Hiari ya Asili na Hiari ya Bandia
Natural Spontaniety And Artificial Spontaniety
Kwa kanuni, hiari ya papo hapo inapaswa kuwa ya asili, kwa sababu huja yenyewe. Hatari au kuokolewa kutoka kwenye matatizo ndiko kunakofanya hiari ya papo hapo iwepo; inakuja kwa kawaida kwa sababu kukwepa hatari kunahitaji uamuzi wa haraka ili kuchukua hatua za haraka. Hali hii ni sawa kwa hiari ya papo hapo kuhusiana na kuokolewa kutoka kwenye matatizo. Hilo linatosha kusema kuhusu somo hili. Hata hivyo, Magharibi ilipoivamia dunia ya Kiislamu na Waislamu, ilikuja na mawazo yanayohitaji kufikiri polepole na kuepuka haraka katika kutoa hukumu. Magharibi ilipoivamia nchi za Kiislamu kisiasa na kuzikalia, ilianza kutumia kivitendo mchakato wa kufikiri polepole na kusoma kwa kina, nao Waislamu wakawaiga, kwa kuwa kuiga kwa wanyonge kwa wenye nguvu ni jambo la kawaida la kiasili. Kwa hiyo mawazo yaliyopokelewa bila tahadhari wala kuwa macho yakaanza kutumika kivitendo, na hilo likasababisha kufikiri polepole. Kila jambo likaanza kuhitaji utafiti na uchunguzi. Hata mambo ya kiotomatiki yasiyopaswa kufanyiwa falsafa au kufikiriwa yakawa chini ya kusomwa, kufikiriwa na kutafitiwa. Hili likasababisha kufikiri polepole kuwa tabia ya asili kwa watu, hasa wale wanaofanya kazi na fikra na ndani yake. Hivyo wakapoteza hiari ya papo hapo hadi ikakaribia kutoweka kabisa, isipokuwa katika hali za hatari kubwa sana. Kwa hiyo ikawa ni lazima kutumia mbinu za kubuni ili kukuza hiari ya papo hapo.
In principle, spontaniety should be natural, because it comes on its own. The danger or the deliverance from trouble is what makes spontaniety exist; it comes naturally because evading danger requires quick judgement to take quick measures. This is the same with spontaniety in regards to deliverance from trouble. This is enough to say on this subject. However, when the West invaded the Islamic world and the Muslims, it came with thoughts that call for slow thinking and avoiding haste in rushing to judgement. When the West invaded the Islamic countries politically and occupied them, it started to apply practically the process of slow thinking and study, so the Muslims imitated them, as the imitation of the strong by the weak is intuitive. Therefore, the thoughts that were adopted without caution and vigilance came to be applied practically and so this resulted in slow thinking. Everything started to require study and scrutiny. Even the automatic matters that should not be philosophised or thought about became subject to study, thought and research. This resulted in the slow thinking which became natural with the people, particularly those who work with and in thought. They thus lost spontaniety until it almost became nonexistent, except in the cases of very great danger. Therefore, it became necessary to use artificial processes to develop spontaniety.
Matumizi ya akili, ambayo ni jambo la kiasili na lazima liwe la kiasili, basi yalihitaji operesheni ya kibandia. Kwa hiyo, ikawa ni lazima kuiga mchakato wa kutumia akili na mchakato wa kukuza hiari. Hata hivyo, mchakato huu, iwe wa kutumia akili au wa hiari, lazima ubadilike kutoka mchakato wa kuigwa kuwa mchakato wa kiintuitivu na wa kiasili. Hii ni kwa sababu hiari lazima iwe ya kiasili; si sahihi kwamba daima ni ya kuigwa, kwa kuwa kuiga ni kwa ajili tu ya kufanya hiari kwa mtu iwe ya kiasili na ya kiintuitivu. Hivyo, hiari ya kiasili na intuition ndiyo msingi na lazima iwepo. Kuiga ni njia moja tu ya kukuza hiari ya kiasili, baada ya hapo kuiga huondolewa. Kwa hiyo hiari ya kiasili ndiyo msingi, ambao lazima uwepo; wakati hiari iliyoigwa ni kinyume cha msingi, inapaswa kutumiwa tu kama kifaa cha kuchochea na kama zana ya kukuza hiari ya asili (ya kiasili). Kwa hiyo, wanaposema "hiari", kinachomaanishwa ni hiari ya kiasili au ya kiintuitivu; neno hilo halitumiki isipokuwa kwa aina hii. Hii ni kwa sababu hiari ni hukumu ya haraka juu ya jambo; hutokea kiasili tu, si kibandia.
The use of intelligence, which is a natural matter and must be natural, was thus in need of an artificial operation. Therefore, it became necessary to simulate a process for using intelligence and a process for developing spontaniety. However, this process, whether for using intelligence or for spontaniety, must change from a simulated process to an intuitive and natural one. This is because spontaniety must be natural; it is not correct that it is always simulated, for simulation is only for the sake of making spontaniety with man natural and intuitive. Thus, the natural spontaniety and intuition is the basis and it must exist. Simulation is only one of the means to develop natural spontaniety thereafter the simulation is removed. Therefore natural spontaniety is the basis, which must exist; while the simulated spontaniety is opposite to the basis, it must only be used as a stimulating device and as a tool to develop the original (natural) spontaniety. So, when they say “spontaniety”, what is meant is the natural or intuitive spontaniety; the term is not used except for this type. This is because spontaniety is quick judgement on a matter; it only comes about naturally, not artificially.
Hii ni kwa sababu uigaji huinyima faida na kutoa kipimo kinachohitajika, kwa kuwa uigaji ni hali inayokaa kati ya fikra za polepole na fikra za haraka, na ambayo ni, na lazima iwe, hali ya muda. Pia ni njia na si lengo, hivyo lazima iwe njia na endelee kuwa njia. Kwa hiyo, tunaona kwamba msingi ni hiari ya asili, au lazima iwe na iendelee kuwa msingi. Kwa hiyo, mjadala unahusu hiari ya asili tu na si hiari ya kubuniwa. Kwa kuwa, kwa uhalisia, watu wa eneo hili (Mashariki ya Kati) na Waislamu hasa wanaendelea kushikamana na fikra za polepole, hiari bado iko mbali nao. Kwa hiyo, ni lazima kuendeleza hiari ya kuigwa, ni lazima kufanya kazi kwa ajili yake na pamoja nayo. Hivyo, ni lazima kujadili hiari ya kuigwa kama njia na chombo, si kama lengo lenyewe.
This is because simulation deprives it of benefit and of providing the required measure, for simulation is a state that lies between slow thinking and quick thinking, which is and must be a temporary state. It is also a means and not an end, so it must be a means and continue to be so. Accordingly, we find natural spontaniety as the basis, or it must be and continue to be the basis. Therefore, discussion is only about natural spontaniety and not about artificial spontaniety. Since, in reality, the people in this region (the Middle East) and the Muslims in particular continue to adhere to slow thinking, spontaniety is still distant from them. Therefore, it is necessary to develop the simulated spontaniety and it is necessary to work for it and with it. Thus, it is necessary to discuss simulated spontaniety as a means and a tool, not as an objective in itself.
Mchakato wa uhalisia wa kuigiza unaanza kwa matumizi ya akili. Matumizi ya akili yenyewe, ingawa yanapaswa kuwa ya asili, yamekuwa ya kubuni kutokana na uvamizi wa kitamaduni na uvamizi wa kisiasa. Kwa hiyo, ni lazima kuanza na matumizi ya akili kwa njia ya kuigiza, yaani kuwa na uigaji katika kutumia akili na katika kukuza uhalisia wa papo hapo. Hivyo, tunapaswa kuanza kwa kutumia uigaji katika kila jambo, yaani ni lazima kuwa na makusudi na mipango ya awali ili kuanzisha uigaji; uigaji ni lazima ili kutumia akili na kwa hiyo ili kukuza uhalisia wa papo hapo. Kuendelea na kufuatilia kitendo hiki pia ni lazima, ili uhalisia wa papo hapo uwe wa asili baada ya matumizi ya akili kuwa ya asili.
The process of simulated spontaniety starts with the use of intelligence. The use of intelligence itself, though it should be natural, became artificial, due to the cultural invasion and the political invasion. Therefore, it is necessary to start with the simulated use of intelligence, i.e. to have simulation in using intelligence and in developing spontaniety. Thus, we have to start by using simulation in everything, i.e. it is necessary to have deliberateness and premeditation in order to initiate simulation; simulation is necessary in order to use intelligence and consequently in order to develop spontaniety. Continuance and pursuance in this action is also necessary, in order that spontaniety becomes natural after the use of intelligence becomes natural.
Kwa kuwa kuiga ni kufanya kwa makusudi na kwa nia, basi ni lazima kuwa na makusudi na nia hiyo. Swali linalojitokeza sasa ni, "Unafanya nini kwa makusudi na kwa nia?" Jibu ni kwamba mtu huanza kwa kutumia akili. Kwa kuwa matumizi ya akili huanza kwa kuzingatia, basi ni lazima kuwa na makusudi na nia katika kuzingatia. Ingawa hili linaweza kutokana na mafunzo na elimu, ni bora zaidi likiwa linakuja kwa asili.
Since simulation is deliberateness and intent, then it is necessary to have such deliberateness and intent. The question that arises now is, “What do you do deliberately and intentionally?” The answer is that one starts with the use of intelligence. Since the use of intelligence starts with attention, then it is necessary to have deliberateness and intent in attention. Though this might result from training and education, it is also better coming naturally.
Kwa hiyo, hili hufanyika kwa kuwasilisha mawazo na kuwafanya watu wayakubali pindi wanapoyaamini kuwa ni sahihi, yaani pindi wanapoyakubali kama dhana. Kwa hiyo, watu huambiwa kwamba lazima wawe na makusudi na nia katika umakini wao. Hivyo, watakapokabiliana na jambo lolote, watalenga umakini wa makusudi na wa kukusudia kisha wataelewa jambo hilo.
Therefore, it comes through the presentation of thoughts and making the people adopt them once they are convinced of their validity, i.e. once they adopt them as concepts. So it is said to the people that they must have deliberateness and intent in their attention. Thus, when they face any matter they will aim at deliberate and intentional attention and then understand the matter.
Kwa maneno mengine, wanaanza kutumia akili kwa njia isiyo ya asili.
In other words, they start to use the intelligence in an artificial way.
Kisha baada ya muda hufikia hatua ya kuwa jambo hilo linakuwa la kawaida kwao. Kwa kurudiwa na kwa kupita muda, hili huwazalishia hali ya uhiari na kutenda bila kufikiri. Kwa hiyo, nia ya makusudi na dhamira ni nguzo ya kwanza, lakini si kwa mafunzo na elimu, bali ni kwa kuwapa watu mawazo ili yawe dhana kwao. Kwa maneno mengine, mawazo hutolewa kwao pamoja na ushahidi wake, iwe yanatolewa kwa mdomo, au kwa namna ambayo ushahidi wake unakuwa wazi kwa kuyataja tu. Mara yanapokuwa dhana, kupitishwa kwake na matumizi yake huwa yamehakikishwa, na hivyo kuhakikisha mchakato wa matumizi ya akili.
Then eventually it becomes intuitive to them. With repetition and time, this creates spontaniety in them. Therefore, deliberateness and intent is the first pillar, but not by training and education, it is rather by giving thoughts to the people so that they become concepts for them. In other words, thoughts are given to them accompanied with their proofs, whether given verbally, or in a way that makes their evidence clear from mentioning them only. Once they became concepts, their adoption and use of them becomes guaranteed, thus guaranteeing the process of the use of intelligence.
Mara hili likishahakikishwa, ghafla au hiari (spontaniety) itakuwepo. Mwanzoni, uwepo wake unaweza kuwa wa kubuni, lakini kwa kurudiwa na kwa muda utakuwa wa kiasili. Kwa hiyo, kukusudia na nia makusudi huhakikisha kukua kwa hiari ya kiasili, si hiari ya kuigwa tu.
Once this is secured, then spontaniety will exist. Its existence might be artificial at the beginning, but with repetition and time it will become natural. Therefore, deliberateness and intent guarantee development of natural spontaniety, not only simulated spontaniety.
Mfano uliotangulia wa petroli na dereva ni wa hiari ya ghafla, lakini hiyo ilitokana na hatari isiyotarajiwa, au kutumbukia katika matatizo. Inaweza pia kutokana na nia na makusudi. Kwa hiyo, kama makusudi na nia vilikuwepo, yaani kama umakini ulikuwepo kwa watu, basi pindi wangeingia katika hali kama mfano wa petroli, wangekuwa makini kuchunguza kimiminika kinachotiririka chini. Hili linaweza kuwa msingi wa makusudi na nia ikiwa wangeelewa hilo, au kutokana na hatari yenyewe au tatizo walilokumbana nalo. Iwapo umakini huu ulitokana na hatari au tatizo, basi hilo liko nje ya wigo wa utafiti wetu. Hata hivyo, ikiwa ulitokana na nia na makusudi, basi hilo ndilo somo la utafiti. Yaani, makusudi na nia hii ndiyo huanzisha umakini, na kwa hiyo huanzisha matumizi ya akili au matumizi ya busara, na hivyo hiari ya ghafla hutokea kwao.
The previous example of the petrol and the driver is spontaniety, but it came from the unexpected danger, or from getting into trouble. It might also come from intent and deliberateness. So if deliberateness and intent existed, i.e. if attention existed with the people, then once they got into such a situation, like the example of the petrol, they would become attentive in examining the fluid that flows on the ground. This may be based on deliberateness and intent if they understood that, or from the danger itself or the trouble they fell in. If this attention was because of the danger or the trouble, then this is outside the scope of our study. However, if it was based on intent and deliberateness, then this is the subject of study. That is, this deliberateness and intent initiates attention, consequently it initiates the use of intellect or the use of intelligence and thus spontaniety occurs with them.
Katika mfano wa hukumu ya Sulaiman al-Hakeem ya kumgawa mtoto, kukusudia na nia kulitokea kwa matokeo ya mgawanyo huo na athari ya hukumu hii kwa wanawake wawili. Kwa maneno mengine, umakini au matumizi ya akili yalitokea kutokana na matokeo ya mgawanyo na athari yake kwa wanawake wawili. Kile ambacho mtu alichotarajia kutokana na matumizi ya akili kilitokea baadaye, yaani kukataliwa kwa mtoto na mama na kukubaliwa kwake na mwanamke mwingine. Kukataliwa na kukubaliwa huku ndiko mtu anakotarajia kutokana na matumizi ya akili. Hivyo, hiari hutokea kwa kujua ni yupi kati ya wanawake hawa wawili ni mama halisi wa mtoto.
In the example of the verdict of Sulaiman al-Hakeem to divide the child, the deliberateness and intent occurred by the result of the division and the impact of this verdict on the two women. In other words, attention or use of intelligence occurred from the result of the division and its impact on the two women. What the person expected from the use of intelligence then resulted, that is the rejection by the mother of the child and the acceptance by the other woman. This rejection and acceptance is what the person expects from using the intelligence. Thus, spontaniety results from knowing which of these two women is the real mother of the child.
Ukiliibuka hiki kilitokana na matumizi ya akili. Matumizi ya akili yalitokana na umakini. Umakini ulitokana na nia na kukusudia. Hivyo, nia na kukusudia ndiyo hatua ya kwanza unayopaswa kuanza nayo katika mchakato wote. Ingawa mchakato huu hubadilika kutoka hali moja hadi nyingine na kutoka wakati mmoja hadi mwingine, bado unaendelea katika mkondo wake uliopangwa. Hivyo, mabadiliko yake na hatua zake ni za kiasili wala si za kubuni, kwa sababu unaendelea kulingana na kile kilichotarajiwa kutoka kwake. Ingawa ulikuwa wa kubuni, ukamilifu wa kuiga kwake ulifanya uonekane karibu wa kiasili. Kwa hiyo, bila shaka unaongoza kwenye jambo la kiasili, yaani matumizi ya asili ya akili na, kwa hiyo, hiari ya kiasili. Hivyo, ikiwa utaendelea katika umbo hili, matumizi yake yatakuwa sahihi na matokeo yake yatakuwa ya kiasili, au kulingana na kile kinachotarajiwa kutoka kwake. Kwa hiyo, haitachukua muda mrefu kabla matumizi yake hayajaongoza kwenye matumizi ya akili kiasili, na kwa hiari kuwa ya kiasili.
This spontaniety resulted from the use of intelligence. The use of intelligence resulted from attention. The attention resulted from intent and deliberateness. Thus, intent and deliberateness is the first step you must start with in the whole process. Though this process changes from one situation to another and from one state to another, it however proceeds in its designed course. Thus, its change or its steps are natural and not artificial, because it proceeds according to what was expected of it. Though it was artificial, the perfection of its simulation made it seem quasi-natural. Therefore, it inevitably leads to a natural matter, i.e. the natural use of intelligence and consequently, natural spontaniety. Thus, if it continued in this form, its use will be precise and its results will be natural, or according to what is expected of it. Therefore, it will not be long before its use leads to the use of intelligence naturally and for spontaniety to become natural.
Kwa hiyo, hakuna mtu anayepaswa kudhani kuwa kuiga katika kutumia akili na katika kukuza hiari ya asili ni jambo gumu, au kwamba huchukua muda mrefu kabla ya kufikia hiari ya asili. Jambo hilo, bali, linategemea usahihi katika kuiga. Ikiwa kuiga kulikuwa sahihi na kile kinachotarajiwa kikatokea, basi hiari ya asili ingepatikana. Ingekuwa tabia tangu zoezi la kwanza lililoigwa, badala ya tangu kazi ya kwanza halisi, bila dalili yoyote ya asili yake ya kubuniwa. Hivyo, mambo yote huwa ya asili tangu wakati wa kwanza na hatua ya kwanza. Ingawa hiari ya kubuniwa imetokea, yaani zoezi la kwanza, likifuatiwa na hiari ya asili, yote hayo yanaonekana kuwa ya asili, hata lile la kwanza. Hii ni kwa sababu kuiga hupotea kutokana na usahihi, na kwa sababu kile kinachotarajiwa hutokea kiotomatiki. Hivyo, hutokea kana kwamba ni cha asili, kwa hiyo hakuna anayeona ndani yake dalili ya kuiga au ubandia.
Therefore, nobody should think that simulation in using intelligence and in developing spontaniety is a hard matter, or that it takes long time before it leads to natural spontaniety. The matter, rather, depends on the precision in simulation. If simulation was precise and what is expected occurred, then natural spontaniety would be achieved. It would become a habit from the first simulated exercise, rather than from the first real work, without any sign of its artificial origins. Thus, all the issues become natural from the first moment and the first step. Though an artificial spontaniety occurred, i.e. the first exercise, followed by natural spontaniety, they all however seem natural, even the first one. This is because simulation disappears because of the precision and because what is expected occurs automatically. Thus, it occurs as if it is natural, so nobody sees in it the sign of simulation or artifice.
Tunalazimika kutumia uigaji kutokana na athari za uvamizi wa kitamaduni na kisiasa wa Magharibi, pamoja na athari ambayo mawakala wa Magharibi wakoloni makafiri wanayo juu ya nafsi na akili za Waislamu. Hili limepelekea fikra kugeuka kuwa utafiti na uchunguzi katika kila kitu, mpaka hiari ikapotea. Lau isingekuwa kwa sababu hiyo, tusingehitaji shughuli za uigaji kama hizi. Hii ni kwa sababu hiari ilikuwa ya asili, na matumizi ya akili yalikuwa ya asili. Akili wakati huo hazikuchanganyikiwa na chochote. Watu walikuwa wakisoma kile kilichohitaji kusomwa na kutumia hiari katika kile ambacho hakikuhitaji utafiti na uchunguzi. Walikuwa wakitumia akili zao kila inapohitajika, iwe kwa hiari au katika jambo lingine lolote. Kwa hivyo, kuwarudisha watu kwenye asili waliyotoka au kwenye kiwango ambacho baba zao na babu zao walikuwa nacho ni jambo rahisi na jepesi, bila haja ya ugumu. Hii ni kwa sababu hawa ni watoto wa wale waliokuwa kabla yao. Wote walikuwa na hiari kama asili, na hiari ndiyo pekee iliyokuwepo. Kwa hiyo, kuwarudisha kwenye asili hiyo iliyokuwepo kwao, hata kwa nguvu, hakuhitaji juhudi kubwa. Kwa hiyo, hatua inapaswa kuchukuliwa ili kujenga hiari ya kiasili; bali hatua ichukuliwe kwa ajili yake kwa njia yoyote inayowezekana.
We are obliged to use the simulation due to the effects of the Western cultural and political invasion, alongside the effect that the agents of the Kaafir colonialist West have on the souls and minds of the Muslims. This led thinking to become study and investigation in everything, until spontaniety was lost. If it were not because of that, we would not need such simulated operations. This is because spontaniety was natural and the use of intelligence was natural. The minds were not then confused with anything. The people used to study whatever needed study and use spontaniety in that which did not need study and examination. They used to use their intelligence every time it was needed, whether in spontaniety or in anything else. Therefore, taking the people back to the origin from which they came or to the level that their fathers and forefathers were at is easy and simple, without need for complication. This is because these are the offspring of those who were before them. All of them had spontaniety as an origin and it alone existed. Therefore, taking them back to that origin that existed with them, even by force, does not need great effort. Therefore, action has to be taken to build natural spontaniety; rather action should be made for it in any way possible.