کې له میوبلاستونو (myoblasts) توپیر پیدا کوي، او ډېر ژر د نخاعي اعصابو (spinal nerves) له ventral rami څخه خپل اعصاب ترلاسه کوي. بیا میوبلاستونه لرې خواته مهاجرت کوي او ډېر ژر د پراخ کیدونکي ډنډونو شاته (dorsal) او مخته (ventral) عضلاتي ډلو په شکل تنظیمېږي، چې وده کوونکی ډنډ شاوخوا وي، او خپل اعصاب هم له ځانه سره وړي.82.

The limb muscles differentiate from myoblasts in the proximal part of the limb bud, and soon receive their innervations from the ventral rami of the spinal nerves. The myoblasts then migrate distally and soon become organized into a dorsal and ventral muscles mass surrounding the developing skeleton, carrying their innervations with them.82.

جان الن او بیورلي کرامر د غږیزو عضلو د جوړښت په اړه داسې تایید کوي: د هډوکو د غضروفي ماډلونو له جوړېدو وروسته، مایوجینيک حجرې، چې اوس مایوبلاستونه شوي دي، د اعضاوو په ځګي او شا اړخونو کې د عضلي ټوټو په جوړولو سره یوځای کیږي. دا عضلي ټوټې، اړوندې برخې، د غړيو د ځوږدونکو (فلکسرونو) او راښکته کوونکو (ایکسټنسرونو) جوړښت کوي. د ګرځنده (روټیټر) عضلې هم جوړې کیږي، نو په دې ډول فلکسرونه او پرونیټرونه یو له بل سره اړیکه لري، او ایکسټنسرونه او سوپینیټرونه هم یو له بل سره اړیکه لري۔83.

John Allen and Beverley Kramer confirm how limb muscles are formed: Soon after the cartilaginous models of the bones have been established, the myogenic cells, which have now become myoblasts, aggregate to form muscle masses on the ventral and dorsal aspects of the limbs. These muscle masses, the relevant compartments, form the flexors and extensors of the joints. Rotator muscles are also formed so that flexors and pronators are related and extensors and supinators are related.83.

د عضلاتو د جوړښت پروسه یوازې د اندامونو پورې محدوده نه ده. کله چې د هډوکو ڇوکاټ ځای پر ځای شي، نو عضلات د وده کوونکي هډوکو شاوخوا جوړیدل پیل کوي. د بیلګې په توګه، ایمبریولوژیست بروس کارلسن په ګوته کوي چې د مخ عضلات هغه وخت جوړیږي چې د مخ بنسټیز هډوکي جوړښت منځ ته راځي.84

The process of muscular formation is not just limited to the limbs. Once the skeletal framework is in place, muscles start to form around the developing skeleton. For example, embryologist Bruce Carlson highlights how the facial musculature forms once the basic facial skeletal structure takes place.84

کاسانا او لحم (د دې مرحلې کلیدي اصطلاحات): د پراختیا کونکي لاس او محوري ډزې شاوخوا د عضلي حجرو تګ او یوځای کیدل، ترڅو عضلې، زړې ځړونه او نښلونکی نسج جوړ شي.

Kausana and lahm (the key words in this stage): the migration and aggregation of the muscles cells around the developing limb and axial skeleton, to form muscles, tendons and connective tissue.

د اسلامي تاریخ لیکونکي تصدیق کوي چې پیغمبر محمد ﷺ دا مطلب د یوناني فیلسوف ارسطو څخه غلا کړی و۔ ارسطو وايي: "د هډوکو شاوخوا، او دوی سره د نازکو ریښتیني تارونو په واسطه تړل شوي، غوښني برخې وده کوي، چې د دې لپاره هډوکي شتون لري." دا ويना د قرآن په دې خبرې سره سمون لري چې: {بیا مونږ هډوکو ته غوښه واغوستله}۔

Academic historians attest the Prophet Muhammad ﷺ plagiarised this stage from the Greek Philosopher Aristotle. Artistotle’s following statement “Round about the bones, and attached to them by thin fibrous brands, grow fleshy parts, for the sake of which the bones exist”85 seems to correlate with the qur’anic statement “then we clothed the bones with flesh”.

په پرتله کولو سره د دې بیانونو څرګنده ده چې قرآن د عضلاتو د جوړښت د پروسې په اړه ژور او دقیق علم ښیي. د میوبلاستونو د «تجمع کېدو» او «په لرې ځای ته مهاجرت کولو» بیان د قرآني ټکي «کسونا» (جامه اغوستل او پوښل) په ذریعه ترسره شوی دی. دا کچه د دقت بیان، سره له دې، د ارسطو په تشریح کې نه ده شامله. باید وویل شي چې د هډوکو شاوخوا میوبلاستونو مهاجرت په syrعادي سترګو نه شي لیدل کېدای. دا حقیقت د قرآن د الهي طبیعت یو تاثر پیدا کوي او دا په ماورايي شیانو د یوې لارښود نښې په توګه د هغه رول تکرار کوي.

In comparing the statements it is clear the Qur’an demonstrates an intimate and detailed knowledge of the process of how muscles are formed. A depiction of the myoblasts ‘aggregating’ and ‘migrating distally’ is made with the qur’anic mention of kasauna (to clothe and incase). This level of detail is not, however, included in Aristotle's description. It must be noted that the migration of the myoblasts surrounding the bones cannot be seen with the naked eye. This fact creates an impression of the Divine nature of the Qur'an and reiterates its role as a signpost to the transcendent.

په دې دواړو څرګندونو کې د ورته والي له کبله یو په زړه پوری او مهم لید لوری اخیستای شي. د قرآن د اصالت د نفي پر ځای، دا د هغو دعوو د رد کولو کار کوي چې وايي گویا پیغمبر محمد ﷺ د ارسطو څخه نقل کړی دی. پدې کې لومړی پوښتنه ذهن ته راځي: که پیغمبر ﷺ د ارسطو له کارونو اخیستي وای، نو ولې قرآن یوازې سم معلومات لري او د ارسطو غلط معلومات یې شامل نه کړي؟

An interesting and significant perspective can be taken considering the similarities between both these statements. Rather than negate the authenticity of the Qur’an, it serves to dismantle the claims that the Prophet Muhammad ﷺ copied Aristotle. What is primarily brought to mind is the question of how, if the Prophet ﷺ is supposed to have taken from Aristotle’s work, is it the Qur’an only contains the correct information and refused to include Aristotle’s incorrect information?

اس سوال کو مزید ہمیں ایک بار پھر دیکھتے ہوئے، سرقہ کے نظریے کے ساتھ کچھ مسائل سامنے آتے ہیں، جو لازمی طور پر قرآن کی ساکھ اور صداقت کو ثابت کرتے ہیں۔ مثال کے طور پر، ہم اس بات کی کیا وضاحت کریں گے کہ نبی ﷺ نے ارسطو کے اس نظریے کو اختیار نہیں کیا کہ نر جنین رحم کی بائیں جانب اور مادہ جنین رحم کی دائیں جانب پیدا ہوتا ہے؟ 86 یا یہ حقیقت کہ قرآن میں ارسطو کا وہ ردشدہ اور غلط طور پر لاگو کیا گیا نظریہ بیان نہیں ہوا کہ مرد کا مادہ منویہ عورت کے حیضی خون کے ساتھ مل کر جم کر جنین بنتا ہے؟ اور وہ کیا چیز تھی جس نے قرآن کی جانب سے استقرار کے مرحلے میں حیض کے بجائے نطفہ کی تخصیص کو ممتاز کیا؟ مزید برآں، ارسطو کا یہ عقیدہ تھا کہ بالائی جسم نچلے جسم سے پہلے بنتا ہے: اب جسم کا بالائی حصہ جنین کی تشکیل کے دوران سب سے پہلے متعین ہوتا ہے؛ نچلا حصہ وقت گزرنے کے ساتھ نشوونما پاتا ہے۔ 87

In exploring the above question further problems with the plagiarisation thesis are brought to light, which inevitably prove the credibility and authenticity of the Qur'an. For example, how can we explain the Prophet ﷺ not adopting the Aristotelian view that male embryos are generated on the left side of the womb, and female embryos on the right side of the womb? 86 Or the fact that the Qur’an does not mention Aristotle’s discredited and misapplied theory of semen mixing with women’s menstrual blood coagulating to form the embryo? And what caused the distinction between the Qur’an’s specification of nutfah instead of haydh (menstrual blood) during the stage of fertilization? Moreover, Aristotle held the belief that the upper body is formed before the lower body: Now the upper portion of the body is the first to be marked off in the course of the embryo's formation; the lower portion receives its growth as time goes on. 87.

د قرآن کریم کې دا مفهوم نه دی ذکر شوی.

Again, this is a concept the Qur’an does not mention.

که د ارسطو د سرقت ادعا په جدي توګه واخیستل شي، نو یو وروستی پوښتنه باید وکړو: ولې قرآن، په داسې حال کې چې د ارسطو د بیاناتو د ریښتیا یا دروغ ثابتولو لپاره هیڅ علمي لاره نه وه، دا غلط اټکل ځانګړي توګه پریږدي؟ د قرآن ځانګړی انتخاب چې دا پړاو په "ډول اغوستل" سره بیانوي، د مایوبلاسټونو د کډوالي په اړه ژور پوهه غواړي. دا پروسه، چې قرآن په حیرانوونکي ډول ښیي، لکه څنګه چې تشریح شوه، په لوڅ سترګو نه شي لیدل کیدای.

If the claim that Aristotle was plagiarised is to be taken seriously we must ask a final question: why, when there was no scientific way of proving or disproving Aristotle’s statements as true, does the Qur’an choose to specifically omit these wrong conjectures? The Qur’an’s particular choice of the word to describe this stage (to clothe) would require an intimate knowledge of the migration of the myoblasts. This process, remarkably illustrated in the Qur’an, cannot - as explained - be seen with the naked eye.

د قرآن کریم د پیدا کیدونکي انسان د جنین په تشریح باندې نیوکه کونکي وایي چې د «لحم» (غوښه) کلمه تر ټولو سمه کلمه نه ده او د «عضلة» (عضله) کلمه مناسبه ده. دا طرز فکر بې بنسټه دی، ځکه چې «لحم» کلمه خورا جامع ده. دا د عضلاتو او د غوښې نورې برخې لکه نسوج او نرۍ ټوکې هم په معنا کې شاملوي، او دا ټولې په دې مرحله کې دخیلې دي. جان الن او بیورلي کرامر دا مرحله داسې تشریح کوي:

Critics of the qur’anic description of the developing human embryo maintain that the word lahm (flesh) is not the most accurate word to use and the word adlat (muscle) is more appropriate. This approach is insubstantial because the word lahm is far more comprehensive. It includes muscle and other aspects of flesh such as tendons and connective tissue in its meaning, all of which are involved at this stage. John Allen and Beverley Kramer explain this stage:

بالآخر، عضلات او زړې د هډوکو جوړښتونو سره داسې تړلې کیږي چې دوی کولی شي د جوړجونو له لارې خپلې کړنې ترسره کړي.88

Ultimately, the muscles and tendons become attached to the bony structures so that they can produce their actions across the joints.88

دا بیان ثابتوي چې د لحم په اړه منع (ممانعت) بې اغیزې دی. یوازې "غوښه" ټاکل به دې مرحلې کې پیښ کېدونکي کارونو ته د بشپړ تشریح لپاره کافي نه وي.

This statement proves the imposition against lahm to be ineffective. Simply specifying ‘muscle’ would not be comprehensive enough to describe what occurs at this stage

هغه کسان چې د قرآن کریم د نطفې څخه د انسان د جنین د پیدایښت په بیان تبصره کوي، دا دعوه کوي چې قرآن د هډوکو او د غوښې د جامې په اړه غلط د پیښو ترتیب بیانوي. دوی وایي چې د هډوکو او عضلاتو جوړښت په یوځل سره پیښیږي، خو قرآن د "فاء" ربط کوونکې ذره کاروي، چې د آیت په سیاق کې د یوې پیښې څخه بلې پیښې ته په چټکۍ سره وروسته راتګ ښیي. د بیلګې په توګه، قرآن وایي: «فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَامًا فَكَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْمًا»۔

Commentators on the qur’anic description of the developing human embryo claim the Qur’an portrays an inaccurate succession of events with regards to the bones and the clothing of the flesh. They declare bone and muscle formations occur simultaneously, but the Qur’an uses the connective particle fa, which in the context of the verse, indicates a quick succession of one thing happening after the other. For instance the Qur’an says “We made that lump into bones, and (fa) We clothed those bones with flesh”.

دا نظریه د دې آیت د ژبنۍ سیاق په اړه یو غلط فهم استازیتوب کوي. قرآن کریم کې د "فَ" حرف د پیدا کولو په سیاق کې نه، بلکه د هډوکو د غوښې سره د جامه اغوستلو په سیاق کې راغلی دی. قرآن مشخصه نه کوي چې غوښه (یا عضلات) کله جوړ شوي، بلکه یوازې دا بیانوي چې د غټو هډوکو د غوښې سره د جامه اغوستل کله پیښیږي. دا خبره، لکه څنګه چې جان ایلن او بیورلي کرامر تشریح کوي، همدا وروسته پیښیږي:

This view represents a misunderstanding of the linguistic context of the verse. The Qur’an’s use of the particle fa is not in the context of creating; rather it is in the context of clothing the bones with flesh. The Qur’an does not specify when the flesh (or muscles) were formed; it only specifies when the clothing of the limb bones with flesh happens. This, as John Allen and Beverley Kramer explain, is straight after:

د غضروفي هډوکو د ماډلونو له جوړیدو لږ وروسته، د عضلي حجرې، چې اوس میوبلاست شوي دي، د لاسونو او پښو په پورتنۍ او شاتنۍ لوري کې د عضلاتو ډلې جوړولو لپاره یوځای کیږي۔ 89

Soon after the cartilaginous models of the bones have been established, the myogenic cells, which have now become myoblasts, aggregate to form muscle masses on the ventral and dorsal aspects of the limbs. 89

یوه مهمه څرگندونه دا ده چې دا ادعا د علمي بنسټ څخه بې برخې ده، ځکه چې د لاسونو او پښو د هډوکو او عضلاتو جوړښت یو وخت نه ترسره کیږي. ایمبریولوژست بروس کارلسن تایید کوي چې د لاسونو هډوکي د عضلاتو څخه وړاندې جوړیږي: «ډډی د لاس هغه لومړنی بافت دی چې څرګند نښې یې د توپیر د پیل په ډول ښکاره کوي۔»

A significant clarification to make is that this contention has no scientific basis because limb bone and muscle formation are not simultaneous. Embryologist Bruce Carlson confirms the limb bones as being formed before the limb muscles: The skeleton is the first major tissue of the limb to show overt signs of differentiation. 90