16 Katiba: MFUMO WA UTAWALA
16 Constitution: THE RULING SYSTEM
Ibara ya 16.
Article 16.
Mfumo wa utawala wa Dola ni wa mfumo wa utawala wa umoja (kitengo kimoja), na si wa shirikisho.
The ruling system of the State is that of a unitary ruling system and not a federation.
Kifungu cha 17.
Article 17.
Utawala wa kisiasa umejikita katikati, lakini usimamizi wa shughuli za kiutawala umegawanywa na kupelekwa maeneo mbalimbali.
Ruling is centralised and administration is de-centralised.
Kifungu cha 18.
Article 18.
Kuna nafasi nne za utawala katika Dola. Nazo ni: Khalifa, msaidizi aliyekabidhiwa madaraka (mu'awin), gavana (wali), na meya (a'mil). Maafisa wengine wote wa Dola ni waajiriwa na si watawala.
There are four positions of ruling in the State. They are: The Khaleefah , the delegated assistant (moâawin), the governor (wali), the mayor (a'mil) All other officials of the State are employees and not rulers.
Kifungu cha 19.
Article 19.
Hairuhusiwi kwa mtu yeyote kushika madaraka ya utawala, wala kitendo chochote kinachochukuliwa kuwa cha asili ya utawala, isipokuwa mwanamume aliye huru, yaani si mtumwa, aliyefikia umri wa kubaleghe, mwenye akili timamu, mwaminifu ('adl), mwenye uwezo; na asiwe mtu mwingine ila Mwislamu.
Nobody is permitted to take charge of ruling, or any action considered to be of the nature of ruling, except a male who is free, i.e., not a slave, mature, sane, trustworthy ('adl) , competent; and he must not be save a muslim.
Kifungu cha 20.
Article 20.
Kuwataka watawala wawajibishwe kwa matendo yao ni haki ya Waislamu, na pia ni fardhi ya kifaya (wajibu wa kijamii) juu yao. Raia wasio Waislamu wana haki ya kuwasilisha malalamiko yao kuhusu dhuluma ya watawala na matumizi mabaya ya hukumu za Kiislamu juu yao.
Calling upon the rulers to account for their actions is both a right for the Muslims and a fard kifayah (collective duty) upon them. Non-Muslim subjects have the right to make known their complaints about the rulers injustice and misapplication of the Islamic rules upon them.
Kifungu cha 21.
Article 21.
Waislamu wana haki ya kuanzisha vyama vya kisiasa ili kuwahoji watawala na kufikia nafasi za utawala kupitia Ummah, kwa sharti kwamba vyama hivyo vimejengwa juu ya itikadi ya Uislamu na kwamba kanuni wanazozichukua ni Ahkam Shari'ah; kuanzishwa kwa chama kama hicho hakuhitaji leseni kutoka kwa Dola. Chama chochote ambacho hakijaanzishwa kwa msingi wa Uislamu ni haramu.
Muslims are entitled to establish political parties to question the rulers and to access the positions of ruling through the nation (Ummah) on condition that the parties are based on the creed of Islam and their adopted rules are AHkam Shari’ah; the establishment of such a party does not require a license by the State. Any party not established on the basis of Islam is prohibited.
Kifungu cha 22.
Article 22.
Mfumo wa utawala umejengwa juu ya kanuni nne. Kanuni hizo ni:
The ruling system is founded upon four principles. They are:
1. Mamlaka (enzi kuu) ni ya sheria ya Mwenyezi Mungu (shar’a), wala si ya watu; 2. Mamlaka ya kutawala ni ya watu, yaani Ummah; 3. Kumteua Khaleefah mmoja kushika madaraka ni wajibu kwa Waislamu wote; 4. Khaleefah peke yake ndiye mwenye haki ya kuchukua Ahkam Shari’ah, na hivyo yeye ndiye hupitisha katiba na kanuni mbalimbali.
1. Sovereignty belongs to the divine law (shar’a) and not to the people; 2. Authority belongs to the people, i.e., the Ummah; 3. The appointment of one Khaleefah into office is an obligation upon all Muslims; 4. Only the Khaleefah has the right to adopt the AHkam Shari’ah and thus he passes the constitution and the various canons.
Kifungu cha 23.
Article 23.
Mfumo wa Dola unaundwa na taasisi nane. Ni hizi:
The State system is made of eight institutions. They are:
1. Khalifa.
1. The Khaleefah.
2. Msaidizi aliyefundwa mamlaka (mu'awin at-tafweeD) 3. Wasaidizi watekelezaji (mu'awin at-tanfeedh)
2. The delegated assistant (mu’awin at-tafweeD) 3. The executing assistants (mu’awin at-tanfeedh).
4. Amiri wa jihadi.
4. Amir of jihad.
5. Magavana (Wulah).
5. Governors (Wulah).
6. Majaji
6. Judges.
7. Idara za serikali 8. Baraza la Ummah (majlis al-Ummah).
7. The state departments 8. The council of the Ummah (majlis al-Ummah).