Bu kelimenin kökü elif, lâm ve hâ olmak üzere üç harfden oluşur ve sözlüklerde bulunduğu üzere çeşitli türevlerinin çağrışımları şunlardır:

The root of this word consists of the three letters, alif, laam, and haa and the connotations of various derivations, as one finds in lexicons are as follows:

• Şaşkınlık veya kafa karışıklığı yaşadı.

• Became confused or perplexed.

• Birine sığınarak ya da onunla ilişki kurarak huzur ve zihinsel dinginlik elde etmek.

• Achieved peace and mental calm by seeking refuge with someone or establishing relations with him.

• Gelecekte olacak bir kaza ya da felaketten korktu ve birisi ona gerekli sığınağı verdi.

• Became frightened of some impending mishap or disaster, and someone gave him the necessary shelter.

• Onun için duyduğu yoğun sevgi nedeniyle, bir diğerine hevesle yöneldi.

• Turned to another eagerly, due to the intensity of his feelings for him.

Yavrusunu kaybeden dişi deve, onu bulduğunda annesine sarılmak için koştu.

• The lost offspring of the she-camel rushed to snuggle up to its mother on finding it.

• Gizlenmiş hâle gelen veya saklanan.

• Became hidden, or concealed.

• Yükseltildi.

• Got elevated.

• Tapılmaya layık.

• Adored.

• İbadet sunuldu.

• Offered worship to.

Bu asıl anlamlar üzerinde düşündüğümüzde, fiilin nasıl ibadet eylemi anlamına, ismin de ibadet edilen nesne anlamına geldiğine dair gerekli fikri edinebiliriz. Bu bağlamda akılda tutulması gereken dört husus vardır:

If we reflect upon these original meanings, we can gain the necessary idea of how the verb came to mean the act of worship and the noun to denote the object of worship. There are four considerations to bear in mind in this connection:

Kişinin içinde bulunduğu sıkıntı veya ihtiyaç hali, birine karşı bir dereceye kadar tapınma duygusu uyandıran etkenlerin başında gelir. Kişi, kendi sıkıntısını giderebilecek, ihtiyaçlarını karşılayabilecek, onu barındırıp tehlike anında koruyabilecek ve kederli kalbini teselli edebilecek bir kimsenin bulunduğuna inanmadıkça, o kimseye tapınmayı akıl bile edemez. Yukarıdaki inancın, diğer tarafın statü, güç ve kuvvet bakımından üstünlüğüne dair bir inançla birlikte bulunduğu da açıktır. Bir insanın ihtiyaçlarından herhangi biri, gözü önünde cereyan eden olağan alıp verme süreci içinde karşılandığında, karşı tarafa karşı bir saygı, hele hele bir tapınma duygusu doğurmaz. Örneğin, paraya ihtiyacım olsa, bir iş için başvurup kabul görsem ve karşılığında ücret alsam, bütün bu işlem duyularımın tam görüş alanında gerçekleşeceğinden ve bana parayı verme sebebini bütün koşullarıyla bildiğimden, işverenime en küçük bir tapınma arzusu duymam. Bu duygu, yalnızca kişiliğinde, gücünde veya başkalarının ihtiyaçlarını karşılama ya da olaylara tesir etme yeteneğinde bir gizem unsuru bulunduğunda ortaya çıkar. Bu yüzden tapınılan nesneyi ifade etmek için seçilen kelime, anlamları arasında gizem, şaşkınlık ve statü üstünlüğü gibi duyguları da barındırır. Son olarak, birinin başka bir kişiyi ihtiyaçlarını karşılayabilecek, barınma ve koruma sağlayabilecek, rahatsız bir kalbi teselli edip huzur ve sükûnetle doldurabilecek bir konumda gördüğüne inanması, doğal olarak o kişiye hevesle yönelmesine yol açar.

Foremost among the factors which engender a sentiment of some degree of adoration for some one is a person’s own state of being in distress or need. He cannot even conceive of worshipping someone unless he has reason to believe that someone to be in a position to remove his distress, to fulfil his needs, to give him shelter and protect him in time of danger, and soothe his troubled heart. It goes without saying that the above belief is accompanied by a belief also in the superiority of the other in status, power, and strength. It is also a matter of fact that where any of the needs of a human being are met under the ordinary process of give and take, which takes place perceptibly before one’s own eyes, it leads to no sense of reverence, much less of adoration, for the other. For example, if I should be in need of money and, having applied for, and been given a job, am paid for it, since the whole transaction would take place within the full ken of my senses, and I would be fully aware of the circumstances or the reason for giving me the money, I would experience not the slightest desire to offer my employer any adoration. That sentiment arises only when there is some element of mystery surrounding the personality, the power, or the ability of the other to fulfil peoples’ needs or to influence events. That is why the word chosen to denote an object of worship includes in its meanings the senses of mystery, perplexity, and superiority in status, etc. Lastly, it is only natural that if one believes another to be in a position to fulfil one’s needs, to provide shelter and protection, to soothe a disturbed heart and fill it with peace and calm, one turns eagerly to that person as a matter of course.

Bu nedenle yukarıda söylenenlerden, *ilah* kelimesinin çağrışımının; başkalarının ihtiyaçlarını karşılama, onlara barınak ve koruma sağlama, zihinlerini sıkıntı ve telaştan kurtarma yetilerini, üstünlüğü, tüm bunları yapmak için gerekli otorite ve gücü, bir şekilde gizemli olmayı ya da insanların gözlerinden saklı bulunmayı ve insanların ona içtenlikle yönelmesini içerdiği sonucunu güvenle çıkarabiliriz.

We may therefore safely conclude from the above that the connotation of the word ilaah includes the capacities to fulfil the needs of others, to give them shelter and protection, to relieve their minds of distress and agitation, superiority, and the requisite authority and power to do all these, to be mysterious in some way or hidden from men’s eyes, and the turning of men eagerly to him.